• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hebraistyka



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Uniwersytet Wrocławski (UWr) – jeden z osiemnastu państwowych uniwersytetów klasycznych w Polsce z siedzibą we Wrocławiu, kształcący na kierunkach humanistycznych i ścisłych. Powstał pierwotnie w 1702 roku jako Leopoldina, a 24 sierpnia 1945 roku został przekształcony na polską uczelnię akademicką. Uczelnia swoimi tradycjami odwołuje się do niemieckich uczelni wrocławskich oraz Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Jest jedną z najważniejszych i najstarszych uczelni we Wrocławiu, na której studiuje blisko 31,6 tysięcy studentów.Saadja ben Josef (ur. 882 lub 892, zm. 942; hebr. סעדיה בן יוסף גאון) – rabin, żydowski filozof i komentator z okresu geonim. Saadia znany jest ze swych prac nad językiem hebrajskim, Halachą i filozofią żydowską.
    Karta z XIV-wiecznego manuskryptu w języku hebrajskim

    Hebraistyka – jedna z dziedzin orientalistyki, zajmująca się badaniem języka hebrajskiego, literatury hebrajskiej, a także kultury i historii obszarów hebrajskojęzycznych, łącznie z dziejami judaizmu. Hebraistykę można uznać za gałąź semitystyki. Jest też uznawana za naukę pomocniczą biblistyki.

    Heinrich Friedrich Wilhelm Gesenius (ur. 3 lutego 1786 w Nordhausen; zm. 23 października 1842 w Halle) – niemiecki teolog ewangelicki, orientalista, znawca kultury i historii Bliskiego Wschodu i jeden z najwybitniejszych znawców starych języków, szczególnie języka hebrajskiego.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Dziedziną pokrewną jest judaistyka (tzw. studia żydowskie), obejmująca swym zasięgiem wiele różnych dziedzin związanych z życiem żydowskim i badająca je w np. w kontekście socjologii, nauk politycznych czy gender studies. W odróżnieniu od judaistów, hebraiści stawiają w centrum zainteresowań naukowych filologię hebrajską – badanie języka i jego literatury.

    Orientalistyka – nauka o kulturach orientalnych: językach, literaturze, sztuce, historii, społeczeństwie, życiu codziennym i obyczajach, polityce, religii, filozofii itp. Na ogół przyjmuje się, że odnosi się do kultur (ludów, cywilizacji) Orientu, czyli Azji, Bliskiego Wschodu, Maghrebu, ale często w obręb jej zainteresowania włącza się także kultury obszaru Sahelu i tzw. Czarnej Afryki, a w interpretacjach skrajnych (np. francuska, zob. INALCO) także kultury Oceanii, a nawet Europy Środkowo-Wschodniej.Akademia Języka Hebrajskiego (האקדמיה ללשון העברית, Ha-Akademja la-Laszon ha-Iwrit) – najwyższa izraelska instytucja zajmująca się wiedzą o języku hebrajskim. Jest kontynuacją dzieła, jakie rozpoczął Eliezer ben Jehuda, zakładając Radę Języka Hebrajskiego w celu przywrócenia języka hebrajskiego do powszechnego użytku.

    Historia[ | edytuj kod]

    Starożytność[ | edytuj kod]

    Badania nad językiem hebrajskim mają blisko dwutysiącletnią tradycję. Początkowo językiem i literaturą hebrajską zajmowali się głównie Żydzi. Już w okresie Drugiej Świątyni działali pisarze, którzy przepisywali święte księgi judaizmu. Zaczęły też powstawać targumy i przekłady Biblii hebrajskiej na inne języki. Po powstaniu chrześcijaństwa, z powodów religijnych, literaturę biblijną zaczęli badać także nie-Żydzi. W III wieku n.e. Orygenes opracował Heksaplę, czyli swego rodzaju poliglotę z sześcioma równoległymi kolumnami tekstu – z oryginalnym tekstem starotestamentowym, jego grecką transkrypcją i kilkoma różnymi przekładami na grekę. Na przełomie IV/V wieku Hieronim dokonał przekładu Biblii na łacinę, który stał się oficjalnym przekładem Kościoła katolickiego, powszechnie znanym pod nazwą Wulgata. W VI wieku zaczęli działać masoreci, wprowadzając pierwsze terminy gramatyczne oraz stosowany do dziś system oznaczania samogłosek w tekście hebrajskim, który normalnie jest spółgłoskowy, to jest nie zaznacza samogłosek.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Średniowiecze[ | edytuj kod]

    W średniowieczu badania nad gramatyką hebrajską prowadzono zwłaszcza w Hiszpanii pod panowaniem arabskim. Traktaty naukowe powstawały wówczas w języku arabskim. Najwybitniejszym gramatykiem tego okresu był Saadja Gaon (IX/X wiek), uznawany za autora pierwszej gramatyki hebrajskiej i pierwszego słownika tego języka. Saadja Gaon rozpoczął „złoty okres” gramatyki hebrajskiej. Przez kolejne dwieście lat powstawały liczne, głównie arabskojęzyczne, dzieła z tej dziedziny. W Jerozolimie działali karaimscy uczeni, m.in. Abu al-Faradż Harun oraz leksykograf Dawid ben Awraham al-Fasi. Żyjący na dworze kalifa kordobańskiego Menachem ibn Saruk stworzył hebrajskojęzyczny słownik Machberet (hebr. מחברת). Jego uczeń, Jehuda ben Dawid al-Fasi Chajjudż, wprowadził wykorzystywaną do dziś w nauce gramatyki teorię trójspółgłoskowości rdzenia hebrajskich słów. Na przełomie XII/XIII wieku, wraz z pojawieniem się w Hiszpanii dynastii Almohadów, uczeni żydowscy przenieśli się z Półwyspu Iberyjskiego na tereny dzisiejszych Włoch i południowej Francji, zaś traktaty gramatyczne zaczęto tłumaczyć na inne języki, rozpowszechniając je w całej Europie. W tym okresie działali też gramatycy z rodziny Kimchi (Josef Kimchi i synowie: Dawid i Mosze). Josef Kimchi dokonał nowej klasyfikacji samogłosek języka hebrajskiego. Dawid Kimchi był autorem gramatyki Michlol (hebr. מכלול – „zbiór”, „całość”).

    Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (wg definicji Stefanii Skwarczyńskiej), czyli dzieła artystyczne, tj. literatura piękna, oraz teksty użytkowe, tj. literatura stosowana, zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym.

    Renesans[ | edytuj kod]

    W okresie renesansu, w związku z trendem powrotu do antycznych źródeł kultury europejskiej, odżyło zainteresowanie hebraistyką w świecie chrześcijańskim. Dwaj niemieccy humaniści, Konrad Pelikan (Pellicanus) i Johannes Reuchlin, napisali łacińskie gramatyki języka hebrajskiego. Znaczący wkład w rozwój hebraistyki renesansowej wniósł także Elijahu Lewita (1468–1549), znany jako Elijahu Bachur, autor m.in. rozprawy Masoret ha-masoret (hebr. מסורת המסורת).

    Poliglota (gr. polýglōttos, polýglōssos – „wielojęzyczny”) – wielojęzyczne wydanie całości lub części Pisma Świętego obejmujące tekst w kilku wersjach językowych zarówno oryginalnych jak i tłumaczonych, służacych głównie celom krytyki tekstu. Zwykle wolumin zawiera tekst Biblii w oryginale i kilku przekładach umieszczonych w kolumnach obok siebie. Za pierwowzór takiego wydania należy uznać Hexaplę, której autorem jest Orygenes.Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

    Nowożytność[ | edytuj kod]

    Współczesne wydanie słownika Ben Jehudy

    XVI–XVII-wieczni hebraiści to m.in.: Sebastian Münster, Johannes Buxtorf i jego syn, Johannes Buxtorf młodszy. W XVIII wieku działali: filolog komparatysta Albert Schultens oraz biblista Johann David Michaelis. Jean Astruc zapoczątkował hipotezę rozwiniętą potem m.in. przez Juliusa Wellhausena, znaną jako teoria źródeł, hipoteza czterech źródeł lub teoria uzupełnień. Zrewolucjonizowała ona nie tylko badania nad literaturą biblijną, ale też myślenie o Biblii jako o piśmie świętym, natchnionym, i o procesie jego powstawania. W 1813 ukazała się monumentalna Hebräische Grammatik Wilhelma Geseniusa. Jednym z ważniejszych hebraistów pierwszej połowy XX wieku był Paul Kahle, redaktor krytycznego wydania Biblii znanego jako Biblia hebraica.

    Samogłoska – głoska, przy powstawaniu której uczestniczą jedynie wiązadła głosowe, a strumień powietrza swobodnie przepływa przez kanał głosowy. Samogłoski charakteryzują się regularnym rozkładem energii akustycznej, mają wyraźną strukturę formantową, która decyduje o ich barwie. Podczas ich artykulacji słychać tylko jedną głoskę, wymawia się je tak samo jak się pisze.Wyższa Szkoła Filologii Hebrajskiej – niepubliczna szkoła wyższa utworzona w 2009 roku w Toruniu. Jej założycielem jest Prowincja Świętego Franciszka z Asyżu Zakon Braci Mniejszych Franciszkanów w Polsce. Uczelnia posiada uprawnienia do prowadzenia studiów licencjackich na kierunku filologia.

    W kręgach żydowskich rozwój nowożytnej hebraistyki związany jest z ruchem oświeceniowym zwanym haskalą oraz rewernakularyzacją (ponownym upotocznieniem się) języka hebrajskiego. Wielki wkład w proces rewernakularyzacji miał Eliezer ben Jehuda, autor słownika hebrajskiego dawnego i współczesnego, twórca wielu neologizmów, z których większość przyjęła się i stanowi obecnie normę językową. Ben Jehuda powołał też Radę Języka Hebrajskiego (1890). Jej funkcję we współczesnym Izraelu pełni Akademia Języka Hebrajskiego.

    Semitystyka (inaczej semitologia) - jedna z dziedzin orientalistyki zajmująca się badaniem języków semickich, językoznawstwem porównawczym i historycznym tychże języków, ale również współczesnymi dialektami języków semickich.Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie – uczelnia publiczna powołana do życia w 1944 roku, jako piąty uniwersytet w Polsce.
    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Eliezer ben Jehuda (hebr. אֱלִיעֶזֶר בֶּן־יְהוּדָה, ur. 7 stycznia 1858 jako Eliezer Jicchak Perelman, zm. 16 grudnia 1922) – żydowski lingwista, twórca współczesnego języka hebrajskiego.
    Słownik – zbiór słów lub wyrażeń ułożonych i opracowanych według określonej zasady. Struktura słownika dzieli się na artykuły hasłowe ułożone w porządku alfabetycznym, rzadziej tematycznym lub gniazdowym (w oparciu o wspólne gniazda etymologiczne).
    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Kalif (arab. chalifa, „następca”) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku, w wyniku sporu o sukcesję, doszło do rozłamu wewnątrz wyznawców islamu na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby, Abd ar-Rahman III, ogłosił się kalifem, jednak jego kalifat rozpadł się już w 1031 r.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.852 sek.