• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Harcerstwo do II wojny światowej



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Andrzej Juliusz Małkowski (ur. 31 października 1888 w Trębkach k. Gostynina, zm. 15/16 stycznia 1919) – jeden z twórców polskiego skautingu, instruktor i teoretyk harcerstwa, działacz polskich organizacji młodzieżowych i niepodległościowych.Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.

    Polska odmiana skautingu zwana harcerstwem zaliczała się do czołówki polskich ruchów młodzieżowych w okresie międzywojennym. Harcerstwo, mimo początkowego do niego uprzedzenia pewnej części polskiego społeczeństwa, było ruchem, który w pejzażu organizacji młodzieżowych Polski międzywojennej był najbardziej aktywny i autentyczny. Organizacja harcerska nie była jednak mimo deklarowanej apolityczności wolna od konfliktów wyrastających na podłożu ogólnospołecznych sprzeczności targających ówczesną Polską.

    Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy dzieci i młodzieży wzorowany (w momencie powstania) na skautingu brytyjskim, oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie Harcerskie i Prawo Harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha.Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

    Spis treści

  • 1 Spory polityczne i światopoglądowe
  • 2 Służba patriotyczna
  • 3 Metodyka harcerska
  • 4 Harcerstwo na Kaszubach
  • 5 Harcerstwo na terenie Niemiec
  • 6 Czasopisma tamtego okresu
  • 7 Bibliografia
  • 7.1 Ogólna
  • 7.2 Regionalna
  • Spory polityczne i światopoglądowe[]

    Ponieważ ZHP był w okresie międzywojennym ważną i liczebnie znaczącą polską organizacją wychowawczą zawsze znajdował się w centrum uwagi ówczesnych sił politycznych, które za jego pomocą starały się wywierać wpływ na młodzież. Mimo częstego odżegnywania się od polityki, ZHP stanowił ważny element państwa polskiego doby międzywojennej. Wielu znaczących działaczy tamtego okresu wyrosło z harcerstwa jak np.: Jędrzej Giertych, Henryk Glass, Michał Grażyński.

    Władysław Tatarkiewicz (ur. 3 kwietnia 1886 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1980 tamże) – filozof i historyk filozofii, estetyk i etyk, historyk sztuki, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.Jadwiga Zwolakowska, pseudonim "Druhna Jadzia" (ur. 19 marca 1895, zm. 9 grudnia 1944) – nauczycielka, pionierka żeńskiego ruchu zuchowego, harcmistrzyni.

    Ważnym elementem w opracowaniach dotyczących historii harcerstwa jest opracowanie Mirosławy Dołęgowskiej-Wysockiej - "Plamy na lilijce, Spory światopoglądowe w ZHP". Stanowi ono dogłębną analizę przyczyn wewnętrznych konfliktów w ZHP, które od chwili swojego powstania, przez cały okres międzywojenny, nie działało w politycznej próżni. Na jego terenie ścierały się różne orientacje, a o wpływy w organizacji ubiegały się różne ugrupowania polityczne.

    Plebiscyt na Warmii i Mazurach 11 lipca 1920, Plebiscyt w Prusach Wschodnich – jeden z dwóch plebiscytów dotyczących Polski, wyznaczonych w 1919 r. w wersalskim traktacie pokojowym, kończącym I wojnę światową.Olgierd Fietkiewicz (ur. 1 lipca 1932, zm. 6 czerwca 2000) - historyk i inicjator badań dziejów i teorii harcerstwa, redaktor czasopism harcerskich, redaktor naczelny Leksykonu harcerstwa, autor biografii i bibliografii harcerskich, członek władz ZHP, harcmistrz.

    O ścieraniu się na terenie harcerstwa różnych tendencji politycznych świadczą między innymi spory o redakcję prawa i przyrzeczenia harcerskiego, których preludium było usunięcie symbolicznego twórcy polskiego harcerstwa Andrzeja Małkowskiego od kierowniczych funkcji w świeżo tworzącym się ruchu. Od tego też momentu, aż do 1945 roku dwa konkurencyjne ze sobą obozy polityczne, sanacja i endecja starały się uzyskać decydujący wpływ na harcerstwo i skupioną w nim młodzież.

    Narodowa Demokracja lub ruch narodowy (popularna nazwa endecja od skrótu ND) – polski ruch polityczny o ideologii nacjonalistycznej, powstały pod koniec XIX wieku. Głównym ideologiem i współzałożycielem Narodowej Demokracji był Roman Dmowski.Jędrzej Giertych (ur. 7 stycznia 1903 w Sosnowcu, zm. 9 października 1992 w Londynie) – polski polityk, dyplomata i publicysta. Jeden z przywódców Stronnictwa Narodowego, bliski współpracownik Romana Dmowskiego.

