• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Henryk II Kłótnik

    Przeczytaj także...
    Ekskomunika (z łac. excommunicatio – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.Bolesław II Pobożny (ur. przed 935, zm. 7 lutego 999) – książę czeski od 972 (ewentualnie od 967) z dynastii Przemyślidów.
    Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).

    Henryk II Kłótnik (niem. Heinrich II. der Zänker) (ur. 951, zm. 28 sierpnia 995 w Gandersheim) – książę bawarski (955-976 i 985-995) z dynastii Ludolfingów. Syn i następca Henryka I.

    W latach 974-977 występował jako przywódca opozycji przeciwko swojemu stryjecznemu bratu Ottonowi II. Po jego śmierci (983) starał się o koronę, jednak ostatecznie musiał zrezygnować z roszczeń na rzecz syna zmarłego - Ottona III. Ojciec Henryka II Świętego.

    Był jedynym synem Henryka I, księcia bawarskiego, i jego żony Judyty, księżniczki bawarskiej, córki Arnulfa; wnukiem Henryka I Ptasznika.

    Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.Otton II (ur. 955, zm. 7 grudnia 983 w Rzymie) - król niemiecki od 973, Święty Cesarz Rzymski od 980 z dynastii Ludolfingów. Syn Ottona I i Adelajdy.

    11 listopada 973 roku zmarł Burchard III, książę Szwabii, szwagier Henryka Kłótnika. Otto II przekazał pozostawione przez niego księstwo swojemu bratankowi - również noszącemu imię Otto. Wywołało to niezadowolenie możnowładców szwabskich i bawarskich, a na czele spisku stanął właśnie Henryk Kłótnik. Pod 974 rokiem Roczniki altajskie przekazały informację o spotkaniu Henryka z Abrahamem, biskupem Fryzyngi, oraz słowiańskimi książętami: Bolesławem II czeskim i Mieszkiem I polskim. Sądzi się, że spotkanie to było związane z powstawaniem frontu przeciwko Ottonowi II.

    Brunszwik (niem. Braunschweig, dolnosaks. Brunswiek) – miasto na prawach powiatu w środkowej części Niemiec, w kraju związkowym Dolna Saksonia, na północy masywu górskiego Harz, nad rzeką Oker. Ważny ośrodek przemysłowy, rozwinięty zwłaszcza przemysł maszynowy, środków transportu (głównie autobusy i samochody ciężarowe), elektrotechniczny, elektroniczny, metalowy, precyzyjny, spożywczy, instrumentów muzycznych; węzeł komunikacyjny; politechnika (założona 1745) z biblioteką i inne wyższe szkoły (pedagogiczna, sztuk pięknych), instytuty naukowe, wydawnictwa.Magdeburg (dolnoniem. Meideborg; pol. hist. Dziewin) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Siedziba zarówno biskupstwa ewangelickiego, jak i katolickiego. Działają tu dwie uczelnie: Uniwersytet Ottona von Guerickego (Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg) i Wyższa Szkoła Magdeburg-Stendal (Hochschule Magdeburg-Stendal). W roku 2005 Magdeburg obchodził 1200 lat swego istnienia.

    Cesarz został poinformowany przez komesa Bertolda o knowaniach swojego brata stryjecznego. Książę bawarski stawił się przed Ottonem II i zdał się na jego łaskę; został uwięziony w Ingelheim am Rhein. Represje dotknęły też sprzymierzeńców Henryka II Kłótnika: Abraham został zesłany do klasztoru w Korbei, zaś w 975 cesarz Otto II zaatakował, zresztą bez większych sukcesów, Czechy.

    Leopold I Babenberg (ur. ok. 940 - zm. 10 lipca 994 w Würzburgu) – margrabia Marchii Austriackiej w latach 976-994. Założyciel dynastii Babenbergów.Mieszko I (ur. 922-945, zm. 25 maja 992) – książę Polski z dynastii Piastów sprawujący władzę od ok. 960 r. Syn Siemomysła, wnuk Lestka. Ojciec Bolesława I Chrobrego, Świętosławy-Sygrydy, Mieszka, Lamberta i Świętopełka. Brat Czcibora. Po kądzieli dziadek Kanuta Wielkiego.

