• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Herb Bydgoszczy



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
    Symbolika[]

    Herb Bydgoszczy to herb stanowiący: W polu srebrnym mur miejski czerwony z blankami, z bramą i trzema basztami, z których środkowa jest wyższa i większa. W każdej baszcie po jednym oknie łukowym, czarnym. Na basztach dachy niebieskie, zakończone gałkami złotymi. Na gałce dachu baszty środkowej wietrznik złoty, zwrócony w prawo. W murze brama z broną złotą podniesioną: prawe podwoje otwarte, otwór bramy srebrny: podwoje : niebieskie, okucie podwoi: złote.

    3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.Floratura (z łac. flos = kwiat) - rozwinięta dekoracja (ornament) roślinna wypełniająca jeden lub kilka marginesów zdobionej karty. Stanowi etap pośredni w rozwoju roślinnej dekoracji marginalnej między inicjałem ornamentalnym, a późnogotycką zamkniętą w obramieniu bordiurą. Roślinność floratury często wzbogacają liczne elementy drolerii, przejęte ze świata fauny, legendy, anegdoty i groteski, jak również motywy heraldyczne.

    Historia herbu[]

    Herb i pieczęcie miasta Bydgoszczy nie doczekały się jak dotychczas pełnego opracowania, chociaż istnieje już dość znaczna literatura na ten temat. Skrótowy opis dziejów bydgoskiego herbu dali dotychczas Jerzy Derenda i Józef Podgóreczny, ze strony niemieckiej dokonał tego Günther Meinhardt. Natomiast pieczęcie Bydgoszczy najobszerniej omówił Marian Gumowski. O tym, jak bardzo jest to temat aktualny i jednocześnie wzbudzający niemałe emocje, świadczy ostatni artykuł publicystyczny Jerzego Derendy.

    Leon Jan Wyczółkowski (ur. 11 kwietnia 1852 w Hucie Miastkowskiej, zm. 27 grudnia 1936 w Warszawie) – polski malarz, grafik i rysownik, jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski w nurcie malarstwa realistycznego.Józef Podgóreczny (ur. 1900, zm. 1990) - nauczyciel, działacz kultury, długoletni dyrektor Biblioteki Miejskiej w Bydgoszczy, jeden z założycieli Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego, długoletni działacz Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy.

    Najstarszy zachowany herb[]

    Najstarszy herb miasta Bydgoszczy zachował się na pieczęci wiszącej przy dokumencie dla koronowskich cystersów z dnia 27 marca 1362 roku, wystawionego w Byszewie (Byszewie Nowym, czyli dzisiejszym Koronowie) przez pochodzącego z krajeńskiego Wałdowa rycerza imieniem Walko (Waldo). Wśród wymienionych w testacji świadków omawianego dyplomu występuje dwóch bydgoskich burmistrzów oraz jeden rajca i to oni zapewne przywiesili pieczęć swego miasta. Niestety obecnie woskowy odcisk tej pieczęci jest już do cna skruszony, na szczęście zachowały się jej opisy i podobizny. Była to pieczęć okrągła o średnicy 35 mm, wyobrażająca basztę z bramą i z szerokim, wspartym na krokwiach blankowanym gankiem, przykrytą niskim spiczastym dachem, prawdopodobnie zwieńczonym gałką. W otokowym napisie legenda: + S CIVITATIS BIDGOSCSE

    Barwa czarna – w języku potocznym jest to najciemniejsza z barw, choć można też uznać, że nie jest to barwa / kolor, lecz ich zupełny brak. W teorii oznacza całkowity brak światła widzialnego odbijanego przez ciało przy oświetleniu dowolnym światłem widzialnym. W praktyce miejsce tak ciemne, że poprzez kontrast z resztą otoczenia nie możemy określić jego barwy z powodu niedoboru światła z tego kierunku.Kamienica przy ul. Augusta Cieszkowskiego 11 w Bydgoszczy – zabytkowa kamienica, znajdująca się w południowej pierzei ul. Augusta Cieszkowskiego, w jej środkowej części.

    Prawdopodobnie była to pierwotna pieczęć Bydgoszczy, która powstała wkrótce po wydaniu przez króla Kazimierza Wielkiego przywileju lokacji miasta – 19 kwietnia 1346 roku. Trzeba, bowiem pamiętać, iż prawo używania pieczęci przysługiwało wszelkim osadom, nawet o charakterze miejskim, dopiero wraz tzw. lokacją, nadaniem praw miejskich i zorganizowaniem samorządu miejskiego.

