• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Henryk III Plantagenet



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Angoulême – miasto i gmina we Francji, w regionie Poitou-Charentes, stolica departamentu Charente, nad rzeką Charente.Bitwa pod Evesham – starcie zbrojne, które miało miejsce 4 sierpnia 1265 roku u podnóża pasma wzniesień Green Hill w hrabstwie Worcestershire w zachodniej Anglii pomiędzy armią królewską dowodzoną przez księcia Edwarda, a wojskami zbuntowanych baronów dowodzonymi przez Szymona z Montfort.
    Polityka zagraniczna[ | edytuj kod]

    Francja[ | edytuj kod]

    W polityce zagranicznej Plantagenetów sprawy francuskie zawsze zajmowały poczesne miejsce. Nie inaczej było za Henryka III, który nigdy tak naprawdę nie pogodził się z utratą licznych ziem na rzecz Francji. Na razie jednak pokój z 1220 r. wydawał się trwały, a w Gujennie, jedynej angielskiej posiadłości na kontynencie, panował spokój, na krótko zakłócony w 1221 r. sporami króla Henryka z Hugonem X de Lusignan, który ożenił się z matką króla Anglii. Spór nie trwał długo i zakończył się kompromisem, a Lusignanowie odgrywali w następnych latach czołową rolę w stronnictwie poitiewińskim.

    Joanna Plantagenet, Joanna Angielska (22 lipca 1210 - 4 marca 1238) - królowa Szkocji jako pierwsza żona króla Aleksandra II.Druga wojna baronów – wojna domowa w Anglii, trwająca w latach 1264-1267, pomiędzy baronami wiedzionymi przez Szymona z Montfort przeciwko późniejszemu królowi Edwardowi I.

    W 1223 r. zmarł król Francji Filip II August i na tron wstąpił książę Ludwik (jako Ludwik VIII Lew). Henryk, powołując się na traktat z Lambeth, zażądał od Ludwika oddania Normandii i innych posiadłości andegaweńskich utraconych przez Jana bez Ziemi. Ludwik uchylił się od wypełnienia zobowiązań i w maju 1224 r., kiedy rozejm angielsko-francuski dobiegł końca, zaatakował Gujennę i Poitou, praktycznie w całości opanowując te tereny. Henryk próbował przeciwdziałać, ale musiał stawić czoło buntowi baronów. Wkrótce w Gaskonii tylko Bordeaux pozostało wierne królowi. Dopiero w marcu 1225 r. doczekało się posiłków, które przyprowadzili brat króla, Ryszard, hrabia Kornwalii i William de Longespee, 3. hrabia Salisbury. Wkrótce odzyskali oni całą Gujennę.

    Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.Rajmund VII z Tuluzy, Rajmund VII z Saint-Gilles (lipiec 1197 – 27 września 1249) – hrabia Tuluzy, książę Narbonne i markiz Prowansji.

    Henryk chciał pójść za ciosem i w przymierzu z hrabią Rajmundem VII z Tuluzy zaatakować Ludwika VIII. Plan ten spotkał się ze sprzeciwem papieża, który zabronił królowi Anglii sojuszu z Rajmundem, przeciwko któremu, jako popierającemu herezję katarską, wyprawę krzyżową organizował król Ludwik. W 1226 r. Ludwik zmarł, a jego następca, Ludwik IX, miał 13 lat. Przeciwko regentce, Blance Kastylijskiej, narastała opozycja baronów, którą starał się wykorzystać Henryk III. Wysłał emisariuszy do Normandii, Andegawenii, Bretanii i Poitou. Udało się im przeciągnąć na stronę Henryka m.in. księcia Bretanii i hrabiego La Marche. Na przeszkodzie Henrykowi stanął pokój, jaki baronowie zawarli z małoletnim Ludwikiem IX, oraz wewnętrzne niepokoje w Anglii.

    Ryszard z Kornwalii (ur. 5 stycznia 1209 w Winchesterze, zm. 2 kwietnia 1272 w Berkhamsted), hrabia Poitou, hrabia Kornwalii, antykról niemiecki w latach 1256-1272.Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji, położony na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Od wschodu graniczy z dwoma regionami: Normandią i Krajem Loary. Dzieli się na 4 departamenty: Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine i Morbihan. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

    Boże Narodzenie 1228 r. król spędził w Oksfordzie, gdzie przybyło do niego poselstwo baronów normandzkich, zapraszających go do ataku na Francję. Henryk do końca września 1229 r. zebrał armię, ale książę Bretanii skłonił go do odłożenia ataku do Wielkanocy 1230 r. Król spędził święta w Yorku, w towarzystwie Aleksandra II Szkockiego, za którego w 1221 r. wydał swoją siostrę, Joannę. Dopiero 30 kwietnia wypłynął z Portsmouth i 3 maja wylądował w St. Malo, gdzie czekał na niego książę Bretanii. Okazało się jednak, że nie wszyscy baronowie poparli króla Henryka. Ludwik IX szybko zebrał armię i ruszył przeciwko Henrykowi. Ten ograniczył się tylko do przemarszu przez Andegawenię, Poitou i Gaskonię i odebranie hołdów od niektórych feudałów, po czym 27 października wrócił do Anglii. W 1231 r. podpisał 3-letni rozejm z Ludwikiem IX.

