• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMS Illustrious - 1940



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Supermarine Walrus (pol. mors) amfibijna łódź latająca zaprojektowana przez R. J. Mitchella i produkowana w zakładach Supermarine, używana jako samolot rozpoznawczy i ratowniczy.Działo uniwersalne - armata okrętowa, która spełnia zadania zarówno artylerii głównej lub średniej okrętu, jak i przeciwlotniczej (artyleria uniwersalna). Działo uniwersalne, dzięki wysokim kątom podniesienia luf i odpowiednim systemom kierowania ogniem, może zwalczać cele nawodne (naziemne) i cele powietrzne. Zależnie od wielkości okrętu, artylerię uniwersalną stanowią działa kalibrów od 57 - 76 mm, przez 100 mm, do 127 - 130 mm (sporadycznie 152 mm). Działa uniwersalne wywodzą się z dział przeciwlotniczych, a o ich odmiennej klasyfikacji decyduje spełniana funkcja; określane są też w uproszczeniu po prostu jako działa przeciwlotnicze.

    HMS Illustrious – brytyjski lotniskowiec z okresu II wojny światowej. Był przedstawicielem preferowanej wówczas w Wielkiej Brytanii koncepcji lotniskowców pancernych, pierwszą jednostką swojego typu. Zwodowany w 1939 roku, do służby wszedł w maju 1940 roku jako czwarty okręt o tej nazwie w Royal Navy. Walczył na Morzu Śródziemnym, Oceanie Indyjskim a w końcowym okresie wojny na Pacyfiku. Z okrętu wystartowały samoloty do ataku na Tarent, następnie wspierał on lądowanie aliantów na Madagaskarze i desant pod Salerno. Wchodząc w skład Brytyjskiej Floty Pacyfiku wziął udział w bitwie o Okinawę. Był uszkodzony przez bombowce Luftwaffe na Morzu Śródziemnym oraz kamikaze na Pacyfiku. Po zakończeniu II wojny światowej został przeklasyfikowany na lotniskowiec szkolny. Pozostał w służbie do 1954 roku, po czym został odstawiony do rezerwy i sprzedany na złom 3 listopada 1956 roku.

    Skrzydło samolotu (płat nośny) – zespół płatowca, jeden z głównych elementów konstrukcyjnych stałopłatów (samolotów, szybowców) służący do wytwarzania siły nośnej. W przekroju skrzydło ma kształt profilu lotniczego. Na krawędzi skrzydła umieszczone są lotki i często urządzenia do zwiększenia siły nośnej (sloty, klapy). Skrzydło tworzy często zespół konstrukcyjny w skład którego mogą wchodzić gondole silnikowe, podwozie, zbiorniki paliwa oraz pomieszczenia na ładunek użytkowy.Maszynownia – pomieszczenie, przedział statku lub okrętu albo budynek (hala), z ustawionymi maszynami np. silnikami, pompami itp. Na statkach parowych razem z kotłownią dostarczającą parę tworzyła siłownię. Na motorowcach często jest utożsamiana z siłownią. Małe kotłownie często były łączone razem z maszynowniami w jednym pomieszczeniu, czasami w postaci lokomobili.

    Projektowanie i budowa[ | edytuj kod]

    Projektowanie nowych lotniskowców dla Royal Navy rozpoczęto w 1935 roku. Ich konstrukcję, podobnie jak budowanego już „Ark Royal”, zdeterminowały wymagania dotyczące działań na wodach europejskich w warunkach przewagi nieprzyjacielskich samolotów startujących z lotnisk lądowych. Miały to być okręty silnie opancerzone i uzbrojone nawet kosztem ograniczenia liczby zabieranych samolotów pokładowych. Ponieważ budowa „Ark Royal” wyczerpała limit tonażu lotniskowców przyznany Wielkiej Brytanii na konferencji waszyngtońskiej, nowe jednostki miały do 1942 roku zastąpić w linii przestarzałe „Argus”, „Eagle”, „Hermes” i „Furious”.

