• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMS Formidable - 1940

    Przeczytaj także...
    Kismaju (som. Kismaayo; arab. كيسمايو, Kīsmāyū) – portowe miasto w południowej części Somalii liczące około 245 000 mieszkańców. Jest stolicą regionu Dżuba Dolna. Trzecie co do wielkości miasto w Somalii. Położone 528 km na południowy zachód od stolicy kraju, Mogadiszu, przy ujściu rzeki Dżuby do Oceanu Indyjskiego. Ośrodek przemysłowy (przemysł stoczniowy, rybny, obuwniczy, spożywczy), handlowo-usługowy. Port handlowy (głównie wywóz bananów), rybacki i lotniczy. Miasto zostało założone w 1872 r.Operacja Torch (z ang. „Pochodnia”) – amerykańsko-brytyjska operacja desantowa we francuskiej części Afryki Północnej, rozpoczęta nocą 7/8 listopada 1942.
    Andrew Browne Cunningham, 1. wicehrabia Cunningham of Hyundhope (ur. 7 stycznia 1883 w Dublinie, zm. 12 czerwca 1963 w Londynie) – brytyjski oficer Royal Navy, Admiral of the Fleet, podczas II wojny światowej dowódca Floty Śródziemnomorskiej (1939–1942), Pierwszy Lord Morski – naczelny dowódca Królewskiej Marynarki Wojennej i szef Sztabu Morskiego (1943–1946), Wysoki Komisarz Zgromadzenia Ogólnego Kościoła Szkocji (1950–1952), Lord Wielki Steward (1953).

    HMS Formidable – brytyjski lotniskowiec z okresu II wojny światowej. Zwodowany 17 sierpnia 1939 roku jako drugi okręt typu Illustrious. Matką chrzestną okrętu została Lady Kingsley-Wood, żona ówczesnego sekretarza ds. lotnictwa. Oficjalnie HMS "Formidable" wszedł do służby w Royal Navy 24 listopada 1940 roku.

    Bitwa u przylądka Matapan – bitwa morska stoczona w czasie II wojny światowej w dniach 27-29 marca 1941, u brzegów Grecji, nieopodal przylądka Tajnaron (wówczas Matapan), pomiędzy marynarką aliancką a włoską. Zespół okrętów marynarki brytyjskiej Royal Navy i australijskiej Royal Australian Navy pod dowództwem admirała Andrew Cunninghama zadał poważne straty włoskiej Regia Marina, dowodzonej przez admirała Angelo Iachino. Była to największa bitwa morska stoczona w czasie II wojny światowej na Morzu Śródziemnym.Operacja Avalanche (ang.: lawina) to nazwa rozpoczętego 9 września 1943, lądowania aliantów na południe od Neapolu, w okolicach miasta Salerno (Morze Tyrreńskie) w czasie kampanii włoskiej. Inwazja Włoch rozpoczęła się 10 lipca lądowaniem aliantów na Sycylii. Wraz z lądowaniami sił brytyjskich w południowych Włoszech (operacje Slapstick i Baytown), 3 września lądowała w rejonie Reggio 8 Armia angielska po silnym bombardowaniu morskim i lotniczym. Operacja miała na celu szybkie zajęcie terytorium Włoch, po rozejmie między siłami Włoch i Aliantów zawartym 3 września i ogłoszonym 8 września. Po ogłoszeniu rozejmu siły floty włoskiej przeszły na Maltę. 9 września rozpoczęła lądowanie 5 Armia amerykańsko-brytyjska pod dowództwem gen. Marka Clarka (600 jednostek morskich z 8 dywizjami amerykańskimi i brytyjskimi na pokładach). Lądowanie poprzedzone było przygotowaniem artyleryjskim 4 pancerników oraz bombardowaniem lotnictwa sprzymierzonych. 11 września 5 Armia spotkała się z silnym kontrnatarciem sił niemieckich wspieranych przez lotnictwo. Niemcy w rejony dzialania 5 i 8 Armii ściągnęli siły ok. 13 dywizji w tym dużą ilość oddziałów pancernych. Niemcy mieli dogodną sytuację ze względu na brak użycia przez sprzymierzonych wsparcia powietrznego ze względu na duże odległości do lotnisk. Niemcom udało się zatrzymać wojska aliantów, a nawet zepchnąć je na odległość 1000 m. od brzegów w dniach 14-15 września. W krytycznym momencie alianci rzucili do walki całe lotnictwo średniego i dalekiego zasięgu. Od strony morza użyli 6 okrętów liniowych, 7 lotniskowców, 13 krążowników i ok 60 niszczycieli (w tym trzy polskie. W wyniku kontruderzenia sił morskich, lotnictwa i sil lądowych 16 września Niemcy zostali rozbici. a 5 armia połączyła się z 8 armią ok. 40 mol na południowy wschód od Salerno. 17 września Niemcy wycofali się na wcześniej przygotowane linie obronne na drodze do Rzymu. Sojusznicy do prowadzenia dalszej operacji zmuszeni byli ściągnąć dodatkowe siły i zorganizowaną koordynacją działań lądowych i morskich. W wyniku dalszych walk 1 października zdobyli Neapol.

