• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hawker Siddeley Harrier



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Somerset (IPA /ˈsʌmɚˌsɛt/) – hrabstwo niemetropolitalne w południowo-zachodniej Anglii, składające się z pięciu dystryktów, a jako hrabstwo ceremonialne obejmujące dodatkowo dwie jednolite jednostki administracyjne. Ośrodkiem administracyjnym jest Taunton.British Aerospace (BAe) – dawne brytyjskie przedsiębiorstwo branży lotniczej i zbrojeniowej, powstałe w 1977 roku z połączenia spółek British Aircraft Corporation, Hawker Siddeley Aviation, Hawker Siddeley Dynamics i Scottish Aviation. W 1999 roku po połączeniu z Marconi Electronic Systems przekształciło się w BAE Systems.

    Hawker Siddeley (BAe) Harrierbrytyjski samolot rozpoznawczy i bliskiego wsparcia, posiadający zdolność krótkiego i pionowego startu i lądowania (V/STOL), należący do pierwszej generacji serii Harrier. Początkowo produkowany przez Hawker Siddeley, następnie BAe. W wersji morskiej oznaczony Sea Harrier, a w USA jako AV-8A Harrier. Rodzina Harrier obejmuje eksperymentalne i produkowane seryjnie wersje samolotów, włączając najbardziej zmodernizowaną wersję drugiej generacji AV-8B Harrier II.

    Israel Aircraft Industries Nesher (orzeł) – jednomiejscowy myśliwiec bombardujący, kopia Dassault Mirage 5. Znany też pod nazwą eksportową Dagger. Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Amerykańskie AV-8B wyprodukowane zostały przez Boeing Company. Brytyjskie Harriery GR.Mk 7 i GR.Mk 9 są budowanymi na licencji rozwojowymi wersjami amerykańskich AV-8B Harrier II i AV-8B+ Harrier II Plus. Niewielką liczbę AV-8B wykorzystują też Włosi i Hiszpanie na swoich lotniskowcach, oraz Tajlandia odkupione od Hiszpanii AV-8S Matador. W 2010 brytyjskie Harrier GR.9 po raz ostatni wystartowały z HMS Ark Royal, kończąc okres 41 lat od wprowadzenia pierwszych Harrierów i 77 lat wykorzystywania lotniskowców przez Brytyjczyków, zastąpią je dwa lotniskowce typu Queen Elizabeth i amerykańskie F-35B. Oprócz Wielkiej Brytanii, Sea Harriery wykorzystywała Marynarka Wojenna Indii.

    Radar dopplerowski - radar, w którym wykorzystywane jest zjawisko przesunięcia dopplerowskiego wywołanego ruchem obiektów, od których następuje odbicie.McDonnell Douglas – amerykańska wytwórnia lotnicza, zajmująca się produkcją samolotów zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Siedziba mieści się w St. Louis w stanie Missouri. 1 sierpnia 1997 stała się częścią firmy Boeing.

    Wersje rozwojowe samolotu Harrier I generacji[ | edytuj kod]

    Hawker P.1127[ | edytuj kod]

    Pierwowzór Harriera, opracowany w 1957 roku przez sir Sidneya Camma i Ralpha Hoopera z Hawker Aircraft i Stanleya Hookera z Bristol Engine Company.

    HMS Invincible (R05) – brytyjski lotniskowiec typu Invincible, który wszedł do służby w 1980. Okręt wziął udział w wojnie o Falklandy. Lockheed Martin F-35 Lightning II (ang. błyskawica) – amerykański jednomiejscowy, jednosilnikowy myśliwiec wielozadaniowy piątej generacji zbudowany przez korporację Lockheed Martin w ramach projektu Joint Strike Fighter, który miał na celu zbudowanie maszyny spełniającej wymagania wszystkich rodzajów amerykańskich sił zbrojnych. Wersja prototypowa samolotu była znana pod nazwą X-35 JSF, ale 7 lipca 2006 roku maszyna dostała nową oficjalną nazwę Lightning II. F-35 Lightning II jest zdolny do wykonywania misji bliskiego wsparcia, bombardowań, oraz typowo myśliwskich zadań walki powietrznej. Projekt samolotu jest finansowany wspólnie przez rządy Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i innych krajów zainteresowanych zakupem tej maszyny. F-35 Lightning II został zbudowany pod kierownictwem firmy Lockheed Martin, przy współpracy z BAE Systems i Northrop Grumman.