    Stępka – główny wzdłużny element konstrukcyjny szkieletu statku wodnego. Stępka występuje w postaci belkowej i płaskiej. Na stępce opierają się wręgi, a na żaglowcach w nadstępkach także pionowe maszty.Louis Francis Albert Victor Nicholas George Mountbatten, 1st Earl Mounbatten of Burma (hrabia Mountbatten-Birmy) KG, GCB, OM, GCSI, GCIE, GCVO, DSO, PC (ur. 25 czerwca 1900 w Windsorze, zm. 27 sierpnia 1979 w zatoce Donegal, Irlandia) – brytyjski polityk i wojskowy, admirał floty, ostatni wicekról Indii i przedostatni gubernator generalny Indii.

    Postanowienia drugiej konferencji londyńskiej z 1936 roku ustanowiły limit wyporności standardowej lotniskowców na 23 000 ton angielskich (ts), co zostało uwzględnione przez projektantów przy opracowywaniu planów okrętów. Pierwszy lotniskowiec nowego typu został zamówiony 12 stycznia 1937 roku w stoczni koncernu Vickers-Armstrongs w Barrow-in-Furness. Stępkę pod budowę położono 27 kwietnia 1937 roku, zaś wodowanie odbyło się 5 kwietnia 1939 roku. Matką chrzestną okrętu była lady Henderson, żona admirała Reginalda Hendersona (do marca 1939 roku pełnił urząd Trzeciego Lorda Morskiego i Głównego Inspektora Floty), który był jednym z głównych inspiratorów projektu. Lotniskowiec otrzymał nazwę „Illustrious” po raz czwarty w historii w Royal Navy.

    Blackburn Roc – brytyjski samolot myśliwski. Produkowany w wytwórni Blackburn w latach 1939-1940 w liczbie 136 sztuk.Dakar (wolof: Ndakaaru) – stolica i największe miasto Senegalu. Położone w zachodniej części kraju, nad wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego, na Półwyspie Zielonego Przylądka, naprzeciw wysepki Gorée. Ludność: 2,4 mln (2006).

    Po wybuchu II wojny światowej okręt, będący w fazie wyposażania, otrzymał zamiast dotychczasowego numeru stoczniowego 732 oznaczenie kodowe J.3986. Pomimo toczącej się wojny prace wykończeniowe przebiegały sprawnie, wyprzedzając przewidziany kontraktem harmonogram. Ostatecznie jednak, w związku z oczekiwaniem na montaż radaru typu 79, „Illustrious” opuścił stocznię 24 kwietnia 1940 roku. Podczas wypływania z basenu stoczniowego lotniskowiec staranował i zatopił holownik „Poolgard” (spotykana jest także pisownia „Poolgarth”) należący do Rea Towing Co. z Liverpoolu. Po pomyślnym zakończeniu prób zdawczo-odbiorczych, 25 maja 1940 roku okręt został przyjęty do służby w Royal Navy. W styczniu 1940 roku pierwszym dowódcą okrętu został mianowany komandor Denis William Boyd.

    Wyspy Karkanna (arab. جزر قرقنة = Dżuzur Karkana) - grupa dziewięciu wysp, położona w Zatoce Kabiskiej, 25 kilometrów od Safakisu. Najwyższy punkt na wyspach ma wysokość 13 metrów. Niegdyś było to miejsce zesłań.Riukiu (jap. 南西諸島, Nansei Shotō) – archipelag rozciągający się między Tajwanem a Kiusiu, należący do Japonii. Japońska nazwa Nansei Shotō oznacza „Wyspy Południowo-Zachodnie”. Oddziela Morze Wschodniochińskie od Morza Filipińskiego.

    Opis konstrukcji[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Lotniskowce typu Illustrious.