    Arcybiskup Canterbury – honorowy zwierzchnik Kościoła Anglii. Biskupstwo powstało w 597 roku, jako biskupstwo katolickie. Po schizmie Henryka VIII arcybiskupi Canterbury sprawują rolę ekumenicznych przywódców Kościoła anglikańskiego, wraz z arcybiskupem Yorku. Metropolita Canterbury nosi tytuł prymasa całej Anglii.Lincoln – miasto w Wielkiej Brytanii, w środkowowschodniej Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Lincolnshire. Liczba ludności miasta wynosi 85 595 (2001), a powierzchnia 35,69 km². Lincoln jest jednym z trzech najstarszych miast angielskich, tutaj rzymska armia wybudowała między 50 a 60 r. n.e. bastion dla legionu IX Hispana. Dziś Lincoln to ważny ośrodek administracyjny, edukacyjny (uniwersytet) i usługowy z różnorodnym przemysłem (także branży nowych technologii). Miasto jest także popularnym miejscem odwiedzin turystów, szczególnie z racji średniowiecznej katedry (Lincoln Cathedral) oraz zamku (Lincoln Castle).

    Po upływie rozejmu król Ludwik wznowił działania wojenne. Henryk tracił zwolenników i musiał zmagać się z opozycją wewnętrzną, więc dążył do pokoju. W lutym 1236 r. podpisano 5-letni rozejm. Równocześnie król usiłował pozyskać nowych sojuszników przeciwko Francji. Dlatego w 1235 r. wydał swoją siostrę Izabelę za cesarza Fryderyka II. 14 stycznia 1236 r. poślubił Eleonorę, siostrę Małgorzaty, królowej Francji. Ślubu udzieli arcybiskup Canterbury Edmund Rich.

    Hubert de Burgh (ur. ok. 1165, zm. 12 maja 1243 w Banstead w hrabstwie Surrey) – angielski możnowładca, jeden z najbardziej wpływowych ludzi w Anglii za ponowania królów Jana bez Ziemi i Henryka III.Dynastia sabaudzka (wł. Casa di Savoia) – dynastia panująca w Sabaudii i Piemoncie (1000-1732) (Księstwo Sabaudii-Piemontu niezależne od roku 1416), na Sycylii (1713-1720), w Królestwie Sardynii (1720-1861), w zjednoczonym Królestwie Włoskim (1861-1946), w Hiszpanii (1871-1873) oraz w Chorwacji (1941-1943).
    Henryk III przybywa do Gujenny

    Pokój między Anglią i Francją przetrwał do 1242 r., kiedy to hrabia La Marche zwrócił się Henryka III z prośbą o pomoc przeciwko Francji, obiecując wsparcie króla Nawarry i hrabiego Tuluzy. Henryk zwołał Radę Królewską, która po pewnych oporach zgodziła się uchwalić konieczne podatki. Król mianował arcybiskupa Yorku Waltera de Graya regentem królestwa. 13 maja 1242 r. w towarzystwie żony, brata i 300 rycerzy król wypłynął z Portsmouth i po kilku dniach żeglugi wylądował u ujścia Gironde. Kilka dni później udał się do Pons, gdzie spotkał się z hrabią La Marche. 8 czerwca skierował się do Saintes, gdzie napisał deklarację wojny przeciwko Ludwikowi IX. Tymczasem król Francji zebrał armię i 20 lipca pojawił się przed liniami Henryka. Następnego dnia doszło do bitwy pod Taillebourg, zakończonej klęską Anglików. Henryk wycofał się do Saites, ale 3 dni później, obawiając się ataku, cofnął się do Pons. Tam opuścił jego szeregi hrabia La Marche, który zdążył dogadać się z Ludwikiem. Aby uniknąć okrążenia i niewoli armia angielska uporczywym marszem dotarła do Blaye, gdzie król dał swoim ludziom kilka dni odpoczynku. Następnie skierował się do Bordeaux, gdzie w kwietniu 1243 r. podpisano rozejm z Francją. Henryk pozostawał w mieście do października, spędzając czas na trwonieniu pieniędzy.

    Beatrycze Plantagenet, Beatrycze de Dreux (ur. 25 czerwca 1242 w Bordeaux, zm. 24 marca 1275 w Londynie) - księżniczka angielska, od 1268 hrabina Richmond.Edmund Crouchback (ur. 16 stycznia 1245 w Londynie, zm. 5 czerwca 1296 w Bayonne), książę angielski z dynastii Plantagenetów, młodszy syn króla Henryka III i Eleonory, córki Rajmunda Berengara IV, hrabiego Prowansji. Młodszy brat króla Edwarda I.

