• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMS Dreadnought - 1906



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Nadbudówka – konstrukcja znajdująca się na pokładzie jednostki pływającej. Jej zadaniem jest zwiększenie pojemności pomieszczeń pod pokładem (poprzez zwiększenie ich wysokości ponad krawędź burty), nadanie jednostce odpowiedniego aerodynamicznego opływu, estetycznego kształtu oraz częściowo wzmocnienie jej konstrukcji. Dodatkowo nadbudówki stanowią obudowę otworów komunikacyjnych takich jak zejściówki.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Budowa i służba[ | edytuj kod]
    Trzy rzuty pancernika HMS „Dreadnought” w stanie z roku 1911, z dodanymi działami QF dwunastofuntowymi

    Próby morskie „Dreadnought” rozpoczęły się w grudniu 1906 roku i w styczniu 1907 roku okręt popłynął na Morze Śródziemne, a następnie do Port-of-Spain i Trynidadu. Jego maszynownia i działa zostały poddane ciężkiemu testowi przez kapitana sir Reginalda Bacona. Jego raport zawierał stwierdzenie „No member of the Committee on Designs dared to hope that all the innovations introduced would have turned out as successfully as had been the case.” Po powrocie do Portsmouth pancernik stał się okrętem flagowym Home Fleet i był nim w latach 1907–1912. W tym czasie przebywał głównie na wodach terytorialnych Wielkiej Brytanii, odbywając tylko okazjonalne rejsy do Hiszpanii i na Morze Śródziemne.

    USS Michigan (BB-27) – amerykański pancernik typu South Carolina, drugi okręt United States Navy noszący nazwę pochodzącą od the 26 stanu USA.U-64 – niemiecki okręt podwodny (U-Boot) typu IX B z okresu II wojny światowej. Okręt został zamówiony przez Kriegsmarine 16 lipca 1937 roku w ramach niemieckiego planu rozbudowy floty znanego jako plan Z. Stępkę jednostki położono w stoczni AG Weser w Bremie 15 grudnia 1938. Zwodowano go 20 września, a wcielono do służby 16 grudnia 1939 roku. Pierwszym dowódcą został Kapitänleutnant Georg-Wilhelm Schulz.

    Jego budowa, próby i wczesne lata służby były uważnie śledzone przez światowe autorytety do spraw morskich. Jego projekt tak bardzo różnił się od poprzednich typów pancerników, że wszystkie pancerniki zbudowane według nowych zasad były określane jako drednoty, natomiast wszystkie wcześniejsze okręty określano mianem przeddrednotów. Jednak okres, w którym okręt miał tak znaczną przewagę, był krótki. Głównym zamierzeniem budowy pancernika „Dreadnought” było pokazanie innym krajom, że zadzieranie z Royal Navy jest nierozsądne, ale, tak jak już się zdarzało w przeszłości (na przykład gdy zbudowano HMS „Warrior” – pierwszy okręt pancerny z żelaznym kadłubem), Royal Navy nie doceniła chęci niemieckiej floty, która pragnęła utrzymać równowagę sił. Budowa tego pancernika rozpętała kolejny wyścig zbrojeń morskich i wkrótce floty największych państw zaczęły budować okręty podobne do tego brytyjskiego.

    William Horace de Vere Cole (ur. 5 maja 1881, zm. 25 lutego 1936) był brytyjskim ekscentrycznym arystokratą, poetą i dowcipnisiem. Jego najsłynniejszym kawałem był tzw. Dreadnought hoax z lutego 1910 roku, kiedy to wyprowadził w pole dowódcę pancernika Royal Navy HMS Dreadnought udając, wraz z grupą przyjaciół (w tym m.in. Virginią Woolf), abisyńską delegację rządową.William Sowden Sims (ur. 15 października 1858 w Port Hope w Ontario, zm. 28 września 1936 w Bostonie) − amerykański oficer, admirał US Navy. Znany jako zwolennik reform w marynarce, podczas I wojny światowej był głównodowodzącym amerykańskich sił morskich w Europie. Jego wspomnienia wojenne, The Victory at Sea, zdobyły w 1921 roku Nagrodę Pulitzera w kategorii "historia".