    Zgodnie z założeniami projektowymi, lotniskowce typu Illustrious były pierwszymi na świecie okrętami tej klasy z całkowicie opancerzonym hangarem. Cecha ta oraz przyjęty traktatowy limit wyporności wpłynęły na charakterystyki taktyczno-techniczne „Illustriousa” i jego bliźniaczych okrętów. Posiadały one tylko jeden pokład hangarowy, przez co ograniczona była liczba zabieranych samolotów.

    Andrew Browne Cunningham, 1. wicehrabia Cunningham of Hyundhope (ur. 7 stycznia 1883 w Dublinie, zm. 12 czerwca 1963 w Londynie) – brytyjski oficer Royal Navy, Admiral of the Fleet, podczas II wojny światowej dowódca Floty Śródziemnomorskiej (1939–1942), Pierwszy Lord Morski – naczelny dowódca Królewskiej Marynarki Wojennej i szef Sztabu Morskiego (1943–1946), Wysoki Komisarz Zgromadzenia Ogólnego Kościoła Szkocji (1950–1952), Lord Wielki Steward (1953).Norfolk Naval Shipyard (NNSY), określana także jako Norfolk Navy Yard w Portsmouth (Wirginia), jest należącą do Dowództwa Systemów Morskich stocznią United States Navy mającą na celu modyfikacje i naprawy okrętów bez marży zysku. Ulokowana w pobliżu Elizabeth River NNSY, jest najstarszym i największym przedsiębiorstwem tego typu należącym do US Navy.

    „Illustrious” miał długość całkowitą 225,55 m, szerokość maksymalną 29,18 m oraz średnie zanurzenie przy wyporności pełnej wynoszące 8,8 m. Był podzielony poprzecznymi grodziami na 20 przedziałów wodoszczelnych i wzdłużnie na trzy przedziały. Na kadłubie nadbudowany był pokład lotniczy, którego długość w 1940 roku wynosiła 227,07 m, długość użytkowa, ograniczona przez zaokrąglone w dół (ze względów aerodynamicznych) sekcje przednią i tylną – 189 m, zaś szerokość maksymalna 29 m. W sekcji dziobowej na lewej burcie usytuowana była katapulta startowa BH-III o napędzie hydropneumatycznym i długości 29 m. Lądowanie samolotów ułatwiało sześć lin hamujących i dwie bariery bezpieczeństwa. Czterokondygnacyjna nadbudówka była usytuowana na prawej burcie i miała długość 51,8 m, szerokość 6,1 m oraz wysokość (bez masztów) 12,8 m. Pancerz burtowy „Illustriousa” miał na linii wodnej grubość 114 mm, a pancerny pokład lotniczy grubość 38 mm.

    Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Krążownik przeciwlotniczy – historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa.

    Pokład hangarowy miał formę pancernej cytadeli o ścianach grubości 114 mm i stropie grubości 76 mm oraz długości 139,6 m, szerokości 18,9 m i wysokości 4,9 m. W razie pożaru można go było podzielić za pomocą stalowych kurtyn ognioodpornych na trzy niezależne sekcje. Komunikację z pokładem lotniczym zapewniały dwie windy o nośności 6000 kg, umożliwiające wyniesienie samolotu w ciągu 30 sekund. Ze względu na niemożność opancerzenia wind, był to jedyny słaby punkt okrętu, dlatego przewidziano możliwość odcięcia szybu windy od hangaru przy pomocy pancernej rolety. Całość opancerzenia miała zabezpieczać przed skutkami trafienia bombą przeciwpancerną o wadze do 227 kg lub pociskiem kalibru do 152 mm.

