• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hartmann Schedel

    Przeczytaj także...
    Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).Bamberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, siedziba regionu Oberfranken-West oraz powiatu Bamberg, chociaż do niego nie należy. Leży nad rzeką Regnitz, która w odległości ok. 7 km od centrum miasta dwoma ramionami uchodzi do Menu.
    Humanizm - ruch filozoficzny, kulturalny i moralny powstały w XV wieku we Włoszech, a zarysowujący się już w XIV wieku i wielu aspektach kultury średniowiecznej, zmierzający do odrodzenia znajomości literatury i języków klasycznych. Był głównym prądem intelektualnym epoki renesansu. Choć z humanizmu renesansowego wywodzi się wiele współczesnych postaw światopoglądowych, nie należy go utożsamiać z humanitaryzmem, ani współczesnymi postaciami humanizmu, takimi jak obecne w egzystencjalizmie i personalizmie.

    Hartmann Schedel (ur. 13 lutego 1440 w Norymberdze, zm. 28 listopada 1514 tamże) – niemiecki lekarz, humanista i historyk. Autor Kroniki świata wydanej w 1493 roku w Norymberdze.

    Rodzina[]

    Hartmann Schedel w wieku jedenastu lat, wraz z braćmi, został zupełnym sierotą. Jego matka Anna Grabner zmarła w 1445 r., a ojciec, zamożny kupiec norymberski, Hartmann Schedel (starszy) zmarł w 1451 r. Dziećmi zaopiekował brat ojca i on zadbał o ich wykształcenie. Brat Hartmanna, Johannes Schedel, wstąpił do miejscowego klasztoru Dominikanów, natomiast Georg Schedel poszedł w ślady ojca i został kupcem.

    Norymberga (niem. Nürnberg) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Środkowa Frankonia, siedziba regionu Industrieregion Mittelfranken oraz powiatu Norymberga. Położone nad rzeką Pegnitz (nieco powyżej jej ujścia do rzeki Regnitz), gospodarcza i kulturalna stolica Frankonii, drugie co do wielkości miasto w Bawarii. Liczy 510 602 mieszkańców (31 grudnia 2011). Najbliżej położone duże miasta: Monachium – ok. 150 km na południowy wschód, Stuttgart – ok. 156 km na południowy zachód i Frankfurt nad Menem – ok. 186 km na północny zachód. Miasto zniszczone podczas II wojny światowej, odbudowane.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Życiorys[]

