• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Henryk II Trastamara

    Przeczytaj także...
    Bitwa pod Montiel miała miejsce 14 marca 1369 roku na półwyspie Iberyjskim. Rozegrała się w czasie I kastylijskiej wojny domowej. Do walki stanęły wojska pretendentów do korony kastylijskiej: Piotra I Okrutnego i Henryka II Trastámara. Po stronie tego pierwszego walczyły oddziały portugalskie i kastylijskie, zaś po przeciwnej francuskie, pod dowództwem Bertranda du Guesclin i kastylijskie. Zwycięstwo odniosły siły Henryka II Trastámara.Eleonora de Guzmán, hiszp. Leonor Núñez de Guzmán (ur. w 1310 w Sewilli, zm. w 1351 w Talavera de la Reina) – kastylijska szlachcianka, kochanka króla Kastylii i Leónu Alfonsa XI.
    Jan I (hiszp. Juan I, ur. 24 sierpnia 1358 w Epila, zm. 9 października 1390 w Alcala de Henares) – król Kastylii i Leónu w latach 1379-1390.

    Henryk II, znany jako Henryk Trastámara (hiszp. Enrique II de Trastámara, ur. 13 stycznia 1333 w Sewilli, zm. 29 maja 1379 w Santo Domingo de la Calzada) – król Kastylii i Leónu w latach 1369-1379. Był synem Alfonsa XI i jego kochanki Eleonory de Guzmán. Jako hrabia Trastámara, dał początek dynastii królów panujących w Kastylii i Leónie, a później również w Aragonii, zwanej od jego tytułu dynastią Trastámara.

    Pogrom – tradycyjnie, w znaczeniu słownikowym tyle co „zadanie komuś klęski”, „rozgromienie” (np. wrogich wojsk), „unicestwienie”, „wybicie”. Współcześnie, za rosyjskim погром, słowo to jest używane najczęściej w odniesieniu do zbiorowych, brutalnych ataków na przedstawicieli mniejszości narodowych, a potocznie, zwłaszcza w języku publicystyki, bywa uogólniane jako wszelki grupowy akt przemocy skierowany przeciw jakiejś grupie narodowościowej lub religijnej, często połączony z niszczeniem własności jej członków (domów, miejsc pracy, miejsc kultu).Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie (dosł. "leśni ludzie") – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).

    Walka o tron Kastylii[]

    Był wychowywany i uczony przez królewskiego nauczyciela Rodrigo Alvareza, hrabiego Trastámara (krewnego Alfonsa XI), który w 1345 scedował swój tytuł na Henryka. Sytuacja Henryka i jego rodzonych braci zmieniła się radykalnie po śmierci ich ojca, który w roku 1350 padł ofiarą epidemii dżumy. Królem został przyrodni brat Henryka, jedyny legalny syn Alfonsa XI – Piotr I, zwany Okrutnym. Królowa wdowa Maria Portugalska (matka Piotra I) po śmierci męża rozkazała uwięzić Eleonorę de Guzman, po czym prawdopodobnie z jej rozkazu, dawna kochanka króla została stracona (1351). Spowodowało to bunt Henryka i jego brata Fadryka Alfonsa przeciwko królowi i jego matce. Młody król swe rządy opierał na drobnej szlachcie, mieszczaństwie i prawnikach zrażając tym samym do siebie wielkie rody arystokratyczne. Rosnącej opozycji przewodził dawny doradca króla Jan Alfons de Albuquerque, który teraz sprzymierzył się z Henrykiem i jego braćmi. Bunt został jednak stłumiony, a zamachowcy zbiegli do Aragonii, gdzie otrzymali wsparcie króla Piotra IV Aragońskiego. Pomiędzy Kastylią i Aragonią wybuchł długoletni konflikt zwany Wojną Dwóch Piotrów. W wojnie tej przewagę zdobył Piotr I, który w bitwie pod Aravianą (1359) pokonał Henryka Trastámara i jego stronników. Henryk wyruszył wówczas do Francji szukając kolejnych sojuszników przeciw przyrodniemu bratu.

