• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Herb Austro-Węgier

    Przeczytaj także...
    Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.Narodowe symbole Węgier przechodziły szereg przeobrażeń, oddających historyczne przemiany. Parlament węgierski w 1990 roku przywrócił tradycyjny herb Węgier.
    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.
    Herb duży

    Herb Austro-Węgier w wersji dużej składa się z dwóch jednakowych wielkości tarcz herbowych:

  • po prawej herbowej duży herb Cesarstwa Austrii
  • po lewej herbowej duży herb Królestwa Węgier
  • Pomiędzy nimi znajduje się herb rodowy Domu Habsbursko-Lotaryńskiego, czyli trójdzielna tarcza herbowa, na której widnieją po herbowej prawej lew czerwony z błękitną koroną i takimi pazurami na złotym (Habsburg); na środkowym na czerwonym srebrny pas (Austria); po lewej herbowej na złotym pas skośny czerwony, na którym trzy srebrne orły (Lotaryngia). Herb rodowy otoczony jest Orderem Złotego Runa. Poniżej znajdują się inne ordery Austro-Węgier – m.in. Order Marii Teresy oraz Order Świętego Stefana.
    U podstawy herbu widnieje szarfa z łacińskim napisem „Indivisibiliter ac Inseparabiliter” – „Niepodzielna i Nierozdzielna” – będącym ostatnią dewizą Austro-Węgier (a właściwie dewizą cesarza Karola I).

    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug, zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze) – ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier – Karol IV, jako król Czech – Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej. Błogosławiony Kościoła katolickiego.

    Widoczny herb duży używany był w latach 19151918. Wprowadzony został Obwieszczeniem c.k. Prezydenta Ministrów z dnia 3 listopada 1915 r. w sprawie herbu, przeznaczonego do używania we wspólnych instytucyach austryacko-węgierskiej Monarchii. Mały wspólny herb został zmieniony Obwieszczeniem c. k. Prezydenta Ministrów z dnia 27 kwietnia 1916 r. w sprawie ustanowienia nowej formy małego wspólnego herbu, przeznaczonego dla instytucyi Monarchii austryacko-węgierskiej.

    Godłem Austrii jest orzeł, który w swym obecnym kształcie jest wynikiem przeobrażeń na przestrzeni wieków. W 1915 roku na piersi dwugłowego wówczas orła pojawiła się tarcza w kolorach flagi, zastępując herb rodowy dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej. Kolory flagi wywodzą się z dawnego herbu Babenbergów. W 1919 roku po powstaniu I Republiki Austriackiej, dwugłowego orła, symbolizującego Święte Cesarstwo Rzymskie oraz Cesarstwo Austrii, zastąpiono orłem z jedną głową, a berło, miecz i jabłko wyparł sierp - symbol rolnictwa oraz młot - symbol przemysłu. Korona imperium została zastąpiona koroną miejską. Od czasu rządu Engelberta Dollfußa w okresie 1934-1938 godłem był dwugłowy orzeł pozbawiony korony, młota i sierpa. W 1955 roku Republika Austrii przywróciła godło z 1919 roku, dodając rozerwane łańcuchy - symbol wyzwolenia.Order Świętego Apostolskiego Króla Węgier Stefana (łac. Ordo Sancti Stephani Regis Hungariae Apostolici, niem. Königlich Ungarischer Hoher Ritterorden vom heiligen Stephan, dem apostolischen König, węg. Magyar királyi Szent Istvan lovagrend) – odznaczenie za zasługi cywilne, nadawane przez Habsburgów jako królów Węgier w latach 1764–1918.

    Herb mały z 1916 po prawej herbowej miał mały herb Austrii - dwugłowego orła z tarczą w kolorach arcyksięstwa Austrii (dawne barwy Babenbergów i późniejsze Republiki), po lewej mały herb Węgier – do symboli węgierskich dodano chorwacką szachownicę. Pośrodku – trójdzielna tarcza herbowa Habsburgów. W herbie małym nie występują herby poszczególnych królestw i krajów koronnych (z wyjątkiem wspomnianej Chorwacji), nie ma też orderów.

    Cesarstwo Austrii niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego.Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej.

    W poprzednim okresie herb Austrii i Węgier najczęściej występowały osobno. Wspólnie pojawiały się na nielicznych dokumentach, szczególnie często od 1915.

  • Mały wspólny herb z 1916

  • Najbardziej popularna wersja herbu małego - obowiązującego od 1815 do 1915

  • Herb średni z przełomu XIX i XX wieku, autorstwa Hugo Gerharda Ströhla. Na piersi orła znajduje się herb rodowy dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej

    Wojskowy Order Marii Teresy (niem. Militär-Maria-Theresien-Orden, skrót: MMTO) – ustanowione 18 czerwca 1757 po bitwie pod Kolinem najwyższe odznaczenie wojenne (order) Austrii, a później Austro-Węgier.
  • Przypisy

    1. Dz. u. p. z 1915 r. Nr 328
    2. Dz. u. p. z 1916 r. Nr 125

    Zobacz też[]

    Flaga Austro-Węgier. (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.