• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Henryk VIII Tudor



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Ekskomunika (z łac. excommunicatio – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.Anna Boleyn (wł. Anna Bolena) – opera seria z muzyką Gaetana Donizettiego i librettem Felice Romaniego, skomponowana i wystawiona po raz pierwszy w 1830 r. w Mediolanie. Była 26. utworem scenicznym Donizettiego i przyniosła mu pierwszy wielki sukces.

    Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii (od 21 kwietnia 1509 do końca życia), lord Irlandii (1494–1542), król Irlandii (1542–1547), drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Doprowadził, w latach 20. i 30. XVI wieku, do rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz ustanowienia Kościoła anglikańskiego, niezależnego od papieża, ale podporządkowanego królowi Anglii; za jego panowania dokonano kasaty klasztorów. Znany jest także z faktu, iż sześciokrotnie zawierał związek małżeński, oraz z tego, że doprowadził do skazania na śmierć i egzekucji poprzez ścięcie dwóch swoich małżonek.

    Klemens VII (łac. Clemens VII; właśc. Giulio de Medici; ur. 26 maja 1478 we Florencji, zm. 25 września 1534 w Rzymie) – papież w okresie od 19 listopada 1523 do 25 września 1534.Książę Yorku (ang. Duke of York) − tytuł książęcy nadawany zwyczajowo w królestwie Wielkiej Brytanii młodszemu synowi panującego monarchy.

    Znaczące akty prawne uchwalone za jego panowania:

  • kilka ustaw rozdzielających Kościół anglikański od Kościoła katolickiego oraz ustanawiających Henryka VIII głową Kościoła anglikańskiego
  • ustawy o unii 1536–1543 (łączące Anglię i Walię w jedno państwo)
  • ustawa o sodomii (Buggery Act) 1533 – pierwsze angielskie prawo przeciw sodomii
  • ustawa o czarach (Witchcraft Act) 1542 – karząca śmiercią za „wywoływanie lub wyczarowywanie złych duchów”
  • Henryk znany był jako nałogowy karciarz i gracz w kości. W młodości celował w sporcie, zwłaszcza w tenisie, i lubił polowania. Był także utalentowanym muzykiem, kompozytorem i poetą; legenda przypisuje mu autorstwo popularnej piosenki „Greensleeves”. Za napisanie popularnego (około 20 wydań w Anglii i Europie) traktatu poddającego krytyce nauki Marcina Lutra (Assertio Septem Sacramentorum) w 1521 r. otrzymał od papieża tytuł „obrońcy wiary” (Fidei defensor). Za jego panowania wybudowano i uświetniono kilka budowli, takich jak kaplica King’s College, kościół Christ Church, Oxford, Pałac Hampton Court, Pałac Nonsuch oraz Opactwo westminsterskie. Inwestował we flotę, zwiększył liczbę okrętów z 5 do 53 (w tym „Mary Rose”, której pozostałości znajdują się w Muzeum Morskim w Portsmouth).

    Konstabl, z łac. "comes stabuli" – stopień lub stanowisko w wymiarze sprawiedliwości bądź administracji wielu krajów. Znaczenie pojęcia jest bardzo szerokie i różni się zależnie od okresu historycznego i regionu geograficznego.Jan Fisher (ur. 1469 w Beverley, zm. 22 czerwca 1535 w Londynie) – święty katolicki, kardynał, biskup Rochester, męczennik, humanista.

    W pierwszych miesiącach panowania Henryka VIII, z uwagi na niepełnoletniość monarchy, regencję sprawowała jego babka Małgorzata, hrabina Richmond i Derby. Od czerwca do października 1513 regentką, w imieniu przebywającego we Francji króla, była jego pierwsza żona Katarzyna Aragońska. Od maja do lipca 1520 obowiązki regenta pełnił Thomas Howard, książę Norfolk. Od lipca do września 1544 przebywającego we Francji monarchę zastępowała jego ostatnia żona Katarzyna Parr.

