• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hazzan

    Przeczytaj także...
    Rafał Abkowicz (karaim. Refaeł Abkowicz; ur. 16 marca 1896 w Trokach, zm. 12 września 1992 we Wrocławiu) – ostatni hazzan karaimski w Polsce, założyciel wrocławskiej kienesy.Eupatoria (ukr. Євпаторія Jewpatorija, krm. Kezlev, ros. Евпатория, gr. Ευπατορία, Κερκινίτις, Κερκινίτιδα - Eupatoria, Kerkinitis, Kerkinityda, dawniej po polsku Kozłów, orm.Եվպատորիա) – miasto na Ukrainie, na Krymie, port nad Morzem Czarnym. Około 124 tys. mieszkańców (2012).
    Szymon Firkowicz (karaim. Szemaja), (ur. 1897 w Trokach, zm. 1982 w Wilnie) – karaimski duchowny, pisarz i poeta (pseud. literacki Szafir) zamieszkały na Wileńszczyźnie.
    Strój hazzana

    Hazzan (karaim. z hebr. חַזָּן wypowiadający modlitwy) – w religii karaimskiej osoba sprawująca duchowe zwierzchnictwo nad gminą karaimską. Rola hazzana w religii karaimskiej różni się od chazana w judaizmie. Zwyczajowo hazzan przewodzi modlitwom w kienesie. Do jego obowiązków należy wykonywanie czynności duchownych oraz zaspokajanie religijnych potrzeb wiernych swej gminy przez odprawianie nabożeństw, wypełnianie posług religijnych, nadawanie imion, udzielanie ślubów, grzebanie zmarłych.

    Halicz (ukr. Галич, łac. Halicia gr. Halia Ὑλαίη) – miasto rejonowe w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy, nad Dniestrem.Kienesa, kenesa – karaimski dom modlitwy. Nazwa pochodzi od hebrajskiego słowa kenes (כֶּנֶס), oznaczającego zgromadzenie; powstała ona bezpośrednio z hebrajskiego lub pośrednio poprzez pochodzące od tego określenia arabskie słowo kanisa (كَنِيسَة), oznaczające niemuzułmański dom modłów. Wnętrze kienesy podzielone jest zazwyczaj na 3 podstawowe części: hall, nawę główną - przeznaczoną dla mężczyzn oraz balkon - babiniec dla kobiet. Wystrój wnętrza jest bardzo skromny, nie umieszcza się ozdób, obrazów. Centralną część kienesy stanowi echał.

    Hazzan wybierany jest przez ogół dorosłych członków wspólnoty (mężczyzn). Powinien mieć co najmniej 25 lat, być żonaty, znać Pismo Św. i karaimską liturgię oraz cieszyć się autorytetem. Ponadto nie może być ułomny fizycznie. Honorowym tytułem jest ułłu hazzan, tj. wielki hazzan (senior). Hazzanowi w pełnieniu obowiązków pomaga ochuwczu, przygotowujący się w praktyczny sposób do pełnienia takiej roli. Edukacji karaimskich hazzanów służyła działająca w Eupatorii na Krymie w latach 1894-1918 szkoła hazzanów (karaim. Midrasz Hazzanim), zwana powszechnie Aleksandrowską Szkołą Duchowną.

    Krym (ukr. Крим, ros. Крым, krymskotatarski Qırım, Къырым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².Abraham Firkowicz (wł. Abraham ben Szmuel Firkowicz, hebr. אברהם בן שמואל; ur. ok. 1786, Łuck na Wołyniu, Polska; zm. 17 czerwca 1874 Czufut-Kale na Krymie) – karaimski uczony, duchowny, działacz społeczny, literat, archeolog i kolekcjoner starożytnych rękopisów.

    Strojem rytualnym hazzana jest spodnia szata w kolorze czarnym zwana dżubbe oraz wierzchnia wkładana przez głowę bez rękawów w kolorze białym przetykana złotymi lub srebrnymi nićmi zwana ryza. Do przepasania służy czarny – a w szczególnie uroczyste dni niebieski – pas zwany belibaw. Nakryciem głowy jest biork – czarny kołpak z białym otokiem.

