• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMS Exeter - 1929



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Supermarine Walrus (pol. mors) amfibijna łódź latająca zaprojektowana przez R. J. Mitchella i produkowana w zakładach Supermarine, używana jako samolot rozpoznawczy i ratowniczy.Działo uniwersalne - armata okrętowa, która spełnia zadania zarówno artylerii głównej lub średniej okrętu, jak i przeciwlotniczej (artyleria uniwersalna). Działo uniwersalne, dzięki wysokim kątom podniesienia luf i odpowiednim systemom kierowania ogniem, może zwalczać cele nawodne (naziemne) i cele powietrzne. Zależnie od wielkości okrętu, artylerię uniwersalną stanowią działa kalibrów od 57 - 76 mm, przez 100 mm, do 127 - 130 mm (sporadycznie 152 mm). Działa uniwersalne wywodzą się z dział przeciwlotniczych, a o ich odmiennej klasyfikacji decyduje spełniana funkcja; określane są też w uproszczeniu po prostu jako działa przeciwlotnicze.
    Służba[ | edytuj kod]

    Ocean Atlantycki[ | edytuj kod]

    Tuż po wejściu do służby, w sierpniu-wrześniu 1931 na okręcie zainstalowano w Portsmouth katapultę z 2 wodnosamolotami i przedłużono mu nieco burty pokładu dziobowego, sięgające do pierwszego komina oraz usunięto drobne usterki. Okręt wcielono początkowo do 2. Eskadry Krążowników Floty Metropolii (Home Fleet). Uczestniczył następnie w pływaniach zagranicznych, m.in. w 1932 odbył z Eskadrą rejs do Indii Zachodnich (Karaiby) i do Kopenhagi. W grudniu 1933 „Exeter” przydzielono do Dywizjonu Południowoamerykańskiego, stacjonującego w Indiach Zachodnich. W 1935 odwiedził Chile, po czym we wrześniu tego roku w związku z wojną włosko-abisyńską skierowano okręt na Morze Śródziemne, do 1. Eskadry Krążowników w Aleksandrii. Po remoncie w Devonport pod koniec 1936, od początku 1937 okręt ponownie skierowano do Ameryki Południowej w celu reprezentowania tam interesów brytyjskich (od września 1936 do sierpnia 1939 dowodził nim kmdr Henry Harwood).

    Falklandy (ang. Falkland Islands) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna, z tego powodu są czasem również nazywane Malwinami, od ich hiszpańskiej nazwy Islas Malvinas.Nadbudówka – konstrukcja znajdująca się na pokładzie jednostki pływającej. Jej zadaniem jest zwiększenie pojemności pomieszczeń pod pokładem (poprzez zwiększenie ich wysokości ponad krawędź burty), nadanie jednostce odpowiedniego aerodynamicznego opływu, estetycznego kształtu oraz częściowo wzmocnienie jej konstrukcji. Dodatkowo nadbudówki stanowią obudowę otworów komunikacyjnych takich jak zejściówki.

    W chwili wybuchu II wojny światowej okręt w dalszym ciągu znajdował się w składzie Dywizjonu Południowoamerykańskiego, będąc jego okrętem flagowym (od 25 sierpnia 1939 dowódcą okrętu był Frederic Bell, a kmdr Harwood był dowódcą całego Dywizjonu, na pokładzie „Exetera”). 5 października 1939 „Exeter” wszedł w skład zespołu Force G, poszukującego niemieckiego rajdera"pancernika kieszonkowego"Admiral Graf Spee”, patrolując na południowym Atlantyku. 13 grudnia 1939 doszło do bitwy „Exetera” wraz z dwoma lekkimi krążownikami HMNZS „Achilles” i HMS „Ajax” z „Grafem Spee” u ujścia La Platy - pierwszego większego starcia morskiego II wojny światowej. Na „Exeterze” jako najsilniejszym z zespołu spoczął początkowo główny ciężar walki, jednakże został on ciężko uszkodzony 4 pociskami dział 280 mm „Grafa Spee” i licznymi odłamkami, które uszkodziły obie dziobowe wieże artylerii oraz pomost dowodzenia, raniąc lub zabijając jego obsadę i wywołały pożar. „Exeter” dalej prowadził mało skuteczny już ogień z ostatnich dwóch dział 203 mm, a następnie ok. 7.30 z 10-stopniowym przechyłem na lewą burtę i 650 tonami wody w kadłubie wycofał się do bazy na Falklandy. Zginęło 61 ludzi załogi, 23 było rannych (dowódca ocalał). Sam „Exeter” uzyskał 3 trafienia „Grafa Spee”, które jednak nie pozbawiły go możliwości bojowej.

