• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Helena Romanowska

    Przeczytaj także...
    Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:
    Stanisłau Piatrowicz Szuszkiewicz (biał. Станіслаў Пятровіч Шушкевіч, ros. Станислав Петрович Шушкевич, Stanisław Pietrowicz Szuszkiewicz; pseudonimy: Janka Bor, Sauka Kojdanauski, Wilhielm Erniest, kryptonimy: S.Sz., Stach Sz., S.Sz. i W.M. (z Waleryjem Marakouem), S.Sz-cz, Szusz, W.E., W.Ern.; ur. 19 lutego 1908 w Bokinowie, zm. 1 lutego 1991 w Mińsku) − radziecki poeta i prozaik narodowości białoruskiej, represjonowany przez władze radzieckie.

    Helena Romanowska, zamężna Szuszkiewiczowa (ur. 13 grudnia 1908 w Mińsku, zm. 17 maja 1980) – radziecka pisarka narodowości polskiej działająca w Białoruskiej SRR.

    Biografia[]

    Ojciec Heleny Romanowskiej, Ludwik Romanowski, był zubożałym szlachcicem. Pracował na Kolei Libawsko-Romieńskiej jako ober-konduktor, a głównym jego obowiązkiem było jeżdżenie z czerwoną lampą gazową na końcu składu pociągów towarowych. W późniejszym wieku pracował w łaźni publicznej. Posiadał wydane w 1912 roku carskie poświadczenie „dziedzicznej godności szlacheckiej”. Zmarł ok. 1937 roku. Matka nosiła imię Franciszka i żyła co najmniej 91 lat, przeżywając męża.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    Helena Romanowska urodziła się 13 grudnia 1908 roku w Mińsku, w guberni mińskiej Imperium Rosyjskiego. Ukończyła Polskie Technikum Pedagogiczne im. B. Wesołowskiego w Mińsku i uzyskała uprawnienia nauczycielskie. Była przedstawicielką tzw. pokolenia „młodych” pisarzy, wychowanych po rewolucji październikowej i uważających się za „Polaków radzieckich”. Należała do Komsomołu. Działała w Sekcji Polskiej Białoruskiego Zrzeszenia Pisarzy Proletariackich i Sekcji Polskiej Związku Pisarzy Białoruskiej SRR. W 1934 roku brała udział w I Wszechbiałoruskim Zjeździe Pisarzy w Mińsku i I Wszechzwiązkowym Zjeździe Pisarzy Radzieckich w Moskwie. W latach 30. wyszła za mąż za białoruskiego poetę Stanisłaua Szuszkiewicza. Mąż został aresztowany w 1936 za rzekomą działalność kontrrewolucyjną i był więziony w łagrze; Romanowską wydalono wówczas z Komsomołu, ale mogła kontynuować pracę w szkolnictwie.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Kolej Libawsko-Romieńska (ros. Либаво-Роменская железная дорога, Libawo-Romienskaja żelaznaja doroga) - kolej zbudowana w latach 1871-74 łącząca nadbałtycką Lipawę z Bachmaczem i Romnami.

    Była autorką utworów zaangażowanych politycznie, poświęconych przemianom społeczności polskiej w Białoruskiej SRR. Nie cieszyła się przychylnością krytyki. Pisała opowiadania (m.in. Z wiosną w zawody, 1933), reportaże (Dojrzewają kłosy…, „Orka”, 1933), utwory poetyckie (poemat W zimowy poranek, 1934), utwory dla dzieci i młodzieży (sztuka W walce o Sowiety, 1934; powieść Dzieci radzieckich pól, 1935).

    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.

    Życie prywatne[]

    Helena Romanowska miała 12 rodzeństwa, z którego troje zmarło w dzieciństwie, pozostałe zaś mieszkało na Białorusi, Litwie, w Polsce i Rosji. Jej brat Wacław zginął w czasie wojny domowej w Rosji, brat Feliks − w pierwszych dniach II wojny światowej. Młodsza siostra Jadwiga zmarła w czasie niemieckiej okupacji, gdy, będąc ciężarną, spadła z wysokości opuszczając kryjówkę, w której chowała się przed kolaboracyjnymi policjantami. Synem Heleny Romanowskiej i Stanisłaua Szuszkiewicza jest Stanisłau Szuszkiewicz, białoruski polityk, przewodniczący Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji, pierwszy przywódca niepodległej Białorusi po 1991 roku.

    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.Język białoruski (biał. беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

    Przypisy

    1. Szuszkiewicz 2013 ↓, s. 11−13
    2. Krzysztof Woźniakowski: Helena Romanowska. W: Polski...

    Bibliografia[]

  • Polski Słownik Biograficzny. T. XXXI. Polska Akademia Nauk, Polska Akademia Umiejętności, 1988−1989. (oraz tom Uzupełnień i sprostowań)
  • Stanisłau Szuszkiewicz: Majo życcio, krach i uwaskroszannie SSSR. Mińsk: 2013, s. 472. (biał.)
  • Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.Stanisłau Stanisławawicz Szuszkiewicz (biał. Станiслаў Станіслававіч Шушкевіч, ros. Станислав Станиславович Шушкевич, Stanisław Stanisławowicz Szuszkiewicz; ur. 15 grudnia 1934 w Mińsku) − radziecki i białoruski uczony w dziedzinie radiofizyki; doktor nauk fizyczno-matematycznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora habilitowanego), profesor, od 1991 roku członek korespondent Narodowej Akademii Nauk Białorusi; polityk, w latach 1991–1994 przewodniczący Rady Najwyższej Białoruskiej SRR / Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji; pełniąc funkcję przewodniczącego parlamentu, od ogłoszenia niepodległości Białorusi do dymisji z tego stanowiska był głową państwa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Komsomoł (ros. Комсомол) – komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, powstała w 1918 roku. Nazwa jest akronimem od słów Kommunisticzeskij Sojuz Mołodioży (Коммунистический союз молодёжи) czyli Komunistyczny Związek Młodzieży. Od 1922 roku pełna nazwa brzmiała Wsiesojuznyj Leninskij Kommunisticzeskij Sojuz Mołodioży (Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи), czyli Wszechzwiązkowy Leninowski Komunistyczny Związek Młodzieży.
    Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) – instytucja naukowa mająca status stowarzyszenia, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.
    Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka, Białoruś (ros. Белорусская Советская Социалистическая Республика, błr. Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка) – jedna z czterech republik, które w grudniu 1922 roku utworzyły Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
    Rada Najwyższa Republiki Białorusi – parlament Białorusi w latach 1991–1996. Powstała w wyniku przekształcenia Rady Najwyższej Białoruskiej SRR. Zlikwidowana przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę, który w jej miejsce utworzył Zgromadzenie Narodowe Republiki Białorusi.
    Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.
    Mińsk, dawniej Mińsk Litewski, (biał. Мінск (hist. Менск); ros. Минск; jid. מינסק, Minsk) – stolica Białorusi, nad Świsłoczą; miasto wydzielone i obwodowe; największy ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy kraju. Sekretariat założonej w 1991 Wspólnoty Niepodległych Państw.
    Gubernia mińska (ros. Ми́нская губе́рния, Minskaja gubiernija) – jedna z guberni Imperium Rosyjskiego utworzona na ziemiach zabranych I Rzeczypospolitej po II rozbiorze Polski w 1793. Istniała do 1917. W 1903 powierzchnia guberni wynosiła 91 213 km², a ludność 2 539 100 mieszkańców. Od 1819 roku gubernia mińska pozostawała pod naczelnym zarządem administracyjnym wielkiego księcia Konstantego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.