    Budynek Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy – zabytkowy budynek w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej 4, od XVII wieku do 1836 r. część klasztoru klarysek, w latach 1837-1937 Szpital Miejski, od 1946 siedziba Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy.Kazimierz Borucki (ur. 1898, zm. 1986) – polski artysta malarz, konserwator sztuki, kustosz i kierownik Muzeum Miejskiego (1926–1939), dyrektor Muzeum im. L. Wyczółkowskiego (1946–1965) w Bydgoszczy.

    Herb ]

    Kolejna pieczęć zachowała się według Mariana Gumowskiego przy nieposiadającym datacji dokumencie z około 1400 roku przechowywanym w Archiwum Państwowym w Toruniu. Jest ona w swej ikonografii i legendzie odmienna od poprzedniej. W polu tej liczącej 27 mm średnicy pieczęci przedstawiona została duża kwadratowa brama miejska o podwójnym obudowaniu, nad nią jakby dwie niskie wieże boczne i daszek spiczasty w środku. W otoku umieszczono inskrypcję: S' CIVITATIS BROMBVRIEN.

    Medalion – w jubilerstwie ozdoba do zawieszania na szyi w kształcie owalnego lub okrągłego pudełka. Na zewnętrznej powierzchni malowana, wyłożona kamieniami szlachetnymi, emalią itp., wewnątrz często umieszczano miniaturowy portret.Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

    Ten zasłużony sfragistyk znał jeszcze jedną średniowieczną pieczęć Bydgoszczy, przywieszoną do bliżej niezidentyfikowanego dyplomu z 1362 roku, według autora przechowywanego w archiwum poznańskim, wobec tego akt ten podejrzewa się, iż może być on obecnie przechowywany w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy. Niestety, wobec tak niepełnego opisu (brak sygnatury!) nie udało się zidentyfikować wspomnianego dokumentu, a tym samym natrafić na tę pieczęć. Jest to tym dotkliwsze, iż M. Gumowski nie pokusił się o opublikowanie jej podobizny, poprzestając na opisie. Miała to być pieczęć o średnicy 35 mm, na której obwodzie widniał napis: + S CIVITATIS BYDDGOSH.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Brona – w budownictwie - krata drewniana, najczęściej okuta żelazem zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym lub zamku.

    W godle wyobrażono "bramę forteczną z dwiema wieżami po bokach i daszkiem spiczastym w środku", widać więc wyraźne podobieństwa do herbu poprzedniego.

    W Archiwum Państwowym w Toruniu przy dwóch dokumentach z 1485 zachowała się w papierowo-woskowych odciskach gotycka pieczęć, zamykająca listy rady miasta Bydgoszczy. Opatrzono ją, obecnie bardzo słabo czytelnym, wykonanym minuskułą gotycką, otokowym napisem: + SIGILLUM CIVITATIS BIDGOSTIENSIS.

    W polu pieczęci ukazano blankowaną bramę miejską o 4 blankach, w niej wrota, z których heraldycznie lewa połowa jest otwarta. Z ponad murów wyrastają 3 baszty okrągłe, zwieńczone spiczastymi dachami. Obie baszty skrajne, niższe, zakończono krótkimi iglicami, natomiast wyższa niż pozostałe baszta środkowa zwieńczona została kulą. We wszystkich trzech basztach okienka zamknięte półokrągło. Warto tu zaznaczyć jedynie nietypowe dla innych wzorów herbu Bydgoszczy otwarcie heraldycznie lewej połowy podwoi bramnych.

    Spoinowanie (fugowanie) – stanowi proces wypełniania przestrzeni pomiędzy płytkami ceramicznymi, kamiennymi, bądź szklanymi. Do wypełniania tych szczelin służą masy do spoinowania.Godło – symbol wyróżniający, znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy rodowej, prawnej lub społecznej, np. herb, gmerk, logo.

    Z przełomu XV i XVI stulecia pochodzi niewielka, owalna pieczęć sygnetowa o wymiarach 20 / 11mm. Wyobraża ona gotyckiej tarczy turniejowej mur forteczny z bramą w połowie otwartą i trzema równymi basztami o ostrych, spadzistych, dachach. Nad tarczą widnieją litery B S (Bidgostiense Sigillum).