    W styczniu 976 roku Henryk II opuścił Ingelheim; nie jest jasne, czy został zwolniony, czy udało mu się uciec z więzienia. Powrócił do Bawarii, gdzie zebrał stronników i stanął na czele buntu przeciwko Ottonowi II. Wśród zwolenników Henryka znajdowali się w tym czasie m.in. Gunter z Merseburga z synem Ekkehardem, graf Dedi z rodu Wettynów, Ekbert Jednooki i Henryk, biskup Augsburga. Biskupi, znajdujący się w otoczeniu Ottona II, obłożyli klątwą bawarskiego księcia i jego stronników. W lipcu Otto II po raz drugi wkroczył do Bawarii i opanował Ratyzbonę; Henryk musiał się salwować ucieczką do Czech.

    Ingelheim am Rhein /ɪŋəlhajm am ʀajn/ – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, od 1996 r. siedziba powiatu Mainz-Bingen. Leży na lewym brzegu Renu, u ujścia rzeki Selz. Liczy 24 050 mieszkańców (2009), zajmuje powierzchnię 49,86 km². Znane jest z produkcji czerwonego wina - własne określenie miasta: Die Rotweinstadt (pol. miasto czerwonego wina).Gizela Bawarska (ur. ok. 985, zm. 7 maja ok. 1060 roku) – księżniczka bawarska, a od 1000 roku królowa Węgier, ksieni, błogosławiona Kościoła katolickiego.

    Zorganizowana na przełomie lipca i sierpnia 976 roku wyprawa Ottona II na Czechy zakończyła się niepowodzeniem. Jednak pozbawił Henryka księstwa bawarskiego i przekazał je swojemu bratankowi - Ottonowi szwabskiemu. Wtedy też odłączono od Bawarii większość marchii przygranicznych (oprócz Nordgau rządzonej przez Bertolda ze Schweinfurtu) - po złączeniu ich z marchią Karyntii utworzono księstwo Karyntii, które przypadło Henrykowi "Młodszemu", synowi Bertolda, księcia bawarskiego. Przypuszcza się, że wtedy też - bawarska Marchia Wschodnia - rządzona przez Burcharda, wuja Henryka, została przekazana Leopoldowi (Liutpoldowi), krewnemu Bertolda ze Schweinfurtu.

    Henryk I (ur. 919/921 w Nordhausen, zm. 1 listopada 955 w Pöhlde) – książę Bawarii z dynastii Ludolfingów (od 947 r. do śmierci). Syn Henryka I Ptasznika - króla Niemiec, młodszy brat Ottona I Wielkiego.Henryk I Ptasznik (niem. Heinrich der Vogler) (ur. 876, zm. 2 lipca 936) – książę Saksonii 912–936, król Niemiec 919–936; z saskiej dynastii Ludolfingów.

    W 977 roku Henryk, w porozumieniu z Henrykiem "Młodszym", księciem Karyntii, i Henrykiem, biskupem Augsburga, wzniecił kolejny bunt w Bawarii - nazywa się go "buntem trzech Henryków". We wrześniu 977 roku zajął Passawę, wypędzając tamtejszego biskupa Pilgrima. Już w październiku tego roku Otto II rozpoczął oblężenie Passawy; Henryk musiał skapitulować. Uwięziony, został osadzony w Magdeburgu.

    Ludolfingowie (niem. Liudolfinger) - dynastia władców Niemiec w latach 866-1024 i cesarzy, panujących w Świętym Cesarstwie Rzymskim w latach 962-1024.Włodzimierz Dworzaczek (ur. 15 października 1906 w Mińsku Litewskim, zm. 23 września 1988 w Poznaniu) – polski historyk, heraldyk, genealog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

    Wielkanocą 978 roku odbył się sąd nad Henrykiem i jego stronnikami. Były książę bawarski został skazany na wygnanie i osadzony w Utrechcie pod nadzorem tamtejszego biskupa Folkmara. Henryk Młodszy utracił księstwo Karyntii. Henryk, biskup Augsburga, został skazany na zesłanie do klasztoru w Werden; później jednak uzyskał łaskę cesarską.

    Henryk III Młodszy (zm. 5 października 989) – książę Karyntii w latach 976-978 i od 985 oraz Bawarii w latach 982-985.Konrad I Spokojny, zwany też Czerwonym lub Burgundzkim, według innej numeracji Konrad III (ur. ok. 925 - zm. 19 października 993) - król Burgundii w latach 937-993.

