• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hawrani Potok

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Władysław Cywiński (ur. 12 sierpnia 1939 w Wilnie, zm. 12 października 2013 w Dolinie Złomisk) – polski taternik, przewodnik tatrzański, alpinista, inżynier elektronik.

    Hawrani Potok (słow. Havran, Havrani potok) – potok, prawy dopływ Jaworowego Potoku. Cała jego zlewnia znajduje się w słowackich Tatrach Bielskich. Wypływa na wysokości około 1600 m w górnej części progu Hawraniego Kotła. Na odcinku od Hawranich Polan aż po wysokość około 950 m n.p.m. koryto potoku jest wąskie i głęboko wcięte w skały – jest to tzw. Hawrani Kanion. W korycie potoku na tym odcinku znajdują się liczne progi o wysokości od kilku do kilkudziesięciu metrów. W środkowej części Hawraniego Kanionu uchodzi do Hawraniego Potoku duży Nowy Żleb. Po opuszczeniu Hawraniego Kanionu potok spływa w kierunku północno-wschodnim dolną częścią Doliny Hawraniej. Zachodnie jej zbocza tworzy Mały Wierch, wschodnie Czarny Wierch. Na wysokości około 980 m uchodzi do niego z prawej strony Czarny Potok. Od tego miejsca Hawrani Potok zmienia kierunek na północno-zachodni, opływając podnóża Małego Wierchu. Przepływa pod Drogą Wolności i na wysokości około 910 m uchodzi do Jaworowego Potoku jako jego prawy dopływ. Kilkadziesiąt metrów przed ujściem przyjmuje z prawej strony drugi dopływ – niewielki Goliasowski Potok.

    Czarny Wierch (ok. 1364 m) – rozległe wzniesienie w północno-zachodniej grani Hawrania w słowackich Tatrach Bielskich. Znajduje się na północnym krańcu grani. Stoki zachodnie i północno-zachodnie opadają do Hawraniego Kanionu, wschodnie do dolnej części Doliny Czarnego Potoku, północne do najniższej części Czarnego Potoku, na południu płytka przełęcz Czarne Siodło oddziela go od Jeleniej Kopki. Partie szczytowe to rozległy płaskowyż. Tatry Bielskie (słow. Belianske Tatry, Belanské Tatry, Bielské Tatry, niem. Kalkalpen, Belaer Kalkalpen, Beler Tatra, węg. Bélai-havasok, Bélai mészhavasok, Bélai-Tátra) – położone na Słowacji pasmo górskie, część Tatr ustawiona poprzecznie do grani głównej Tatr. Z jej częścią położoną w obrębie Tatr Wysokich łączy się przez Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo).

    Woda występuje w korycie Hawraniego Potoku tylko na niektórych odcinkach. Stale występuje na progu Hawraniego Kotła i w najwyższej części Hawraniej Równi. W Hawranim Kanionie przepływ wody jest bardzo zmienny i często brak w nim wody.

    Na odcinku od połączenia się koryt Hawraniego i Czarnego Potoku do ujścia Hawrani Potok płynie przez Rów Podspadzki oddzielający Tatry od Magury Spiskiej.

     Osobny artykuł: Potoki tatrzańskie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.
    2. Władysław Cywiński, Tatry Bielskie, część zachodnia. Przewodnik szczegółowy, tom 4, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 1997, ​ISBN 83-7104-015-6
    3. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1
    Próg rzeczny (inne spotykane nazwy: poroh, sula, szum, szypot) – stopień skalny położony poprzecznie w korycie rzeki powstały w wyniku różnic w erozji skał, przez które przepływa rzeka. Utworzony jest ze skał o większej odporności na erozję. Rzadziej pochodzenia tektonicznego. Jest rodzajem progu skalnego.Hawrani Kanion – wąski i głęboko wcięty w wapienne skały kanion w Dolinie Hawraniej w zachodniej części słowackich Tatr Bielskich. Utworzony został przez Hawrani Potok spływający dnem tej doliny. Kanion znajduje się w środkowej części jego biegu, od wysokości około 950 m, aż do Hawranich Polan (około 1400 m). W wielu miejscach ma pionowe boczne ściany i pionowe progi o wysokości od kilku do kilkudziesięciu metrów. Na wielu z nich występują okresowe wodospady. Woda w Hawranim Kanionie występuje tylko okresowo, często dno kanionu jest suche. Do środkowej części kanionu z jego orograficznie lewej strony uchodzi duży Nowy Żleb.




