• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMS Ark Royal - 1937



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Supermarine Walrus (pol. mors) amfibijna łódź latająca zaprojektowana przez R. J. Mitchella i produkowana w zakładach Supermarine, używana jako samolot rozpoznawczy i ratowniczy.Scharnhorst – niemiecki pancernik z okresu II wojny światowej, typu Scharnhorst, nazwany imieniem pruskiego generała i reformatora armii Gerharda J. D. von Scharnhorsta (1755-1813). Nazwę tę wcześniej nosił krążownik pancerny "Scharnhorst" z I wojny światowej – flagowiec ostatniego dowódcy tzw. Ostasiengeschwader – wiceadmirała Maximiliana von Spee (1861-1914).
    Działania bojowe[ | edytuj kod]

    W zespołach przeciw okrętom podwodnym[ | edytuj kod]

    Wiadomość odebrana na okręcie informuje o wybuchu wojny. Wielka Brytania przystąpiła do wojny z Niemcami 3 września 1939

    W momencie wybuchu wojny brytyjsko-niemieckiej 3 września 1939 niemieckie U-Booty znajdowały się na pozycjach w pobliżu brytyjskiego wybrzeża, gdzie mogły przechwytywać statki zmierzające do lub wracające z portów Wielkiej Brytanii. W kilka godzin po tym jak Wielka Brytania przystąpiła do walk, pasażerski statek SS „Athenia” został storpedowany przez U-30, będąc pierwszą jednostką, która została wliczona w straty 65 000 ton, jakie poniosła żegluga w pierwszym tygodniu konfliktu. W początku wojny „Ark Royal” został skierowany w okolice północno-zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii do grup zwalczania okrętów podwodnych. Zespoły składały się z flotylli niszczycieli i innych okrętów ZOP zgrupowanej wokół lotniskowca. W działaniu były trzy takie zespoły: lotniskowców HMS „Courageous”, HMS „Hermes” oraz „Ark Royal”. Grupy, w których skład wchodziły lotniskowce, mogły zwiększyć znacznie obszar, na jakim były poszukiwane okręty przeciwnika, ale stawały się także atrakcyjnym celem dla wroga.

    Funt szterling (ang. pound sterling, £), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.13 kwietnia jest 103. (w latach przestępnych 104.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 262 dni.

    14 września „Ark Royal” odebrał wezwanie pomocy od brytyjskiego frachtowca SS „Fanad Head” znajdującego się w odległości 200 mil morskich, ściganego przez niemieckiego U-Boota U-30. Niezwłocznie zostały wysłane z pokładu samoloty do wsparcia atakowanego statku, ale lotniskowiec został zauważony przez innego U-Boota U-39. „Ark Royal” został zaatakowany dwiema torpedami, które jednak przedwcześnie eksplodowały. Niszczyciele eskorty (typu F) przeprowadziły następnie skuteczny kontratak przy użyciu bomb głębinowych, który zmusił załogę U-39 do wynurzenia i opuszczenia okrętu, czyniąc go pierwszym niemieckim U-Bootem straconym w czasie II wojny światowej. W trakcie akcji przeciw U-39 samoloty z „Ark Royal” zdołały dotrzeć do „Fanad Head”, na pokładzie którego znajdowała się już grupa abordażowa z pokładu U-30 w celu przeszukania go. Samoloty przeprowadziły atak na U-Boota, który odniósł jedynie powierzchowne uszkodzenia dziobu, natomiast zbyt nisko lecące samoloty, zostały zniszczone falą uderzeniową eksplozji własnych bomb. U-Boot przejął ze statku własną grupę abordażową, wyłowił obu pilotów z rozbitych samolotów (obserwatorzy z obu samolotów Skua utonęli), zatrzymując ich jako jeńców wojennych, oraz storpedował „Fanad Head”, a następnie odpłynął. Samoloty z Ark Royal zaatakowały niemiecki okręt, w chwili gdy zgodnie z obowiązującym wówczas prawem międzynarodowym, przed zatopieniem zezwolił załodze zatrzymanego statku na zajęcie miejsc w łodziach ratunkowych.

