• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hakówka

    Przeczytaj także...
    Friend – mimośrodowy przyrząd służący do zakładania punktów asekuracyjnych w szczelinach o różnej szerokości – w zakresie od 1 do 30 cm. W przeciwieństwie do haków ich zakładanie i zdejmowanie nie niszczy skały, co jest obecnie jednym z priorytetów we wspinaczce.Ring – rodzaj stałego punktu asekuracyjnego, umieszczanego w wywierconym w skale otworze i utwierdzanego w nim za pośrednictwem kleju lub miękkiego wypełniacza z aluminium lub ołowiu. Ringi wykonuje się przeważnie z prętów stalowych, najlepiej ze stali nierdzewnej, uformowanych w ten sposób, że jeden koniec tworzy prosty trzpień wklejany w otwór w skale, drugi zaś jest wygięty w postaci zamkniętego oczka, które służy do wpinania karabinków, ekspresów bądź bezpośrednio liny. Owo oczko może być zaspawane dla zwiększenia wytrzymałości, choć sam spaw z powodu miejscowego przegrzania i nawęglenia może być najsłabszym punktem.
    Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.
    Wspinaczka techniką sztucznych ułatwień na Kościelec
    Fifi – haczyk służący do zawieszania ławeczek w przelotach

    Wspinaczka techniką sztucznych ułatwień, zwana też hakówką lub wspinaczką hakową – rodzaj wspinaczki, w którym jako stopnie czy chwyty wykorzystywane są osadzane przez wspinacza punkty asekuracyjne.

    Punkt asekuracyjny – element układu asekuracyjnego instalowany na stałe lub tymczasowo w ścianie, umożliwiający wspinaczowi zabezpieczanie się przed skutkami odpadnięcia podczas pokonywania drogi wspinaczkowej.Wyciąg - we wspinaczce - odległość między dwoma stanowiskami asekuracyjnymi wyznaczona przede wszystkim długością używanej liny oraz konfiguracją terenu i ilością sprzętu. Tradycyjnie długość drogi mierzy się liczbą wyciągów, szczególnie we wspinaczce górskiej. Długości wyciągów bywają jednak bardzo różne. W uproszczeniu przyjmuje się, że standardowa długość wyciągu to około 50 metrów.

    W klasycznej technice hakowej, na osadzonym punkcie asekuracyjnym przejściowo wiesza się krótkie, kilkuszczebelkowe drabinki, zwane ławeczkami. Podchodzi się po nich jak najwyżej i osadza kolejny punkt asekuracyjny.

    Użycie do tego celu samych tylko ławeczek jest nieefektywne, ponieważ nie pozwala na wygodne instalowanie i sięganie do kolejnych przelotów, umieszczanych w odpowiednio dużych odległościach od aktualnie obciążanego. Aby przyspieszyć wspinaczkę i umożliwić dalsze sięgnięcia stosuje się dodatkowe przyrządy umożliwiające podciąganie się jak najwyżej względem obciążanego przelotu. Używa się do tego celu lonży o regulowanej długości, wpinanej pomiędzy łącznik uprzęży a obciążany przelot. Może to być daisy, aczkolwiek wygodniejsze w użyciu są lonże o długości regulowanej płynnie – na przykład odcinek repsznura skracany przez jednokierunkowy bloczek, zwany giełgaczką lub kontrfifką (kontrfifi). Producenci sprzętu wspinaczkowego stosują do tego typu "skracaczy" własne nazwy handlowe – np. quickfix firmy Petzl. Również ławeczki, zamiast wieloszczebelkowych drabinek, mogą mieć postać pojedynczych strzemion z płynną regulacją długości (ang. adjustable aider).

    Młotek – jedno z najstarszych narzędzi używanych przez człowieka, służące do uderzania w materiał w celu jego obróbki, do uderzania w inne narzędzie (np. dłuto, przecinak, wybijak, punktak, itp.) lub do wbijania w różne powierzchnie gwoździ, klinów itp.Kostka – element sprzętu wspinaczkowego, używany do tworzenia punktów asekuracyjnych demontowanych po zakończeniu wspinaczki. Osadzenie kostki jest możliwe dzięki odpowiedniemu układowi rzeźby skalnej, poprzez klinowanie w rysach, szczelinach lub dziurkach.