    Nachi (jap. 那智, Nachi) – drugi z czterech ciężkich krążowników typu Myōkō zbudowany dla Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Pozostałymi okrętami należącymi do tego typu były: "Myōkō", "Ashigara" i "Haguro". Jego nazwa pochodzi od góry w prefekturze Wakayama.Oliver Loudon Gordon (ur. 26 stycznia 1896, zm. 30 stycznia 1973) – brytyjski komandor, dowódca krążownika ciężkiego HMS "Exeter" od 11 marca 1941 roku do momentu jego zatonięcia w drugiej bitwie na Morzu Jawajskim 1 marca 1942 roku.

    Po prowizorycznych naprawach, „Exeter” dopłynął 15 lutego 1940 do Wielkiej Brytanii (spotykając się z owacyjnym powitaniem), a następnie do marca 1941 był remontowany w Devonport. Wzmocniono przy tym artylerię przeciwlotniczą, instalując 4 podwójne stanowiska dział 102 mm Mk XIX zamiast 4 pojedynczych i dodając dwa czterolufowe działka 40 mm "pom-pom". Zamontowano też radary i wymieniono maszty na trójnożne.

    Haguro (jap. 羽黒, Haguro) – ostatni krążownik ciężki typu Myōkō należący do Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Jego nazwa pochodzi od góry Haguro w prefekturze Yamagata. Pozostałymi okrętami należącymi do typu były: "Myōkō" (妙高), "Nachi" (妙高) i "Ashigara" (足柄).Rajder − określenie okrętów używanych w trakcie wojny jako korsarskie, do zwalczania i dezorganizowania żeglugi nieprzyjaciela na jego liniach komunikacyjnych (działania rajderskie lub krążownicze). Nie można w tym wypadku mówić o jakiejś klasie okrętów. Słowo „rajder” określa przeznaczenie okrętu w danej chwili i nie determinuje żadnego z parametrów bojowych okrętu.

    Ocean Spokojny[ | edytuj kod]

    Atak japońskich bombowców na HMS "Exeter" w czasie bitwy na Morzu Jawajskim

    22 maja 1941 „Exeter” wypłynął na Bliski Wschód w osłonie konwoju, który w lipcu dopłynął do Adenu. W październiku okręt został skierowany dalej, na Daleki Wschód, z konwojem do Rangunu. W chwili przyłączenia się Japonii do wojny, „Exeter” został skierowany celem dołączenia do okrętów liniowych HMS „Prince of Wales” i „Repulse”, lecz nie zdążył do nich dołączyć przed ich zatopieniem pod Kuantanem. Dopiero w styczniu 1942 „Exeter” przybył do Holenderskich Indii Wschodnich (ob. Indonezja). 14 stycznia 1942 wszedł w skład wspólnych alianckich sił ABDACOM. Brał początkowo w styczniu i lutym udział w eskortowaniu konwojów w cieśninie Sunda i cieśninie Bangka.

    Wyrzutnia torpedowa — odporna na ciśnienie wody struktura wyposażona we wrota wylotowe z przodu oraz zamkowe zamknięcie wsadowe, służąca do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu, a dawniej także z lądu. Z uwagi na sposób wystrzeliwania torpedy, wyrzutnie mogą przybrać postać wyrzutni impulsowych, bądź występujących niezależnie od nich wyrzutni swobodnego wypływania (swim-out).Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.

