• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hala Miętusia

    Przeczytaj także...
    Wyżnia Miętusia Rówień – polana reglowa w Tatrach Zachodnich, znajdująca się w Dolinie Miętusiej, będącej wschodnim odgałęzieniem Doliny Kościeliskiej. Położona jest na wysokości 1140–1200 m n.p.m., na dnie doliny polodowcowej, pomiędzy dwoma grzbietami; od zachodniej strony jest to długi północny grzbiet Ciemniaka, po stronie wschodniej Skoruśniaka. Z grzbietu Ciemniaka, spod Równi nad Piecem i Źródlisk opada do niej Wołowy Żleb, ze zboczy wschodnich żleb Wodniściak, spod Kobylarza niewielki Mały Wodniściak. Powyżej niej znajdują się Wantule i polodowcowy kocioł Małej Świstówki.Mała Świstówka – niewielka dolinka wisząca będąca odnogą Doliny Miętusiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w środkowej części tej doliny, na jej zachodnich zboczach, na wysokości 1140–1775 m n.p.m. Ma wylot w zalesionych Wantulach, około 200 m powyżej Wyżniej Miętusiej Równi. Górą podchodzi pod Przełączkę przy Kopie w północno-zachodniej grani Ciemniaka.
    Serwitut – nadawane do początków XX w. uprawnienia chłopa posiadającego ziemię orną, polany lub hale do korzystania z pańskich lasów. Część lasu objętą serwitutem nazywano cerklem lub cyrklem. Serwituty, zwane też służebnościami, były więc rodzajem prawa rzeczowego. Serwituty oparte były na aktach jednostronnych (np. przywilejach nadanych osadźcom wsi przez królów polskich), na umowach ustnych lub zwyczajach. Początkowo serwituty dotyczyły własności królewskiej lub dworskiej, później w miarę, jak zmieniali się właściciele lasów, również prywatnej lub państwowej.
    Niżnia Miętusia Rówień i Miętusia Polana, a nad nią Kończysta Turnia i Zawiesista Turnia
    Fragment Hali Miętusiej i widok na Czerwone Wierchy

    Hala Miętusiatatrzańska hala pasterska znajdująca się w Dolinie Miętusiej, a także w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Nazwa hali pochodzi od sołtysów Miętusów z Cichego, którzy pod koniec XVI wieku od króla Zygmunta III Wazy otrzymali pastwiska na niej. Do Hali Miętusiej zalicza się takie polany, jak: Wyżnia Miętusia Rówień, Niżnia Miętusia Rówień i Miętusia Polana (na Przysłopie Miętusim), Jaworzynka Miętusia (11.3 ha), Zahradziska (10,8 ha), ale także Wyżnia Kira Miętusia i Niżnia Kira Miętusia, leżące już w Kirach, poniżej wylotu Doliny Kościeliskiej (razem 10,8 ha). Te dwie ostatnie polany później wyłączono do odzielnej hali zwanej Kirą Miętusią. Powierzchnia całej hali (wraz z Kirą Miętusią) stanowiła 344,24 ha, ale tylko część stanowiły pastwiska, większość to halizny, las, kosodrzewina i nieużytki, na których głównie odbywał się wypas, polany bowiem były koszone. Dodatkowa powierzchnia służebności (tzw. serwituty) w lasach stanowiła 178,66 ha. W 1963 r. wypasano na hali łącznie 430 owiec. Wypasano aż po Wielką Świstówkę, wkraczając w Małą Świstówkę i Kobylarzowy Żleb. Nazwa jednego ze żlebów (Wołowy Żleb) wskazuje, że wypasano w nim woły. Wypas owiec i bydła w tych miejscach o bardzo dużej wartości przyrodniczej (rosną tutaj rzadkie gatunki roślin alpejskich) był bardzo szkodliwy – powodował erozję stromych stoków i niszczenie roślinności alpejskiej.

    Zahradziska – polana reglowa leżąca w miejscu połączenia Doliny Miętusiej z Doliną Kościeliską w Tatrach Zachodnich, w odległości 1,3 km od Kir. Położona na wysokości 955-995 m n.p.m. Polana jest z wszystkich stron otoczona dolnoreglowym lasem świerkowym, obok polany płynie Miętusi Potok. Od strony północno-wschodniej ponad lasem widoczna zbudowana z dolomitów i wapieni Kończysta Turnia. Polana, stanowiąca dawniej część Hali Miętusiej, była koszona i stał na niej szałas. Później wyłączona została w samodzielną polanę.Kobylarzowy Żleb (ok. 1420–1800 m n.p.m.) – głęboki żleb w Tatrach opadający w zachodnim kierunku z Czerwonego Grzbietu (z okolic Kobylarzowego Siodełka) do Doliny Miętusiej. Od południowej strony jego bardzo strome zbocza tworzą poszarpane turnie Litworowego Grzbietu zakończone Ratuszem Litworowym, od północy Kobylarzowa Turnia. Po północnej stronie z Kobylarzowej Turni opada do niego Szary Żleb tworzący boczne odgałęzienie. Jest głębokim wąwozem o stromych ścianach, wyciętych w przeszłości w skałach wapiennych przez język lodowca.

    Nazwa Hala Miętusia staje się już nazwą historyczną, gdyż na większości jej obszaru i polan zniesiono już wypasanie owiec i bydła. Jeśli nie podejmie się przeciwdziałań, polany te niewątpliwie po jakiś czasie zarosną lasem, w dużej części już to nastąpiło. Utrzymano jeszcze tzw. kulturowy wypas owiec na Zahradziskach i Wyżniej Miętusiej Kirze.