    Przebieg służby[ | edytuj kod]

    HMS Formidable w Sydney, 1945 rok

    Początkowo lotniskowiec służył w Home Fleet na Atlantyku, biorąc udział w bezowocnych poszukiwaniach niemieckich krążowników pomocniczych. Stąd też został na początku stycznia 1941 roku skierowany do Floty Śródziemnomorskiej adm. Cunninghama z bazą w Aleksandrii. Podczas rejsu do Egiptu (trasą wokół Afryki) samoloty pokładowe okrętu zaatakowały włoskie porty nad Morzem Czerwonym: Kismaju, Mogadiszu i Massaua. W marcu 1941 HMS "Formidable" brał udział w bitwie u przylądka Matapan. Załogi samolotów startujących z pokładu lotniskowca w trzech atakach przeprowadzonych przeciw okrętom włoskim 28 marca 1941 uszkodziły torpedami pancernik "Vittorio Veneto" oraz krążownik ciężki "Pola". 26 maja 1941 okręt uczestniczył w akcji na wodach Dodekanezu, gdzie jego samoloty zbombardowały włoskie lotnisko na wyspie Scarpanto (obecnie Karpatos). Tego samego dnia wycofujące się siły brytyjskie zostały zaatakowane przez Luftwaffe. W bitwie powietrznej strącono 6 niemieckich bombowców nurkujących Ju-87, jednak lotniskowiec otrzymał dwa bezpośrednie trafienia 500 kg bombami. Na pokładzie zginęło 12, a rannych zostało 10 marynarzy. Po prowizorycznych naprawach w Aleksandrii HMS "Formidable" został odesłany do Stanów Zjednoczonych, gdzie od sierpnia do listopada przeszedł remont w stoczni Norfolk Navy Yard w Wirginii. Po jego zakończeniu podczas rejsu przez Atlantyk okręt doznał kolejnych uszkodzeń na skutek kolizji z bliźniaczym HMS "Illustrious".

    Sydney (wym. [ˈsɪdni]) – największe miasto Australii i Oceanii z liczbą ludności wynoszącą ponad 5,3 mln mieszkańców, także stolica stanu Nowa Południowa Walia. Założone w 1788 roku, Sydney jest znaczącym centrum finansowym, handlowym, transportowym, kulturalnym i turystycznym, mając status metropolii o znaczeniu globalnym. Metropolia jest także dużym węzłem komunikacyjnym z największym międzynarodowym lotniskiem w Australii, które obsłużyło prawie 42 milionów pasażerów w 2016 roku, i rozbudowaną siecią drogową i kolejową. Położone jest na wschodnim wybrzeżu nad Oceanem Spokojnym. Fairey Barracuda – brytyjski samolot torpedowy i bombowy, zaprojektowany i zbudowany w 1940 roku w wytwórni Fairey Aviation Company Limited

    Od marca do sierpnia 1942 HMS "Formidable" działał na wodach Oceanu Indyjskiego. Potem powrócił na Morze Śródziemne, gdzie w składzie Force H działającej z Gibraltaru brał udział w operacjach: Torch, Husky oraz Avalanche. M.in. 17 listopada 1942 u wybrzeży Algierii samoloty pokładowe lotniskowca zatopiły niemieckiego U-Boota U-331 (odpowiedzialny za zatonięcie rok wcześniej pancernika HMS "Barham").

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Tirpitz – niemiecki pancernik z okresu II wojny światowej, bliźniaczy okręt „Bismarcka” i największa jednostka Kriegsmarine w latach 1941–1944. Pancernik Tirpitz jest największym okrętem wojennym, jaki kiedykolwiek służył pod banderą Niemiec i największym okrętem liniowym, zbudowanym w Europie.
    Samolot Grumman Martlet na pokładzie HMS "Formidable"

    Po zakończeniu służby na Morzu Śródziemnym i krótkiej służbie konwojowej w Arktyce HMS "Formidable" trafił na początku 1944 roku do czteromiesięcznego remontu. Od czerwca 1944 okręt ponownie wszedł w skład Home Fleet. W lipcu i sierpniu 1944 brał udział w operacjach mających na celu zatopienie niemieckiego pancernika "Tirpitz": Mascot (17 lipca 1944) i Goodwood (22 sierpnia 1944). We wrześniu 1944 lotniskowiec znów udał się na Morze Śródziemne, lecz ze względu na zakończenie walk na tym akwenie został skierowany na Daleki Wschód.

