• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Herbarz - heraldyka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Wacław Potocki (ur. 1625 w Woli Łużańskiej, zm. przed 9 lipca 1696 w Łużnej) – sędzia skarbowy, podstarości biecki i sędzia grodzki biecki (w latach 1667-1676), podczaszy krakowski (1678-1685), jeden z głównych twórców barokowych w Polsce, poeta, epik, satyryk i moralista.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Strona tytułowa herbarza z heraldycznej wizytacji, Ulster, 1602

    Herbarz – dzieło opisujące herby wraz z ich rysunkami i herbownymi, podstawowe źródło historyczne pomocniczej nauki historii - heraldyki.

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwszymi herbarzami były role herbowe sporządzane od XIII w. z okazji turniejów rycerskich jako pomoc w identyfikacji uczestników i poprawności używanych przez nich herbów. Kolejną formą herbarza, zwłaszcza w zachodniej Europie były urzędowe spisy sporządzane z okazji lustracji dóbr dla celów skarbowych, ozdabiane od XV w. również wizerunkami herbów.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Antoni Swach (1656-1709) - franciszkanin z poznańskiego klasztoru, snycerz, stolarz, rysownik, starszy brat Adama. Wykonywał głównie prace graficzne: miedzioryty, ilustracje książkowe, zdobienia i ornamenty, rysunki i malowidła o charakterze dewocyjnym i panegirycznym.

    W Polsce rolę tę pełnią rekognicjarze poborowe z wyciśniętymi pieczęciami szlachty danej ziemi. Później pojawiły się herbarze sporządzane w trakcie specjalnych lustracji przeprowadzanych przez heroldów, dla sprawdzenia legalności i poprawności używania herbów. Jednym z najstarszych europejskich herbarzy jest Herbarz Geldrii powstały ok. 1369 r. i uzupełniany do XV w., w którym znajdują się również polskie herby. Pierwszym znanym polskim herbarzem są pochodzące z XV wieku Insignia seu clenodia Regni Poloniae Jana Długosza. Określenie Herbarz używa się też do spisów genealogicznych osób, usystematyzowanych nazwiskami, wraz z informacjami o przynależności herbowej.

    Szymon Jaxa-Konarski (ur. 26 kwietnia 1894 w Bidzinach, zm. 12 czerwca 1981 w Paryżu) – polski ekonomista, heraldyk i genealog.Turnieje rycerskie były ważnym elementem średniowiecznej i renesansowej kultury rycerskiej i dworskiej, wykształciły się w ramach ewolucji kultury rycerskiej. Turnieje były formą zawodów i sprawdzania umiejętności rycerza. Polegały na prowadzeniu walki według ściśle określonych zasad, a rozgrywane były często na dworach królewskich i książęcych (choć np. we Włoszech popularne były głównie turnieje w mieście(miastach)).

    Spis herbarzy polskich i z Polską związanych[ | edytuj kod]