    Herb w ]

    Jak zauważył Ryszard Kabaciński, architektoniczny motyw godła miejskiego był dla współczesnych tak oczywisty, że najpóźniej w połowie XVI stulecia przyswoiły go sobie niektóre bydgoskie cechy rzemieślnicze, jak na przykład garncarze, którzy uczynili z symbolu miejskiego element herbu cechowego, wzbogacając go, w miejsce bramy, najbardziej popularnym wyobrażeniem swej produkcji - glinianym dzbanem. Przytoczona tu, jako najbardziej instruktywny przykład, pieczęć bydgoskich garncarzy ma średnicę 30 mm i jest przywieszona do dokumentu spisanego w roku 1554.

    Korona rangowa – element herbu rycerskiego i szlacheckiego. Umieszczana pierwotnie zwykle na hełmie jest jedną z heraldycznych oznak godności. Początkowo w XII-XIV w. korona umieszczana była tylko nad herbami królów i książąt. Później także nad herbami pozostałej arystokracji i zwykłej szlachty. Od końca XVI wieku najczęściej umieszczana bezpośrednio nad tarczą, zaś hełmy z klejnotami były umieszczane powyżej, bądź pomijane. W przypadku koron zamkniętych, mitry lub korony królewskiej, hełmy powyżej korony nie były umieszczane. W heraldyce napoleońskiej zamiast koron rangowych wprowadzono czapki (birety), zbliżone nieco wyglądem do mitry książęcej. Może ozdabiać jedynie herby nadane przez udzielnego monarchę. W heraldyce polskiej, w przeciwieństwie do zasad heraldycznych wielu innych krajów stanowi, umieszczana na hełmie, konieczny element herbu szlacheckiego.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Kolejną odmianę herbu Bydgoszczy można zaobserwować na tzw. pieczęci Wojciecha Łochowskiego Starszego, znanej, oprócz wielu odcisków, z oryginalnego tłoka pieczętnego przechowywanego obecnie w Muzeum im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Do niedawna przypuszczano, iż pochodzi on z roku 1640, jak głosi inskrypcja fundacyjna na jego uchwycie, uzupełniona dodatkowo gmerkiem mieszczańskim Łochowskich. Notabene zgodnie z napisem uchwyt tego tłoka pieczętnego został sprawiony do pieczęci podwójciego. Jednak dokładniejsza analiza tłoka pieczętnego, którą zawdzięczamy Rajmundowi Kuczmie, wskazuje na jego znacznie wcześniejsze pochodzenie - na pewno sprzed roku 1564.

    Sygnaturka (w skrócie "sig") – w Usenecie rodzaj podpisu umieszczonego na końcu wiadomości i oddzielonego od jej treści za pomocą delimitera.Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Imperium Habsburgów i Imperium Rosyjskie.

    Pochodzące z około połowy XVI wieku wyobrażenie tej mierzącej 37 mm średnicy pieczęci można opisać następująco: W miejskim murze obronnym, blankowanym, zbudowanym zapewne z ciosów kamiennych, brama z otwartą prawą (heraldycznie) połową wrót, w którym to prześwicie widać na pół opuszczoną bronę (kratę). Na zamkniętej lewej (heraldycznie) połowie bramy widać masywne, wyprofilowane na kształt wąsów okucia zawiasów. Ponad murem wznoszą się trzy wieże z prostokątnymi oknami pośrodku każdej, nakryte dachami namiotowymi zwieńczonymi gałkami. Kule na wieżach bocznych zakończone są krótkimi iglicami, natomiast gałkę wieży środkowej zwieńczono wysokim, wchodzącym w pole napisu otokowego, krzyżem łacińskim z chorągiewką o dwu strefach zwróconą w prawo (heraldycznie). W otoku umieszczono napis: SIGILVM * CIVITATIS * BIDGOSTIENSIS.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||><|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Herb w ]

    Niemiecka wersja

    Poszczególne wyrazy legendy rozdzielono dość rozbudowaną floraturą. Do naszych czasów zachowało się dość wiele XVII-wiecznych odcisków tej tzw. "pieczęci Łochowskiego".