    Piotr IV Aragoński (hiszp. Pedro IV de Aragon) (ur. 5 września 1319, zm. 6 stycznia 1387) – król Aragonii w latach 1336–1387. Nosił przydomek “Ceremonialny” (hiszp. el Ceremonioso) ze względu na panującą na jego dworze sztywną etykietę.Wojna stuletnia – nazwa nadana przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych, które z przerwami toczyły się przez 116 lat w XIV i XV wieku pomiędzy Anglią i Francją.
    Pomnik Henryka II w Madrycie

    Do 1365 roku trwała tylko wojna między Aragonią i Kastylią, w której Henryk nie brał czynnego udziału i która miała charakter wewnętrznego konfliktu hiszpańskiego. Sytuacja zmieniła się od chwili wmieszania się sił francuskich i angielskich, co przerodziło ją w jeden z frontów Wojny stuletniej. Henryk zdobył poparcie dla swojej sprawy we Francji i w 1366 roku wkroczył ponownie do Hiszpanii z oddziałami francuskimi pod wodzą Bertranda du Guesclina. Dzięki temu wsparciu zmusił Piotra do ucieczki i zdobył w Kastylii przewagę, co umożliwiło mu 29 marca 1366 roku dokonanie koronacji w Burgos. Piotr I zdobył jednak w tym czasie poparcie angielskie i wkrótce nadciągnął z Gaskonii prowadząc posiłki angielskie, którymi dowodził następca angielskiego tronu, Edward Czarny Książę. Mimo przewagi liczebnej wojsk kastylijsko-francuskich Henryk Trastámara został pokonany w wielkiej bitwie pod Nájera (1367). Piotr I, który tryumfował głównie dzięki postawie angielskich łuczników nie zdołał jednak rozstrzygnąć konfliktu na swoją korzyść. Gdy tylko poróżnieni z nim Anglicy opuścili Kastylię, Henryk raz jeszcze zaatakował brata i tym razem pokonał go w bitwie pod Montiel (1369). Piotr schronił się wówczas na zamku w Montiel, gdzie został otoczony przez siły Henryka. W czasie osobistych pertraktacji pomiędzy braćmi Henryk własnoręcznie zamordował Piotra, co utorowało mu drogę do tronu.

    Wojna Dwóch Piotrów (hiszp.: La Guerra de los Dos Pedros, kataloński: Guerra dels dos Peres) – nazwa konfliktu toczonego w latach 1356-1375 pomiędzy królestwem Kastylii a królestwem Aragonii. Nazwa pochodzi od imion władców obydwu państw: Piotra I Okrutnego i Piotra IV Aragońskiego. Historyk Donald J. Kagay pisał o tym konflikcie: "zdobywane przez wieki doświadczenie w walkach granicznych zostało wykorzystane przez obydwie strony, co zaowocowało wojną podjazdową w której sporne tereny przechodziły z rąk do rąk"Santo Domingo de la Calzada – miasto w Hiszpanii, we wspólnocie autonomicznej La Rioja. Nazwa miasta pochodzi od świętego Dominika García, który przebywał tutaj w XI wieku. Według przekazów ludowych zbudował on groblę (hiszp. calzada) dla wygody pielgrzymów idących do Santiago de Compostela. Z jego inicjatywy miał tez zostać zbudowany szpital, obecnie parador.

    Panowanie[]

    Jako król pozostał sojusznikiem Francji i przeciwnikiem Anglii i Portugalii. Generalnie w polityce wewnętrznej kontynuował on centralizacyjny kurs swojego przyrodniego brata i poprzednika. Władza jego umocniła się po odparciu ataków dwóch pretendentów do tronu Kastylii i Leónu:

    Piotr I Okrutny, hiszp. Pedro I el Cruel (ur. 30 sierpnia 1334 w Burgos w Kastylii, zm. 23 marca 1369 w Montiel we Francji) - król Kastylii i Leónu w latach 1350-1369. Zwany był także Sprawiedliwym lub Egzekutorem Prawa.Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.
  • Jana z Gandawy, księcia Lancaster i męża Konstancji – córki Piotra Okrutnego,
  • Ferdynanda I, króla Portugalii i prawnuka Sancho IV Kastylijskiego.
  • Ustabilizowanie pozycji międzynarodowej Henryka nastąpiło w 1375 roku, gdy udało mu się ostatecznie zawrzeć pokój z Anglią i Aragonią. Wewnątrz kraju natomiast umacniał swą władzę jednając sobie stronników licznie nadawanymi godnościami i dobrami (tzw. Mercedes enriqueñas).