    Borys Eliaszewicz, ros. Борис Саадьевич Ельяшевич (ur. 26 marca 1881 w Poniewieżu, zm. 9 stycznia 1971 w Eupatorii) – karaimski działacz społeczny, karaimoznawca, starszy hazzan Eupatorii.Troki (lit. Trakai), miasto na Litwie, w okręgu wileńskim (do 1939 w województwie wileńskim), na Pojezierzu Wileńskim, położone na półwyspie między jeziorami Galwe na północy, Tataryszki na zachodzie, Łuka na wschodzie i Giełusz na południu. Siedziba rejonu trockiego. Ośrodek turystyczny. Miasteczko położone 28 km od Wilna.

    Przed 1939 wszystkie cztery działające w Rzeczypospolitej gminy karaimskie (Wilno, Troki, Halicz, Łuck) miały swoich hazzanów. Ostatnim hazzanem w powojennej Polsce był Rafał Abkowicz (zm. 1992). W 1988 Ośrodek TVP we Wrocławiu zrealizował poświęcony mu reportaż pt. „Ostatni Hazzan” (reż. Ewa Straburzyńska).

    Łuck (ukr. Луцьк, łac. Luceoria, jid. לוצק) – miasto na Ukrainie, stolica obwodu wołyńskiego, siedziba rejonu łuckiego, w latach 1921-1945 w Polsce, stolica województwa wołyńskiego, siedziba powiatu łuckiego.Bogusław Firkowicz (karaim. Icchak Boas) (ur. 17 czerwca 1865 w Trokach, zm. we wrześniu 1915 w Ostrowie pod Pskowem) – hazzan karaimski, w latach 1910-1915 pełniący obowiązki hachana Karaimów polskich.

    Postacie pełniące urząd hazzana[ | edytuj kod]

  • Abraham Firkowicz
  • Aron Katyk
  • Bogusław Firkowicz
  • Marek Leonowicz
  • Borys Eliaszewicz
  • Rafał Abkowicz
  • Szymon Firkowicz
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Słownik wyrazów obcych, red. naukowa Irena Kamińska-Szmaj, autorzy: Mirosław Jarosz i zespół. Wrocław 2001. ​ISBN 83-87977-08-X​.
  • Szymon Firkowicz, O Karaimach w Polsce, Wilno 1938.
  • Paweł Borawski, Zwyczaje i obrzędy religijne Karaimów litewskich, „Acta Baltico-Slavica” 1990, t. XIX.
  • Michał Bołtryk, Ostatni hazzan. „Kontrasty” 1986, nr 5, s. 6–9.
  • Grzegorz Pełczyński, Karaimi polscy, Poznań: PTPN, 2004, ISBN 83-7063-406-0, OCLC 831087875.
  • Karaimizm – religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu oraz o wspólnych wątkach z islamem i chrześcijaństwem.Chazan (inaczej kantor) – w judaizmie osoba prowadząca nabożeństwo z mniejszego pulitu przed Aron ha-kodesz. W judaizmie ortodoksyjnym funkcję tę pełnią tylko mężczyźni.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język karaimski (karaim. karaj tili/къарай тили) – język z kipczackiej grupy języków tureckich, którym posługują się Karaimi zamieszkujący Litwę (głównie miasta Troki i Wilno), Ukrainę (Krym) i Polskę.
    Aron Katyk, ros. Арон Ильич Катык, kar. Sariban-Katyk (ur. 7 maja 1883 w Eupatorii, zm. 20 maja 1942 w Leningradzie) - karaimski twórca i działacz społeczny, pierwszy hazzan z wyższym wykształceniem teologicznym, zwierzchnik karaimskiej wspólnoty w Moskwie.
    Judaizm – religia monoteistyczna, której podstawą jest wiara w jednego Boga (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym „nadzorcą”, czy też „opiekunem”. Bóg ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom.
    Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. iwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.788 sek.