    Rewolucyjnym rozwiązaniem zastosowanym w maszynie Hawker P.1127 było użycie wektorowanego ciągu z napędzającego samolot silnika turbowentylatorowego, do uzyskania własności pionowego startu i lądowania. Pierwszy pionowy start maszyny odbył się 21 października 1960 roku. Zbudowano 6 prototypowych samolotów Hawker P.1127, z których jeden został utracony podczas pokazów lotniczych.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.AIM-120 AMRAAM (Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile) – amerykański pocisk rakietowy powietrze-powietrze średniego zasięgu, z aktywnym radiolokacyjnym układem naprowadzania, korygowanym systemem nawigacji bezwładnościowej INS.

    Hawker Siddeley Kestrel[ | edytuj kod]

    Po powstaniu z połączenia Hawker Aircraft i Armstrong-Siddeley firmy Hawker Siddeley Aviation, samolot Hawker P.1127 został przemianowany na Kestrel (ang. pustułka). Kestrel pozostał wersją rozwojową samolotu zbudowaną w liczbie 9 egzemplarzy. Pierwsza znacznie zmodyfikowana w porównaniu z P.1127 maszyna tego typu wzbiła się w powietrze 7 marca 1964 roku. Nowy Kestrel posiadał ukośne skrzydła, większą część ogonową i powiększony kadłub przystosowany do zamontowania silnika Pegasus o ciągu 85 kN. Ze względu na duże zainteresowanie maszyną ze strony Stanów Zjednoczonych i Niemiec, utworzono specjalny dywizjon testowy, w którego skład wchodzili piloci wojskowi z Wielkiej Brytanii, Niemiec Zachodnich i Stanów Zjednoczonych. Po zakończeniu testów w bazie lotniczej RAF w West Raynham, osiem ocalałych maszyn przekazano do Stanów Zjednoczonych celem przeprowadzenia dalszych testów przez Armię, Lotnictwo i Marynarkę amerykańską, włączając Korpus Piechoty Morskiej. Następnie samolot pod nowym amerykańskim oznaczeniem XV-6A był testowany w bazie Edwards.

    Przeciągnięcie (ang. stall) – w aerodynamice lotniczej – zjawisko znacznego, gwałtownego spadku siły nośnej i gwałtownego przyrostu oporu aerodynamicznego, na skutek zbyt dużego kąta natarcia skrzydła – ściślej przekroczenia krytycznego kąta natarcia skrzydła. Towarzyszy temu na ogół wystąpienie chwilowej, częściowej lub całkowitej utraty sterowności.Royal Small Arms Factory ADEN – lotnicze działko automatyczne kalibru 30 mm używane na uzbrojeniu samolotów wojskowych, szczególnie brytyjskiej marynarki wojennej i RAF-u.

    W 1966 roku brytyjski RAF zamówił 60 maszyn typu Kestrel, które jako samoloty serii informacyjnej weszły do służby w połowie 1967 roku.

    Harrier GR.1[ | edytuj kod]

    Pierwszym produkcyjnym modelem powstałym na bazie Kestrela był szturmowy Harrier GR Mk.1, który został oblatany 28 grudnia 1967 roku i wszedł do służby w RAF 1 kwietnia 1969 roku (ang. harrier - pies gończy). Produkcję rozpoczęto w zakładach w Kingston-upon-Thames w południowo-zachodnim Londynie i w Dunsfold. Na lotnisku Yeovilton w Somerset prowadzono próby startu samolotów ze specjalnych pokładów startowych typu ski-jump (ang. skok narciarski). Pokład ski-jump ma postać pasa startowego łukowo uniesionego na końcu i pozwala na krótszy start samolotu bez konieczności wykorzystywania katapulty. W przypadku samolotów pionowego startu, zastosowanie pokładów ski-jump i funkcji STOVL umożliwia znaczące zwiększenie masy startowej maszyny, a co za tym idzie udźwigu uzbrojenia i zmniejszenie zużycia paliwa. Przy okazji testów własności manewrowych maszyny opracowano techniki operowania wektorowanym ciągiem silnika w locie poziomym i podczas viffowania (od angielskiego skrótu VIFF - Vectoring In Forward Flight), czyli ewolucji przy użyciu wektorowania ciągu w locie na wprost, niemożliwych do wykonania na konwencjonalnych samolotach, a pozwalających skutecznie wymanewrować wrogie maszyny i pociski kierowane.