    Warto wiedzieć że... beta

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
    Hawranie Polany – cztery polany w Dolinie Hawraniej w słowackich Tatrach Bielskich. W kolejności od południa są to:
    Droga Wolności (słow. cesta Slobody, niem. Freiheitsstraße, węg. Szabodság-út) – przebiegająca na Słowacji, po południowej stronie Tatr droga od Łysej Polany do miejscowości Szczyrbskie Jezioro. Jej przedłużenie do Liptowskiego Mikułaszu stanowi Tatrzańska Droga Młodości. W sieci krajowych dróg oznaczana jest jako drogi nr 67 (odcinek od Łysej Polany do miejscowości Tatrzańska Kotlina) i nr 537 od tej miejscowości do Liptowskiego Mikułaszu. Jest to droga o dużym znaczeniu, łącząca z sobą podtatrzańskie miejscowości stanowiące bazę dla turystyki i rekreacji oraz wyloty dolin tatrzańskich, od których prowadzą znakowane szlaki turystyczne w głąb Tatr. Szosa prowadzi przez lasy i łąki u podnóża Tatr, ma jezdnię o szerokości 7,5 m, szerokość całej arterii wynosi 10-11 m. Spadek nie przekracza 4,5%. Na znacznej długości droga przebiega przez obszar TANAP-u. Zatrzymanie i postój dozwolone są tylko w wyznaczonych miejscach i na płatnych parkingach.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Zlewnia – całość obszaru, z którego wody spływają do jednego punktu danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. W szczególnym przypadku, kiedy punkt zamykający znajduje się w miejscu ujścia danej rzeki do recypienta, obszar zlewni ograniczony działem wodnym wyznaczonym w ten sposób nazywa się dorzeczem.
    Magura Spiska (słow. Spišská Magura, niem. Zipser Magura, węg. Szepesi Magura) – pasmo górskie wchodzące w skład Pogórza Spiskiego i będące główną jego częścią. Jest to jeden tylko grzbiet, który rozciąga się na długości ponad 30 km od doliny Jaworowego Potoku na zachodzie po dolinę Popradu na wschodzie. Od Tatr oddziela go Rów Podspadzki, Zdziarska Przełęcz i Rów Zdziarski. Najwyższym szczytem jest Rzepisko (1259 m). W części zachodniej od doliny Białki po dolinę Rieki (w Starej Wsi Spiskiej) sąsiaduje z Zamagurzem znajdującym się po północnej stronie Magury Spiskiej. Od Pienin oddziela go dolina Dunajca, Lipnika, Przełęcz Korbalowa i dolina Kamienki.
    Goliasowski Potok (słow. Goliašovský potok) – potok, prawy dopływ Hawraniego Potoku na Słowacji. Wypływa na wysokości ok. 1000 m w lesie na zachodnich stokach Zdziarskiej Przełęczy i spływa dnem Doliny Goliasowskiej na zachód, do Podspadów. Po ich wschodniej stronie, pomiędzy Gąbosią Polaną (Gombosią Polaną) a Gałajdową Polaną, na wysokości około 930 m łączy się z Hawranim Potokiem i jednym korytem uchodzą do Jaworowego Potoku jako jego prawy dopływ. Witold Henryk Paryski w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej podaje, że nazwy potoku i doliny pochodzą od góralskiego nazwiska Golias, a nie od słowa goliat, przekłady więc nazwy Goliasowski Potok na niem. Riesenbach (Riese, olbrzym) i węg. Góliátpatak (góliát, goliat) są błędne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.749 sek.