    Do „Dreadnought” dołączyło szybko dziewięć kolejnych, prawie identycznych, okrętów. W pancernikach typu Bellerophon poprawiono kilka słabych punktów. Następnie zbudowano okręty typu St. Vincent, Neptune i Colossus. Typy Neptune, Colossus i Hercules miały, w przeciwieństwie do „Dreadnought”, niesymetrycznie rozłożone wieże boczne (jedna wysunięta do przodu, jedna cofnięta) oraz dodatkową wieżę na dziobie w pozycji centralnej, co dawało dodatkowe dwa działa w salwie burtowej, aby utrzymać równą liczbę dział w stosunku do nowych amerykańskich pancerników typu Florida, które miały wszystkie swoje wieże położone wzdłuż linii środkowej. Współczesna do tych okrętów konstrukcja niemiecka – pancerniki typu Kaiser z roku 1911 i poprzednie typy miały wieże boczne i ich salwa burtowa składała się z 8 dział.

    John Arbuthnot Fisher, 1. baron Fisher z Kilverstone GCB, OM, GCVO (ur. 25 stycznia 1841 w Rambodde na Cejlonie, zm. 10 lipca 1920 w Londynie) – brytyjski wojskowy, admirał Royal Navy, pełniący podczas długoletniej kariery rozmaite funkcje dowódcze na morzu i w pracy sztabowej, w latach 1904−1910 i 1914−1915 pierwszy lord morski Admiralicji, najwyższy stanowiskiem oficer brytyjskiej marynarki wojennej. Znany jako kontrowersyjny reformator floty, wprowadził ją z czasów drewnianych żaglowców w erę napędzanych parą pancerników i nowych broni, takich jak torpedy i okręty podwodne. Był promotorem budowy przełomowego okrętu liniowego „Dreadnought” i jednostek nowych klas: niszczycieli i krążowników liniowych. Pomimo że część z propagowanych przez niego idei nie sprawdziła się w praktyce, spowodował przekształcenie się Royal Navy w nowoczesną i najsilniejszą w świecie marynarkę wojenną, która z powodzeniem sprostała zadaniom, stawianym przed nią w czasie działań zbrojnych I wojny światowej.Maszyna parowa potrójnego rozprężania – rodzaj maszyny parowej zblokowanej, stosowanej do napędu jednostek pływających. Konstrukcja składała się z co najmniej trzech cylindrów o stopniowo zwiększających się wielkościach, których tłoki osadzone były na wspólnym wale korbowym.

    W latach 1907–1912 „Dreadnought” służył jako okręt flagowy brytyjskiej Home Fleet. W 1910 roku na okręcie miało miejsce zdarzenie określane później jako „Dreadnought hoax”. Horace de Vere Cole, który przekonał Royal Navy do zaaranżowania wizyty na okręcie wraz z abisyńską rodziną królewską. W rzeczywistości „rodzina królewska” składała się z przyjaciół Cole'a, była między nimi młoda Virginia Woolf wraz z Bloomsbury Group. Cole wybrał akurat ten okręt, ponieważ był on najbardziej znanym symbolem brytyjskiej przewagi na oceanach.

    Bitwa pod Cuszimą – bitwa morska pomiędzy flotą rosyjską a japońską podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905, stoczona 27-28 maja 1905 w Cieśninie Cuszimskiej (położonej pomiędzy Japonią a Koreą) w pobliżu wyspy Cuszima, zakończona miażdżącym zwycięstwem Japończyków.Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.

    W 1910 roku położono stępkę pod pierwszy okręt zwany superdrednotem. Miał on działa kal. 343 mm. Okręty nowej generacji miały znacznie większe zdolności w porównaniu do dział kal. 305 mm, w które był wyposażony „Dreadnought” i jego bezpośredni następcy. To spowodowało spadek zainteresowania okrętem. Superdrednoty miały tą samą prędkość jak starsze pancerniki (21 węzłów), więc współpraca ze starszymi okrętami nie była problemem.

    Przeddrednot, predrednot (z ang. pre-dreadnought) - umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych od lat 80. XIX wieku do I dekady XX wieku. Nazwa, nadana później, oznacza pancerniki poprzedzające generację drednotów.Trynidad i Tobago (ang. Trinidad and Tobago) – wyspiarskie państwo Ameryki Środkowej, położone u północnych brzegów Ameryki Południowej. Obejmuje dwie główne wyspy Trynidad i Tobago oraz szereg mniejszych.

    W porównaniu do nowszych pancerników „Dreadnought” miał słabą obronę przeciwtorpedową. Jego uzbrojenie przeznaczone do walki z niszczycielami składało się z dział kal. 76 mm. Aranżacja ich była tematem eksperymentów podczas prób morskich. Zaowocowały one ustawieniem 14 dział dookoła nadbudówki i kolejnych 10 zamontowanych parami na dachach głównych wież artyleryjskich. Nawet w 1906 roku działa te uchodziły za zbyt słabe do skutecznej obrony przeciw nowszym typom niszczycieli i wszystkie kolejne brytyjskie drednoty miały artylerię średnią złożoną z dział kal. 102 mm lub większego. Tak jak inne duże okręty z tego okresu, „Dreadnought” był wyposażony w sieci przeciwtorpedowe, ale zostały one usunięte na początku wojny, gdyż powodowały znaczny spadek prędkości, a poza tym mogły być przerwane przez torpedy wyposażone w przerywacze sieci.