    Eurofighter Typhoon (pol. Europejski myśliwiec Tajfun, także "EF-2000") – dwusilnikowy myśliwiec wielozadaniowy zbudowany w układzie kaczki przez konsorcjum trzech europejskich producentów lotniczych – Alenia Aeronautica, BAE Systems i EADS – współpracujących w ramach holdingu Eurofighter GmbH założonego w 1983 roku. Projekt budowy i wyposażenia samolotu jest zarządzany przez agencję NETMA (NATO Eurofighter and Tornado Management Agency). Projekt samolotu jest podobny do opracowanych w tym samym okresie myśliwców generacji 4,5 – francuskiego Dassault Rafale i szwedzkiego Saab JAS 39 Gripen.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

    Harrier T.2[ | edytuj kod]

    Wersja szkolno-bojowa samolotu zbudowana w liczbie 12 egzemplarzy wliczając 2 prototypy. Maszyna została oblatana w 1969 roku i różniła się od zwykłego Harriera wydłużonym kadłubem mieszczącym podwójną kabinę z miejscem dla instruktora usytuowanym powyżej ucznia w celu zapewnienia lepszej widoczności. Aby skompensować wydłużoną część dziobową, powiększono również usterzenie ogonowe. Harrier T.2 był w pełni sprawną bojowo maszyną zdolną do przenoszenia takiej samej ilości paliwa i masy uzbrojenia, jak wersja GR.1.

    Kosowo (alb.: Kosova / Kosovë, serb.: Косово, Kosovo) – terytorium sporne w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie.Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny z siedzibą w Chicago. Dwa najważniejsze działy stanowią:

    Harrier GR.1A[ | edytuj kod]

    Unowocześniona wersja samolotu Harrier GR.Mk 1 napędzana mocniejszym silnikiem Pegasus 10 Mk 102. Z 58 używanych przez RAF maszyn wersji GR.Mk 1A, 17 zostało wyprodukowanych, a dalszych 41 powstało poprzez modernizację starszych GR.Mk 1.

    Harrier T.2A[ | edytuj kod]

    Wersja analogiczna do T.1, ale z mocniejszym silnikiem Pegasus 10 Mk 102. Zbudowano 4 egzemplarze.

    STOVL - akronim od angielskiego Short Take Off and Vertical Landing używany w lotnictwie do określania zdolności samolotu do krótkiego startu i pionowego lądowania.Hawker Siddeley – brytyjska wytwórnia lotnicza. Firma przeszła długą ewolucję, zanim w latach sześćdziesiątych wyłoniła się jako jeden z dwóch głównych brytyjskich producentów samolotów i ostatecznie w 1977 r. została włączona w skład koncernu British Aerospace.

    Harrier GR.3[ | edytuj kod]

    Hawker Siddeley Harrier GR.3 XW 919 ze zbiorów Muzeum Lotnictwa w Krakowie

    Najnowocześniejsza wersja szturmowa Harriera pierwszej generacji, wyposażona w lepsze oprzyrządowanie elektroniczne i jeszcze mocniejszy silnik Pegasus 11 Mk 103 o ciągu 95,6 kN (9750 kG).

    Harrier T.4[ | edytuj kod]

    Wersja szkolno-bojowa oparta na maszynie GR.3. Zbudowano 11 egzemplarzy.

    Lotniskowce typu Queen Elizabeth – typ dwóch planowanych brytyjskich lotniskowców, opracowanych na potrzeby Royal Navy, mających zastąpić lotniskowce typu Invincible. Okręty mają mieć wyporność 65 000 ton, długość 280 metrów i mieścić na pokładzie 40 samolotów i śmigłowców. Podstawowe wyposażenie lotniskowców mają stanowić myśliwce wielozadaniowe Lockheed F-35B Lightning II. Okręty typu Queen Elizabeth będą największymi w historii okrętami służącymi w Royal Navy i drugimi, za amerykańskimi lotniskowcami typu Nimitz, pod względem wielkości okrętami na świecie.Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.
    Sea Harrier FRS.1 startujący z pokładu "ski-jump" lotniskowca HMS "Invincible"