    Katarzyna Aragońska (ur. 16 grudnia 1485 w Alcalá de Henares, zm. 7 stycznia 1536 w Kimbolton) – królewna aragońska i kastylijska, księżna Walii w latach 1499–1509 i 1533–1536, królowa Anglii w latach 1509–1533 jako pierwsza żona Henryka VIII Tudora, regentka Anglii w roku 1513, matka Marii I.Małgorzata Beaufort LG (ur. 31 maja 1443 w zamku Bletsoe, zm. 29 czerwca 1509 w Opactwie Westminsterskim) – angielska arystokratka, matka króla Anglii Henryka VII Tudora.

    Wczesne lata życia[ | edytuj kod]

    Henryk urodził się w pałacu Placentia w Greenwich jako trzecie dziecko Henryka VII i Elżbiety York. Tylko 3 spośród 6 jego rodzeństwa – Artur (książę Walii), Małgorzata i Maria – dożyło dorosłości. Jego ojciec został królem drogą podboju, ale umocnił swoją pozycję poprzez małżeństwo z Elżbietą, siostrą Edwarda V. Już we wczesnym dzieciństwie Henryk otrzymał wiele tytułów szlacheckich (w 1493: konstabl zamku Dover, lord strażnik Pięciu Portów (Lord Warden of the Cinque Ports), w 1494 r.: książę Yorku, lord marszałek Anglii (Earl Marshal of England) i Lord namiestnik Irlandii (Lord Lieutenant of Ireland).

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Robert Bolt (ur. 15 sierpnia 1924 w Sale; zm. 21 lutego 1995 w Petersfield) – brytyjski dramaturg i scenarzysta filmowy. Zasłynął jako autor scenariuszy do kostiumowych superprodukcji brytyjskiego kina lat 60. XX w.: Lawrence z Arabii (1962), Doktor Żywago (1965) i Oto jest głowa zdrajcy (1966). Za scenariusze do dwóch ostatnich filmów otrzymał Oscara.

    W 1501 r. uczestniczył w ślubie swojego starszego brata Artura z Katarzyną Aragońską, mających wtedy odpowiednio 15 i 16 lat. Nowożeńcy wyjechali do Walii, jak było wtedy w zwyczaju dla następcy tronu i jego małżonki, ale Artur wkrótce zachorował i umarł. Wskutek tego, w wieku lat jedenastu, Henryk został prawowitym następcą tronu. Wkrótce potem ogłoszono go księciem Walii.

    Lord Kanclerz (en. Lord Chancellor), pełna nazwa: Lord Wielki Kanclerz Wielkiej Brytanii (en. Lord High Chancellor of Great Britain) – jeden z najstarszych i najbardziej prestiżowych urzędów w Wielkiej Brytanii. Jest członkiem gabinetu. Powołuje go monarcha na wniosek premiera. Lord Kanclerz jest opiekunem Wielkiej Pieczęci Królestwa. Odpowiada również za funkcjonowanie i niezależność sądownictwa. Do reformy z 2005 r. przewodniczył obradom Izby Lordów i stał na czele brytyjskiej judykatury (obecnie te kompetencje przeszły na odpowiednio Lorda Speakera i Lorda Najwyższego Sędziego).Christ Church (w dosłownym tłumaczeniu Kościół Chrystusa) - jedno z kolegiów wchodzących w skład University of Oxford. Powstało w 1546 roku i od początku jest bardzo ściśle powiązane z Kościołem Anglii. Kaplica kolegium jest zarazem katedrą anglikańskiej diecezji Oksfordu. Dziekan katedry pełni równocześnie rolę dziekana kolegium i pochodzi z nominacji królewskiej.
    Młody Henryk VIII

    Henryk VII wciąż pragnął podtrzymać związek matrymonialny między Anglią a Hiszpanią poprzez małżeństwo swego syna z Katarzyną. Jednak aby poślubić wdowę po bracie, książę Walii musiał najpierw otrzymać dyspensę od papieża. Katarzyna utrzymywała, że jej pierwsze małżeństwo nie zostało skonsumowane; gdyby mówiła prawdę, nie byłaby wymagana dyspensa. Mimo to zarówno strona angielska, jak i hiszpańska uznały konieczność jej uzyskania, aby oddalić wszelkie wątpliwości co do ważności małżeństwa. Ze względu na niecierpliwość królowej Izabeli, matki Katarzyny, papież pośpiesznie wydał bullę, w której udzielał dyspensy. I tak oto, 14 miesięcy po śmierci męża, Katarzyna zaręczyła się z księciem Walii. W 1505 roku Henryk VII stracił jednak zainteresowanie sojuszem z Hiszpanią i młody książę Walii został zmuszony do oświadczenia, że zaręczyny zorganizowano bez jego zgody.