    Pancerniki typu South Carolina – typ amerykańskich pancerników z okresu sprzed I wojny światowej składający się z dwóch jednostek: USS "South Carolina" (BB-26) i USS "Michigan" (BB-27); pierwszy typ amerykańskich drednotów. Koncepcja obu okrętów powstała zgodnie z zasadą all-big-gun (pancernika uzbrojonego wyłącznie w liczne działa największego kalibru) jeszcze przed HMS "Dreadnought", ale ich projektowanie posuwało się zbyt wolno i w efekcie "Dreadnought" został zbudowany przed ich rozpoczęciem, stając się pierwszym pancernikiem nowej generacji.Drednot (ang. Dreadnought) – określenie generacji pancerników (okrętów liniowych) budowanych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa pochodzi od nazwy brytyjskiego pancernika HMS "Dreadnought", który wszedł do służby w grudniu 1906 roku jako pierwszy okręt zbudowany według nowych koncepcji. W stosunku do wcześniejszych pancerników (zwanych przeddrednotami lub predrednotami), drednoty charakteryzowały się:

    W momencie wybuchu I wojny światowej w 1914 roku okręt był jednostką flagową brytyjskiej 4. Eskadry Bojowej (ang. Fourth Battle Squadron) służącej na Morzu Północnym i bazującym w Scapa Flow. Ironią jest to, że okręt skonstruowany do walki z wrogimi pancernikami, jedyną walkę stoczył z niemieckim okrętem podwodnym. Staranował i zatopił niemiecki U-29 18 marca 1915 roku. Stał się w ten sposób jedynym pancernikiem, który tego dokonał. Okręt na początku 1916 roku przebudowano i od maja służył jako okręt flagowy 3. Eskadry Bojowej bazującej w Sheerness nad Tamizą. Był częścią sił mających przeciwdziałać zagrożeniu ze strony niemieckich krążowników liniowych mogących ostrzeliwać Wielką Brytanię. W rezultacie okręt nie uczestniczył w bitwie jutlandzkiej, największej bitwie morskiej tej wojny. Pancernik wrócił do brytyjskiej Grand Fleet w marcu 1918 roku, wznawiając swoją rolę okrętu flagowego 4. Eskadry Bojowej, ale ta służba trwała tylko do lipca. Jak większość starych pancerników, okręt był wtedy w złym stanie z powodu stałych patroli na Morzu Śródziemnym i został umieszczony w rezerwie w Rosyth w lutym 1919 roku. „Dreadnought” wystawiono na aukcji 31 marca 1920 roku i został sprzedany na złom firmie T.W. Ward & Company 9 maja 1921 roku za sumę £44 000. Został rozebrany w Inverkeithing, gdzie dotarł 2 stycznia 1923 roku.

    Barbeta – nieruchoma, opancerzona, niska, cylindryczna osłona na okrętach wojennych, stanowiąca podstawę wieży artyleryjskiej, która obracała się na łożysku na barbecie. Barbeta chroniła mechanizmy i elementy mocowania dział, zwłaszcza przy większych kątach podniesienia lufy, gdy tylna część działa przemieszczała się w dół wewnątrz barbety. Chroniła również mechanizmy zasilania w amunicję oraz obsługę dział. Barbety stosowano przy działach większych kalibrów (z reguły od 150 mm), przede wszystkim na dużych pancernych okrętach artyleryjskich – pancernikach i krążownikach.Pancerniki typu Florida – pierwsze pancerniki United States Navy, które miały napęd oparty tylko o turbiny parowe. Generalnie były podobne do poprzedniego typu (Delaware), ale były trochę większe i miały nowy rodzaj napędu.

    Uzbrojenie[ | edytuj kod]

    W skład uzbrojenia okrętu wchodziło 5 dwudziałowych wież wyposażonych w działa kaliber 305 mm, oprócz tego 27 dział o kalibrze 76 mm oraz 5 wyrzutni torped o kalibrze 450 mm. Opancerzenie kształtowało się w następujący sposób: pokład – 76 mm, wieże – 279 mm, barbety – 279 mm, nadbudówka – 279 mm.