    Sea Harrier FRS.Mk 1[ | edytuj kod]

    Zamówiona w 1975 roku przez brytyjską Royal Navy wersja morska pokładowa samolotu Harrier. FRS.1 był zbudowany na podstawie Harriera GR.3, ale posiadał większą i bardziej wypukłą osłonę kabiny zapewniającą lepszą widoczność, konieczną do wykonywania zadań obrony powietrznej. Kadłub maszyny był dłuższy w części dziobowej ze względu na umieszczenie w nim radaru Blue Fox firmy Ferranti (obecnie produkowany przez BAE Systems). Wymieniono również wszystkie elementy z szybko korodującego magnezu na wykonane z odpornych na sól morską stopów metali.

    Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций Organizacyja Objedinionnych Nacyj, arab. الأمم المتحدة al-Umam al-Muttahida, chiń. 联合国 Liánhéguó), ONZ – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.

    Pierwsze z 57 zamówionych przez marynarkę maszyn FRS.1 weszły do służby w 1978 roku. W 1982 roku samoloty tej wersji odegrały znaczącą rolę w wojnie o Falklandy-Malwiny operując z pokładów lotniskowców HMS "Invincible" i HMS "Hermes".

    Sea Harrier T.4N[ | edytuj kod]

    Sea Harrier w dwumiejscowej wersji szkolno-treningowej przeznaczonej do szkolenia w bazach lądowych. Zbudowano tylko cztery egzemplarze.

    Sea Harrier FRS.Mk 51[ | edytuj kod]

    Wersja samolotu Sea Harrier FRS.1 przeznaczona dla Marynarki Wojennej Indii. Zakupiono 24 egzemplarze, które stacjonowały na lotniskowcach INS "Vikrant" (wycofany w 1997) i INS "Viraat" (ex. HMS "Hermes"). Awionikę przystosowano do używania pocisków rakietowych Matra Magic zamiast Sidewinderów.

    AWACS (ang. Airborne Warning and Control System - Lotniczy System Ostrzegania i Kontroli). W skład systemu wchodzą m.in. odpowiednio zaadaptowane samoloty dozoru radiolokacyjnego dalekiego zasięgu, przede wszystkim E-3 Sentry.HMS Ark Royal (R07) – brytyjski lotniskowiec typu Invincible. Wszedł do służby w 1985. "Ark Royal" był okrętem flagowym Royal Navy. Tytuł ten przekazał okrętowi HMS "Bulwark" w 2011 roku, kiedy sam został wycofany ze służby.

    Sea Harrier T.60[ | edytuj kod]

    Dwumiejscowa wersja szkolno-treningowa przeznaczona dla Marynarki Wojennej Indii do szkolenia w bazach lądowych.

    Sea Harriery FA.2 na pokładzie lotniskowca HMS "Illustrious" w Zatoce Perskiej

    Sea Harrier FA.2[ | edytuj kod]

    Unowocześniona na podstawie doświadczeń wyniesionych z wojny o Falklandy wersja Sea Harriera FRS.1 zdolna do przenoszenia większego ładunku uzbrojenia do walki powietrznej, wyposażona w nowy radar obserwujący dolną półsferę, powiększony zasięg działania i unowocześnione wyposażenie awioniczne w kabinie pilota. Propozycję unowocześnienie samolotów do standardu FRS.2 zaaprobowano w 1984 roku, a pierwszą maszynę tego typu oblatano we wrześniu 1988 roku. Oznaczenie zmieniono następnie na FA.2 (Fighter-Attack - myśliwsko-szturmowy). Royal Navy zamówiła modernizację 34 maszyn do nowej wersji FA.2 i 18 nowych samolotów. Sea Harrier FA.2 został wyposażony w nowy radar Blue Vixen należący do najnowocześniejszych impulsowych radarów dopplerowskich na świecie. Blue Vixen stał się podstawą do opracowania radaru CAPTOR dla samolotu Eurofighter Typhoon. Ponadto dodano możliwość przenoszenia pocisków AIM-120 AMRAAM. Pierwsze FA.2 dostarczono do jednostek 2 kwietnia 1993 roku, a pierwsze misje bojowe nowych maszyn miały miejsce w kwietniu 1994 roku w ramach misji stabilizacyjnej ONZ podczas wojny w Bośni. Ostatni samolot wersji FA.2 zbudowano 18 stycznia 1999 roku. Ze służby brytyjskiej wycofano tę wersję w kwietniu 2006.