    Tzw. wojna Saintoge była ostatnią wojną angielsko-francuską za panowania Henryka III. Król próbował jeszcze intrygować wśród baronów, kiedy król Ludwik udał się na wyprawę krzyżową i przebywał w Outremer. Jego starania spełzły na niczym. W końcu, pozbawiony środków na dalszą wojnę i zagrożony buntem własnych poddanych, zawarł w 1259 r. pokój z królem Ludwikiem IX, kończący pierwszą fazę wojen angielsko-francuskich, sięgającą swoimi początkami jeszcze Henryka II i z tego powodu nazywaną przez niektórych historyków „pierwszą wojną stuletnią”.

    Boska Komedia (wł. La Divina Commedia) – poemat napisany przez włoskiego pisarza Dante Alighieriego, w latach 1308-1321. Boska Komedia jest syntezą średniowiecznej myśli filozoficznej, historycznej, teologicznej oraz panoramą świata. Jako arcydzieło literatury włoskiej, należy do klasyki światowej i wywarła znaczny wpływ na kulturę europejską.Pierwsza wojna baronów (1215-1217) – wojna domowa w Królestwie Anglii pomiędzy Janem bez Ziemi a zbuntowanymi baronami, wspieranymi przez armię przyszłego króla Francji Ludwika VIII Lwa i dowodzonymi przez Roberta Fitzwaltera. Była wynikiem odmowy króla wprowadzenia w życie podpisanej wcześniej Wielkiej Karty Swobód (Magna Carta).

    Walia[ | edytuj kod]

    Celem angielskich monarchów było również podbicie Walii. Bezskutecznie próbowali tego Wilhelm II Rudy, Henryk I Beauclerc i Henryk II. Król Jan zaprowadził porządek na pograniczu, ale podczas wojny domowej król Llewelyn Wielki znów zaczął sprawiać problemy. Sprzymierzył się nawet z opozycją baronów, więc Henryk zebrał w 1223 r. w Gloucester armię i wkroczył do Walii. Llewelyn musiał prosić o pokój. W sierpniu 1228 r. Llewelyn próbował zdobyć zamek Montgomery, ale wieść o tym dotarła na czas do króla, który przebywał w Yorku. Książę walijski musiał ustąpić, a Henryk wkroczył do Walii i rozpoczął budowę zamku w Kerry. Wtedy na plac budowy napadli Walijczycy, zabijając wielu ludzi. Nie posiadając licznej armii i obawiając się zdrady we własnych szeregach, Henryk zawarł niezbyt korzystny dla Królestwa traktat z Llewelynem.

    1 października jest 274. (w latach przestępnych 275.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 91 dni.Stephen Langton (ur. ok. 1150/60 – zm. 9 lipca 1228) – angielski duchowny i polityk, arcybiskup Canterbury i prymas Anglii 1207-28. Odegrał dużą rolę w przygotowaniu Magna Charta Libertatum w 1215.

    15 kwietnia 1231 r. zmarł William Marshal, 2. hrabia Pembroke, który zarządzał marchiami na pograniczu walijskim. Llewelyn zdecydował się wykorzystać okazję i obległ Montgomery. Henryk ruszył przeciwko niemu i Llewelyn zawarł z nim traktat, ale kiedy król się oddalił wojna rozgorzała na nowo. Henryk zwołał swoje wojska do Oksfordu i pomaszerował do Hertford. Nie udało mu się jednak zmusić Walijczyków do bitwy. W 1232 r. Rada Królewska odmówiła nałożenia podatków na wojnę, więc ze strony angielskiej działania wojenne ustały. Wkrótce zawarto pokój, który utrzymał się do panowania Edwarda I.

    Aleksander II (ur. 24 sierpnia 1198, zm. 6 lipca 1249) – król Szkocji, syn Wilhema I Lwa i Ermengardy z Beaumont. 4 grudnia 1214 w wieku 16 lat, po śmierci swego ojca, został wybrany na króla Szkocji.Sandwich – miasto w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Dover. Leży 19 km na wschód od miasta Canterbury i 106 km na wschód od centrum Londynu. W 2005 miasto liczyło 6800 mieszkańców.

    Polityka wewnętrzna[ | edytuj kod]

    Walka o wpływy[ | edytuj kod]

    17 maja 1220 r. na życzenie papieża odbyła się ponowna koronacja Henryka, przeprowadzona z obowiązującym ceremoniałem, z liczną asystą biskupów i baronów, dokonana w katedrze westminsterskiej przez arcybiskupa Langtona. Tymczasem zaostrzały się spory między frakcjami angielską i poitiewińską. Spór dotyczył zarządców zamków królewskich, którzy w okresie pierwszej wojny z baronami znacznie rozszerzyli zakres swojej władzy, stając się zagrożeniem dla prerogatyw królewskich. Rada postanowiła więc o przekazaniu zamków pod władzę króla. Po koronacji ich zarządcy złożyli przysięgę, że wydadzą zamki królewskim wysłannikom. Przejmowanie zamków przebiegało bez przeszkód, z wyjątkiem postawy Williama d’Aumale, który najpierw odmówił wydania zamku Rockingham, a w 1222 r. zbuntował się przeciwko królowi. Bunt ten został jednak rychło stłumiony.