    Pancernik – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.SM U-29 – niemiecki okręt podwodny typu U-27 zbudowany w Kaiserliche Werft, Gdańsk w latach 1912-1914. Wodowany 11 października 1913 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej 1 sierpnia 1914 roku, a jego dowódcą został kapitan Wilhelm Plange. U-29 był ostatnim niemieckim okrętem podwodnym zwodowanym przed wybuchem I wojny światowej. U-29 w czasie jednego patrolu zatopił 4 statki nieprzyjaciela o łącznej wyporności 12 934 GRT oraz uszkodził dwa o łącznej wyporności 1 317 GRT. Służył w IV Flotylli.

    Znaczenie[ | edytuj kod]

    Kiedy Wielka Brytania wprowadzała do służby pierwszy nuklearny okręt podwodny, aby pokazać jak wiele zmienia się wraz z wejściem go do służby, został on nazwany „Dreadnought”. Z okazji rocznicy jego wodowania w 2006 roku otwarto na nim czasową ekspozycję w Royal Naval Museum, w Portsmouth.

    HMS Viper − brytyjski eksperymentalny niszczyciel (w oryginalnej nomenklaturze torpedo-boat destroyer) zbudowany w stoczni Hawthorn Leslie & Co. w Newcastle upon Tyne na zamówienie Royal Navy i wcielony do niej w 1900 roku, jako pierwszy w historii okręt wojenny napędzany turbinami parowymi. Został utracony 3 sierpnia 1901 roku po wejściu na skały w pobliżu wyspy Alderney, bez strat w załodze. Turbinia − eksperymentalny statek zbudowany w 1894 roku w Newcastle upon Tyne przez Charlesa Parsonsa, pierwsza na świecie jednostka pływająca napędzana turbinami parowymi. Powstały dla udowodnienia możliwości praktycznego zastosowania turbin jacht został w spektakularny sposób zaprezentowany szerokiej publiczności podczas rewii morskiej w Spithead w 1897 roku. Obecnie prezentowany jest jako eksponat muzealny w Discovery Museum w Newcastle.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Krążownik liniowy - klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników (duża prędkość) i pancerników (wielkość i uzbrojenie). Krążowniki liniowe zaliczane były obok pancerników do okrętów liniowych. W dawnym polskim piśmiennictwie nazywano je też "krążownikami bojowymi".
    Wojna rosyjsko-japońska – wojna pomiędzy Imperium Rosyjskim a Cesarstwem Japonii toczona w okresie od 8 lutego 1904 do 5 września 1905 na Dalekim Wschodzie, zakończona traktatem z Portsmouth (5 września 1905) i zwycięstwem Japonii, która dzięki temu awansowała do grona światowych potęg. Japońska armia o stosunkowo małym doświadczeniu bojowym uzyskała miażdżące zwycięstwo nad siłami Rosji, co było dużym zaskoczeniem dla wielu obserwatorów konfliktu. Poniżający szereg klęsk armii rosyjskiej w ogromnym stopniu przyczynił się do niezadowolenia społecznego w Rosji i był główną przyczyną rewolucji w 1905.
    Robert Kinloch Massie III (ur. 1 stycznia 1929 w Lexington, zm. 2 grudnia 2019 w Nowym Jorku) – amerykański historyk, pisarz, zdobywca nagrody Pulitzera, znawca dziejów dynastii Romanowów.
    Torpedowiec – klasa niewielkich lub średniej wielkości okrętów, przeznaczonych głównie do wykonywania ataków torpedowych na okręty nieprzyjaciela. Powstała pod koniec XIX wieku, kiedy to przypadł też szczyt popularności torpedowców. Zastąpione następnie przez inne klasy okrętów, były budowane i używane w mniejszych ilościach do okresu II wojny światowej.
    Adeline Virginia Woolf z domu Stephen (ur. 25 stycznia 1882 w Londynie, zm. 28 marca 1941 w Rodmell) – angielska pisarka i feministka, uważana za jedną z czołowych postaci literatury modernistycznej XX wieku.
    Royal Navy, Królewska Marynarka Wojenna – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza zorganizowana siła zbrojna Zjednoczonego Królestwa.
    Port of Spain (czasami również Port-of-Spain) - stolica Trynidadu i Tobago, na zachodnim wybrzeżu wyspy Trynidad, port nad Morzem Karaibskim; 49 tys. mieszkańców (2000), zespół miejski ok. 128 tys. (1990 - wyliczenia nieoficjalne). Czwarte co do wielkości miasto kraju.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.