    W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości większy wpływ na harcerstwo uzyskali zwolennicy endecji. Przewrót majowy w 1926 roku spowodował przejęcie władzy państwowej przez zwolenników Józefa Piłsudskiego. Harcerstwo pozostawało jednak nadal pod wpływem będącej odtąd w opozycji endecji. Dopiero wybór wojewody śląskiego Michała Grażyńskiego na funkcję Przewodniczącego ZHP w 1931 r. dał przewagę sanacji we władzach Związku. W wyniku tego niektórzy zwolennicy endecji wystąpili z ZHP, niektórzy byli prześladowani, toczyły się ostre spory, a nawet procesy sądowe.

    Władysław Janusz Nekrasz (ur. 9 października 1893 w Krasnolisach koło Winnicy na Podolu, zamordowany w 1940 r. w Charkowie) – polski harcmistrz, instruktor harcerski, inżynier rolnik, sybirak.Władysław Witwicki (ur. 1878 w Lubaczowie, zm. 1948 w Konstancinie) – jeden z ojców polskiej psychologii, filozof i historyk filozofii, tłumacz Platona, teoretyk sztuki i artysta.

    Dalszą zorganizowaną działalność harcerską zwolennicy endecji prowadzili w założonym w 1939 przez Stanisława Sedlaczka konspiracyjnym Harcerstwie Polskim (znanym pod kryptonimem Hufce Polskie), które powstało w reakcji na zupełny brak swoich przedstawicieli w lewicowym i sanacyjnym kierownictwie Szarych Szeregów.

    Przyrzeczenie harcerskie – uroczysta deklaracja składana przy otrzymywaniu krzyża harcerskiego. Stanowi ono lapidarny opis trzech podstawowych zasad wychowawczych obowiązujących w harcerstwie: służby, samodoskonalenia, braterstwa.Skauting (ang. scouting) – ruch społeczny i pedagogiczny, sformalizowany później w szeregu organizacji młodzieżowych w wielu krajach, który został zapoczątkowany na przełomie XIX i XX w. w Anglii przez Roberta Baden-Powella i Ernesta Thompson Setona w USA. W Polsce jego prekursorem był Andrzej Małkowski, uważany za twórcę harcerstwa – polskiej odmiany skautingu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Maria Wocalewska (ur. 24 kwietnia 1885 w Łodzi, zm. prawd. 4 sierpnia 1944 w Warszawie) – harcmistrzyni Rzeczypospolitej.
    Koło Instruktorów im. Mieczysława Bema (KIMB) – krąg instruktorski w Związku Harcerstwa Polskiego mający charakter ruchu programowo-metodycznego. Powstał w 1931 z inicjatywy m.in. hm. Juliusza Dąbrowskiego i hm. Stefana Zakrzewskiego, który został jego pierwszym przewodniczącym. Celem było objęcie przez ZHP pracą wychowawczą młodzieży ze środowisk robotniczych i wiejskich oraz demokratyzacja ZHP.
    Henryk Glass, ps. „Chudy Wilk”, „Mieczysław Wolski”, „Martel” (ur. 19 maja 1896 w Dąbrowie Górniczej, zm. 14 stycznia 1984 w Londynie) – harcmistrz Rzeczypospolitej, jeden z współtwórców harcerstwa, związany z nurtem katolicko-narodowym, organizator i wiceprzewodniczący Porozumienia Antykomunistycznego, oficer ZWZ/AK, organizator i kierownik Wydziału „W” w Społecznym Komitecie Antykomunistycznym „Antyk”.
    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
    Mieczysław Bem (ur. w 1894 w Płocku, zm. w maju 1926 w Warszawie), kapral wojska polskiego,harcmistrz, jeden z twórców harcerstwa na ziemiach polskich, zwolennik Piłsudskiego, zginął w czasie przewrotu majowego, wspierając wojska sanacyjne.
    Pospolite ruszenie (fr. levée en masse) – polegało na powoływaniu pod broń całej męskiej ludności państwa lub tylko pewnej części uprawnionej i zobowiązanej do tego rodzaju służby. Mobilizacja pospolitego ruszenia była powszechnym sposobem prowadzenia wojny w średniowiecznej Europie i innych rejonach świata przed wprowadzeniem armii zawodowych – zaciężnych lub z poboru. Członkowie pospolitego ruszenia zobowiązani byli sami dbać o swoje wyposażenie i uzbrojenie – regulowały to osobne przepisy.
    Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-sowiecka, wojna polsko-rosyjska 1919-1921, wojna polsko-radziecka) – wojna pomiędzy odrodzoną Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi („rewolucja z zewnątrz”) rosyjskiej partii bolszewików.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.