    Karol III Szlachetny (ur. 1361, zm. 8 września 1425) – król Nawarry 1387–1425, hrabia d’Évreux 1387–1404, książę Nemours 1404–1425 z dynastii z Évreux.Edward Woodstock, KG (ur. 15 czerwca 1330 w Woodstock Palace, Oxfordshire, zm. 8 czerwca 1376 w Westminsterze), zwany Czarnym Księciem, książę Walii, Kawaler Orderu Podwiązki (Knight of Garter). Najstarszy syn Edwarda III Plantageneta, króla Anglii, i Filipy, córki Wilhelma I, hrabiego Hainaut. Jeden z najwybitniejszych angielskich dowódców okresu wojny stuletniej.

    Henryk był pierwszym, po królu wizygockim z końca VII w. n.e. Egice władcą Hiszpanii, który użył antysemityzmu jako narzędzia walki politycznej. Wiązało się to m.in. z tym, że mniejszość żydowska w Kastylii wyraźnie sympatyzowała z jego przeciwnikiem Piotrem I Okrutnym. Oznaczało to koniec koegzystencji i okres pogromów, a za sto lat dało podstawę do wygnania Żydów i zaowocowało inkwizycją.

    Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas – wydawnictwo założone w 1989 roku w Krakowie przez pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego.Joanna Manuel Kastylijska lub Joanna de Peñafiel (1339 — 27 marca 1381) - królowa Kastylii w latach 1369-1381, dziedziczka Escalon, Villena, Peñafiel i Lara oraz pani (senora soberana) Vizcaya.

    Henryk ożenił się z Joanną Manuelą, córką Jana Manuela, przywódcy młodszej gałęzi królewskiego domu kastylijskiego, i Blanki de Lara de la Cerda (wnuczki Ferdynanda de la Cerda). Ze związku tego narodzili się:

  • Jan (1358-1390), król Kastylii i Leónu,
  • Eleonora (1362-1416), żona Karola III, króla Nawarry,
  • Joanna (1367-1374).
  • Ze związków pozamałżeńskich król miał jeszcze 14 innych dzieci.

    Bibliografia[]

  • Krzysztof Baczkowski (red.): Wielka Historia Świata, T. 5. Późne średniowiecze. Kraków: Fogra Oficyna Wydawnicza, 2005, s. 225-226. ISBN 83-85719-89-X.
  • Julio Valdeón Baruque (współautor): Historia Hiszpanii. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 2007, s. 148-150. ISBN 97883-242-0796-1.
  • Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Don Ferdynand de la Cerda (23 października 1255, Valladolid - 25 lipca 1275, Ciudad Real) - infant i następca tronu Kastylii. Najstarszy syn króla Alfonsa X Mądrego i kólowej Jolanty Aragońskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Fadryk Alfons Kastylijski (hiszp. Fadrique Alfonso de Castilla, ur. 13 stycznia 1333 w Sewilli, zm. 29 maja 1358 w rodzinnym mieście) wielki mistrz zakonu Santiago, pan na Haro.
    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
    Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) – kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Nawarra obejmuje część historycznego Kraju Basków. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).
    Gaskonia (fr. Gascogne, gask. Gasconha) – kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, która była francuską prowincją przed rewolucją francuską. Obecnie podzielona jest pomiędzy region Akwitanii (departament Landes, Pyrénées-Atlantiques i południe Lot-et-Garonne) oraz Midi-Pyrénées (departament Gers, Hautes-Pyrénées, południowy zachód Tarn-et-Garonne i zachód Haute-Garonne). Jej historyczną stolicą jest miasto Auch.
    Bitwa pod Nájera (lub Bitwa pod Navarrete) – bitwa rozegrana 3 kwietnia 1367 roku między pretendentami do tronu Kastylii: Piotrem I Okrutnym i jego przyrodnim bratem, Henrykiem II Trastámara. Bitwa była częścią I kastylijskiej wojny domowej. Po stronie Piotra I stanęła armia w przeważającej części angielska i gaskońska dowodzona przez Edwarda zwanego Czarnym Księciem i Jana z Gandawy, choć w jej skład weszli także jego miejscowi stronnicy. Wojska Henryka II złożone były z oddziałów kastylijskich i francuskich.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Bertrand du Guesclin (ur. ok. 1320, zm. 13 lipca 1380) – rycerz bretoński i francuski, uważany za jednego z największych rycerzy średniowiecza.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.