    Sabang – miasto w Indonezji w okręgu specjalnym Aceh na wyspie Weh na morzu Andamańskim, na północ od Sumatry; 25 tys. mieszkańców (2006).Tone (jap. 利根 重巡洋艦) – japoński krążownik ciężki typu Tone z okresu II wojny światowej, który wszedł do służby w 1938 roku. Okręt nazwano imieniem rzeki płynącej na wyspie Honsiu. Przez większą część wojny działał wspólnie z bliźniaczym krążownikiem „Chikuma” w misjach związanych z zabezpieczeniem działania lotniskowców, głównie za pomocą pokładowych samolotów rozpoznawczych.

    Napęd lotniskowca stanowiły trzy turbiny parowe Parsonsa umieszczone w osobnych maszynowniach oddzielonych grodziami wodoszczelnymi. Łączna projektowana moc siłowni wynosiła 111 000 shp, na próbach w maju 1940 roku osiągnięto moc maksymalną na wałach 113 377 shp i prędkość 30,5 węzła. Parę do turbin dostarczało sześć kotłów typu Admiralicji, rozmieszczonych po dwa w trzech kotłowniach. Turbiny napędzały za pośrednictwem przekładni redukcyjnych trzy wały napędowe z trójłopatowymi śrubami o średnicy 4,72 m, wykonanymi z brązu. Po opuszczeniu stoczni, okręt posiadał tymczasowe śruby stalowe, wymienione na właściwe w trakcie prób odbiorczych w Liverpoolu.

    Littorio (30 lipca 1943 roku przemianowany na Italia) – włoski pancernik typu Littorio (zwanego też typem Vittorio Veneto) z okresu II wojny światowej.Durban (zulu eThekwini, wym. [ˈɛːʔtʰɛˌkwinĭ]) – miasto i główny port Republiki Południowej Afryki i największe miasto prowincji KwaZulu-Natal (nie jest jednak jej stolicą, którą jest dużo mniejszy Pietermaritzburg). Durban położony jest nad Oceanem Indyjskim. Jest on jednym z największych miast RPA i liczy ponad 3,4 mln mieszkańców (2007). Jest dużym ośrodkiem turystycznym, co zawdzięcza subtropikalnemu klimatowi oraz licznym plażom. To właśnie podczas szczytu w tym mieście, 9 lipca 2002 roku, w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej powołana została Unia Afrykańska.

    Energię elektryczną zapewniało sześć turbogeneratorów o mocy po 400 kW każdy, umieszczonych dla zabezpieczenia przed możliwymi uszkodzeniami w warunkach bojowych w osobnych przedziałach. Po utracie „Ark Royal” (między innymi na skutek braku energii elektrycznej), dodano jeszcze cztery awaryjne generatory wysokoprężne o mocy po 60 kW każdy.

    Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.HMS Dorsetshire – brytyjski krążownik ciężki typu County z okresu międzywojennego i II wojny światowej. Okręt był drugą i ostatnią jednostką trzeciej serii produkcyjnej krążowników typu County, znanej jako podtyp Norfolk. W służbie od 1930, w 1942 zatopiony przez japońskie lotnictwo.

    Główne uzbrojenie artyleryjskie lotniskowca stanowiło osiem podwójnych wież z działami uniwersalnymi kal. 114 mm, rozmieszczonych po dwie na sponsonach znajdujących się na obu burtach w dziobowej i rufowej sekcji okrętu poniżej poziomu pokładu startowego. Każda z grup dział dysponowała osobnym dalocelownikiem. Początkowo uzupełniało je pięć (według niektórych źródeł sześć) ośmiolufowych zestawów armat kal. 40 mm, tzw. pom-pomów; w czasie kolejnych modernizacji lekkie uzbrojenie przeciwlotnicze wzmacniane było o kolejne działa.