    Pons – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania-Limousin-Poitou-Charentes, w departamencie Charente-Maritime.Czyściec (łac. purgatorium) – według Kościoła katolickiego bolesne dochodzenie duszy do absolutnie doskonałej miłości, koniecznej do osiągnięcia szczęścia Nieba.

    Tymczasem arcybiskup Langton udał się do papieża, gdzie po wielu namowach uzyskał przyrzeczenie, że za jego życia nie będą wysyłani do Anglii legaci papiescy. Było to wymierzone w obecnego legata, Pandulfa, który popierał Poitiewińczyków (Langton popierał frakcję angielską). Pandulf został odwołany w lipcu 1221 r., a niedługo później biskup des Roches opuścił Anglię i udał się na pielgrzymkę. Pierwszą fazę walki o wpływy wygrała frakcja angielska.

    Poitou – kraina historyczna w zachodniej Francji, na terenie współczesnych regionów Poitou-Charentes (departamenty Vienne i Deux-Sèvres) oraz Kraj Loary (departament Wandea), położona nad Oceanem Atlantyckim.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Henryk w tym czasie przebywał w Yorku, gdzie odbywało się wesele jego siostry Joanny z królem Aleksandrem II Szkockim. Tymczasem w 1222 r. doszło do rozruchów w Londynie. Zwołana w styczniu 1223 r. Rada Królewska domagała się przestrzegania Wielkiej Karty. Nie mając możliwości wyboru Henryk przystał na te żądania. Tymczasem dzięki staraniom angielskich posłów, papież Honoriusz ogłosił Henryka pełnoletnim.

    Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.Tomasz I Sabaudzki (ur. 27 maja 1178 w Aiguebelle - zm. 1 marca 1233 w Moncalieri) – hrabia Sabaudii w latach 1189-1233.

    W 1223 r., podczas wyprawy Henryka do Walii doszło do kolejnych niepokojów, kiedy Ranulph de Blundeville, 4. hrabia Chester i William d’Aumale próbowali zająć Tower of London. Wezwani do króla tłumaczyli się, że nie chcieli dopuścić, aby wszystkie zamki w Królestwie znalazły się w rękach ludzi hrabiego Kentu (głowy frakcji angielskiej). Padło również żądanie pozbawienia hrabiego urzędu Wielkiego Sędziego. Tym razem kryzys został zażegnany przez arcybiskupa Langtona. W 1224 r. zbuntował się Fulko de Breauté, ale oblężony przez króla w zamku Bedford kapitulował 14 sierpnia. Jego upadek oznaczał kres potęgi grupy francuskich możnowładców, którzy swą rangę zawdzięczali Janowi bez Ziemi.

    Eleonora Prowansalska (ok. 1223 – 26 czerwca 1291) - druga córka Rajmunda Berenguera IV, hrabiego Prowansji i Beatrycze Sabaudzkiej. Królowa Anglii jako żona Henryka III Plantageneta.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Kolejne lata upływały bez poważniejszych zawirowań z wyjątkiem buntu brata króla, hrabiego Kornwalii, który jednak został szybko wyciszony przez nadanie większych przywilejów buntownikom. W 1229 r. doszło do sporów z Kościołem na temat opodatkowania duchowieństwa. Po fiasku wyprawy do Francji w 1230 r. Henryk rok później zażądał podwyższenia podatków, ale sprzeciwił się temu arcybiskup Canterbury Robert le Grant (Langton zmarł w 1228 r.) i inni biskupi. W wyniku sporu le Grant musiał udać się do Rzymu. Pod koniec 1231 r. do Anglii wrócił Pierre des Roches i stopniowo odzyskał pierwsze miejsce u boku króla. Coraz większe znaczenie na dworze uzyskiwali przyrodni bracia Henryka z rodu Lusignanów (synowie królowej Izabeli i jej drugiego męża, Hugona X de Lusignan, hrabiego La Marche). Frakcja poitiewińska ponownie stawała do walki o władzę.

    Canterbury – miasto o statusie city w Anglii, w hrabstwie Kent, będące siedzibą arcybiskupstwa. Arcybiskupstwo w tym mieście jest centralnym dla anglikańskiego Kościoła Anglii. Liczba mieszkańców wynosi 42 258 (2001), a powierzchnia 23,54 km².Winchester – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Hampshire, nad rzeką Itchen, uchodzącą do cieśniny Solent. W 2001 roku miasto liczyło 41 420 mieszkańców. Stolica Anglii do przełomu XII i XIII wieku.