    Stępka – główny wzdłużny element konstrukcyjny szkieletu statku wodnego. Stępka występuje w postaci belkowej i płaskiej. Na stępce opierają się wręgi, a na żaglowcach w nadstępkach także pionowe maszty.Hol - mocna lina lub łańcuch, o udźwigu wystarczającym do holowania czyli ciągnięcia pojazdu lub statku (wodnego lub powietrznego). Stosowana do przemieszczania jednostki nie wyposażonej we własny napęd lub z uszkodzonym napędem.

    Lotniskowiec wrócił do bazy w Loch Ewe, gdzie przeszedł inspekcję przeprowadzoną przez Winstona Churchilla. Morale załogi było wysokie na skutek zatopienia U-39. Wskutek nieudanego ataku na „Ark Royal” oraz udanego ataku na HMS „Courageous”, który zakończył się zatopieniem tej jednostki przez innego U-Boota (U-29) 17 września 1939, Admiralicja zdecydowała jednak o zaprzestaniu wysyłania nielicznych lotniskowców w celu zwalczania okrętów podwodnych. Praktyka tworzenia grup ZOP, których główną jednostką był lotniskowiec, została na jakiś czas zarzucona.

    Blackburn Roc – brytyjski samolot myśliwski. Produkowany w wytwórni Blackburn w latach 1939-1940 w liczbie 136 sztuk.Bismarck – niemiecki pancernik z okresu II wojny światowej. Główna jednostka liczącego dwa okręty typu Bismarck. Został zatopiony podczas swego pierwszego rejsu bojowego.

    Eskortowanie HMS Spearfish[ | edytuj kod]

    Samolot Heinkel He 111

    Pomimo zakończenia działań grup ZOP „Ark Royal” kontynuował działania w ramach Home Fleet. 25 września razem z pancernikami HMS „Nelson” oraz HMS „Rodney” został wysłany na misję ratowania ciężko uszkodzonego okrętu podwodnego HMS „Spearfish”. „Spearfish” został 24 września zaatakowany w cieśninie Kattegat przez niemieckie okręty i w wyniku odniesionych uszkodzeń utracił zdolność do zanurzania się. Zespół został zauważony i 26 września zaatakowany przez grupę trzech niemieckich łodzi latających Dornier Do 18. Razem z „Ark Royal” zostały wysłane trzy Skua, którym udało się strącić jedną z atakujących maszyn i nie dopuścić do zbombardowania któregokolwiek z brytyjskich okrętów. Było to pierwsze brytyjskie zwycięstwo powietrzne tej wojny.

    Oscar – kot, maskotka okrętowa na niemieckim okręcie liniowym „Bismarck”, zaokrętowany oficjalnie jako Bordkatze der Bismarck.Dakar (wolof: Ndakaaru) – stolica i największe miasto Senegalu. Położone w zachodniej części kraju, nad wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego, na Półwyspie Zielonego Przylądka, naprzeciw wysepki Gorée. Ludność: 2,4 mln (2006).

    Dowództwo na „Ark Royal”, świadome faktu, że pozycja zespołu została odkryta, podjęło decyzję, że dalsza obrona przed lotnictwem będzie prowadzona wyłącznie przy użyciu artylerii przeciwlotniczej. Niedługo po ataku Dornierów zespół został zaatakowany przez pięć bombowców Heinkel He 111. Cztery z atakujących samolotów zostały odpędzone ogniem przeciwlotniczym, jednak piątemu udało się zrzucić jedną tysiąckilogramową bombę na „Ark Royal”. Lotniskowiec nagłym manewrem zdołał uniknąć trafienia i zrzucona bomba wybuchła około 30 metrów od lewej burty. Załoga niemieckiego samolotu nie była pewna, czy bomba trafiła w pokład, a późniejszy rekonesans lotniczy potwierdził jedynie obecność dwóch pancerników, co dało podstawy niemieckiemu dowództwu do stwierdzenia, że „Ark Royal” został zatopiony, podczas gdy naprawdę wrócił bezpiecznie do portu. W celu zdementowania informacji – rozgłaszanych przez niemiecką propagandę – o zatopieniu potężnego brytyjskiego lotniskowca, Winston Churchill osobiście zapewnił prezydenta Stanów Zjednoczonych Franklina Roosevelta, że lotniskowiec nie został stracony, oraz zaprosił amerykańskiego attaché wojskowego do obejrzenia „Ark Royal” w doku. Również brytyjski attaché w Rzymie został poinstruowany w sprawie zapewnienia Benito Mussoliniego, że lotniskowiec jest nadal w służbie.

