• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Herbert von Karajan

    Przeczytaj także...
    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.Staatsoper Unter den Linden (także Deutsche Staatsoper wzgl. Staatsoper Berlin) – najstarszy teatr operowy w Berlinie położony przy Unter den Linden – głównej historycznej ulicy miasta.
    Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Herbert von Karajan (ur. 5 kwietnia 1908 w Salzburgu, zm. 16 lipca 1989 w Anif koło Salzburga) – austriacki dyrygent, animator życia muzycznego.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Pochodził z rodziny arumuńskich oraz greckich emigrantów; jego ojciec był lekarzem. Zaczął uczyć się gry na fortepianie mając 4 lata; już po roku wystąpił publicznie.

    Karajan w dzieciństwie
    Rodzice Karajana

    W latach 1916-1926 studiował w klasie fortepianu w Mozarteum w Salzburgu, jednak rodzice uzależnili zgodę na jego karierę, jako muzyka, od ukończenia "normalnej" szkoły. W latach 1926–1929 studiował dyrygenturę w Akademii Muzycznej w Wiedniu. Dzięki niepospolitemu talentowi w 1927 roku zadebiutował nieoczekiwanie w Ulm, gdzie zastąpił chorego dyrygenta w Weselu Figara. Jego występ wywarł tak dobre wrażenie, że otrzymał posadę pierwszego kapelmistrza w teatrze i pozostał w Ulm do roku 1934. W 1935 został dyrektorem artystycznym Opery i Orkiestry Symfonicznej w Akwizgranie, najmłodszym w Niemczech. W latach 1937–1938 odbył tournée po Skandynawii, Holandii i Włoszech.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Wilhelm Furtwängler (ur. 25 stycznia 1886 w Berlinie, zm. 30 listopada 1954 w Baden-Baden) – niemiecki dyrygent i kompozytor.
    Karajan dyrygujący filharmonią Wiedeńską.

    Przełomowym momentem w jego karierze było poprowadzenie w 1939 roku w berlińskiej operze Czarodziejskiego fletu Mozarta i Śpiewaków norymberskich Wagnera. Dzięki temu sukcesowi i poparciu nazistów został w latach 1941–1945 dyrektorem pierwszej sceny III Rzeszy. Jego nazwisko figurowało na Gottbegnadeten-Liste (Lista obdarzonych łaską Bożą w III Rzeszy). Po drugiej wojnie światowej za przynależność do NSDAP ukarany został zakazem występów, cofniętym po roku przez Brytyjczyków. W czasie tej przerwy nagrał wiele płyt z nowo założoną London Philharmonic Orchestra. W styczniu roku 1946 koncertował z Wiener Philharmoniker. W 1947, jako dyrygent, a od 1949, jako dyrektor Towarzystwa Przyjaciół Muzyki, prowadził Symfoników Wiedeńskich. W 1949 roku dyrygował na Festiwalu w Salzburgu, w 1950 na Festiwalu w Bayreuth. W tymże 1950 został kierownikiem artystycznym Philharmonia Orchestra w Londynie. W latach 1951–1952 był gościnnym dyrygentem w Bayreuth. W 1954 objął kierownictwo Berliner Philharmoniker po śmierci Wilhelma Furtwänglera. W 1956 został dyrektorem Festiwali Mozartowskich w Salzburgu. W latach 1955–1964 kierował Operą Wiedeńską (słynne inscenizacje oper Verdiego i Puciniego oraz dramatów muzycznych Richarda Wagnera).

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.
    Herbert von Karajan podczas koncertu w brazyli (1973)

    W latach 60. był dyktatorem muzycznym w Europie, kontrolował najbardziej prestiżowe ośrodki muzyczne: Berlin, Salzburg, Wiedeń; miał wpływ na La Scalę i Londyńską Orkiestrę Symfoniczną. W Metropolitan Opera wystąpił dopiero w 1967 roku. Od 1957 zajmował się reżyserowaniem dyrygowanych przez siebie oper, zwłaszcza kompozytorów włoskich i Wagnera. W 1967 r. otworzył Osterfestspiele (Festiwal Wielkanocny w Salzburgu), gdzie przez kilkadziesiąt lat nie tylko dyrygował wielkimi dziełami operowymi, ale również je reżyserował.

    Metropolitan Opera – teatr operowy w Nowym Jorku, pierwotnie (od powstania do 1966 roku) znajdujący się w gmachu przy Broadwayu, pomiędzy 39. a 40. ulicą.Gottbegnadeten–Liste (Lista obdarzonych łaską Bożą) – 36-stronicowa lista najważniejszych artystów w III Rzeszy, ułożona we wrześniu 1944 przez Josepha Goebbelsa i Adolfa Hitlera.
    Herbert von Karajan z Paulem Staicu (1974)

    W roku 1958 50-letni wówczas von Karajan po 16 latach małżeństwa rozszedł się ze swoją drugą żoną i ożenił po raz trzeci z paryską modelką Eliette Mouret. Miał dwie córki: Isabel (ur. 1960) i Arabel (ur. 1964).