    Do starcia doszło podczas zebrania Rady w Winchesterze w 1232 r., kiedy baronowie odmówili podatków na wojnę walijską. Za radą des Rochesa Henryk dokonał roszad wśród ministrów. Hrabia Kentu (który już wcześniej podpadł Henrykowi za krytykowanie papieskich legatów, gdyż Henryk zawsze był oddanym papiestwu, które od początku go popierało) został pozbawiony stanowiska Wielkiego Sędziego, które przypadło Stephenowi de Segrave. Kent został później uwięziony, a Henryk rozpoczął właściwe rządy osobiste. Opierał się w nich na frakcji poitiewińskiej.

    Filip II August (franc. Philippe Auguste; ur. 21 sierpnia 1165 w Gonesse, zm. 14 lipca 1223 w Mantes-la-Jolie) – król Francji w latach 1180 – 1223. Syn Ludwika VII, z dynastii Kapetyngów i jego trzeciej żony, Adeli z Szampanii.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Pierwsze niepokoje[ | edytuj kod]

    Od 1232 r. wszechwładza Poitiewińczyków wywoływała coraz większe napięcia w Anglii. W 1232 r. zmarł przywódca frakcji angielskiej, Ranulph de Blandeville, 4. hrabia Chester. Nowym liderem baronów został Richard Marshal, 3. hrabia Pembroke, który otwarcie zakomunikował królowi, że dalsze faworyzowanie partii poitiewińskiej spowoduje, że on i inni baronowie opuszczą dwór królewski. Henryk przestraszył się i zwołał Radę Królewską do Oksfordu, jednak baronowie odmówili przybycia. Henryk próbował jeszcze kilka razy, ogłaszając, że ci, którzy nie stawią się na Radę 14 sierpnia 1233 r. w Westminsterze zostaną ogłoszeni zdrajcami. Groźba poskutkowała i większość baronów stawiła się.

    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.Wilhelm Marshal, 1. hrabia Pembroke, także Guillaume le Maréchal (ur. 1144, zm. 1219), jeden z najsłynniejszych angielskich rycerzy okresu średniowiecza.

    Wśród nieobecnych (do których należał hrabia Pembroke) panowało przekonanie, że królewskie groźby są bez pokrycia. Tymczasem król i des Roches ściągnęli oddziały najemników z kontynentu. Zdecydowany ukrócić opozycję ruszył na Pembroke’a. Ten unikał walnej bitwy, wciągając oddziały najemników w zasadzki i znosząc je jeden po drugim. Henryk bezskutecznie próbował skłonić hrabiego do rozejmu. Pembroke zgodził się na to dopiero w grudniu 1233 r. W lutym 1234 r., podczas obrad Rady, arcybiskup Edmund Rich i inni biskupi złożyli skargę na biskupa des Rochesa i jego stronników w Radzie, domagając się ich odsunięcia. Król ociągał się z odpowiedzią, więc 9 kwietnia arcybiskup zagroził mu ekskomuniką. To wywołało pożądany skutek. Des Roches został wysłany do swojej diecezji, jego siostrzeniec, królewski skarbnik Peter de Rivaux, utracił swą godność, a Poitiewińczycy musieli opuścić Dwór. Hrabia Kentu wyszedł z więzienia i przejął kierownictwo partią angielską (hrabia Pembroke zmarł w 1234 r.).

    Dover – miasto w Anglii, w hrabstwie Kent, brytyjski port nad kanałem La Manche. Punkt Anglii najbliższy Francji – jest oddalony od francuskiego portu Calais o 34 kilometry, dlatego też Dover nazywane jest Bramą Anglii.Peter de Rivaux (zm. 1262), wpływowy przedstawiciel stronnictwa poitiewińskiego w Anglii za panowania króla Henryk III, bliski krewny Petera des Roches, biskupa Winchesteru.

    Pozycja Anglików zachwiała się w 1236 r., po ślubie króla Henryka z Eleonorą Prowansalską. Wpływ na króla zdobył jej wuj, biskup Wilhelm z Valence. Spowodowało to kolejny konflikt z baronami, tym uciążliwszy dla Henryka, że król Aleksander II Szkocki zgłosił pretensję do północnych ziem Królestwa, a cesarz Fryderyk II Hohenstauf domagał się pieniędzy z tytułu posagu swojej żony a siostry Henryka, Izabeli. Wzajemne przepychanki króla i baronów trwały do 1237 r., kiedy Rada uchwaliła konieczne podatki.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Richard de Clare, 6. hrabia Hertford i 2. hrabia Gloucester (ur. 4 sierpnia 1222, zm. 15 lipca 1262 w Waltham), angielski możnowładca, najstarszy syn Gilberta de Clare, 5. hrabiego Hertford, i Isabel Marshal, córki 1. hrabiego Pembroke.