    14 lutego 1942 HMS „Exeter”, bazujący w Batawii, wszedł w skład Zespołu Uderzeniowego sił ABDACOM. 15 lutego zespół wyruszył w celu przechwycenia japońskich transportowców w pobliżu wyspy Bangka, lecz operacja nie powiodła się wobec ataku japońskiego lotnictwa pokładowego. 26 lutego wieczorem „Exeter” w składzie Zespołu Uderzeniowego ABDACOM wyszedł z Surabai w morze w celu przechwycenia japońskiego konwoju. 27 lutego po południu zespół wykrył japońskie okręty, na skutek czego doszło do bitwy na Morzu Jawajskim, rozpoczętej ok. 16.17. HMS „Exeter” płynąc jako drugi w linii alianckich krążowników prowadził ogień do okrętów japońskich, lecz o godz. 17.08 został trafiony pociskiem kalibru 203 mm krążownika „Haguro”, który wpadł szybem wentylacyjnym do dziobowej kotłowni i rozerwał się, uszkadzając 6 z 8 kotłów. „Exeter” wyszedł z linii z prędkością zmniejszoną do 11 węzłów, po czym wycofał się do Surabai.

    Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.Armata morska 4-calowa (102 mm) Mark XVI (oznaczenie brytyjskie: 4 inch L/45 QF HA Mark XVI, w skrócie Mk. XVI) - brytyjska morska armata uniwersalna kalibru 102 mm z lat 30. XX wieku, występująca przede wszystkim w wersji podwójnie sprzężonej na podstawie Mark XIX. Było to najliczniejsze działo średniego kalibru na okrętach brytyjskich podczas II wojny światowej, używane także na niektórych okrętach sojuszniczych.
    Tonący „Exeter”

    Po prowizorycznych naprawach i uruchomieniu trzech uszkodzonych kotłów, „Exeter” wyszedł z Surabai 28 lutego 1942 wieczorem w eskorcie niszczycieli HMS „Encounter” i USS „Pope”, kierując się do cieśniny Sunda, w celu remontu na Cejlonie. Sprawne miał tylko dwie wieże armat. 1 marca około 4 rano aliancki zespół napotkał jednak japońskie ciężkie krążowniki „Haguro”, „Nachi”, a następnie "Ashigara" i „Myōkō” w towarzystwie niszczycieli. Próba zgubienia przeciwnika, a następnie ucieczki nie powiodła się, gdyż „Exeter” był w stanie osiągnąć jedynie 24 węzły i rano doszło do walki. „Exeter” ostrzeliwał Japończyków zza zasłony dymnej postawionej przez niszczyciele, lecz niecelnie; około 11 wystrzelił też niecelnie torpedy. O 11.20 pocisk japoński 203 mm trafił w przednią kotłownię „Exetera”, pozbawiając go napędu i zasilania. Okręt odniósł także inne uszkodzenia i został zaatakowany torpedami przez niszczyciel „Inazuma”. Ponieważ dalsza walka była niemożliwa, dowódca kmdr Oliver Gordon rozkazał o 11.35 opuścić okręt i samozatopić go, co nastąpiło ok. 12. „Exeter” zatonął w rejonie pozycji ok. 5°00′S 111°00′E/-5,000000 111,000000 (oba niszczyciele alianckie zostały również zatopione). Zginęło 52 członków załogi, 653 wraz z dowódcą zostało uratowanych i trafiło do niewoli japońskiej, gdzie jednak aż 153 zmarło z różnych przyczyn przed końcem wojny.

    Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.Bitwa na Morzu Jawajskim – bitwa morska stoczona 27 lutego 1942 roku podczas II wojny światowej, między flotą aliancką a japońską na Morzu Jawajskim, na północ od Jawy. Zakończyła się zwycięstwem japońskim i zniszczeniem trzonu floty holenderskiej na obszarze Azji Południowo-Wschodniej. Następstwem bitwy było kilka mniejszych akcji morskich wokół Jawy, w tym mała, ale znacząca bitwa w Cieśninie Sundajskiej.