    Ze względu na rodzaj użytych punktów asekuracyjnych możemy w hakówce wyróżnić styl clean, polegający na wykorzystywaniu jedynie tymczasowych punktów asekuracyjnych, osadzanych bez użycia młotka i wiertarki. W stylu clean nie używa się zatem wbijanych haków, ani, tym bardziej, trwale osadzonych w skale spitów lub ringów. Używa się natomiast wszelkich innych przyrządów pozwalających na budowanie przelotów, a zatem kostek zwykłych i mechanicznych, takich jak friendy, camaloty, ball-nutsy. Istnieją również wyspecjalizowane elementy przydatne jedynie w hakówce, nienadające się natomiast (z uwagi na zbyt niską wytrzymałość) do budowania punktów asekuracyjnych obciążanych dynamicznie. Są to np. wieszane na krawądkach skalnych haki typu skyhook oraz rozklepywane w bardzo wąskich szczelinach koraliki z miękkiego metalu, nazywane copperheadami.

    Spit (wspinaczka) – nazywany również nitem, rodzaj kotwy do osadzania w skale stałych punktów asekuracyjnych lub zjazdowych. Spit składa się z:Petzl - francuskie przedsiębiorstwo zlokalizowane w Crolles, produkujące sprzęt wspinaczkowy, speleologiczny, turystyczny oraz sprzet specjalistyczny stosowany w pracach na wysokości. Zostało założone w 1973 roku przez Fernanda Petzla. W Polsce znane jako producent m.in. lin, karabinków, czołówek, uprzęży, płaniet czy Reverso.

    Szczytową popularność przejścia hakowe osiągnęły w latach 60. i 70. XX wieku. Później gwałtowny rozwój wspinaczki klasycznej spowodował spadek popularności hakówki; obecnie ponownie daje się zaobserwować rosnące zainteresowanie takim sposobem wspinaczki.

    Wiele trudnych dróg górskich i wielkościanowych było pierwotnie wytyczone za pomocą hakówki, co oznacza, że przynajmniej trudniejsze miejsca drogi były pokonywane hakowo. Klasyczne przejście takiej drogi (lub jej hakowego wyciągu) nazywane jest uklasycznieniem lub odhaczeniem.

    Kościelec (2155 m) – szczyt w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Znajduje się w bocznej Grani Kościelców, która od Zawratowej Turni odbiega w północnym kierunku, dzieląc Dolinę Gąsienicową na Czarną i Zieloną.Repsznur - inaczej rep, linka pomocnicza, sznurek używany we wspinaczce do rozmaitych celów pomocniczych (innych, niż w charakterze liny asekuracyjnej). Typowe zastosowania repsznurów, podobnie jak w przypadku pętli z taśmy, obejmują przede wszystkim:

    Bibliografia[]

  • Craig Luebben: Wspinaczka w skale. tłumaczenie: Tomasz Kliś. Łódź: "Galaktyka", 2006. ISBN 83-89896-51-6.
  • Allen Fyffe, Iain Peter: Podręcznik wspinaczki. Łódź: "Galaktyka", 2003. ISBN 83-87914-09-6.
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Wiertarka (dawniej także bormaszyna) – urządzenie do wiercenia, rozwiercania i pogłębiania okrągłych otworów za pomocą wiertła. Może być wykorzystywana również do innych celów, np. szlifowania przy wykorzystaniu odpowiednich akcesoriów.Droga wspinaczkowa – następstwo miejsc położonych na zboczu dowolnej ściany skalnej możliwych do przejścia w kierunku szczytu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Craig Luebben wspinacz, fotograf i przewodnik wysokogórski z Colorado (USA), autor podręczników wspinaczki, redaktor magazynów górskich, wynalazca sprzętu wspinaczkowego.
    Wspinaczka klasyczna – rodzaj wspinaczki polegający na pokonywaniu drogi wspinaczkowej używając jedynie rąk i nóg. Sprzęt wspinaczkowy służy tutaj jedynie do asekuracji. Niedozwolone jest chwytanie się haków, stawanie na spitach, podciągania na linie, czy wspinania się po linie poręczowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.