    Krążownik pomocniczy – historyczna klasa okrętów powstałych przez przebudowę i uzbrojenie dużych lub średnich statków cywilnych, używana głównie w okresie pierwszej i drugiej wojny światowej. Spotykanym anglojęzycznym skrótem jest AMC (ang. armed merchant cruiser).Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.

    1 marca 1945 HMS "Formidable" wpłynął do portu w Sydney. Działając w składzie Brytyjskiej Floty Pacyfiku, brał udział w inwazji na Okinawie (operacja Iceberg). 4 maja lotniskowiec został trafiony przez japoński samolot kamikaze, jednak dzięki opancerzonemu pokładowi lotniczemu okręt nie utracił zdolności bojowej, usuwając uszkodzenia w ciągu 5 godzin. Podobny atak miał miejsce 9 maja, ale w tym przypadku w pożarze hangaru po trafieniu przez kamikaze zniszczeniu uległo 16 samolotów. 18 maja poważne szkody wywołał na lotniskowcu wybuch spowodowany przypadkowym wystrzałem. Po krótkim remoncie 1 lipca 1945 HMS "Formidable" ponownie dołączył do składu Brytyjskiej Floty Pacyfiku tym razem jako okręt flagowy kontradm. Philipa Viana. W lipcu samoloty pokładowe lotniskowca brały udział w intensywnych atakach na Tokio i okolicę.

    Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy. II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Po zakończeniu wojny okręt przewoził jeńców brytyjskich z Japonii do Australii oraz zdemobilizowanych żołnierzy z Australii do Wielkiej Brytanii. W marcu 1947 roku HMS "Formidable" został w Portsmouth przeniesiony do rezerwy (tzw. unmaintained reserve – bez konserwacji i opieki), a 11 listopada 1953 kadłub sprzedano na złom firmie Shipbreaking Industries.

    Vought F4U Corsair (z ang. korsarz) – samolot myśliwski lotnictwa Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy) produkowany przez zakłady Vought-Sikorsky Aircraft (poprzednie Chance Vought) w latach 1942 - 1952. Podczas II wojny światowej samoloty te produkowały również pod oznaczeniem FG zakłady firmy Goodyear, oraz jako F3A zakłady Brewster.Na mapach: 36°08′N 5°21′W/36,133333 -5,350000 Gibraltar (zniekształcone arab. جبل طارق – Dżabal al-Tarik, "góra Tarika") – skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki; od 1713 terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii.

    Samoloty będące na wyposażeniu okrętu[ | edytuj kod]

  • styczeń 1941: 33 samoloty – Fairey Fulmar i Fairey Albacore
  • lipiec 1943: Grumman F4F Wildcat, Supermarine Seafire, Albacore
  • lipiec 1944: 40 samolotów – 16 Vought F4U Corsair, 24 Fairey Barracuda




  • Warto wiedzieć że... beta

    Krążownik ciężki - historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników. Klasa ta wykształciła się w latach 20. XX wieku i budowana była do pierwszych lat po II wojnie światowej. Krążowniki ciężkie początkowo nazywane były też krążownikami waszyngtońskimi. Podstawowym ich zadaniem było wspieranie innych okrętów w czasie bitew morskich, współdziałanie w ramach większych zespołów i niszczenie wrogiej żeglugi w ramach działań samodzielnych oraz ochrona własnych linii żeglugowych.
    Pancernik – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.
    U-Boot – powszechnie używane określenie okrętu podwodnego należącego do niemieckiej marynarki wojennej (w czasie I wojny światowej także austro-węgierskiej), szczególnie z czasów obu wojen światowych. W języku niemieckim słowo U-Boot (Unterseeboot) oznacza każdy okręt podwodny, niezależnie od jego przynależności państwowej.
    HMS Barham – brytyjski pancernik typu Queen Elizabeth służący w Royal Navy, nazwanym od admirała Charlesa Middletona 1. barona Barham. Okręt został zbudowany w stoczni John Brown w Clydebank, Szkocja i zwodowany w 1914 roku.
    Lotniskowce typu Illustrious - brytyjskie lotniskowce wprowadzone do służby w latach 1940-1941. Brały udział w II wojnie światowej. Typ składał się z czterech okrętów: HMS "Illustrious", HMS "Formidable", HMS "Victorious", HMS "Indomitable". HMS "Victorious" został przebudowany kilkakrotnie i służył do 1969, pozostałe trzy okręty zostały złomowane w latach 1953-1956.
    Dodekanez (gr. Δωδεκάνησα, Dodekánisa, co znaczy „dwanaście wysp”) – archipelag na Morzu Egejskim i prefektura (nomos) w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Południowe w Grecji ze stolicą w Rodos.
    Fairey Fulmar – brytyjski pokładowy samolot myśliwski z okresu II wojny światowej, zbudowany w wytwórni Fairey Aviation Co. Ltd.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.