    Operacja Avalanche (ang.: lawina) to nazwa rozpoczętego 9 września 1943, lądowania aliantów na południe od Neapolu, w okolicach miasta Salerno (Morze Tyrreńskie) w czasie kampanii włoskiej. Inwazja Włoch rozpoczęła się 10 lipca lądowaniem aliantów na Sycylii. Wraz z lądowaniami sił brytyjskich w południowych Włoszech (operacje Slapstick i Baytown), 3 września lądowała w rejonie Reggio 8 Armia angielska po silnym bombardowaniu morskim i lotniczym. Operacja miała na celu szybkie zajęcie terytorium Włoch, po rozejmie między siłami Włoch i Aliantów zawartym 3 września i ogłoszonym 8 września. Po ogłoszeniu rozejmu siły floty włoskiej przeszły na Maltę. 9 września rozpoczęła lądowanie 5 Armia amerykańsko-brytyjska pod dowództwem gen. Marka Clarka (600 jednostek morskich z 8 dywizjami amerykańskimi i brytyjskimi na pokładach). Lądowanie poprzedzone było przygotowaniem artyleryjskim 4 pancerników oraz bombardowaniem lotnictwa sprzymierzonych. 11 września 5 Armia spotkała się z silnym kontrnatarciem sił niemieckich wspieranych przez lotnictwo. Niemcy w rejony dzialania 5 i 8 Armii ściągnęli siły ok. 13 dywizji w tym dużą ilość oddziałów pancernych. Niemcy mieli dogodną sytuację ze względu na brak użycia przez sprzymierzonych wsparcia powietrznego ze względu na duże odległości do lotnisk. Niemcom udało się zatrzymać wojska aliantów, a nawet zepchnąć je na odległość 1000 m. od brzegów w dniach 14-15 września. W krytycznym momencie alianci rzucili do walki całe lotnictwo średniego i dalekiego zasięgu. Od strony morza użyli 6 okrętów liniowych, 7 lotniskowców, 13 krążowników i ok 60 niszczycieli (w tym trzy polskie. W wyniku kontruderzenia sił morskich, lotnictwa i sil lądowych 16 września Niemcy zostali rozbici. a 5 armia połączyła się z 8 armią ok. 40 mol na południowy wschód od Salerno. 17 września Niemcy wycofali się na wcześniej przygotowane linie obronne na drodze do Rzymu. Sojusznicy do prowadzenia dalszej operacji zmuszeni byli ściągnąć dodatkowe siły i zorganizowaną koordynacją działań lądowych i morskich. W wyniku dalszych walk 1 października zdobyli Neapol.Sydney (wym. [ˈsɪdni]) – największe miasto Australii i Oceanii z liczbą ludności wynoszącą ponad 5,3 mln mieszkańców, także stolica stanu Nowa Południowa Walia. Założone w 1788 roku, Sydney jest znaczącym centrum finansowym, handlowym, transportowym, kulturalnym i turystycznym, mając status metropolii o znaczeniu globalnym. Metropolia jest także dużym węzłem komunikacyjnym z największym międzynarodowym lotniskiem w Australii, które obsłużyło prawie 42 milionów pasażerów w 2016 roku, i rozbudowaną siecią drogową i kolejową. Położone jest na wschodnim wybrzeżu nad Oceanem Spokojnym.

    Pierwszym radarem zainstalowanym na „Illustrious” był aparat typu 79, z osobnymi antenami nadawczą i odbiorczą. W miarę powstawania nowych, doskonalszych konstrukcji, okręt był wyposażany w kolejne radiolokatory: typ 281, typ 285, typ 277 i typ 960.

    W chwili wejścia do służby załoga lotniskowca liczyła (wraz z personelem latającym) 1229 oficerów, podoficerów i marynarzy. W latach późniejszych, w związku ze zmianami w składzie grupy lotniczej i zwiększaniem liczby działek przeciwlotniczych, wzrosła do 1997 osób w ostatnim roku działań wojennych. Po powojennej przebudowie na okręt szkolny liczba zaokrętowanych zmniejszyła się i w 1948 roku wynosiła 1090 osób.