    Kingston upon Thames – miejscowość w Wielkiej Brytanii, dawny ważny ośrodek miejski, w X w. miasto koronacyjne królów angielskich. Obecnie wchodzi w skład Wielkiego Londynu jako część gminy Kingston upon Thames.Chakri Naruebet – tajlandzki lekki lotniskowiec (nr burtowy 911) zbudowany w hiszpańskiej stoczni. Okręt w czasie pokoju jest przeznaczony głównie do udzielania pomocy ofiarom klęsk żywiołowych. Jednostkę nazwano imieniem najstarszej księżniczki, córki króla Tajlandii dla uhonorowania panującej w Tajlandii od 1782 dynastii Chakri.

    Sea Harrier T.8[ | edytuj kod]

    Dwumiejscowa wersja szkolno-bojowa zbudowana na podstawie FA.2, bez radaru Blue Vixen. Zbudowano 7 egzemplarzy.

    Dalszymi brytyjskimi wersjami rozwojowymi samolotu są GR.7 i GR.9, należące do drugiej generacji Harrierów.

    Amerykańskie AV-8 Harrier I generacji[ | edytuj kod]

    Amerykański Korpus Piechoty Morskiej zainteresował się samolotami pionowego startu, jako maszynami bliskiego wsparcia. Ze względu na promowanie sprzętu krajowego próbowano uruchomić w USA produkcję najpierw całych samolotów, później tylko silników Pratt&Whitney F402-RR, będących licencyjną wersją brytyjskiego Pegasusa, ale ze względu na nieopłacalność takiego przedsięwzięcia Harriery pierwszej generacji, oznaczone w Stanach Zjednoczonych jako AV-8A, były produkowane w Wielkiej Brytanii, a później jedynie wyposażane w urządzenia awioniczne krajowej produkcji.

    Magnez (Mg, łac. magnesium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Izotopy stabilne magnezu to Mg, Mg oraz Mg.Royal Navy, Królewska Marynarka Wojenna – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza zorganizowana siła zbrojna Zjednoczonego Królestwa.
    AV-8A Harrier należący do USMC

    AV-8A Harrier[ | edytuj kod]

    Samolot zewnętrznie identyczny z brytyjskim GR.1, ale wyposażony w amerykański fotel wyrzucany Stencel SIII-3, inne urządzenia radiowe i IFF, wyświetlacz HUD oraz systemy kierowania uzbrojeniem. Dodano również możliwość przenoszenia dwóch podwieszanych zbiorników paliwa o pojemności 1135 litrów każdy. Próbowano także zastąpić 30 milimetrowe podwieszane działko ADEN, ale ze względu na ewentualne koszty opracowania krajowego odpowiednika tego działka, zrezygnowano z tego pomysłu, pomimo tego, że żaden inny amerykański system uzbrojenia nie jest zasilany takim typem amunicji, jak działko ADEN. Pozostałe typowo amerykańskie uzbrojenie, jak bomby czy wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych, zostały z powodzeniem zaimplementowane do samolotów AV-8A Harrier.

    Sydney Camm OBE (ur. 5 sierpnia 1893, zm. 21 marca 1966) – brytyjski konstruktor lotniczy, główny konstruktor przedsiębiorstwa Hawker, twórca sławnych myśliwców z okresu II wojny światowej, w szczególności Hawkera Hurricane. United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej). Utworzone zostały jako odrębny rodzaj sił zbrojnych na bazie lotnictwa armii amerykańskiej, 18 września 1947, poprzednikiem USAF były:

    TAV-8A Harrier[ | edytuj kod]

    Wersja szkolno-bojowa zbudowana na podstawie AV-8A.