    Do kolejnego konfliktu doszło w 1238 r., kiedy opinię publiczną Anglii wzburzyła wieść o ślubie królewskiej siostry Eleonory z Szymonem z Montfort. Doszło do sporu, a przeciwko królowi stanął jego brat, hrabia Kornwalii. Henryk musiał ugiąć się przed żądaniami baronów i dopuścić ich do szerszego udziału w decydowaniu o sprawach Królestwa. Henryk wysłał również posiłki swojemu szwagrowi Fryderykowi II, co wywołało niechęć papiestwa. 8 września 1238 r. pewien szalony kleryk próbował zabić Henryka w jego pałacu w Woodstock. Na mękach wskazał jako swojego mocodawcę Williama de Marisco, który wygnany z dworu Henryka prowadził działalność piracką. Marisco został pojmany i rozerwany końmi w Coventry.

    Marlborough – (IPA /ˈmɔːlbrə/) – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii w hrabstwie Wiltshire, położone między Londynem a Bath. Główna ulica, High Street, uchodzi za jedną z najszerszych w Wielkiej Brytanii.Hugo X Czarny z Lusignan (ur. ok. 1185, zm. 1249 pod Damiettą) – senior Lusignan, hrabia La Marche (od 1219) i Angoulême (od 1220), syn Hugona IX.

    Kolejne lata to okres chaosu i nierządu w Anglii. Na kraj nakładano olbrzymie podatki, nie zważając na klęski głodu i zarazy. Konflikt króla z baronami zaostrzał się, gdyż Henryk próbował wprowadzać na wysokie stanowiska kościelne Poitiewińczyków. W 1243 r. doszło do wojny z Aleksandrem II, zakończonej kompromisowym pokojem.

    Innocenty IV (łac. Innocentius IV, właśc. Sinibaldo Fieschi; ur. ok. 1195 w Genui, zm. 7 grudnia 1254 w Neapolu) – papież w okresie od 25 czerwca 1243 do 7 grudnia 1254.Bedford – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Bedfordshire, nad rzeką Great Ouse. W 2001 roku liczyło 82 448 mieszkańców, natomiast razem z miastem Kempston tworzy aglomerację liczącą 101 928 mieszkańców.

    | edytuj kod]

    W drugiej połowie lat 40. XIII w. kryzys w Anglii pogłębiał się. Poitiewińczycy opanowali większość stanowisk na dworze królewskim. Król prowadził rozrzutny tryb życia, nie zważając na zarazy i klęski głodu, które nawiedzały kraj. Aby zapełnić coraz bardziej pusty skarbiec, Henryk nakładał na ludność ogromne podatki. Baronowie buntowali się, żądając przywrócenia Wielkiej Karty. Henryk był chimeryczny – co i rusz to przychylał się do żądań baronów, to wracał do swoich poprzednich praktyk. W takich warunkach na czoło opozycji wysunął się Szymon z Montfort, szwagier króla, od kilku lat z nim pokłócony. Konflikt między obydwoma pogłębił się, kiedy Montfort był namiestnikiem Gujenny. Henryk oskarżył go o nadmierny ucisk, z czego Montfort został uniewinniony.

    Henryk I (ur. 1068 w Selby w Yorkshire, zm. 1 grudnia 1135 Saint-Denis-le-Froment koło Gisors, Francja) – król Anglii 1100–1135, książę Normandii 1106–1135. Najmłodszy syn Wilhelma Zdobywcy i Matyldy - córki Baldwina V, hrabiego Flandrii.Hertford – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, położone na północ od Londynu, nad rzeką Lea. Ośrodek administracyjny hrabstwa Hertfordshire.

    W 1254 r. Henryk odbył kampanię wojenną w Gujennie, która jak wszystkie jego poprzednie francuskie kampanie zakończyła się klęską. W tym samym roku doszło do kolejnego konfliktu z Montfortem, który stanął na czele opozycji przeciwko kolejnym podatkom. Sytuację udało się na pewien czas uspokoić i Montfort wrócił do łask króla. W jego imieniu brał udział w rokowaniach z papieżem Aleksandrem IV na temat zwolnienia Henryka z danej Innocentemu IV przysięgi pomocy finansowej przeciw Hohenstaufom w zamian za koronę sycylijską dla młodszego syna króla, Edmunda.

    Henryk II Plantagenet lub Andegaweński, Curtmantle, Fitzempress (ur. 5 marca 1133 roku w Le Mans, zm. 6 lipca 1189 w Chinon) – od 1151 hrabia Andegawenii, od 1154 król Anglii, w różnych czasach kontrolował także część Walii, Szkocji, północną Irlandię i zachodnią Francję.Ludwik IX Święty (ur. 25 kwietnia 1214 w Poissy, zm. 25 sierpnia 1270 w Tunisie) – król Francji od 1226 (panował 44 lata), syn Ludwika VIII z dynastii Kapetyngów, święty Kościoła katolickiego. Był organizatorem i uczestnikiem VI i VII wyprawy krzyżowej. Z uwagi na pozycję Ludwika IX na kontynencie europejskim, angielski kronikarz, Mateusz Paris, nazwał go "królem ziemskich królów".

