• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hernando Pizarro

    Przeczytaj także...
    Gonzalo Pizarro (ur. 1502 – zm. 10 kwietnia 1548 roku) - hiszpański konkwistador Peru, młodszy brat (przyrodni) Francisco Pizarra, gubernator Quito, odkrywca zachodnich dorzeczy Amazonki w latach 1540 - 1544, przywódca buntu konkwistadorów przeciw koronie Hiszpańskiej w latach 1544 - 1548.Estremadura (hiszp. Extremadura – z łac. [tereny] za [rzeką] Duero) – autonomiczna wspólnota w Hiszpanii. Składa się z prowincji Cáceres i Badajoz. Graniczy z Kastylią i Leónem, Kastylią-La Manchą i Andaluzją oraz Portugalią na zachodzie. Stolicą jest Mérida.
    Francisco Pizarro (ur. 16 marca 1478 w Trujillo, zm. 26 czerwca 1541 w Limie) – hiszpański konkwistador, który podbił imperium Inków, a także założył miasto Lima, współczesną stolicę Peru.

    Hernando Pizarro (ur. 1502, zm. 1578) – hiszpański konkwistador. Młodszy brat Francisca i starszy brat Juana i Gonzalo Pizarro.

    Hernando Pizarro urodził się w Trujillo w Estremadurze. Był synem kapitana Gonzalo Pizarro i jego żony Isabel de Vargas. Walczył ze swoim ojcem we francusko-hiszpańskiej wojnie o Nawarrę jako kapitan.

    Hernando wyruszył na podbój Peru podczas drugiej wyprawy w to miejsce w roku 1528 na polecenie swego brata gubernatora Francisco Pizarro. Uczestniczył w bitwie pod Cajamarcą, która była wówczas siedzibą inkaskiego władcy Atahualpy. Był też jednym z pierwszych konkwistadorów, któremu przypadł zaszczyt rozmowy twarzą w twarz z boskim królem Inków. Po zniewoleniu Atahualpy Hernando poznał go bliżej i był pod wrażeniem jego inteligencji i sprytu. Inkaski król do tego stopnia mu zaimponował, że zaprzyjaźnili się ze sobą, a Hernando przyrzekł mu, że nie pozwoli go skrzywdzić. Grywali razem w szachy (Hernando nauczył grać Atahualpę), a ponieważ Atahualpa był doskonałym strategiem, z czasem wygrywał wszystkie partie. Gdy Hernando został wysłany przez Francisco do Hiszpanii, aby zawieźć królowi Karolowi V dary w postaci złota i srebra, Atahualpa załamał się, gdyż był pewny, że po jego odjeździe zostanie zgładzony. Błagał Hernanda, by zabrał go ze sobą do Hiszpanii, ten jednak nie mógł tego zrobić. Gdy odjechał, Atahualpa istotnie został zabity z powodu plotek, iż jakoby szykował powstanie przeciwko Hiszpanom. Oczywiście plotki te nie potwierdziły się, dlatego Hernando, gdy dowiedział się o śmierci przyjaciela, był załamany.

    Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Podczas dwuletniego pobytu w Hiszpanii Hernando dyskutował z królem na temat dalszych losów konkwisty. Król nakazał wówczas, aby z nowym królem utrzymywać dobre stosunki, aby dostarczył jak najwięcej złota i kosztowności. Nowym władcą stał się Manco Inca, następca Atahualpy. Po powrocie do Peru okazało się, że Hiszpanie z Cajamarki przenieśli się do pałaców w dopiero co zdobytym Cuzco. Manco Inca, którego Francisco Pizarro wyniósł na tron Inków i który pomógł mu w zdobyciu miasta z rąk swojego własnego brata, zbuntował się i uciekł. Miał bowiem dość bycia marionetką w rękach Hiszpanów, tym bardziej, że pod nieobecność Francisca był źle traktowany przez najmłodszych braci Pizarro. Został jednak schwytany podczas ucieczki przez Juana i uwięziony. Hernando uwolnił go i zaprzyjaźnił się z nim, stosując się do instrukcji króla Karola. Dawał mu wiele swobody, jadali razem przy jednym stole i wznosili razem toasty. Przyjaźń ta była jednak fałszywa zarówno z jednej, jak i z drugiej strony, ponieważ Manco Inca musiał zwozić do Cuzco coraz więcej złota, a za plecami Hiszpanów organizował zbrojne powstanie całego imperium. Hernando jednak na tyle zaufał Mance, iż pozwolił mu opuścić Cuzco na kilka dni wraz z całą swoją świtą. Ta spektakularna ucieczka Manca była największą porażką taktyczną Hernanda, gdyż już w kilka dni później w kwietniu 1536 roku wybuchło największe powstanie w ówczesnym Nowym Świecie, w którym zginął Juan Pizarro.

    Królestwo Nawarry – historyczne królestwo na północy Półwyspu Iberyjskiego, terytorium jednego z plemion baskijskich: Basconum. Wcześniej nazywane Królestwem Pampeluny, obejmowało wszystkie terytoria zamieszkane przez Basków. Istniało w latach 824–1620. Nazwa pochodzi od baskijskiego słowa „nabarra”, używanego w epoce średniowiecza, które oznaczało „wielkie równiny w górach”. Językiem Królestwa Nawarry był język baskijski.Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi co do wielkości kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.