    AV-8C Harrier[ | edytuj kod]

    Podczas prac rozwojowych nad samolotem drugiej generacji AV-8B Harrier II, postanowiono unowocześnić dotychczas używane samoloty wersji AV-8A poprzez dodanie rozwiązań opracowywanych dla nowej maszyny. Wersja przejściowa AV-8C posiadała wydłużony do 4000 resurs płatowca, dodatkowe dysze wylotowe pod kadłubem zwiększające udźwig uzbrojenia, nowocześniejsze urządzenia przeciwdziałania radioelektronicznego ECM wraz z wyrzutnikiem flar i pułapek radarowych. Unowocześniono też aparaturę radiową umożliwiającą kodowaną transmisję i dodano system generowania tlenu na pokładzie samolotu, eliminujący konieczność przenoszenia butli. Do standardu AV-8C zmodyfikowano w latach 1979 - 1984 47 maszyn.

    Oerlikon – szwajcarski producent uzbrojenia przeciwlotniczego, który zasłynął konstrukcją 20 mm działka automatycznego opracowanego w 1914 roku, masowo używanego w I wojnie światowej, II wojnie światowej aż do dnia dzisiejszego. Kopie jak i pochodne tej konstrukcji były używane zarówno przez wojska niemieckie, francuskie, brytyjskie jak i japońskie.Wojna o Falklandy lub wojna o Malwiny (hiszp. Guerra de las Malvinas/Guerra del Atlántico Sur, ang. Falklands War lub Falklands Conflict/Crisis) – konflikt zbrojny pomiędzy Argentyną i Wielką Brytanią, do którego doszło w marcu 1982 roku. Wyspy na południowym Atlantyku należące do Wielkiej Brytanii zostały zaatakowane przez wojska argentyńskie. Konflikt trwał do czerwca 1982. W wyniku wojny Falklandy pozostały we władaniu Wielkiej Brytanii, co było zgodne z oczekiwaniami ich mieszkańców, a rządząca Argentyną junta wojskowa upadła i wprowadzono tam demokrację.

    Dalszą amerykańską wersją rozwojowa Harriera jest AV-8B Harrier II.

    VA-1 Matador[ | edytuj kod]

    W 1973 roku hiszpańska marynarka wojenna Arma Aerea de la Armada zamówiła 6 samolotów Harrier w wersji AV-8A i 2 w wersji szkolno-bojowej TAV-8A. Samoloty zostały oznaczone amerykańskim symbolem AV-8S i TAV-8S, ale firma BAe nadała im brytyjskie oznaczenia Mark 53 i Mark 56. W nomenklaturze hiszpańskiej natomiast oznaczono je odpowiednio jako VA-1 i VAE-1, jednocześnie nadając oficjalną nazwę Matador, która jednak nigdy nie była używana przez pilotów tych maszyn. W 1980 roku Hiszpania zamówiła kolejnych pięć maszyn AV-8S różniących się od pierwszej partii, dlatego też oznaczonych przez BAe jako Mark 55.

    Exocet (fr. latająca ryba) – francuski przeciwokrętowy pocisk rakietowy budowany w wersjach do wystrzeliwania z okrętów nawodnych (klasy woda-woda), podwodnych, samolotów, śmigłowców (klasy powietrze-woda) i wyrzutni brzegowych. Do dzisiaj wystrzelono kilkaset sztuk tego pocisku podczas różnych konfliktów zbrojnych.United States Army (Armia Stanów Zjednoczonych) – wojska lądowe Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych.

    Hiszpańskie Harriery bazowały początkowo na lądzie, a później na lekkim lotniskowcu "Dedalo". Po wycofaniu "Dedalo" ze służby w 1988 roku, samoloty zostały przebazowane na nową jednostkę "Principe de Asturias". Lotniskowiec ten mieści 8 Harrierów i 14 śmigłowców. W 1997 roku Hiszpania wymieniła swoje Harriery na samoloty nowszej generacji Harrier II, a ocalałe 7 egzemplarzy AV-8S i 2 TAV-8S odsprzedała do Tajlandii.

