• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMS Sussex - 1693

    Przeczytaj także...
    Pokład działowy, pokład bateryjny – element konstrukcji dawnych okrętów. Był to pokład, na którym umieszczone były działa, strzelające w kierunku na obie burty, tworzące baterię burtową. Na pokładzie tym ustawiano także działa strzelające w kierunku rufy.Księstwo Sabaudii-Piemontu (Principato di Savoia) – samodzielne księstwo istniejące od roku 1416 do Zjednoczenia Włoch w XIX wieku. Państwem rządziła tzw. Dynastia sabaudzka (principi di Savoia). Na terytorium państwa od 1416 roku składały się prowincja Sabaudia (stolica - Nicea, dziś część Francji) i włoska prowincja Piemont ze stolicą w Turynie. Od 1743 do 1860 roku Księstwo stanowiło część składową Królestwa Sardynii.
    Wojna o sukcesję hiszpańską – była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.

    HMS Sussexangielski XVII-wieczny dwupokładowy okręt liniowy III-rangi.

    Historia[ | edytuj kod]

    Okręt został zbudowany w stoczni w Chatham pod kierunkiem szkutnika Roberta Lee.

    W tym czasie Anglia i jej koalicjanci była zaangażowana w wojnę przeciwko Francji. 27 grudnia 1693 roku "Sussex" pod dowództwem admirała Francisa Whelera opuścił Portsmouth wraz z 48 okrętami i 166 statkami handlowymi zmierzając na Morze Śródziemne.

    System klasyfikacji Royal Navy odnosił się do dawnych żaglowych okrętów wojennych, od momentu rozwoju taktyki liniowej dotyczył on przede wszystkim okrętów liniowych. Obejmował okręty, które grupowane były według jednolitych rang, mające (w zależności od okresu) podobne parametry (liczba dział, wielkość załogi, wyporność). Stosowany był od początku XVII wieku do połowy XIX wieku, czyli do końca "epoki żagla".Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.

    1 marca 1694 roku (19 lutego w Anglii – obowiązywał wtedy kalendarz juliański) "Sussex" zatonął w czasie sztormu w pobliżu Gibraltaru wraz z admirałem Whelerem i całą 500-osobową załogą, z wyjątkiem dwóch osób. Ten sam sztorm pochłonął również 5 innych okrętów wojennych Royal Navy i 6 statków handlowych.

    Łapówka (pot.) – korzyść, najczęściej finansowa, wręczana osobie lub grupie osób, dla osiągnięcia określonego celu, z pominięciem standardowych procedur.Ludwik XIV Wielki, Król Słońce (ur. 5 września 1638 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 1 września 1715 w Wersalu) – król Francji i Nawarry 1643–1715, syn Ludwika XIII, z dynastii Burbonów.

    Najprawdopodobniej przyczyną zatonięcia okrętu był brak dostatecznej stateczności, spowodowany złym rozmieszczeniem mas (duża liczba dział na dwóch pokładach), ale brak świadków katastrofy nie pozwalał stwierdzić tego jednoznacznie. Budowane w XVIII wieku brytyjskie 80-działowe okręty liniowe miały już jednak 3 pokłady działowe (tak jak okręty 90- i 100-działowe).

    Wiktor Amadeusz II (ur. 14 maja 1666 w Turynie, zm. 31 października 1732) – władca z dynastii sabaudzkiej. Książę Sabaudii (1675-1732), król Sycylii (1713-1720), pierwszy król Sardynii (1720-1730).Na mapach: 36°08′N 5°21′W/36,133333 -5,350000 Gibraltar (zniekształcone arab. جبل طارق – Dżabal al-Tarik, "góra Tarika") – skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki; od 1713 terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii.

    Skarb[ | edytuj kod]

    Na pokładzie "Sussex" znajdował się ładunek 10 ton złotych monet wartych milion ówczesnych funtów (obecnie wartych ponad 500 milionów $) przeznaczonych dla księcia Sabaudii Wiktora Amadeusza. Ponieważ wojna nie była pomyślna dla Francji, dyplomaci króla Ludwika XIV zaproponowali księciu Sabaudii w tajnych rokowaniach wielką łapówkę 3 mln liwrów za odstąpienie od koalicji. Anglicy dowiedzieli się o tym i wysłali pieniądze, aby utrzymać lojalność chwiejnego sojusznika. Ponieważ "Sussex" zatonął wraz z pieniędzmi, książę Wiktor Emanuel przyjął francuską ofertę, zmieniając front (o tym, jak chwiejny to był sojusznik, Francuzi przekonali się podczas kolejnej wojny, gdy książę Wiktor Emanuel szybko zdradził Francję).

    Royal Navy, Królewska Marynarka Wojenna – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza zorganizowana siła zbrojna Zjednoczonego Królestwa.Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.

    W latach 1998 i 2001 amerykańska firma Odysey Marine Exploration, zajmująca się poszukiwaniem głęboko zatopionych wraków, zlokalizowała wrak "Sussex" na głębokości 1000 metrów. Ze swoimi roszczeniami do spoczywającego na nim skarbu wystąpili Amerykanie (jako że sfinansowali ekspedycję), Brytyjczycy (statek był angielski) i Hiszpanie (wrak odnaleziono na hiszpańskich wodach terytorialnych). Nie rozstrzygnięto tego do dziś, a przyszłość wraku jest przedmiotem dyskusji między rządem brytyjskim, hiszpańskim a amerykańską firmą.

    Portsmouth – miasto na południowym wybrzeżu Anglii w hrabstwie ceremonialnym Hampshire. Portsmouth znajduje się w odległości 103 km na południowy zachód od Londynu oraz 31 km na wschód od miasta Southampton.Wojna Francji z Ligą Augsburską 1689-1697 zwana była także wojną dziewięcioletnią, wojną o Palatynat albo po prostu wojną palatynacką.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Brian Lavery, Ships of the Line Volume I: Development of the Battlefleet 1650-1850, Naval Institute Press, Annapolis 1986
  • N.A.M. Rodger, The Command of the Ocean: A Naval History of Britain, 1649-1815, W. W. Norton & Company 2005
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Historia zatonięcia Sussex na stronie Odyssey Marine Exploration (po angielsku)
  • Historia zatonięcia Sussex i kontrowersje związane ze skarbem (po angielsku)
  • Strona internetowa firmy Odyssey Marine Exploration (po angielsku)
  • Morze Śródziemne – morze międzykontynentalne leżące pomiędzy Europą, Afryką i Azją, o powierzchni około 2,5 mln km². Zasolenie wód Morza Śródziemnego wynosi 33–39‰.




    Reklama

    Czas generowania strony: 1.222 sek.