• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hanza



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.Nowa Hanza – związek miast partnerskich Europy Północnej założony w 1980 w holenderskim Zwolle. Celem tego związku jest rozwój turystyki i handlu w miastach członkowskich. Nowa Hanza przejęła tradycje średniowiecznej Hanzy.
    Historia[]

    Pierwsze hanzy powstały w XII wieku w Niderlandach, następna (tzw. hanza londyńska) składała się z 15 miast z Flandrii i ułatwiała im handel wełną z Anglii.

    Największą sławę zdobyła tzw. Hanza niemiecka (w literaturze znana po prostu jako „Hanza”), która w XIV-XV w. gromadziła praktycznie wszystkie miasta pobrzeża Morza Północnego i Bałtyckiego. Po uzyskaniu monopolu na wspomnianych akwenach Hanza osiągała wielkie zyski, a należące do niej miasta często wówczas właśnie przeżywały świetność. Równie wielkie były wpływy polityczne Hanzy, zwłaszcza w Niemczech i państwach skandynawskich (m.in. zwycięska wojna przeciw Danii 1368-1370pokój ze Stralsundu gwarantował Hanzie 15% zysków z duńskiego handlu). Wpływy Hanzy sięgały Nowogrodu i Anglii. Bogate miasta były w stanie często wystawiać większe i silniejsze armie zaciężne niż biedni monarchowie, polegający często na pospolitym ruszeniu szlachty.

    Kupiec – dawna nazwa wędrownego handlarza, który przemieszczał się pomiędzy różnymi miastami i sprzedawał (ewentualnie kupował) towar. W średniowieczu kupcy wraz z innymi rzemieślnikami tworzyli mieszczaństwo, w tym samym czasie zrzeszali się również w organizacjach zwanych cechami. Jednym z obowiązków, który mieli spełniać w określonych przez króla miastach, było prawo składu. W Polsce okresu międzywojennego pojęcie kupca oznaczało podmiot, który we własnym imieniu prowadził przedsiębiorstwo zarobkowe (art.2§1 Kodeksu handlowego). W roku 1965 zgodnie z art. VI Przepisów wprowadzających Kodeks cywilny,art.2 KH został uchylony, w związku z czym zniknęło pojęcie kupca z prawa polskiego, a zamiast niego pojawiło się pojęcie jednostka gospodarki uspołecznionej i jednostka gospodarki nieuspołecznionej. W roku 1988 ustawa o działalności gospodarczej wprowadza pojęcie "podmiot gospodarczy", które w 1999 roku zostaje zastąpione pojęciem "przedsiębiorca".Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.

    W szczytowym okresie rozwoju Hanza liczyła około 160 miast pod przewodnictwem Lubeki, a językiem urzędowym Związku była odmiana języka dolnosaksońskiego z rejonu tegoż miasta. Delegaci z miast hanzeatyckich zjeżdżali się co jakiś czas i opracowywali wspólną politykę (tzw. Hansetage).

    Z czasem jednak znaczenie tej organizacji zaczęło maleć. Miasta stały się bardziej zależne od swoich monarchów, pojawiły się rozbieżności między interesami poszczególnych członków, niechęć konsumentów do wysokich cen dyktowanych przez ligę, wreszcie konkurencja niezależnych kupców holenderskich doprowadziły do upadku organizacji. W 1494 r. kupcy hanzeatyccy zostali wygnani z Nowogrodu. Ostatecznie Hanza utraciła pozycję w wyniku wielkich odkryć geograficznych i ustanowienia szlaków morskich łączących Europę z Ameryką i Indiami oraz przywozu dużej ilości kruszców do bicia monet.

    Elbląg (łac. Elbinga, Elbingus, niem. Elbing, prus. Elbings, rus. Эльблонг) – miasto na prawach powiatu w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu elbląskiego i gminy wiejskiej Elbląg, ale miasto nie wchodzi w ich skład, stanowiąc odrębną jednostkę samorządu terytorialnego. Od 1992 stolica diecezji elbląskiej. Najstarsze miasto w województwie, jedno z najstarszych w Polsce (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246). Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwie w akcie wyboru króla. Także najniżej położone miasto w Polsce. Leży u ujścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego. Według danych z 30 czerwca 2012 r. ma 123 977 mieszkańców.Monarcha – osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.

    Ostatni zjazd delegatów miast hanzeatyckich odbył się w 1669 roku ale formalnie liga nigdy nie została rozwiązana.

    Miasta należące do Hanzy[]

    W celu lepszego funkcjonowania Hanzy, podzielono ją na 4 grupy (niem. Quartiere):

  • Wendyjską, w skład której wchodziła strefa wendyjska i pomorska
  • Saską, w skład której wchodziła strefa saksońska i brandenburska (lub saksońska)
  • Bałtycką (lub prusko-inflancką), która składała się ze strefy pruskiej, liwońskiej i szwedzkiej (lub wschodniobałtycka)
  • Westfalską (lub nadreńską), w skład której wchodziła strefa westfalska i niderlandzka (lub reńska, od rzeki Ren)
  • Czasem wyodrębnia się jeszcze jedną grupę tzw. Kantorów (niem. Kontor):

    Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.Lonely Planet – wydawnictwo, zajmujące się przede wszystkim edycją przewodników turystycznych. Było jedną z pierwszych oficyn wydawniczych specjalizujących się w wydawaniu przewodników dla turystów o ograniczonych zasobach finansowych, w tym ludzi młodych i studentów. W r. 2007 spółka została wykupiona przez BBC Worldwide – komercyjną agendę BBC, która posiada 75 procent udziałów. Lonely Planet wydało dotychczas ponad 500 pozycji, głównie przewodników turystycznych, poradników i rozmówek w ośmiu językach, łączny nakład roczny publikacji sięga 6 milionów egzemplarzy. Obecnie firma zatrudnia 500 osób i 300 autorów.
  • Kantory mimo że formalnie nie należały do Związku Hanzeatyckiego, odgrywały istotną rolę, będąc zagranicznymi punktami handlowymi Związku.
  • Grupa Wendyjska[]

    Kolumna „Terytorium” przedstawia państwo pod które podlegało miasto w czasach Hanzy. Kolumna „Obecnie” określa kraj na którego terenie znajduje się miasto w dzisiejszych czasach.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Grupa Saska[]

    Grupa Westfalska[]

    Pozostałe miasta[]

    Do Hanzy należały również:

  • Brugge-wapen.jpg  Brugia
  • Braniewo
  • POL Chełmno COA.svg       Chełmno
  • Tartu coat of arms.svg       Dorpat
  • POL Elbląg COA.svg Hanse Elbing.svg Elbląg
  • Viljandi coatofarms.png       Felin
  • Gdansk COA.svg Hanse Danzig.svg Gdańsk
  • POL Goleniów COA 1.svg       Goleniów *
  • Kgd gerb.png Hanse Königsberg.svg Królewiec (obecnie Kaliningrad)
  • Cesis gerb.png       Kieś
  • LVA Kokneses pagasts COA.png       Kokenhuza
  • POL Koszalin COA.svg       Koszalin
  • POL Kraków COA.svg       Kraków
  • Escut Kuldiga.png       Kuldīga
  • Limbazi gerb.png       Lemsal (obecnie Limbaži)
  • Et-Parnu coa.svg       Parnawa
  • Tallinn wapen.svg       Rewel (obecnie Tallinn)
  • Coa Riga.svg Hanse Riga.svg Ryga
  • POL Stargard COA.svg       Stargard*
  • LVA Straupes pagasts COA.png       Roop (obecnie Straupe)
  • POL Toruń COA.svg       Toruń
  • Escut Ventspils.png       Ventspils
  • Escut Valmieras.png       Wolmar
  • Herb wroclaw.svg       Wrocław
  • Escudo de Zutphen 1581.png       Zutphen *
  •  *  – miasta do dziś określające się jako „miasto hanzeatyckie”. Niemieckie miasta hanzeatyckie stosują w związku z tym jako oznaczenie tablic rejestracyjnych samochodów pierwszą literę H (Hansestadt – miasto hanzeatyckie): HB = Brema, HH = Hamburg, HGW = Greifswald, HL = Lubeka, HRO = Rostock, HST = Stralsund, HWI = Wismar; wyjątkiem jest tu kilkunastotysięczne dziś Hansestadt Anklam, gdzie samochody rejestrowane są pod literami OVP (odnoszącymi się do nazwy byłego powiatu Ostvorpommern – wschodnie Pomorze Przednie).

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.Zutphen – gmina (hol. gemeente) i miasto w środkowej Holandii (Geldria), leżące przy zbiegu rzek Berkel i IJssel. Założone w XI stuleciu, jako Zuidveen. W 1312 zostało członkiem Ligi Hanzeatyckiej. W 1572 zostało złupione przez Hiszpanów, którzy okupowali Zutphen do 1591. W czasie II wojny światowej zajęte przez Niemców, w wyniku czego miasto poniosło duże szkody.

    W Rostocku istnieje klub piłkarski Hansa Rostock.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Viljandi (pol. Felin, niem. Fellin) – miasto w południowej Estonii, nad jeziorem Viljandi. Wzmiankowane w 1211 r. (powstało na miejscu grodu Estów). Prawa miejskie nadał Viljandi w 1283 r. wielki mistrz zakonu kawalerów mieczowych Villekinus de Endorpe. Członek Hanzy. W granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów (Inflanty: XVI/XVII w., siedziba starosty), odbity przez Polaków w 1602. W Szwecji (XVII/XVIII), od 1721 r. w granicach Rosji.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Straupe (niem. Roop) miasto łotewskie położone w środkowej Łotwie. Ludność miasta wynosi około 1400 mieszkańców.
    Lingua franca (wł. język Franków) – w wąskim ujęciu: język mieszany typu pidżynowego używany w basenie Morza Śródziemnego, o zredukowanej fleksji i gramatyce, powstały na bazie słownej głównie z języków: francuskiego, włoskiego, greckiego, hiszpańskiego i arabskiego. Używany w portach śródziemnomorskich jeszcze w XX wieku, głównie w kontaktach handlowych i dyplomatycznych, obecnie jest już językiem martwym.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Nowogród Wielki (ros. Вели́кий Но́вгород, Wielikij Nowgorod, w źródłach skandynawskich Holmgård) – miasto w północno-zachodniej Rosji nad rzeką Wołchow; stolica obwodu nowogrodzkiego (przydomek Wielki przywrócono oficjalnie do nazwy miasta w 1998). Miasto zamieszkuje 206 tys. mieszkańców (2004).
    Goleniów (tuż po wojnie Gołonóg, niem. Gollnow) – miasto w zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie goleniowskim, położone nad rzeką Iną, na Pobrzeżu Szczecińskim, 35 km na północny wschód od Szczecina. Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Goleniów i dziesiątym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności). Nieopodal biegną drogi krajowe nr 3 i nr 6, a w pobliskich Glewicach znajduje się port lotniczy Szczecin-Goleniów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.