    Tłokiem tym pieczętowano wystawiane przez miasto dokumenty jeszcze w XVIII wieku. Świadczą o tym przechowywane w Archiwum Państwowym w Toruniu dwa dokumenty burmistrza i rady miasta Bydgoszczy. Szczegółowego opisu domaga się zwłaszcza jeden z nich, wystawiony w 1701 roku, do którego na czerwonej wstędze z białym obrębieniem przywieszono pieczęć odciśniętą w czerwonym wosku, zabezpieczoną przed zniszczeniem toczoną w drewnie puszką. Drugi ze wspomnianych dyplomów uwierzytelniony został w formie odcisku papierowo-woskowego. Ważniejsze jednak jest to, że wystawiono go w 1765 roku. Pozwala to przypuszczać, iż "pieczęć Łochowskiego" była traktowana przez cały okres staropolski jako reprezentacyjna pieczęć miejska, używana prawdopodobnie do czasu pierwszego rozbioru Polski (1772).

    Marian Gumowski (ur. 30 września 1881 w Krościenku nad Dunajcem, zm. 1 października 1974 w Toruniu) – polski numizmatyk i historyk.Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

    Od schyłku lat trzydziestych XVII wieku poprzez całą resztę tego stulecia pojawia się pieczęć wójtowska Bydgoszczy (wójt - po łac. advocatus). W jej otokowym napisie wykonanym kapitałą humanistyczną umieszczono inskrypcję: + SIGILVM ... ADVOCATIALAE + CIVITATIS ) BIDGOST.

    Jest ona bardzo podobna w stylu do omawianej powyżej "pieczęci Łochowskiego", ma nawet identyczne z nią wymiary, to jest średnicę 37 mm. Może to do tej właśnie pieczęci przeznaczony był sprawiony przez Wojciecha Łochowskiego srebrny uchwyt pieczętny? W stosunku do poprzednio omawianej, rysunek tej pieczęci różni się przede wszystkim tym, że mur obronny nie posiada wyraźnie zarysowanego blankowania, a dachy wszystkich trzech wież zwieńczone zostały kulami. Do czasów współczesnych zachowało się kilka jej odcisków papierowo-woskowych oraz jeden, mocno zniszczony, wykonany w czerwonym laku, przechowywany w Muzeum Historyczno-Etnograficznym w Chojnicach.

    Swastyka (dewanagari स्वस्तिक, transliteracja svastika, transkrypcja swastika, 卐) – znak zazwyczaj w kształcie równoramiennego krzyża, o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Nazwa swastika pochodzi z sanskrytu i oznacza „przynoszący szczęście” (swasti – powodzenie, pomyślność, od su – „dobry” i asti – „jest”, -ka sufiks rzeczownikowy). Obecnie w krajach Europy i obu Ameryk symbol ten kojarzony jest prawie wyłącznie z Adolfem Hitlerem i nazizmem, natomiast w Azji jest powszechnie stosowanym symbolem szczęścia i pomyślności.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Warto jeszcze nadmienić, iż oprócz dopiero co wspomnianej pieczęci jeszcze w 6 dziesięcioleciu XVII w. funkcjonowała pieczęć ławy miejskiej. Miała ona średnicę 30 mm, na jej obwodzie umieszczono napis wykonany gotycyzującą minuskułą: „S + Scabinorum + bidgostiensis”.

    Zamieszczony na niej rysunek bydgoskiego herbu charakteryzuje się wyraźnym zarysem cegieł muru miejskiego, otwartą heraldycznie lewą połową bramy miejskiej i zwieńczeniem iglicami dachów baszt. Posiadamy sporo papierowo-woskowych odcisków tej pieczęci przechowywanych w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy. Warto jednak pamiętać, że pieczęcie nie są jedynymi źródłami, z których czerpiemy wiedzę o wzorze herbu Bydgoszczy i jego odmianach. W bydgoskim Muzeum im. Leona Wyczółkowskiego znajduje się rzadki eksponat - klejnot bydgoskiego Bractwa Kurkowego (Strzeleckiego). Jak można wnosić z umieszczonego na kurze herbu Grzymała, pochodzi on zapewne z okresu 1600-1617, gdy funkcję starosty bydgoskiego sprawował Maciej Smogulecki, pieczętujący się właśnie Grzymałą. W szponach prawej nogi kur strzelecki trzyma kartusz z wyobrażonym w nim herbem Bydgoszczy. Jest to mur miejski, w którym umieszczono bramę wiszącą na trzech zawiasach. Heraldycznie prawe skrzydło wrót jest otwarte, w prześwicie widać podniesioną kratę. Po bokach bramy zaznaczono strzelnice tzw. kluczowe. Ponad murem wyrastają trzy wieże zwieńczone blankowaniem, wieża środkowa jest wyższa. We wszystkich basztach umieszczono okrągłe okna. W tak przedstawionym godle Bydgoszczy wyraźnie widać nawiązanie do herbu fundatora - Grzymały. Ten szlachecki herb wyobraża, bowiem w polu złotym mur blankowany czerwony o trzech basztach, również blankowanych, z których środkowa jest wyższa, z bramą otwartą o złotych podwojach. W bramie stoi rycerz w zbroi z tarczą i wzniesionym mieczem.