    Molde – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Møre og Romsdal, w regionie Romsdal. Położone jest na półwyspie Romsdalshalvøya, nad wodami Romsdalsfjordu. Jest centrum administracyjnym okręgu Møre og Romsdal, gminy Molde, głównym miastem regionu Romsdal oraz siedzibą diecezji Møre. Gmina ma 362,02 km² kwadratowe, co czyni ją 254. norweską gminą pod względem powierzchni. Zamieszkana jest przez 24 795 osób (2010).Lądowanie – będący zwykle ostatnim etapem lotu, złożony proces sprowadzenia statku powietrznego (samolotu, szybowca itp.) na lądowisko.

    Polowanie na „Admiral Graf Spee”[ | edytuj kod]

    Samozatopienie pancernika kieszonkowego „Admiral Graf Spee”

    W październiku 1939 „Ark Royal” został skierowany do Freetown, aby na wodach przylegających do wybrzeża Afryki uczestniczyć w poszukiwaniu niemieckiego pancernika kieszonkowego „Admiral Graf Spee”, który prowadził działania rajderskie u wybrzeży Afryki. „Ark Royal” przydzielony do Force K, razem z krążownikiem liniowym HMS „Renown”, skierował się na południowy Atlantyk. 9 października jeden z samolotów pokładowych zauważył niemiecki tankowiecAltmark”, który pełnił w tym czasie rolę okrętu zaopatrzeniowego dla „Grafa Spee”. Tankowiec został jednak błędnie zidentyfikowany jako amerykański statek „Delmar”, dlatego nie został zaatakowany przez Brytyjczyków. 5 listopada „Ark Royal” zdobył niemiecki łamacz blokady „Uhenfels”, który później służył jako brytyjski statek zaopatrzeniowy. W trakcie patrolu lotnictwo pokładowe odnajdowało również różne statki neutralne, a w dwóch przypadkach (statek norweski i belgijski) ich załogi, sądząc, że są atakowane, porzuciły statek. Załoga statku norweskiego otrzymała wyjaśnienia w torbie zrzuconej z samolotu i powróciła na statek, załoga belgijska nie otrzymała wiadomości, gdyż torba wpadła do komina ich statku.

    Zapalnik – urządzenie zapalające lub powodujące wybuch materiału wybuchowego. Dzięki niemu fala detonacyjna przechodzi na główny materiał wybuchowy, który sam trudno detonuje.Andrew Browne Cunningham, 1. wicehrabia Cunningham of Hyundhope (ur. 7 stycznia 1883 w Dublinie, zm. 12 czerwca 1963 w Londynie) – brytyjski oficer Royal Navy, Admiral of the Fleet, podczas II wojny światowej dowódca Floty Śródziemnomorskiej (1939–1942), Pierwszy Lord Morski – naczelny dowódca Królewskiej Marynarki Wojennej i szef Sztabu Morskiego (1943–1946), Wysoki Komisarz Zgromadzenia Ogólnego Kościoła Szkocji (1950–1952), Lord Wielki Steward (1953).