    1. Jan DługoszInsignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae” spisany w latach 1464–1480,
    2. Bartosz Paprocki Gniazdo cnoty – Kraków, 1578.
    3. Bartosz Paprocki Herby rycerstwa polskiego – Kraków, 1584.
    4. Bartosz Paprocki Herby rycerstwa polskiego – Kraków, 1858.
    5. Szymon Okolski Orbis Polonus – Kraków, 1641-1643. V. 1-3.
    6. Jan Karol Dachnowski Herby szlacheckie w ziemiach pruskich ok.1620, wyd.w oprac. Z. Pentka, Kórnik 1995
    7. Jan Karol Dachnowski Poczet możnego rycerstwa polskiego ok. 1634
    8. Wacław Potocki Poczet herbów szlachty Korony Polskiey i Wielkiego Xsięstwa Litewskiego – Krakow, 1696.
    9. Nobilis Polonie avitis equitum stemmatibus insignita, bellatrix Sarmatia gentilitiis heroum armis munita, dives aurea libertate Lechia patriis regum monilibus adornata - Kalisz, 1702 [1]
    10. Antoni Swach Herby Polskie - Poznań, 1705
    11. Ks. Kacper Niesiecki Herby i familie rycerskie tak w Koronie jako y w W.X.L. – Lwów, 1728.
    12. Ks. Kacper Niesiecki Korona polska – Lwów, 1728-1743.
    13. Stanisław Józef Duńczewski Herbarz wielu domów Korony Polskiej i W. X. Litewskiego i t. d. przez Stanisława Józefa a Dyneburg Duńczewskiego, 1757
    14. Ks. Benedykt Chmielowski Zbiór krótki herbów polskich, oraz wsławionych cnotą i naukami Polaków – Warszawa, 1763.
    15. Wojciech Wielądko, Heraldyka, czyli opisanie herbów w jakim który jest kształcie oraz familie rodowitej szlachty polskiej i W. Ks. Litewskiego z ich herbami, t. 1-5 - Warszawa 1792-1798.
    16. Leonhard Dorst:Schlesisches Wappenbuch oder die Wappen des Adels im souverainen Herzogthum Schlesien, der Grafschaft Glatz und der Oberlausitz, t. 1-3, Görlitz 1842-1849 wersja elektroniczna w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej
    17. Nikołaj Iwanowicz Pawliszczew, Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego najwyżej zatwierdzony, t. 1-2. - Warszawa 1853
    18. Poczet szlachty galicyjskiej i bukowińskiej, Lwów, 1857, reprint: KAW, Kraków, 198
    19. Adam Amilkar Kosiński Przewodnik heraldyczny: Monografie kilkudziesięciu znakomitych rodzin, spis rodzin senatorskich i tytuły honorowe posiadających – Kraków 1877
    20. Ignacy Kapica Milewski Herbarz Ignacego Kapicy Milewskiego, dopełnienie Niesieckiego – Kraków, 1870.
    21. Ks. Wojciech Kojałowicz S.J. herbarz W. X. Litewskiego – Kraków 1897
    22. Adam Boniecki Herbarz polski, T. 1-17 + dodatek – Warszawa 1899-1913 (nieukończony).
    23. Seweryn hrabia Uruski Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 1-15 – Warszawa 1904-1938 (nieukończony).
    24. Zbigniew Leszczyc Herby szlachty polskiej – Lwów 1908
    25. Zbigniew Leszczyc Herby szlachty polskiej – Londyn 1990 w opr. M.Paszkiewicza i J.Kulczyckiego
    26. Wiktor Wittyg, Stanisław Dziadulewicz Nieznana szlachta polska i jej herby – Kraków 1908
    27. Tablice odmian herbowych – nakł. Juliusz hr. Ostrowski – Warszawa 1909
    28. Juliusz Karol Ostrowski Księga herbowa rodów polskich – Warszawa 1897
    29. Emilian von Zernicki-Szeliga Der Polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien, Verlag von Henri Strand, Hamburg 1900.
    30. Emilian von Zernicki-Szeliga Die Polnichen Stammwappen ihre Geschichte und ihre Sagen, Hamburg, 1904
    31. Franciszek Piekosiński: Herbarz szlachty prowincyi witebskiej, Kraków, Herold polski, 1899
    32. Franciszek Piekosiński: Poczet rodów szlachty polskiej wieków średnich. Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. Tom II. Lwów 1911.
    33. Ludwik Korwin-Piotrowski: Ormiańskie rody szlacheckie, Kraków 1934,
    34. dr Stefan J. Starykoń Kasprzycki - „Polska Encyklopedia Szlachecka”, t. 1-12 - Warszawa 1936–1939.