    W rok później Diego de Almagro powrócił z nieudanej wyprawy do Chile, który nie brał udziału w rozdziale majątków i ziem. Poczuł się tym niedoceniony, wręcz oszukany, dlatego wszczął bunt przeciwko braciom Pizarro. Zażądał od Hernando przekazania Cuzco, a gdy ten się nie zgodził, szturmem przejął miasto, a Hernando i Gonzalou więził. Po czasie Gonzalo uciekł, a Hernando został wskutek negocjacji z Francisco uwolniony. Nie odpuścił jednak i pokonał Almagro w bitwie pod Las Sallinas w roku 1538, w dwa miesiące później skazał go na karę śmierci. Hernando przez cały okres podboju inkaskiego imperium trwał w konflikcie z Diego de Almagro z dość błahego powodu, mianowicie Hernando zwierzył się pewnego razu Almagrowi, iż jest zmartwiony, ponieważ nie może dać swym dwóm giermkom koni potrzebnych do wyprawy do Peru. Almagro zapewnił go, że sam dostarczy te konie i żeby Hernando martwił się jedynie o swego własnego. Dał mu na to swoje słowo, którego ostatecznie nie dotrzymał. Hernando wyzwał go więc od oszustów i krętaczy. Ta sytuacja była powodem, dla którego między konkwistadorami zawsze trwał spór.

    Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.

    Wiadomość o tych wydarzeniach dotarła na dwór króla Karola V, który był oburzony samosądem jaki Hiszpan dokonał na swoim byłym partnerze. Wezwał go z powrotem do Hiszpanii. Hernando był przekonany, że przywożąc ze sobą peruwiańskie złoto uniknie kary gdyż zdoła tym przekupić króla. Wyjeżdżając ostrzegł brata, przed synem almagritas, którzy będą skłonni pomścić śmierć swego dowódcy, jednak Francisco go nie posłuchał i wkrótce zginął z ich rąk. Hernando po powrocie do Hiszpanii został aresztowany zanim zdążył zejść ze statku. Skazany przez króla spędził dwadzieścia lat w więzieniu w zamku La Mota w Medina del Campo, z którego wyszedł w 1561 roku jako ślepy, zgarbiony, siwowłosy starzec podpierający się laską. Jak się później okazało, to list Alonzo de Guzmána do króla, w którym łgał przeciwko Hernando, był głównym powodem decyzji monarchy.

    Atahualpa (kecz. Ataw Wallpa – Szczęśliwy Ptak, ur. 1497 w Quito, zm. 26 lipca 1533 w Cajamarca), zwany również Atabalipa lub Atawallpa, trzynasty władca imperium Inków (Tawantinsuyu) syn Huayny Capaca i księżniczki z Quito o imieniu Tocto Coca (Toctollo).Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España, gal. Reino de España, kat. Regne d’Espanya, arag. Reino d’España, bask. Espainiako Erresuma, okc. Regne d’Espanha, ast. Reinu d’España) – największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.

    Po wyjściu z więzienia Hernando poślubił swoją nastoletnią bratanicę Franciscę, córkę Francisco Pizarro i Indianki doñi Inés, która urodziła mu dwóch synów, jednak miał również syna i córkę z nieprawego łoża. Zmarł w roku 1578 w Trujillo, gdzie pod koniec życia wzniósł ogromny pałac rzeźbiony wizerunkami swojej rodziny. Był jednym z najbogatszych Hiszpanów w ówczesnym świecie.

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Państwo Inków, Królestwo Inków, Imperium Inków (kecz. Tahuantinsuyu, Imperium Czterech Części, Zjednoczone Cztery Części – patrz mapa podziału administracyjnego) – historyczne państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, w okresie swego największego rozkwitu obejmujące tereny dzisiejszego Peru, Ekwadoru oraz częściowo Boliwii, Chile, Kolumbii i Argentyny.

    Przypisy

    1. Pizarro Pedro, Relacja o odkryciu i podboju królestwa Peru, wyd. Novus Orbis, Gdańsk 1995, s.8

    Bibliografia[]

  • Macquarrie Kim, Ostatnie dni Inków, wyd. Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2009
  • Pizarro Pedro, Relacja o odkryciu i podboju Królestwa Peru, wyd. Novus Orbis, Gdańsk 1995
  • Stirling Stuart, Pizarro pogromca Inków, wyd. Amber, Warszawa 2005
  • Cajamarca – miasto w północno-zachodnim Peru, w Kordylierze Zachodniej, w andyjskiej dolinie o tej samej nazwie, na wysokości 2750 metrów n.p.m. Około 150 tysięcy mieszkańców.Karol V (ur. 24 lutego 1500, zm. 21 września 1558) – król Hiszpanii w latach 1516-1556 jako Karol I i wybrany cesarz rzymski w latach 1519-1556 z dynastii Habsburgów. Najstarszy syn Filipa I (syna Maksymiliana I i Marii, księżnej Burgundii) i Joanny Szalonej (córki Ferdynanda II Aragońskiego i Izabeli I Kastylijskiej).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cuzco lub Cusco (kecz. Qosqo lub Qusqu) – miasto położone w południowej części Peru na wysokości 3326 m n.p.m. Obecnie stolica regionu Cuzco, liczba mieszkańców w 1990 r. wynosiła 275 tys. Miasto zostało założone przez pierwszego władcę Inków Manco Capaca w XII wieku, zostało zdobyte w 1533 r przez oddziały Francisco Pizarro. Podczas powstania Manco Inki w 1536 r. miasto zostało spalone. Hiszpanie w tym samym miejscu zbudowali swoje miasto. Kilkakrotnie nawiedzane przez silne trzęsienia ziemi (w 1650, 1950 i 1986 r.). W czasach Imperium Inków w Cuzco znajdowała się stolica państwa. Nazwa Cuzco w języku keczua oznacza pępek świata, lub, według innej wersji, pochodzi od keczuańskiej frazy "qusqu wanka", skała sowy. Największy rozkwit miał miejsce w drugiej połowie XV wieku, za panowania Pachacutiego. Z czasów inkaskich zachowały się pozostałości zabudowań.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.