    7 grudnia 983 roku zmarł Otto II. Na wieść o jego śmierci, biskup Folkmar uwolnił Henryka II Kłótnika. Ten, będąc najbliższym krewnym po mieczu syna zmarłego cesarza - trzyletniego Ottona III - zażądał od arcybiskupa kolońskiego Warina wydania małego bratanka stryjecznego. Następnie Henryk wezwał swoich stronników na zjazd do Kwedlinburga, który odbył się na Wielkanoc 984 roku. Tam został przez swoich stronników ogłoszony królem. We wspomnianym zjeździe wzięli udział trzej słowiańscy książęta: Bolesław II czeski, Mieszko I polski i książę obodrzycki Mściwoj. Roszczenia Henryka spośród niemieckich dostojników popierali m.in. Gizyler, arcybiskup Magdeburga, komes Wilhelm z Weimaru i Rygdag (Rykdag), margrabia Miśni.

    Otton III (ur. 980, zm. 23/24 stycznia 1002) – władca niemiecki z dynastii Ludolfingów. Król Niemiec od 983, Święty Cesarz Rzymski od 996 roku.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Część uczestników zjazdu w Kwedlinburgu zdecydowała się opuścić miasto i udać się do Aselburga koło Brunszwiku, gdzie zbierali się stronnicy Ottona III. Henryk zdecydował się tam wysłać Folkmara, biskupa Utrechtu, z zadaniem przeciągnięcia na swoją stronę lub przynajmniej skłócenia przeciwników.

    Wolne Państwo Bawaria (niem. Freistaat Bayern) – największy pod względem powierzchni i najlepiej rozwinięty gospodarczo kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec.Quedlinburg (IPA [ˈkveːdlɪnbʊʁk], polska nazwa historyczna Kwedlinburg) – miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Harz, położone nad rzeką Bode, na północ od gór Harzu.

    Sytuacja Henryka zaczęła się pogarszać. Nie tylko nie zdobył powszechnej akceptacji jako król, lecz nie mógł nawet odzyskać Bawarii, gdzie rządził Henryk III Młodszy. Udał się do Frankonii; tam spotkał się z silnym oporem stronników Ottona III. Obawiając się wybuchu otwartej wojny, 29 czerwca 984 roku wydał małego Ottona jego matce Teofano.

    Denar (łac. denarius, l. mn. denarii) – dawna moneta srebrna. Pierwszy raz wybita w Rzymie ok. 215/214 roku p.n.e. Nazwa pochodzi z łac. deni – po dziesięć, gdyż wówczas miała wartość dziesięciu brązowych asów.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    W 985 otrzymał jako zadośćuczynienie księstwo Bawarii, którym zarządzał już do śmierci, broniąc jej przed najazdami węgierskimi.

    W latach 985-995 rozpoczął emisję półdenarów, zrywając z wzorem denarów ratyzbońskich.

    W 992 roku wziął udział w wyprawie Ottona III przeciwko Wieletom, dowodząc siłami bawarskimi.

    Małżeństwo i potomstwo[]

    Był żonaty z Gizelą Burgundzką, córką Konrada I Spokojnego, króla Burgundii. Z tego małżeństwa pochodzili:

    Henryk II Święty (niem. Heinrich II. der Heilige, ur. 6 maja 973 lub 978, zm. 13 lipca 1024) – książę Bawarii jako Henryk IV w latach 995-1005, król Niemiec od 1002, król Włoch od 1004, Święty Cesarz Rzymski od 1014. Kanonizowany przez Kościół katolicki w 1146. Syn księcia Bawarii Henryka Kłótnika, ostatni władca z dynastii saskiej (Ludolfingów).
  • Henryk II Święty, ur. 6 maja 973, zm. 13 lipca 1024, król Niemiec i cesarz
  • Bruno, zm. 1029, biskup Augsburga,
  • Gizela, od 997 żona Stefana I Świętego, króla Węgier,
  • Brygida, zakonnica.
  • Ze związku pozamałżeńskiego pochodził:

  • Arnold, zm. 1018, arcybiskup Rawenny.
  • Bibliografia[]

  • Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tablica 43.
  • Györffy G., Święty Stefan I. Król Węgier i jego dzieło, Warszawa 2003, s. 403.
  • Sobiesiak J.A., Bolesław II Przemyślida (+999), Kraków 2006.
  • Przypisy

    1. J. A. Sobiesiak, Bolesław II Przemyślida (+999), s. 49.
    2. J. A. Sobiesiak, Bolesław II Przemyślida (+999), s. 57-58.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.