• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hermopolis

    Przeczytaj także...
    Albertyna Ewa Szczudłowska-Dembska (ur. 9 grudnia 1934, zm. 17 września 2013) – polski egiptolog, prof. dr hab., specjalistka w zakresie dziejów i kultury Starożytnego Wschodu, wieloletni kierownik Zakładu Egiptologii Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Instytutu Historii Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu Białostockiego, w latach 1987-1997 członek Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN oraz w latach 1962-1972 Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego.Hermes (gr. Ἑρμῆς Hermḗs, łac. Mercurius) – w mitologii greckiej bóg dróg, podróżnych, kupców, pasterzy, złodziei, posłaniec bogów i psychopomp. Hermes jako bóg handlu musiał mieć opanowane techniki dobijania targu, uznano go więc za boga "przekonującej wymowy". A ponieważ stąd już tylko krok od zwykłego cwaniactwa, Hermes został także opiekunem złodziei, co przypisywano mu raczej żartem niż serio. Jeden z 12 bogów olimpijskich.
    Górny Egipt (egip. Ta Shemau) – kraina starożytnego Egiptu nazwana tak dla odróżnienia od leżącej na północ od niej krainy Dolnego Egiptu. Za panowania faraonów zwana była "ziemią jęczmienia".

    Hermopolis (z gr. - miasto ośmiu, również Hermopolis Magna; egip. ḫmnw (w polskiej literaturze Chemenu)) – prastare miasto w starożytnym Egipcie, stolica XV nomu Górnego Egiptu; miasto ośmiu bóstw (Ogdoady).

    Historia[ | edytuj kod]

    Hermopolis było w starożytnym Egipcie centrum kultu Thota, a także centrum kultu ośmiu bóstw, które wg wierzeń miały tu zapoczątkować powstanie boga, stwórcy ludzi. Bóstwami tymi byli:

    Język egipski – wymarły język z grupy języków afroazjatyckich używany przez starożytnych Egipcjan. Najstarsze przykłady pisanego języka egipskiego pochodzą z 3250 r. p.n.e. Język ten skończył swój żywot wraz z cywilizacją egipską i został zastąpiony w Egipcie językiem arabskim.Kuk – prabóstwo egipskie uosabiające ciemność, przedstawiane w postaci żaby. Razem ze swoją żeńską formą Kauket tworzył jedną z par hermopolitańskiej Ogdoady.
    Nun i jego małżonka Naunet – pierwotne wody, Kuk i Kauket – ciemności, Tenemu i Tenemut (później, przypuszczalnie od Epoki Późnej, zastąpieni przez Amon i Amaunet) – niewidzialność, Huh i Hauhet – nieskończona przestrzeń;

    Bogowie Ogdoady przybrali formę żab, natomiast boginie – formę węży, a niekiedy małp; jedynie Amon przybrał postać węża o imieniu Kemofet ("ten, który spełnił swój czas").

    Huh (znany także jako Heh, Hah) – egipskie bóstwo męskie wyobrażane w postaci żaby, wchodzące w skład hermopolitańskiej Ogdoady. Uosabiał nieskończoność: utożsamiany z Szu, dźwigający na rękach niebo; z gałązką palmową symbolizuje rachubę roczną i wskazuje niezliczone, szczęśliwe lata królewskiego panowania. Jako ucieleśnienie mnogości i liczebności, bóg ten rzadko objawiał się indywidualnie, najczęściej tworzył grupę z innym Huh.Agora (gr. ἀγορά, dosł. miejsce zgromadzeń) – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.

    W okresie hellenistycznym kult Thotha przekształcił się w kult Hermesa. W okresie rzymskim powstała agora. Natomiast w V wieku wzniesiono w jej miejscu bazylikę. To jedna z najbardziej imponujących budowli koptyjskich. Została zidentyfikowana w 1942 roku przez Moharama Kamala, następnie odsłonięta przez misję Uniwersytetu w Aleksandrii, a w latach 1987–1990 zadokumentowana i poddana konserwacji przez polsko-egipską ekspedycję Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, PP Pracowni Konserwacji Zabytków (PP PKZ) oraz Ministerstwa Starożytności Egiptu.

    Koptowie (arab. أقباط Akbat) – ogólne określenie wiernych kościołów koptyjskich: ortodoksyjnego kościoła koptyjskiego i kościoła katolickiego obrządku koptyjskiego. Obecnie grupa liczy około 11,2 mln wiernych kościoła ortodoksyjnego (głównie w Egipcie, duża część w diasporze w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, niewielka liczba w pozostałych krajach Lewantu) i około 210 tys. wiernych kościoła koptyjsko-katolickiego (wyłącznie w Egipcie).Epoka Późna - okres od około 656 - 525 p.n.e.; epoka w dziejach starożytnego Egiptu od XXVI dynastii do XXXI dynastii. Epokę rozpoczęło panowanie Necho I z XXVI dynastii, a zakończyły rządy Dariusza III Kodomana.

    Obecnie w tym miejscu znajduje się miasteczko Al-Aszmunin.

    Pochodzenie nazwy[ | edytuj kod]

    Thot utożsamiany był z greckim bogiem Hermesem, stąd nazwa miasta – Hermopolis.

    Wygląd[ | edytuj kod]

    W Hermopolis było święte jezioro Deser (jezioro dwóch noży). Pośrodku jeziora była położona Wyspa Płomieni, na której święty Ibis składał kosmiczne Jajo, a następnie je rozbijał. Ibis był jedną z reprezentacji Thota.