    Tłok – w budowie maszyn element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię.Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

    W taki oto sposób przetransponowany herb Bydgoszczy konsekwentnie był wielokrotnie przedstawiany w Księdze Królów Kurkowych Bractwa Strzeleckiego w Bydgoszczy. Zamieszczone tam podobizny są tym cenniejsze, iż malowano je w kolorze, co pozwala na odtworzenie pierwotnych barw heraldycznych.

    Szczególnie ciekawy jest herb umieszczony na bordiurze jednej z kart Księgi. Miniatura ukazuje nam złoto obramowaną tarczę o błękitnym polu, zwieńczoną również złotą otwartą koroną królewską. Sam herb przedstawia czerwony mur miejski o pięciu blankach z bramą, której heraldycznie prawe skrzydło jest otwarte. Ościerza bramy obudowane białym kamieniem, wrota w kolorze złotawym, deski ułożone w jodełkę, w otworze bramnym widać podniesioną bronę. Po obu stronach wrót umieszczono strzelnice tzw. kluczowe. Ponad murem wyrastają trzy, jednakowej wysokości, okrągłe wieże zwieńczone blankowaniem. Każda z wież opatrzona została w dwa ciągi otworów strzelniczych; ciąg górny - po dwa okienka, ciąg dolny - po jednym okienku. Spoinowanie wykonano białą farbą. Dodatkowym elementem są fragmenty drzew wystające ponad mur miejski. Opisany tu herb wykonany prawdopodobnie został w końcu XVII stulecia, lecz stał się wzorem do naśladowania na kolejnych kartach Księgi Królów Kurkowych.

    Akcja Wyborcza Solidarność (AWS) – koalicyjne ugrupowanie polityczne o charakterze centroprawicowym, powstałe 8 czerwca 1996, sprawujące władzę w Polsce w latach 1997–2001, którego założycielem był Marian Krzaklewski. Skupiało wiele ugrupowań o różnym charakterze i poglądach, głównie chrześcijańsko-demokratycznych i centroprawicowych. W okresie od 10 listopada 1997 do 6 czerwca 2000 tworzyła koalicję rządową z Unią Wolności, a następnie, po wystąpieniu UW z koalicji, do 19 października 2001 – rząd mniejszościowy. Przewodniczącym AWS (a później także Klubu Parlamentarnego AWS) był Marian Krzaklewski. Premierem z ramienia koalicji był Jerzy Buzek (jego rząd otrzymał wotum zaufania 11 listopada 1997).Most zwodzony - rodzaj mostu ruchomego, w którym przynajmniej jedno przęsło jest podnoszone umożliwiając przepłynięcie jednostek pływających.

    Wpisy pochodzące z pierwszych lat zaboru pruskiego opatrywano w okrągłe kartusze, zawsze sąsiadujące z czarnym orłem Królestwa Prus, na których umieszczano godło Bydgoszczy tylko w niewielkim stopniu odbiegające od swego XVII-wiecznego pierwowzoru. Jedyną znaczniejszą różnicą jest przeniesienie korony na pole tarczy, ponad wieże. W rysunku herbu novum stanowi namalowanie u dołu bramy drewnianego (kolor złocisty) mostu zwodzonego przerzuconego nad fosą. Taki wizerunek herbu, różniący się pomiędzy sobą tylko w szczegółach, jak np. liczba strzelnic w basztach, widnieje pod rokiem 1774 i 1791.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Cech (z niem. Zunft), w języku staropolskim Gilda, słowo pochodzące z języka dolnoniemieckiego "die Gilde", ta ze staro skandynawskiego gildi - nazwa oznaczająca zebranie, stowarzyszenie, następnie cech rzemieślniczy – organizacja samorządu rzemieślniczego o charakterze społeczno-zawodowym, częściowo również gospodarczym, zrzeszająca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:

    Natomiast w XIX wieku, pomimo nadal obowiązującego wzorca, różnice w szczegółach herbu nasilają się, o czym przekonują nas rysunki z lat 1828 i 1830. W rysunkach pojawiają się już złota korona i most zwodzony, na murze obronnym brak blankowania, deski we wrotach bramy ułożone zostały pionowo. Rysunki pozbawione są cech heraldycznych, zastosowane barwy odpowiadają kolorom naturalnym. Z okresu pruskiego, dokładniej z roku 1796, posiadamy nową pieczęć wyobrażającą ceglany mur miejski zwieńczony blankami, w którym umieszczono bramę z otwartą heraldycznie prawą połową wrót. Wrota zawieszono na dwu parach zawiasów zakończonych wąsami, zbudowano je z desek ułożonych w jodełkę. Znad muru wyrastają trzy wieże jednakowej wysokości, w każdej z nich po jednym prostokątnym okienku. Namiotowe dachy wież, kryte dachówką karpiówką, zwieńczono kulami, natomiast wieża środkowa posiada dodatkowo maszt zakończony krzyżem, na którym powiewa chorągiewka zwrócona w heraldycznie prawą stronę. Oryginał papierowo-woskowego odcisku o średnicy 47 mm opatrzono w górnej części rysunku półokrągło rozmieszczonym napisem: „SIEGEL DER KONIGL: PREUSS: STADT” poniżej zaś, poziomo, dodano: „BROMBERG”.

    Dziennik Bydgoski – polski dziennik ukazujący się w Bydgoszczy w latach 1907-1939, a od 1920 roku także w województwie poznańskim i pomorskim. Główne polskie pismo codzienne w Bydgoszczy z okresu zaboru pruskiego i okresu międzywojennego.Pieczęć – znak własnościowy i rozpoznawczy osoby fizycznej lub prawnej, wyciskany za pomocą stempla (tłoku pieczętnego). Stanowi świadectwo wiarygodności – nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi. Również jest środkiem zabezpieczającym nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu.

    Bardzo podobnie wygląda herb miasta na planie Bydgoszczy z 1800 roku, sporządzonym przez porucznika Lindnera. Niewiele od jej rysunku odbiegała pieczęć miejska z 1823 roku - podstawowe różnice polegały na dodaniu iglic kulom wieńczącym dachy skrajnych baszt i zwróceniu w lewo chorągiewki na wieży środkowej.

    Herb po ]

    Latarnia w centrum miasta z herbem Bydgoszczy
    Herb na elewacji Gimnazjum Klasycznego przy pl. Wolności (1877)
    Herb na polichromii katedry bydgoskiej

    Od około połowy XIX stulecia utrwalił się rysunek herbu Bydgoszczy, który przetrwał do momentu powrotu miasta do Macierzy w styczniu 1920 roku. Herb umieszczano zwykle na fantazyjnym kartuszu, u góry ozdobionym tzw. koroną murową (corona muralis). Przedstawiał on mur obronny z czterema blankami, w którym umieszczono bramę miejską, obudowaną kamiennymi ciosami. Heraldycznie prawa połowa wrót jest otwarta, w prześwicie bramnym widać na wpół opuszczoną bronę. Ponad murem wznoszą się trzy okrągłe baszty nakryte dachami namiotowymi, z których środkowa jest wyższa. W każdej wieży po jednym półkoliście zakończonym oknie. Dachy wież skrajnych zwieńczone zostały kulami, środkowa również posiadała gałkę, lecz zwieńczoną wysokim krzyżem, na którym umieszczono chorągiewkę dachową zwróconą w heraldycznie prawą stronę. Taki oto herb widnieje na medalionie łańcucha nadburmistrza Bydgoszczy z drugiej połowy XIX wieku. Umieszczano go również na miejskich budynkach użyteczności publicznej, np. nad wejściem do dawnego ratusza przy ul. Poznańskiej, nad głównym wejściem gazowni przy ul. Jagiellońskiej oraz Hali Targowej.