    Pielgrzymka Łaski (ang. Pilgrimage of Grace) – powstanie narodowe na tle religijnym z 1536 roku zapoczątkowane na północy Anglii. Rewolta ta wybuchła bezpośrednio w proteście przeciwko rozwiązywaniu i niszczeniu klasztorów katolickich przez komisarzy działających z rozkazu Henryka VIII, ale była również wynikiem niezadowolenia ludności, głównie chłopskiej, rozłamem w Kościele katolickim dokonanym przez króla i ustanowieniem przez niego Kościoła anglikańskiego.Anna Boleyn (ur. 1501/1507, zm. 19 maja 1536) – druga żona króla Henryka VIII Tudora, koronowana w 1533 r. na królową Anglii i Irlandii, matka Elżbiety I Tudor. Córka Tomasza Boleyna i Elżbiety Howard.

    Wczesny okres panowania[ | edytuj kod]

    Henryk wstąpił na tron w 1509 r, po śmierci ojca. Ferdynand II Aragoński, ojciec Katarzyny, naciskał na jej ślub z nowym królem, gdyż pragnął poprzez swoją córkę sprawować kontrolę nad Anglią. Także na prośbę umierającego ojca Henryka VII Tudora, Henryk poślubił Katarzynę około dziewięć tygodni po objęciu tronu, pomimo zastrzeżeń co do ważności małżeństwa wysuwanych przez papieża Juliusza II oraz arcybiskupa Canterbury, Williama Warhama. Oboje małżonkowie zostali koronowani w opactwie westminsterskim 24 czerwca 1509. Pierwsza ciąża królowej Katarzyny zakończyła się poronieniem w 1510. 1 stycznia 1511 urodziła syna Henryka; żył on jednak tylko do 22 lutego.

    Ferdynand II Aragoński (ur. 10 marca 1452 w Sos w Aragonii, zm. 23 stycznia 1516 w Madrigalejo) – drugi syn króla Jana II Aragońskiego, pierwsze jego dziecko z drugą żoną, Joanną Enriquez, córką Fryderyka Enriqueza, admirała Kastylii, księcia de Melgar e Rueda. Ojciec wyznaczył go na następcę tronu, pomijając jego starszego przyrodniego brata, Karola z Viany.Tournai (nid.: Doornik, niem.: Dornick) – miasto w Belgii, w prowincji Hainaut. Zajmuje powierzchnię 213.75 km². Na początku 2006 zamieszkiwało je 67 534 osób.

    Zwłaszcza w początkach panowania Henryk unikał osobistego angażowania się w rządzenie i administrację. Przez dwa lata po objęciu tronu sprawy państwowe nadzorowali: Richard Fox, biskup Winchester i lord tajnej pieczęci, oraz William Warham. Począwszy od 1511 władzę przejął inny duchowny, Tomasz Wolsey. W 1511 Henryk przyłączył się do Ligi Świętej, grupy europejskich władców przeciwnych francuskiemu królowi Ludwikowi XII. Członkami Ligi byli między innymi papież Juliusz II, cesarz Maksymilian I oraz król Ferdynand II. Z tym ostatnim Henryk podpisał też układ westminsterski. Podczas inwazji na Francję przez kanał La Manche Henryk osobiście brał udział w oblężeniach i bitwach (zwycięstwo pod Guinegatte, zdobycie Tournai i Théouanne) razem z angielską armią.