    Był animatorem nowych technik audiowizualnych - 15 kwietnia 1981 roku zaprezentował na Festiwalu Wielkanocnym w Salzburgu (Osterfestspiele) pierwszy odtwarzacz płyt CD. Dzięki nowoczesnym mediom stworzył imperium muzyczne; dokonał nagrań licznych płyt i telewizyjnych filmów muzycznych. W roku 1969 założył fundację, dzięki której co 2 lata organizowane są konkursy dla młodych dyrygentów.

    Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) – niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas norymberskich procesów korpusu kierownictwa politycznego została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Herbert von Karajan zmarł 16 lipca 1989 roku w Anif na atak serca. Rano prowadził jeszcze próbę do opery Verdiego Bal maskowy. Spoczął na cmentarzu w Anif.

    Grób Karajana

    Odznaczenia[ | edytuj kod]

  • Austriacka Odznaka Honorowa za Naukę i Sztukę (1961)
  • Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (1960)
  • Wielki Oficer Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1960)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. David Brensilver: Biografia Herberta von Karajana na stronie allmusic.com (ang.). allmusic.com. [dostęp 2012-02-20].
    2. John Rockwell, Herbert von Karajan Is Dead; Musical Perfectionist Was 81, „The New York Times”, 17 lipca 1989, ISSN 0362-4331 [dostęp 2020-04-13] (ang.).
    3. Mariss Jansons receives the 2019 Herbert von Karajan Prize on 19 April, www.osterfestspiele-salzburg.at [dostęp 2020-04-13] (ang.).
    4. Huncwot.com, Herbert von Karajan o sobie i o sztuce dyrygowania (13 lutego 1977) - Archiwum - Kwartalnik Przekrój, przekroj.pl [dostęp 2020-04-13] (pol.).
    5. 100. Geburtstag: Vergesst Herbert von Karajan! - WELT, amp.welt.de [dostęp 2020-04-13].
    6. Audite Musikproduktion, Ludger Böckenhoff, Herbert von Karajan (Dirigent) - audite, www.audite.de [dostęp 2020-04-13] (niem.).
    7. HERBERT VON KARAJAN: 1980’s, Universal Music Polska [dostęp 2020-04-13] (pol.).
    8. Herbert von Karajan: 10 (little) things you (perhaps) do not know about the legendary conductor, France Musique, 24 czerwca 2019 [dostęp 2020-04-13] (ang.).
    9. Clipped From Lansing State Journal, „Lansing State Journal”, Lansing, Michigan , 6 marca 1955, s. 55 [dostęp 2020-07-15].
    10. Karajan, Herbert von (niem.). www.aeiou.at (Österreich-Lexikon). [dostęp 2020-01-29].
    11. Karajan, Herbert von, 5.4.1908 - 16.7.1989, Austrian conductor, portrait, with Bundesverdienstkreuz, 1960er, 60s, Order of Merit. www.alamy.com. [dostęp 2020-01-29].
    12. von Karajan Maestro Herbert (wł.). quirinale.it. [dostęp 2019-12-24].
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.The London Philharmonic Orchestra (LPO) – Londyńska Orkiestra Filharmoniczna jest brytyjską orkiestrą z siedzibą w Royal Festival Hall w londyńskim Southbank Centre i jedną z ważniejszych orkiestr Zjednoczonego Królestwa. Co więcej, LPO jest najważniejszą orkiestrą na Festiwalu operowym w Glyndebourne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Arumuni (t. Aromuni) – zbiorcza nazwa obejmująca różne romańskojęzyczne grupy etniczne zamieszkujące Bałkany. Liczebność: około 110 tys. - 250 tys.
    Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak orkiestry symfoniczne, orkiestry smyczkowe, orkiestry dęte, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.
    Festiwal wagnerowski w Bayreuth – odbywający się od 1876 roku festiwal muzyczny w bawarskim mieście Bayreuth, poświęcony wyłącznie dziełom Ryszarda Wagnera. Miejscem festiwalu jest specjalny teatr w dużej mierze zaprojektowany przez samego kompozytora, zwany Festspielhaus.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Uniwersytet Mozarteum – pierwotnie znany jako Przykatedralne Towarzystwo Muzyki Sakralnej i Mozarteum. Towarzystwo założone zostało 22 kwietnia 1841 w Salzburgu. Pełniło funkcję szkoły muzycznej, gdzie przechowywano też dawne dokumenty Mozartowskie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.088 sek.