    Suchy dok – rodzaj budowli hydrotechnicznej w porcie wodnym, najczęściej w stoczni. Jest to wąski basen portowy ze szczelnymi wrotami oraz urządzeniami wypompowującymi z jego wnętrza wodę.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    James Fownes Somerville GCB, GBE, DSO (ur. 17 lipca 1882 w Weybridge w hrabstwie Surrey, zm. 19 marca 1949 w Dinder w hrabstwie Somerset) − brytyjski wojskowy, admirał Royal Navy, uczestnik obu wojen światowych. Podczas II wojny światowej dowodził między innymi operacją Catapult, brał udział w pościgu za "Bismarckiem" oraz kierował brytyjską misją morską w Waszyngtonie.
    Valletta (malt. Il-Belt Valletta) - stolica Malty położona na półwyspie Sciberras pomiędzy dwiema zatokami Grand Harbour i Marsamxett Harbour. Jest najdalej wysuniętą na południe europejską stolicą. Siedziba gminy o tej samej nazwie.
    USS Saratoga (CV-3) − amerykański lotniskowiec typu Lexington, wprowadzony do służby w 1927. Został przebudowany z krążownika liniowego typu Lexington. Wraz z bliźniaczym lotniskowcem "Lexington" (CV-2) był pierwszym dużym lotniskowcem Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych i służył w niej przez cały okres II wojny światowej, biorąc udział w walkach z Japonią na Pacyfiku i będąc wielokrotnie w tych walkach uszkadzany.
    Aerofiniszer (z ang. aerofinisher) — rodzaj łapacza samolotu, urządzenia stosowanego do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania wykorzystywany głównie na pokładach lotniskowców, ale także na lotniskach lądowych. Zespół aerofiniszera składa się z kilku grubych lin stalowych, zazwyczaj czterech, zamocowanych w poprzek pokładu startowego do specjalnych tłumików hydraulicznych. Liny te instaluje się na wysokości od kilkunastu, a czasem nawet powyżej 20 cm nad powierzchnią lądowiska. Zadaniem pilota lądującego samolotu jest złapanie przy pomocy specjalnego wysuwanego z części ogonowej haka za jedną z lin, co powoduje gwałtowne wyhamowanie maszyny na odcinku od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Liny aerofiniszera na lotniskowcu są numerowane od 1 do 4 licząc od rufy, a idealne lądowanie polega na złapaniu liny numer 3. Siła tłumienia lin hamujących jest regulowana w zależności od typu lądującego samolotu i jego masy, dlatego też przed lądowaniem, pilot raportuje obsłudze pokładu startowego stan paliwa i uzbrojenia. Zbyt luźna lina nie zatrzyma samolotu przed końcem pokładu, natomiast zbyt mocno napięta może poważnie uszkodzić maszynę. Przeciążenie podczas lądowania z wykorzystaniem aerofiniszera dochodzi do 4 g.
    Okinawa (jap. 沖縄本島, Okinawa hontō) – japońska wyspa na Oceanie Spokojnym w archipelagu Wysp Okinawa będącym częścią archipelagu Wysp Ryūkyū, 1 084 253 mieszkańców (2006), pow. 1,21 tys. km², nizinna.
    Fairey Barracuda – brytyjski samolot torpedowy i bombowy, zaprojektowany i zbudowany w 1940 roku w wytwórni Fairey Aviation Company Limited
    Suda – zatoka, gmina i miejscowość portowa na Krecie. Obecnie znajduje się tam baza morska NATO, a także cmentarz aliancki z okresu II wojny światowej, na którym pochowani są również cywile zabici podczas walk o Kretę. Na cmentarzu pochowany jest również polski lotnik zestrzelony 19 listopada 1943 w okolicach Krety J. Zbyszyński. Według tablicy umieszczonej na cmentarzu, spoczywa tam: 862 Brytyjczyków, 5 Kanadyjczyków, 197 Australijczyków, 446 Nowozelandczyków, 9 obywateli RPA, 1 Hindus, 7 innych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.158 sek.