    Alegoria ustroju Świętego Cesarstwa Rzymskiego z Kroniki świata

    Hartmann Schedel w wieku 16 lat, czyli w 1456, został studentem Uniwersytetu w Lipsku. W 1461 roku wstąpił do kółka humanistycznego Petera Ludera. Uczęszczał na wykłady z prawa i prawa kanonicznego i został magistrem nauk wyzwolonych. W 1463 przeniósł się do Padwy, gdzie na słynnym uniwersytecie studiował medycynę, anatomię i chirurgię u Perusinusa Matheolusa. Równocześnie chodził na wykłady z fizyki oraz, w Niemczech praktycznie nieznanego, języka greckiego. Dzięki językowi greckiemu mógł zapoznać się z astronomią i astrologią. Został doktorem medycyny w 1466, powrócił do Norymbergi i tu zaczął praktykę lekarską. Po kilku latach został lekarzem osobistym Fryderyka II, elektora brandenburskiego. Z powodów zdrowotnych opuścił stanowisko i udał się na południe po czym wrócił do Norymbergi ponownie otwierając praktykę lekarską. Często jednak wyjeżdżał przywożąc z podróży mnóstwo notatek, książek i map. W latach 1470–1477 był miejskim lekarzem w Nördlingen, gdzie wstąpił do bractwa "Kartäuser im Christgarten". Ożenił się w 1475 z mieszczką z Norymbergi Anną Heugel. Przeniósł się do Berufsweg koło miejscowości Amberg. Po 1482 roku Hartmann Schedel po raz kolejny powrócił do Norymbergi. Tu w 1485 roku umiera mu pierwsza żona. W 1487 roku żeni się ponownie z Magdaleną Haller, ale wkrótce i ona umiera (w 1505). Z obu małżeństw Hartmann Schedel miał dwanaścioro dzieci, z tego dojrzały wiek osiągnęło sześcioro. Hartmann Schedel należał do znanych i ważnych osobistości Norymbergi, jednak nie mógł zasiadać w radzie miasta, gdyż jego druga żona, po ojcu formalnie była mieszczanką z Bambergu. Był też człowiekiem zamożnym. Zyski przynosiła mu praktyka lekarska, własne i dzierżawione grunty oraz kamienica czynszowa na ulicy Grodzkiej odziedziczona po krewnym Hermanie Schedlu (między innymi mieszkał tam Albrecht Dürer). W wolnych od praktyki lekarskiej chwilach, od ok. 1487 roku, Hartmann Schedel zaczął pisać książkę swojego życia. Podczas podróży sam zdobywał potrzebne materiały, przeglądał biblioteki klasztorne, a na uczelniach słuchał wykładów. Jako znany lekarz miał ułatwione kontakty z różnymi podróżnikami. Wkrótce jego pasja była powszechnie znana, zwłaszcza gdy książka stawała się coraz bardziej realna i należało znaleźć konkretnego wydawcę i sponsora. Na szczęście z pomocą zgłosili się Michał Wolgemut, Wilhelm Pleydenwurff, Sebald Shreyer oraz Sebastian Kamermaister. Wspólnie doprowadzili do wydrukowania u Antona KobergeraKroniki świata” (Liber Chronicarum), książki, która ich wszystkich uwieczniła.

    Michael Wolgemut (ur. 1434 r. w Norymberdze; zm. 30 listopada 1519 r. tamże) - niemiecki malarz i drzeworytnik, nauczyciel Albrechta Dürera.Lekarz – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności do: badania stanu zdrowia, rozpoznawania chorób i zapobiegania im, leczenia i rehabilitacji chorych, udzielania porad lekarskich, a także wydawania opinii i orzeczeń lekarskich, w zakresie swojej specjalizacji (art. 2 ustawy opublikowanej w Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1943).


    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Fryderyk II Żelazny, Fryderyk II Hohenzollern (ur. 19 listopada 1413, zm. 10 lutego 1471) – margrabia brandenburski w latach 1440–1471, syn Fryderyka I Hohenzollerna. W 1455 roku podjął się mediacji pomiędzy Polską a zakonem krzyżackim. 26 września 1455 we wsi Pieniążkowo doszło do spotkania pomiędzy zainteresowanymi stronami. Do porozumienia nie doszło. Wtedy to Fryderyk wykupił Nową Marchię od Krzyżaków za 40 000 guldenów z zastrzeżeniem, że wojska krzyżackie mogą przez te tereny przechodzić.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Historia – nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia).
    Anton Koberger, także Koburger, Coberger, Coburger (ur. między 1440 a 1445, zmarł 3 października 1513) – początkowo złotnik, później drukarz i księgarz norymberski.
    Liber cronicarum – inkunabuł wydany w 1493 r. w norymberskiej oficynie wydawniczej Antona Kobergera z drzeworytniczymi ilustracjami pochodzącymi z pracowni Michała Wolgemuta i tekstem napisanym przez Hartmanna Schedla. Słowa Liber cronicarum to popularny i będący w użyciu skrót od nieco przydługiego tytułu pełnego: Liber cronicarum cum figuris ymaginibus ab inicio mundi. W Polsce w dość powszechnym użyciu są również określenia: Kronika Świata, Kronika Schedla lub Kronika norymberska.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Moguncja (niem. Mainz; fr. Mayence, lat. Moguntiacum/Mogontiacum) – miasto na prawach powiatu nad Renem w Niemczech, obecna stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, dawna stolica Arcybiskupstwa Moguncji w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. W starożytności Moguncja była twierdzą dominującą zachodni brzeg Renu, jako część północnych kresów Cesarstwa rzymskiego.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.