    Copernicanum – budynek z XX wieku w Bydgoszczy, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa kujawsko-pomorskiego.Legenda (łac. legenda – to co powinno być przeczytane) – gatunek literacki będący opowieścią posługującą się elementami niezwykłości oraz cudowności, w szczególności o życiu świętych i męczenników. Często osnuta na wątkach ludowych i apokryficznych; rozpowszechniona w średniowieczu. Pierwotnie przekazywana ustnie, następnie zapisywana. Przykładem jest Legenda o świętym Aleksym czy legendy arturiańskie.

    Znaleźć go można również na oficjalnych dokumentach miejskich, jak ten z 1869 roku, oraz na karcie tytułowej Księgi Adresowej Bydgoszczy z roku 1911. Wraz z odzyskaniem niepodległości, polskie władze samorządowe przejęły dotychczasowy rysunek herbu, pozbawiając go jednak korony murowej. Najlepiej niech świadczy o tym odcisk pieczęci magistrackiej z ok. 1930 roku. Jednocześnie rozpoczęto badania, w jakim stopniu herb miejski został skażony przez zaborcze naleciałości. Zadanie to powierzono kustoszowi Biblioteki Miejskiej Leopoldowi Kronenbergowi. Nie uchroniło to godła Bydgoszczy od pewnej dowolności w jego wyobrażeniu, dotyczyło to najczęściej zwieńczenia dachów wież.

    Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.Nakło nad Notecią (niem. Nakel) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu nakielskiego, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nakło nad Notecią.

    Ze zdwojoną siłą problem herbu powrócił w 1933 roku wraz z końcem okresu przejściowego w sprawie regulacji wzorów pieczęci, oznak i flag. Prezydent Bydgoszczy – Leon Barciszewski polecił prace nad nowym wzorem herbu miasta doktorowi Witoldowi Bełzie, dyrektorowi Biblioteki Miejskiej i jednocześnie naczelnikowi Wydziału Kultury i Sztuki w bydgoskim Magistracie. W związku z tym powstały projekty, z których dwa przechowywane są w bydgoskim Archiwum Państwowym.

    Sygnet (fr. signet, łac. signum – znak) – ozdobny pierścień, przeznaczony głównie dla mężczyzn, służący jako pieczęć do laku. Na oczku ma wygrawerowany wizerunek herbu lub monogram. Współcześnie używany zazwyczaj jako element męskiej biżuterii.Barwa niebieska – jedna z addytywnych barw podstawowych, na kole barw dopełnia barwę żółtą. Zakres światła niebieskiego ma długość fali od ok. 420 do ok. 490 nm.

    Pierwszy z nich przedstawia mur miejski z bramą, której prawa połowa jest otwarta. W prześwicie bramnym widać podniesioną bronę. Mur jest z cegły, zwieńczony czterema blankami i trzema basztami, w każdej z nich otwór strzelniczy. Wieże nakryte są dachami namiotowymi zakończonymi krzyżami równoramiennymi (wieże skrajne) i łacińskim (baszta środkowa). Wieża środkowa, wyższa niż boczne, ma nadto przytwierdzoną do krzyża chorągiew dachową zwróconą w prawo.

    Kapitała – najstarsza forma majuskuły, od której wywodzą się wszystkie późniejsze rodzaje pisma łacińskiego. Jej nazwa jest późniejsza i pochodzi od łacińskiego słowa caput (głowa), bo takim liternictwem pisano nagłówki tekstów.Hejnał Bydgoszczy – sygnał muzyczny, powstały w 1946 r. z okazji obchodów 600-lecia nadania przez króla Kazimierza Wielkiego praw miejskich Bydgoszczy.

    Drugi z projektów, bardzo staranny w wykonaniu, różni się od poprzedniego tym, że w murze zmieniono cegłę na kamień, mur obronny uzyskał też ozdobny gzyms. Dachy baszt zwieńczono złotymi kulami, baszta środkowa posiada też krzyż łaciński, z którego zwisa czerwona chorągiew w prawo. Wiosną Magistrat Bydgoszczy przystąpił do prac nad ostatecznym rysunkiem herbu i jego historycznym wywodem. 25 kwietnia 1933 roku na posiedzeniu Magistratu ustalono wzór herbu Bydgoszczy i przepisy dotyczące jego używania, uchwałę sygnował prezydent Leon Barciszewski. Następnego dnia (16.IV.1933 r.) wystąpiono do Rady Miejskiej z wnioskiem o zatwierdzenie uchwały Magistratu. 4 maja Rada omawiała to zagadnienie, a następnego dnia wniosek zatwierdziła. Wobec takiego obrotu sprawy 8 maja 1933 roku prezydent miasta wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych o zatwierdzenie herbu zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem. Wizerunek herbu miasta Bydgoszczy został ostatecznie ustalony 3 października 1936 roku przez Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministerstwem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Tak oto opisano w Monitorze Polskim urzędowy wzór godła Bydgoszczy:

    Witold Stanisław Kazimierz Bełza (ur. 1886 w Warszawie, zm. 1955 w Bydgoszczy) – polski bibliotekarz, literat, publicysta, działacz kultury, dyrektor Biblioteki Miejskiej w Bydgoszczy (1920-1939, 1945-1952).Archiwum – gromadzony zbiór, miejsce gromadzenia tego zbioru, w pewnych znaczeniach również instytucja zajmująca się gromadzeniem.

    W polu srebrnym mur miejski czerwony z blankami, z bramą i trzema basztami, z których środkowa wyższa i większa, w każdej baszcie po jednym oknie łukowym, czarnym. Na basztach dachy niebieskie, zakończone gałkami złotymi. Na gałce dachu baszty środkowej wietrznik złoty zwrócony w prawo. W murze brama z broną złotą podniesioną; prawe podwoje otwarte; otwór bramny srebrny, podwoje niebieskie, okucia podwoi złote".

    Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w Europie w okresie pełnego średniowiecza i późnego średniowiecza. Warstwa ta wytworzyła swoisty styl życia, ceremoniał i etykę. W zamian za nadanie ziemskie przyjmowało obowiązek służby pod rozkazami seniora. W późnym średniowieczu przekształciło się w szlachtę.Idea bractw kurkowych jako organizacji powoływanych do życia względami praktycznymi, powstała w średniowieczu na zachodzie Europy. Jej recepcja na ziemiach polskich postępowała wraz z upowszechnianiem się na tym obszarze prawa magdeburskiego. Narzucało ono mieszkańcom nowo lokowanych miast obowiązek ich obrony.

    Trudno jednoznacznie powiedzieć, co sprawiło, iż ostateczna wersja herbu różniła się nieco od jego projektu, ujęto bowiem z najwyższej, środkowej baszty krzyż, pozostawiając jednak chorągiewkę. Może był to wpływ Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, dążącego do unikania ewentualnych zadrażnień na tle symboli religijnych. Wiadomość o nowym wzorze herbu szerokiej rzeszy mieszkańców miasta wkrótce przybliżył Dziennik Bydgoski.

    Leon Barciszewski (ur. 1883 w Tulcach, zm. 1939 w Bydgoszczy) – polski działacz samorządowy, dyplomata, prezydent Gniezna (1925-1932) i Bydgoszczy (1932-1939).Muzeum – instytucja powołana do gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi pewną wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    I Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida w Bydgoszczy, liceum ogólnokształcące w Bydgoszczy, położone przy pl. Wolności 9. Obecnie dyrektorem szkoły jest mgr Mariola Mańkowska. Szkoła szczyci się wysokimi wynikami egzaminów maturalnych oraz dobrym poziomem nauczania.
    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.
    Gmerk (z niem. Gemerk) – znak osobisty i rodzinny umieszczany na pieczęciach, przedmiotach użytkowych, wyrobach i budowlach najczęściej jako sygnatura autora dzieła, pierwotnie znak garncarski czy kamieniarski, którym kamieniarze oznaczali obrobione przez siebie elementy.
    Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold – oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).
    Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (MWRiOP) – centralny urząd państwowy, powołany 1 lutego 1918 r. do zarządu szkolnictwa wszelkich stopni i typów, opieki nad nauką, literaturą i sztuką, nad archiwami, bibliotekami, czytelniami, muzeami i teatrami oraz do realizacji zadań państwa w sprawach wyznaniowych. Ministerstwo powstało z przekształcenia Departamentu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego tymczasowej Rady Stanu z dniem 1 lutego 1918 r. w ministerstwo.
    Radny (staropol. radźca, póź. rajca) – członek rady. Radnym może zostać każdy obywatel (jeżeli ukończył 18 lat i ma zaświadczenie o niekaralności). W Polsce najczęściej mianem radnych określa się członków wybieralnych organów samorządowych, np. rady gminy czy rady powiatu.
    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.146 sek.