    Najlepiej zachowały się 24 kolumny pochodzące z chrześcijańskiej bazyliki oraz cztery rzeźby pawianów w piaskowcu.

    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Amon (egip. Imn - ukryty; również Amon-Ra/Re, Amoun, Amun, Amen; rzadziej Imen, Ammon, Hammon) - egipski bóg, sprawca niewidzialnego wiatru, urodzaju, płodności. Był uosobieniem niewidzialnych życiodajnych elementów natury: powietrza i wiatru. Powodował, że plony były obfite, zwierzęta się mnożyły, a kobiety rodziły dzieci. Wraz ze swoją małżonką Mut oraz synem Chonsu - bogiem-księżycem - stanowili w Karnaku tebańską triadę. Jego żeńskim odpowiednikiem była Amaunet. Natomiast jako Amon-Kematef wchodził w skład Ogdoady, której kult trwał w Hermopolis Magna. Grecy identyfikowali go ze swoim władcą bogów - Zeusem. Kult Zeusa Amona najpierw rozpowszechnił się w Grecji, a stąd jako Jupiter Amon dotarł do Rzymu.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Spis powszechny 2006 (arab.).
    2. Dembska Albertyna, 1995: Kultura starożytnego Egiptu: słownik.Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
    3. Joanna Ciślewska (red.), Starożytni Egipcjanie, 2007, s. 20-21, ISBN 978-83-89840-03-5.
    4. Dembska Albertyna, 1995: Kultura starożytnego Egiptu: słownik; hasła: al-Aszmunajn; ogdoada; Thoth. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
    5. Aszmunein, pcma.uw.edu.pl [dostęp 2020-06-18].
    6. Marek Barański, Excavations at the basilica site at el-Ashmunein/ Hermopolis magna in 1987–1990, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, 3, 1992.
    7. Moharam Kamal, Excavations in the so-called Agora of El Ashmunein. ASAE - Annales du Service des Antiquités de l'Egypte 46/1 947
    8. Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia – Egipt. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 174. ISBN 978-83-7575-648-7.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Pavan, Ada Russo w przekł. Agnieszki Michalskiej-Rajch Tajemna Wiedza Egiptu, Wydawnictwo Ravi, Łódź 2002 r., s. 29-30, ​ISBN 83-7229-038-5
  • Marek Barański. Excavations at the basilica site at el-Ashmunein/ Hermopolis magna in 1987–1990. Polish Archaeology in the Mediterranean 3 (1992)
  • Moharam Kamal, Excavations in the so-called Agora of El Ashmunein. ASAE - Annales du Service des Antiquités de l'Egypte 46/1 947
  • Ibisy (Threskiornithinae) – podrodzina ptaków z rodziny ibisowatych. Obejmuje gatunki brodzące, zamieszkujące strefy klimatów zwrotnikowych i podzwrotnikowych całego świata, nieliczne gatunki pojawiają się w strefie klimatów umiarkowanych. Różnią się od warzęch kształtem dzioba, który u przedstawicieli tej podrodziny jest długi, cienki i łukowato wygięty.Tenemu - w mitologii egipskiej prabóstwo z Hermopolis o postaci żaby. Wraz ze swoją partnerką, wężem Tenemujt, stanowili jedną z par Wielkiej Ósemki.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Egipt ptolemejski (stgr. Πτολεμαϊκὴ βασιλεία Ptolemaike Basileia, Królestwo Ptolemeuszów) – okres w historii starożytnego Egiptu rozpoczynający się wraz ze śmiercią Aleksandra Macedońskiego w 323 p.n.e. i podziałem jego imperium przez diadochów, a zakończony wkroczeniem legionów rzymskich Oktawiana Augusta do Egiptu i samobójczą śmiercią ostatniej królowej Kleopatry VII i Marka Antoniusza.
    Uniwersytet Aleksandryjski – egipska, państwowa uczelnia wyższa, mająca siedzibę w Aleksandrii. Jego dwa pierwsze wydziały (nauk humanistycznych i prawa) powstały w 1938 roku jako filie kairskiego Uniwersytetu Fuada I. Trzy lata później utworzono wydział inżynierii. W sierpniu 1942 roku został formalnie oddzielony od macierzystej uczelni, posiadał wówczas cztery dodatkowe wydziały: nauk ścisłych, handlu, medycyny i rolnictwa. Pierwotnie nosił miano Uniwersytetu Faruka I, obecną zaś nazwę otrzymał w 1952 roku.
    Bazylika – w architekturze typ chrześcijańskiej świątyni wielonawowej (niezależnie od pełnionych funkcji kanonicznych) z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego). Kościół z nawą główną wyższą od naw bocznych, lecz bez okien to pseudobazylika.
    Egipt rzymski – okres w historii Egiptu w którym był on częścią Cesarstwa Rzymskiego, trwający od momentu przekształcenia Egiptu w rzymską prowincję przez cesarza Augusta w roku 30 p.n.e., aż do reform Dioklecjana pod koniec III w., które uważane są za początek okresu bizantyńskiego w historii Egiptu.
    Amaunet (również Amonet) – bogini egipska, małżonka Amona. Władała wiatrem północnym. Razem z mężem należała do grupy ośmiorga bóstw z Hermopolis.
    Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. Kazimierza Michałowskiego (CAŚ UW), (ang. Polish Centre of Mediterranean Archaeology, PCMA) – samodzielna placówka badawcza Uniwersytetu Warszawskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.