    Ciąg wektorowany – rozwiązanie konstrukcyjne pozwalające na zmianę (w pewnym zakresie) kierunku wektora siły ciągu silnika odrzutowego i rakietowego względem własnej osi podłużnej. Kierowanie wektorem ciągu uzyskuje się przez zmianę kąta pomiędzy osiami symetrii dyszy wylotowej a pozostałej części silnika. Zmianę ustawienia kierunku dyszy lub tylko jej elementów wykonują siłowniki. Próby zbudowania samolotu z ciągiem wektorowanym, w którym do uzyskania zmiany kierunku wektora ciągu porusza się całym silnikiem nie wyszły poza fazy badań eksperymentalnych. Podczas załogowych lotów na Księżyc, w programie Apollo, człon zniżania modułu księżycowego miał przegubowo zawieszony silnik, w którym zmianę wektora ciągu uzyskiwano poprzez poruszanie całym silnikiem.McDonell-Douglas AV-8B Harrier II (ang. harrier, pies gończy lub błotniak, ptak drapieżny) i BAe Harrier – amerykańsko-brytyjski samolot rozpoznawczy i bliskiego wsparcia. Unikatową cechą Harriera jest możliwość krótkiego i pionowego startu i lądowania V/STOL. Harrier II jest opracowaną w Stanach Zjednoczonych zmodernizowaną i unowocześnioną wersją samolotu Hawker Siddeley Harrier.

    Marynarka wojenna Tajlandii użytkowała Harriery z baz lądowych i pokładu zbudowanego w Hiszpanii lotniskowca "Chakri Naruebet".

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    VTOL - akronim od angielskiego Vertical Take Off and Landing używany w lotnictwie do określania zdolności samolotu do pionowego startu i pionowego lądowania.
    STOL – akronim od angielskiego Short Take-Off and Landing, używany w lotnictwie do określania zdolności samolotu do krótkiego startu i lądowania. Większość samolotów STOL to maszyny zdolne lądować na każdym typie nawierzchni pasa startowego lotniska, a także w terenach przygodnych. Nie jest to jednak regułą, np. samolot de Havilland Dash-7, choć jest samolotem typu STOL, może startować tylko z pasów utwardzonych. Zazwyczaj maszyny typu STOL mają podwozie trójkołowe z kółkiem ogonowym, ale to również nie jest regułą, co widać na przykładzie takich konstrukcji jak de Havilland Twin Otter i Peterson 260SE.
    Psy gończe – grupa psów wykorzystywanych głównie do tropienia i pogoni za zwierzyną, posługujących się przede wszystkim węchem.
    Identification Friend or Foe (IFF) - system rozpoznawania stosowany w lotnictwie wojskowym zwłaszcza krajów NATO, jak i cywilnym do określania rodzaju statku powietrznego. Do poprawnego działania systemu wymagany jest interrogator oraz transponder. Interrogator wysyła zapytanie do transpondera po czym transponder odpowiada na zapytanie w określony sposób. Wywodzi się z czasów II wojny światowej, podczas której stosowany był przez lotnictwo Stanów Zjednoczonych do odróżniania samolotów amerykańskich od maszyn wrogich, dzięki zastosowaniu unikalnego kodu identyfikującego amerykańskie transpondery lotnicze. System spełniał rolę drugoplanowego układu radarowego, pracując całkowicie odrębnie i niezależnie od podstawowego radaru, który śledzi jedynie odbicie wiązki elektromagnetycznej od powierzchni innego statku powietrznego, przy czym często jednak obydwa systemy używały do wizualizacji tego samego ekranu CRT. System ten, który początkowo używany był wyłącznie do rozróżnienia między maszynami własnymi oraz wrogimi, ewoluował z czasem przybierając ostatecznie postać IFF, używanego w różnych trybach, w tym także do odróżniania cywilnych i zagranicznych statków powietrznych.
    Katapulta startowa samolotu – urządzenie stałe lub przewoźne, umożliwiające start samolotu z pasa o ograniczonej długości i dowolnej powierzchni. Obecnie najczęściej stosowane na lotniskowcach, gdyż ze względu na dużą masę i małą wydajność nie zyskały popularności w lotnictwie lądowym. Opracowywane rozwiązania katapult wystrzeliwujących samolot z dowolnego miejsca na lądzie nie wyszły poza stadium eksperymentów, a obecnie zaniechano dalszego rozwoju tego typu konstrukcji ze względu na upowszechnienie się samolotów o zdolnościach VTOL.
    Harrier – rasa psa, należąca do grupy psów gończych, posokowców i ras pokrewnych, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych w podsekcji psów gończych średniej wielkości. Podlega próbom pracy.
    Tlen (O, łac. oxygenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 8, niemetal z grupy tlenowców w układzie okresowym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.