    35. Szymon Konarski Szlachta kalwińska w Polsce - Warszawa 1936
    36. Szymon Konarski Armorial de la noblesse polonaise titrée, Paris, 1958;
    37. Władysław Pulnarowicz Rycerstwo Polskie Podkarpacia – Przemyśl 1937
    38. Almanach szlachecki, pod redakcją S. Starykoń-Kasprzyckiego – Warszawa 1939 (nieukończony)
    39. Sławomir Górzyński, Jerzy Kochanowski Herby szlachty polskiej – Warszawa 1990
    40. Józef Szymański Herbarz średniowiecznego rycerstwa polskiego – Warszawa 1993
    41. Józef Szymański Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku Warszawa 2001
    42. Alfred Znamierowski Herbarz rodowy – Warszawa 2004
    43. Tadeusz Gajl Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów – Białystok 2003; ​ISBN 83-88595-12-1
    44. Tadeusz Gajl Herby szlacheckie Polski porozbiorowej – Pozkal 2005; ​ISBN 83-88595-98-9
    45. Andrzej Brzezina Winiarski Herby Szlachty Rzeczypospolitej – Warszawa, 2006; ​ISBN 83-89667-42-8
    46. Stanisław Dziadulewicz Herbarz rodów tatarskich w Polsce – Wilno 1929 (reprint WAiF. Warszawa 1986)
    47. Tadeusz Gajl Herbarz Polski od Średniowiecza do XX wieku - L&L, Gdańsk 2007; ​ISBN 978-83-60597-10-1
  • Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku. Gdańsk: L&L, 2011. ISBN 978-83-60597-68-2.
    1. Stanisław Łoza Rodziny polskie pochodzenia cudzoziemskiego osiadłe w Warszawie z okolicach Warszawa: Wydawnictwo i Druk Zakładów Graficznych Galewski i Dau, 1934. Egzemplarz istnieje w Bibliotece Narodowej w Warszawie.
    2. Andrzej Brzezina Winiarski Herby Rzeczypospolitej – Archiwum Państwowe w Przemyślu, 2008-2009; ​ISBN 978-83-88172-28-1
    3. Urodzony Piotr Nałęcz Małachowski ,,ZBIOR NAZWISK SZLACHTY z Opisem Herbów własnych Familiom zoftaiącym w Kroleftwie Polfkim, i Wielkim Xięstwie Litefwkim.” w LUBLINIE 1805. w Drukarni J. C. K. Mci u XX Trynitarzow.
    Wojciech Wijuk Kojałowicz herbu Kościesza odmienna (ur. 1609 w Kownie – zm. 1677 w Warszawie) – polsko-litewski historyk i teolog, jezuita.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Adam Boniecki, właśc. Adam Józef Feliks Fredro-Boniecki herbu Bończa (ur. 19 listopada 1842 w Żydowie (kieleckie), zm. 24 czerwca 1909 w Warszawie) – polski historyk, heraldyk, prawnik.
    Benedykt Joachim Chmielowski herbu Nałęcz (ur. 20 marca 1700 w Łucku, zm. 7 kwietnia 1763 w Firlejowie) – polski ksiądz katolicki, kanonik kijowski, pisarz dewocyjny, autor Nowych Aten, pierwszej polskiej encyklopedii (1754–1764).
    Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae (potocznie zwane "Clenodia" lub"Klejnotami Długosza") – najstarszy znany lokalny opis herbów polskich napisany przez Jana Długosza.
    Księgi rodów szlacheckich (ros. Дворянские родословные книги) – spisy, zawierające wykazy rodów szlacheckich poszczególnych guberni Cesarstwa Rosyjskiego. Wpisanie do takiej księgi oznaczało prawo do korzystania z przywilejów szlacheckich. Każda gubernia w państwie posiadała własną księgę rodów szlacheckich. Przepisy prawne o założeniu i prowadzeniu takiej księgi były regulowane przez Generalny przywilej dla szlachty (ros. Грамота на права, вольности и преимущества благородного российского дворянства), wydany przez Katarzynę II w 1785 roku. Przedtem szlachta posługiwała się herbarzem.
    Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.
    Herbowni (klejnotni, współherbowni) - osoby i rodziny posługujące się tym samym herbem, lub jego odmianą, staropolskie określenie rodu herbowego.
    Rzesza (niem. Reich) – historyczne określenie państwa niemieckiego. Stosowane dla podkreślenia jedności autonomicznych niemieckich regionów lub państw regionalnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.