    Nadmierne zobowiązania finansowe króla, wysokie koszty jego nieudanych kampanii wojennych, sumy, którymi król obdarowywał faworytów i rozrzutny tryb życia dworu doprowadziły w 1258 r. do otwartego konfliktu na zwołanym wiosną wściekłym parlamencie. Baronowie, wśród których prym wiedli de Montford, Richard de Clare, 6. hrabia Hertford, Piotr Sabaudzki, hrabia Richmond, Hugh Bigod, Richard Bigod, 4. hrabia Norfolk, John Fitz-Geoffrey i Peter de Montfort, zasypali króla pretensjami i petycjami. Po gorących debatach ustalono kompromis – w zamian za nowe podatki król miał zgodzić się na zmiany w rządzeniu krajem.

    Andegawenia (fr. Anjou) – kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary. W okresie rzymskim była zamieszkiwana przez galijskie plemiona Andekawów. W X wieku hrabstwo francuskie. Od 1154 jest posiadłością Plantagenetów. W 1205 roku odzyskana dla Francji przez Filipa II Augusta. Od 1360 znajdowała się jako księstwo w rękach dynastii Andegawenów neapolitańskich. W 1487 została ostatecznie włączona do Francji.Beatrycze sabaudzka (ur. 1198, zm. 1266 w Les Échelles) – córka Tomasza I, hrabiego Sabaudii i Małgorzaty z Genewy. Siostra trzech kolejno po sobie rządzących hrabiów Sabaudii: Amadeusza IV, Piotra II i Filipa I.

    10 czerwca król podpisał, a baronowie zatwierdzili tzw. prowizje oksfordzkie, zwane niekiedy pierwszą angielską konstytucją. U boku króla miała stale rezydować 15-osobowa Tajna Rada (Privy Council), która podczas nieobecności króla miała sprawować najwyższą władzę w państwie. Jej skład był ustalany przez baronów. Wszyscy urzędnicy mieli składać przysięgę na wierność nie tylko królowi, ale i Tajnej Radzie. 12-osobowa komisja podległa Radzie miała kontrolować działalność administracji. Szeryfowie przestali być mianowani przez króla – mieli zostać zastąpieni przez rycerzy mających posiadłości w podległych im hrabstwach. 3 razy do roku król miał również zwoływać zgromadzenie złożone z Rady Królewskiej, baronów oraz przedstawicieli rycerstwa i miast, zwanego parlamentum.

    Normandia (fr. Normandie) – kraina historyczna i geograficzna w północnej Francji, nad kanałem La Manche. 1 stycznia 2016 roku kontynentalna Normandia liczyła 3 328 364 mieszkańców, a średnia gęstość zaludnienia wynosiła 111 mieszkańców na km².Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    | edytuj kod]

    Rychło okazało się, że król nie ma zamiaru przestrzegać prowizji. Umiejętnie wykorzystując podziały wśród opozycji w krótkim czasie doprowadził do uchylenia większości postanowień wściekłego parlamentu, a w 1261 r. ostatecznie zniósł prowizje. De Montfort znalazł się na wygnaniu we Francji. Baronowie tymczasem postanowili narzucić królowi ograniczenia siłą. Na swojego przywódcę wybrali de Montforta. W 1264 r. rozpoczęła się kolejna wojna domowa. Początkowo wszystko szło po myśli Montforta, który jednak popełnił błąd, nieopatrznie przyjmując propozycję Henryka, aby poddać się arbitrażowi króla Francji Ludwika IX. Ten na zjeździe w Amiens w 1264 r. uznał prowizje oksfordzkie za nieważne.

    Coventry – miasto w środkowej Anglii, w hrabstwie West Midlands, w dystrykcie (unitary authority) Coventry, położone na wschód od Birmingham. W 2011 roku miasto liczyło 316 247 mieszkańców.Honoriusz III (łac. Honorius III, właśc. Cencio zwany Camerario; ur. ok. 1150 w Rzymie, zm. 18 marca 1227 tamże) – papież od 18 lipca 1216 do 18 marca 1227.
    Grób Henryka w katedrze westminsterskiej

    De Motfortowi nie pozostało już nic innego, jak otwarcie sprzeciwić się Henrykowi i rozpętać ponownie wojnę domową. 12 maja 1264 r. zaskoczył i pokonał wojska Henryka III pod Lewes i wziął do niewoli jego brata, hrabiego Kornwalii, i syna, księcia Edwarda. Henryk musiał podpisać dokument przywracający moc obowiązującą prowizjom oksfordzkim. Pełnia władzy znalazła się w rękach de Montforta, którego nazywano „niekoronowanym królem Anglii”.