    Tytuł księcia Norfolk po raz pierwszy został przyznany Tomaszowi de Mowbray w 1397 roku. Był on 1.księciem Norfolk pierwszej kreacji . W 1399 roku tytuł ten został mu odebrany. Został przywrócony synowi Tomasza, Janowi de Mowbray w 1425 roku. Rodzina de Mowbray dzierżyła tytuł przez pięć pokoleń do czasu córki Jana de Mowbray, 4. księcia Norfolk, Anny de Mowbray, księżny Norfolk, która wyszła za mąż za Ryszarda Shrewsbury, 1. księcia Yorku, syna króla Anglii, Edwarda IV. Ryszard Shrewsbury otrzymał tytuł księcia Norfolk w 1481 roku i dzierżył go do czasu swej śmierci w 1483 roku. Była to druga kreacja książąt Norfolk. Pierwszym księciem Norfolk, wywodzącym się z rodu Howardów był Jan Howard, 1. książę Norfolk trzeciej kreacji, który ożenił się z Małgorzatą de Mowbray, córką Tomasza de Mowbray, 1. księcia Norfolk, pierwszej kreacji i Elżbiety FitzAlan. Tytuł księcia Norfolk trzeciej kreacji został nadany Janowi Howardowi w 1483 roku. W 1572 roku tytuł został Howardom odebrany – 4. księciu Norfolk Tomaszowi Howardowi. Powrócił do rodu w 1660 roku. Został przywrócony pra-prawnukowi 4. księcia, również Tomaszowi Howardowi. Nosił on tytuł 5. księcia Norfolk, trzeciej kreacji. Od tamtych czasów tytuł nieprzerwanie do współczesności dzierży ród Howardów, a obecnie należy do Edwarda Fitzalan-Howard, który jest 18. księciem Norfolk. Rodzina Howardów, która posiada łącznie 4 dziedziczne tytuły arystokratyczne i jest nazywana Drugą Rodziną Anglii, najbardziej prominentną zaraz po dynastii Windsorów. Howardowie odegrali ogromną rolę w historii katolicyzmu w Anglii, szczególnie po reformacji.Arcybiskup Canterbury – honorowy zwierzchnik Kościoła Anglii. Biskupstwo powstało w 597 roku, jako biskupstwo katolickie. Po schizmie Henryka VIII arcybiskupi Canterbury sprawują rolę ekumenicznych przywódców Kościoła anglikańskiego, wraz z arcybiskupem Yorku. Metropolita Canterbury nosi tytuł prymasa całej Anglii.

    W 1514 Ferdynand opuścił sojusz, a pozostałe strony zawarły pokój z Francją. Zatarg z Hiszpanią pociągnął za sobą dyskusję na temat rozwodu Henryka z Katarzyną. Jednak po objęciu tronu Francji przez króla Franciszka I w 1515, stosunki angielsko-francuskie znów stały się wrogie i Henryk pojednał się z Ferdynandem. W 1516 r. królowa Katarzyna urodziła dziewczynkę Marię, co obudziło w Henryku ponowną nadzieję na męskiego potomka, pomimo niepowodzeń wcześniejszych ciąż jego żony (jedno dziecko urodzone martwe, jedno poronienie i dwójka dzieci zmarłych w niemowlęctwie).

    Maksymilian I Habsburg, niem Maximilian I. von Habsburg (ur. 22 marca 1459 w Wiener Neustadt, zm. 12 stycznia 1519 w Wels) – od 1486 król Niemiec, a od 1508 wybrany cesarz rzymski. Syn cesarza Fryderyka III Habsburga i Eleonory Aviz. Ojciec Filipa I Pięknego, króla Kastylii. Jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.