    W 2008, po sześciu latach poszukiwań, wrak krążownika został odnaleziony ok. 90 mil na północ od wyspy Bawean (ok. 60 mil od pozycji, którą podał dowódca „Exetera”, Oliver Gordon, w swojej wydanej po wojnie książce). Okręt nosi ślady uszkodzeń odniesionych w ostatniej walce, a maksymalnie obniżone lufy dział świadczą o bliskim dystansie, na jakim toczyła się walka. W pobliżu odnaleziono też wrak niszczyciela HMS „Encounter”. Władze brytyjskie zwróciły się do rządu Indonezji o objęcie wraków ochroną, jako grobów wojennych.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Indie Zachodnie (obecnie Karaiby) – najwcześniejsza z nazw używanych w odniesieniu do wysp położonych w basenie Morza Karaibskiego. Z upływem czasu zaczęto używać innych nazw, takich jak Antyle czy Karaiby. Dzisiaj nazwą Indie Zachodnie określa się jedynie wyspy należące do Małych Antyli i Bahamów.

    Według różnych źródeł w obecnej chwili wrak został nielegalnie wydobyty i zezłomowany. Śledztwo w tej sprawie ma odkryć sprawców.

    Dowódcy:

  • od 13. 04. 1931 - Capt. Isham Gibson
  • od 03. 08. 1932 - Capt. Harold Franklin
  • od 10. 10. 1933 - Capt. Alfred Evans
  • od 07. 10. 1935 - Capt. Cyril Douglas-Pennant
  • od 17. 09. 1936 - Capt. Henry Harwood
  • od 25. 08. 1939 - Capt. Frederick Bell
  • od 11. 12. 1940 - Capt. Walter Beckett
  • od 11. 03. 1941 - Capt. Oliver Gordon
  • Dane techniczne[ | edytuj kod]

  • wyporność:
  • okrętu pustego: 8235 ts
  • standardowa: 8390 ts
  • z połową paliwa: 9644 ts
  • pełna: 10 620 ts
  • Uzbrojenie i wyposażenie:

    Aden (Adan) to miasto w Jemenie nad Zatoką Adeńską (Morze Arabskie), 170 km na wschód od cieśniny Bab al-Mandab. Kolonia brytyjska w latach 1839–1962. Dobrze zachowane liczne pałace i nowożytne fortyfikacje nadbrzeżne. Znany ośrodek wypoczynkowy. Miasto liczy 737 811 mieszkańców (dane z grudnia 2004). Drugie co do wielkości miasto kraju.Okręt flagowy – okręt, na którym znajduje się dowódca zespołu okrętów lub całej floty. Obecność dowódcy symbolizuje flaga lub proporzec na maszcie. Okrętów flagowych może być tyle, ile jest samodzielnie działających zespołów okrętów w czasie wojny. W czasie pokoju jest jeden symboliczny okręt wyznaczony do pełnienia funkcji okrętu flagowego dla całej floty.
  • 1931-1940
  • 6 dział kalibru 203 mm Mk VIII w wieżach dwudziałowych Mk II* (3xII)
  • długość lufy: 50 kalibrów (L/50), szybkostrzelność: 3-4 strz/min, masa pocisku: 116,1 kg, donośność: 28 030 m, kąt podniesienia: -3°+50°
  • 4 działa przeciwlotnicze 102 mm Mk V (4xI)
  • 2 działka przeciwlotnicze 40 mm Vickers Mk II (2xI)
  • 6 wyrzutni torpedowych 533 mm (2xIII)
  • 2 wodnosamoloty (od 1931 Fairey IIIF, od 1935 Hawker Osprey, od 1936 Supermarine Walrus), 2 katapulty (jedna podwójna)
  • 1941-1942
  • 6 dział kalibru 203 mm Mk VIII w wieżach dwudziałowych Mk II* (3xII).
  • 8 uniwersalnych dział przeciwlotniczych 102 mm Mk XVI w stanowiskach dwudziałowych Mk XIX (4xII))
  • 16 działek plot 40 mm Mk VIII w stanowiskach poczwórnych Mk VII (4xIV)
  • 8 wkm Vickers 12,7 mm plot (2xIV)
  • 6 wyrzutni torpedowych 533 mm (2xIII)
  • 1 wodnosamolot (Supermarine Walrus), 2 katapulty
  • Opancerzenie:

    Krążowniki ciężkie typu County – typ brytyjskich krążowników ciężkich z okresu II wojny światowej. Okręty budowano w 3 podstawowych wersjach: Kent, London i Norfolk. Łącznie zbudowano 13 okrętów: 11 dla Royal Navy i dwa dla Royal Australian Navy.Barbeta – nieruchoma, opancerzona, niska, cylindryczna osłona na okrętach wojennych, stanowiąca podstawę wieży artyleryjskiej, która obracała się na łożysku na barbecie. Barbeta chroniła mechanizmy i elementy mocowania dział, zwłaszcza przy większych kątach podniesienia lufy, gdy tylna część działa przemieszczała się w dół wewnątrz barbety. Chroniła również mechanizmy zasilania w amunicję oraz obsługę dział. Barbety stosowano przy działach większych kalibrów (z reguły od 150 mm), przede wszystkim na dużych pancernych okrętach artyleryjskich – pancernikach i krążownikach.
  • pas burtowy: 76 mm (w rejonie siłowni)
  • pokład pancerny: 38 mm
  • przednia i tylna gródź cytadeli pancernej: 89 mm
  • komory amunicyjne: 76 mm (boki) - 140 mm (dachy i grodzie)
  • wieże: 25 mm
  • barbety: 25 mm
  • Wyposażenie: (m.in.)

  • 3 reflektory (2 na platformie na drugim kominie i 1 na nadbudówce rufowej)


  • Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karabin maszynowy Vickers 12,7 mm – powiększona wersja karabinu maszynowego Vickers, używana przez flotę i armię brytyjską w czasie II wojny światowej. Konstrukcją nie różnił się od wersji kalibru 7,7 mm.
    HMNZS Achilles - krążownik lekki typu Leander, który służył w Królewskiej Marynarce Nowej Zelandii podczas II Wojny Światowej. Przed przekazaniem do Royal New Zealand Navy służył w Royal Navy pod nazwą HMS Achilles. Nazwany imieniem mitycznego bohatera „Iliady”, wsławił się podczas bitwy u ujścia La Platy.
    HMS Repulse – brytyjski krążownik liniowy, jeden z dwóch okrętów typu Renown, w służbie Royal Navy od 1916 roku.
    ABDA – American-British-Dutch-Australian (amerykańsko-brytyjsko-holendersko-australijskie) dowództwo sformowane na początku 1942 roku. Jego głównym zadaniem było utrzymanie Bariery Malajskiej (linii od Malajów przez Holenderskie Indie Wschodnie do Borneo) przed ekspansją Cesarskiej Armii Japońskiej. 3 stycznia 1942 roku dowódcą sił ABDA został generał porucznik Archibald Wavell. Sojusz ABDA po klęsce w bitwie na Morzu Jawajskim, zajęciu Jawy i Sumatry przestał praktycznie istnieć na początku marca 1942 roku.
    Wieża artyleryjska – element konstrukcji okrętów wojennych, służący do obrotowego mocowania dział oraz ochrony ich mechanizmów i obsługi przed ogniem nieprzyjaciela lub wpływami atmosferycznymi. Przez zamocowanie obrotowe w wieży działa uzyskują duży kąt ostrzału w poziomie. W celu ochrony dział i obsługi przed ogniem nieprzyjaciela, wieże stosowane w historycznych klasach okrętów artyleryjskich (głównie pancerniki i krążowniki) były opancerzone.
    Krążownik ciężki - historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników. Klasa ta wykształciła się w latach 20. XX wieku i budowana była do pierwszych lat po II wojnie światowej. Krążowniki ciężkie początkowo nazywane były też krążownikami waszyngtońskimi. Podstawowym ich zadaniem było wspieranie innych okrętów w czasie bitew morskich, współdziałanie w ramach większych zespołów i niszczenie wrogiej żeglugi w ramach działań samodzielnych oraz ochrona własnych linii żeglugowych.
    Bitwa u ujścia La Platy – bitwa morska pomiędzy okrętami brytyjskimi a niemieckim "pancernikiem kieszonkowym" "Admiral Graf Spee", stoczona 13 grudnia 1939 w okolicy ujścia rzeki La Plata (Rio de la Plata). Było to pierwsze większe starcie morskie II wojny światowej, zakończone ostatecznie samozatopieniem niemieckiego rajdera, kończącym jego udaną trzymiesięczną kampanię przeciwko żegludze brytyjskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.