    Berkhamsted - miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie East of England, w hrabstwie Hertfordshire. W 2001 r. miasto to zamieszkiwało 16 243 osób.Wilhelm II, zwany Rudym (Rufus) (ur. ok. 1056, zm. 2 sierpnia 1100), król Anglii 1087–1100 z dynastii normandzkiej. Był synem księcia Normandii i króla Anglii – Wilhelma Zdobywcy oraz Matyldy Flandryjskiej, córki Baldwina V z Lille, hrabiego Flandrii, bratem Roberta II Krótkoudego i Henryka I.

    Okres rządów Montforta zaznaczył się wieloma reformami, które odcisnęły piętno na życiu politycznym Anglii. Otóż w 1265 r. po raz pierwszy zwołano Parlament, w skład którego wchodzili i rycerze, i mieszczanie. Nowością było też to, że delegaci nie byli nominowani, lecz wybierani przez ludność hrabstw. W opinii baronów, reformy de Montforta szły za daleko. Wystarczało im ograniczenie władzy królewskiej, a nie chcieli dopuszczania do władzy niższych warstw społecznych. Z szeregów hrabiego dezerterowali kolejni możnowładcy. Latem 1265 r. uciekł również książę Edward, który zebrał armię i ruszył przeciw hrabiemu.

    Bordeaux (wym. MAF [bɔʁdo]; oksyt. Bordèu) – miasto i gmina we Francji, stolica regionu Nowa Akwitania, w departamencie Żyronda. Edward I, zwany Długonogim (ang. Longshanks) lub Młotem na Szkotów (ang. Hammer of the Scots) (ur. 17 czerwca 1239 w Londynie, zm. 7 lipca 1307 w Burgh koło Carlisle) – król Anglii od 1272 r., najstarszy syn króla Henryka III i Eleonory, córki Rajmunda Beregara IV, hrabiego Prowansji. Zyskał sławę wojownika, który podbił Walię i ujarzmił Szkocję.

    Do decydującej bitwy doszło 4 sierpnia pod Evesham. Zakończyła się ona totalną klęską Montforta i jego stronników. Hrabia zginął na polu bitwy. Henryk odzyskał wpływy w kraju. Walki z buntownikami trwały do 1267 r., kiedy ostatni rebelianci poddali się królowi. Zniesiono większość reform de Montforta, z wyjątkiem Parlamentu.

    Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί katharoi – „czyści”) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI-XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej, głoszącego i praktykującego zasadę dobrowolnego ubóstwa, nieuznający składania przysiąg, służby w wojsku, oddawania czci krzyżowi i idei czyśćca. Zwalczani przez papiestwo (m.in. przez krucjaty, inkwizycję), które doprowadziło do ich zniszczenia. Uznawani przez Kościół katolicki za heretyków.Biskup (łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) – w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach. Urząd kościelny w Kościele katolickim i w kościołach prawosławnych uznawany za najwyższy stopień sakramentu kapłaństwa.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Loara (franc. Loire) – najdłuższa rzeka Francji. Jej długość wynosi 1020 km, a powierzchnia dorzecza 120,5 tys. km² (1/5 powierzchni Francji). Źródła Loara bierze w na stokach Gerbier-de-Jonc we wschodniej części Masywu Centralnego, a uchodzi do Zatoki Biskajskiej (Ocean Atlantycki) w postaci estuarium. Od Roanne Loara jest żeglowna, a na długości 53 km w górę rzeki (do Nantes) jest dostępna dla statków morskich. Loara posiada połączenia z Sekwaną i Saoną za pomocą kanałów.
    Saintes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania-Limousin-Poitou-Charentes, w departamencie Charente-Maritime.
    Jan II (ur. 3 stycznia 1239, zm. 18 listopada 1305 w Lyonie), książę Bretanii, najstarszy syn księcia Jana I Rudego i Blanki, córki Tybalda I Pogrobowca, króla Nawarry.
    Northampton – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Northamptonshire. Położone 108 km na północ od Londynu, nad rzeką Nene. Populacja dystryktu Northampton wynosi 200 100, zaś samej metropolii - 189 474. Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym regionu East Midlands.
    16 listopada jest 320. (w latach przestępnych 321.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 45 dni.
    Jan I (ur. 24 grudnia 1167 w Oksfordzie, zm. 18 lub 19 października 1216 w Newark), zwany „Janem bez Ziemi” (ang. John the Lackland, fr. Jean sans Terre) – król Anglii od 6 kwietnia 1199, brat Ryszarda I. Jego przydomek pochodzi stąd, że w odróżnieniu od swych starszych braci nie otrzymał od ojca Henryka II Plantageneta żadnych posiadłości ziemskich. Dopiero w roku 1189, kiedy tron objął jego brat Ryszard Lwie Serce, otrzymał od niego hrabstwo Gloucester.
    Dante Alighieri (ur. w maju lub czerwcu 1265 we Florencji, zm. 13 lub 14 września 1321 w Rawennie) – włoski poeta, filozof i polityk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.071 sek.