    Ferdynand zmarł w 1516, a następcą został jego wnuk Karol – siostrzeniec królowej Katarzyny. W 1519, po śmierci Maksymiliana, Wolsey (wówczas kardynał) zaproponował w tajemnicy Henryka jako kandydata na cesarza, choć oficjalnie popierał Franciszka, króla Francji. Ostatecznie jednak elektorzy wybrali Karola. W późniejszej rywalizacji między Franciszkiem i Karolem Henryk został mediatorem między nimi, utrzymując równowagę władzy w Europie. Zarówno Franciszek, jak i Karol prosili Henryka o wsparcie – pierwszy w olśniewający i okazały sposób na Polu Złotogłowia, drugi bardziej uroczyście w Kent. Jednak po 1521 wpływ Anglii na sytuację w Europie zaczął słabnąć. Henryk wszedł w sojusz z Karolem V i Franciszek I szybko został pokonany. Zaufanie Karola do Henryka osłabło, podobnie jak władza Anglii w Europie.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Rick Wakeman (ur. 18 maja 1949 roku w Perivale, Middlesex, Wielka Brytania) – wirtuoz pianista znany z występów z progresywnymi grupami The Strawbs i Yes oraz z owocnej kariery solowej. Rick Wakeman gra na całej gamie instrumentów klawiszowych od akustycznych fortepian, klawesyn i klawikord, przez instrumenty elektromechaniczne do elektronicznych. Długa kariera Ricka Wakemana obejmuje takie style i gatunki jak symfoniczny rock, art rock, new age, neo-klasyka, muzyka filmowa i rock chrześcijański.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Hever Castle położony jest w miejscowości Hever w Kent, około 50 km na południowy wschód od Londynu. Został zbudowany w XIII w. Najstarsza część zamku brama powstała w 1270 r. Od około 1462 r. był własnością rodziny Boleyn. Na początku XVI w. mieszkała w nim wraz z rodzicami i rodzeństwem Anna Boleyn, druga żona króla Henryka VIII Tudora. Ojciec Anny Tomasz Boleyn odziedziczył zamek w 1505 r. W 1536 r. po śmierci Anny Boleyn zamek przeszedł w ręce Henryka VIII. W 1540 r. po unieważnieniu małżeństwa zamieszkała w nim czwarta żona Henryka VIII Anna z Kleve. Po jej śmierci zamek miał wielu właścicieli. W 1903 r. został kupiony i odnowiony przez amerykańskiego milionera Williama Waldorfa Astora. Obecnie zamek jest udostępniony dla zwiedzających.
    Pałac Nonsuch - wiejska rezydencja angielskiej rodziny królewskiej istniejąca w XVI i XVII wieku. Pałac znajdował się niedaleko dzisiejszego miasteczka Epsom w hrabstwie Surrey. Aby zrobić miejsce pod jego budowę, z ziemią została zrównana istniejąca wcześniej w tym miejscu wioska Cuddington.
    Ludwik XII (ur. 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zm. 1 stycznia 1515 w Paryżu) – książę Orleanu, później w latach 1498–1515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego) i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.
    George Boleyn (ur. ok. 1504, zm. 17 maja 1536 w Tower of London) – angielski arystokrata, syn Tomasza Boleyna, i lady Elżbiety Howard, córki Thomasa Howarda, 2. księcia Norfolk. Brat królowej Anny Boleyn, żony Henryka VIII.
    Opactwo westminsterskie, opactwo Westminster (ang. Westminster Abbey; nazwa oficjalna Collegiate Church of St Peter at Westminster, kolegiata św. Piotra w Westminsterze) – najważniejsza, obok katedry w Canterbury i katedry św. Pawła w londyńskim City, świątynia anglikańska.
    Stolica Apostolska, Stolica Święta (łac. Sancta Sedes, wł. Santa Sede) – siedziba papieży (także papiestwo, władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca suwerenny podmiot prawa międzynarodowego) mieszcząca się w państwie Watykan, który jest z nią połączony unią personalną i funkcjonalną i nad którym sprawuje ona wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję.
    Assertio Septem Sacramentorum (pol. Obrona siedmiu sakramentów; ang. Defence of the Seven Sacraments) – traktat napisany przez króla Anglii Henryka VIII Tudora w 1521 roku, w którym bronił katolickich nauk o sakramentach i krytykował Marcina Lutra, za co otrzymał od papieża Leona X tytuł „obrońcy wiary” (łac. fidei defensor). Przyjmuje się iż w pracach nad traktatem brał udział Thomas More, jednakże jego dokładny wkład pozostaje niejasny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.209 sek.