    Polana Strążyska – polana znajdująca się ok. 4,5 km od wylotu Doliny Strążyskiej. Niegdyś była koszona i wypasana, wraz z Halą Białe i Halą Kalatówki wchodziła w skład zbiorczej Hali Giewont. W 1955 miała powierzchnię ok. 4 ha, ale w 2004 w wyniku zarośnięcia jej powierzchnia zmniejszyła się o ok. 43%.Sołtys (z niem. Schuldheiß, Schultheiß, Scholtis, Schulte(s) i Schulz(e), sędzia, ten, który wskazuje winnego; forma zlatynizowana scultetus) – osoba będąca przedstawicielem lokalnej społeczności, przeważnie wiejskiej. Jego rola począwszy od średniowiecza ulegała poważnym zmianom i od 1990 roku w Polsce jest organem wykonawczym sołectwa.
     Zapoznaj się również z: Hale tatrzańskie.

    Szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny czarny – znakowano czarno Ścieżka nad Reglami z Kuźnic przez Czerwoną Przełęcz, Polanę Strążyską i Polanę Małołącką na Przysłop Miętusi, stąd dalej do Doliny Kościeliskiej i Chochołowskiej.
  • Czas przejścia z Polany Małołąckiej na Przysłop Miętusi: 15 min w obie strony
  • Czas przejścia z przełęczy do Doliny Kościeliskiej: 40 min, ↑ 50 min
  • szlak turystyczny niebieski – niebieska ścieżka od wylotu Doliny Małej Łąki przez Przysłop Miętusi, Kobylarzowy Żleb i Czerwony Grzbiet na Małołączniak (tzw. hawiarska droga).
  • Czas przejścia z Gronika na Przysłop Miętusi: 1 h, ↓ 45 min
  • Czas przejścia z przełęczy na Małołączniak: 3 h, ↓ 2:15 h
  • szlak turystyczny czerwony – czerwony szlak z Nędzówki przez Staników Żleb, Jaworzynkę Miętusią i Wyżnie Stanikowe Siodło. Czas przejścia: 1:30 h, z powrotem 1:10 h szlak turystyczny zielony – zielony szlak z Kir przez Wyżnią Miętusią Kirę dalej dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska na Hali Ornak. Czas przejścia: 1:40 h, ↓ 1:35 h

    Przypisy

    1. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

    Bibliografia[]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
    3. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
    4. Tatry Zachodnie. Mapa turystyczna 1:20 000. Warszawa: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 2005/06. ISBN 83-7329-645-X.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Ciche – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec. Do 1954 roku istniała gmina Ciche. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Położona jest na granicy regionów Kotlina Nowotarska i Pogórze Gubałowskie, pod względem historyczno-etnograficznym zaś należy do Podhala.Kuźnice – dzielnica Zakopanego, położona w dolnej partii Doliny Bystrej na wysokości ok. 1010 m n.p.m. Znajduje się całkowicie na obszarze Tatr, pomiędzy zboczami Krokwi, Jaworzyńskich Czół, Boczania, Nieboraka i Nosala. Dolna stacja kolei linowej na Kasprowy Wierch i centrum ruchu turystycznego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Schronisko górskie PTTK na Hali Ornak – schronisko turystyczne znajdujące się na Małej Polance Ornaczańskiej w górnej części Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich na wysokości 1100 m n.p.m., na terenie należącym dawniej do Hali Ornak.
    Pastwisko – rodzaj użytków zielonych porośniętych głównie wieloletnimi trawami, których wegetacja trwa niezależnie od tego, czy są to tereny uprawowe, czy też nieużytki.
    Nędzówka – osiedle miejscowości Kościelisko położonej w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko. Znajduje się przy szosie z Zakopanego do Kir, pomiędzy Kirami a wylotem Dolina Małej Łąki. Rozłożone jest na niewyraźnym dziale wodnym zwanym Nędzowskim Działem, oddzielającym Rów Kościeliski od Rowu Zakopiańskiego.
    Czerwona Przełęcz – znajdująca się na wysokości 1301 m n.p.m. przełęcz pomiędzy Sarnią Skałą (1377 m) a Suchym Wierchem (1539 m). Przełęcz powstała w rejonie słabo odpornych na wietrzenie czerwonych łupków z okresu kajpru. Dawniej przez miejscową ludność zwana była Wolarzyskiem, obecną nazwę nadano jej w 1900 r. od koloru łupków. Prowadziły przez nią ścieżki wydeptane przez pasterzy i turystów. W 1900 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało prowadzącą przez tę przełęcz Ścieżkę nad Reglami oraz altanę dla turystów, która była niszczona przez huragany. W zalesionym rejonie przełęczy znajduje się niewielka, wydeptana przez turystów polanka, na której zwykle odpoczywają turyści wędrujący Ścieżką nad Reglami (odcinek między Doliną Białego a Doliną Strążyską).
    Zawiesista Turnia – turnia wznosząca się w Dolinie Miętusiej (odgałęzienie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich). Zbudowana jest ze skał wapiennych i ma wysokość 1296 m n.p.m.
    Czerwone Wierchy (słow. Červené vrchy) – masyw górski znajdujący się w ciągu głównego grzbietu Tatr Zachodnich. Biegnie nim granica słowacko-polska. Położony jest nad dolinami: Cichą, Tomanową, Tomanową Liptowską, Kondratową, Małej Łąki i Miętusią i Kościeliską.
    Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.