    W tym czasie „Graf Spee” zawinął do Montevideo w celu dokonania napraw uszkodzeń odniesionych w czasie bitwy u ujścia La Platy z brytyjskimi krążownikami. U wejścia do portu oczekiwały go trzy brytyjskie krążowniki, które śledziły go od czasu bitwy i informowały flotę brytyjską o ruchach wroga. Do krążowników miały dołączyć „Ark Royal” i „Renown”, ale odległość, w jakiej się znajdowały, nie pozwalała na dotarcie do celu w czasie krótszym niż 36 godzin. Brytyjski attaché zastosował podstęp mający na celu wprowadzenie niemieckiego dowództwa w błąd i przekonanie go, że obydwa potężne okręty dołączyły już do blokady. W oddalonym o około 200 km od Montevideo porcie w Buenos Aires zostało zamówione paliwo dla „Ark Royal”, a informacja o tym została przekazana do prasy. Dezinformacja okazała się skuteczna i dowódca krążownika, komandor Hans Langsdorff, którego o tym fakcie poinformowała niemiecka ambasada, zdecydował się na samozatopienie jednostki.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

    Przed kampanią norweską[ | edytuj kod]

    Scapa Flow – zatoka w archipelagu Orkadów

    Po zatonięciu „Grafa Spee” „Ark Royal” pozostał jeszcze jakiś czas na Atlantyku, po czym został skierowany do eskortowania uszkodzonego krążownika HMS „Exeter” do stoczni w Devonport. Po dopłynięciu skierował się do Portsmouth w celu pobrania zapasów i uzupełnienia załogi, a następnie powrócił do bazy w Scapa Flow. Na czas pobytu w bazie lotnictwo pokładowe zostało oddelegowane do Naval Air Station Hatston w pobliżu Kirkwall, by wzmocnić obronę kotwicowiska. Następnie „Ark Royal” został przeniesiony do Floty Śródziemnomorskiej w celu odbycia serii ćwiczeń. 31 marca 1940 opuścił bazę w Scapa Flow i skierował się razem z lotniskowcem HMS „Glorious” na Morze Śródziemne. Okręty dopłynęły w okolice Aleksandrii na początku kwietnia, ale z powodu odwołania ćwiczeń zawróciły i skierowały się w stronę bazy w Gibraltarze.

    U-81 – niemiecki okręt podwodny typu VII C z okresu II wojny światowej. Okręt wszedł do służby w 1941. Dowódcami byli: Friedrich Guggenberger (kwiecień 1941-grudzień 1942), Johann-Otto Krieg (grudzień 1942-styczeń 1944).9 października jest 282. (w latach przestępnych 283.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 83 dni.

    7 kwietnia wojska niemieckie wkroczyły do Norwegii w ramach operacji „Weserübung”, zajmując znaczną część wybrzeża. Marynarka brytyjska wspierająca walczące siły lądowe zaczęła odnosić ciężkie straty na skutek działań lotnictwa. Zatopiony został niszczyciel typu Tribal HMS „Gurkha” oraz ciężko uszkodzony krążownik ciężki HMS „Suffolk”. Brytyjskie lotnictwo operujące z baz lądowych nie mogło skutecznie wspierać wojsk ze względu na ograniczony zasięg ówcześnie stosowanych samolotów, dlatego 16 kwietnia Admiralicja zdecydowała się na odwołanie „Ark Royal” oraz „Glorious” z Morza Śródziemnego.

    HMS Acasta – brytyjski niszczyciel typu A z lat 30. XX wieku. Brał udział w II wojnie światowej, podczas której został zatopiony 8 czerwca 1940 przez niemieckie pancerniki. Nosił znak taktyczny H09. Mielizna – piaszczyste lub żwirowe płytkie miejsce w rzece lub obszarach szelfowych morza. Przyczyną jej powstania jest osadzanie materiału przenoszonego przez wodę przy miejscowym zmniejszeniu szybkości jej płynięcia. W morzach występuje w miejscach dochodzenia wzniesienia szelfu blisko powierzchni morza.

    Kampania norweska[ | edytuj kod]

    Narwik – zdjęcie z okresu II wojny światowej
    Blackburn Skua lądujący na „Ark Royal”. Samoloty te były główną siłą Fleet Air Arm na początku II wojny światowej. Widoczne są liny hamujące na pokładzie okrętu

    „Ark Royal” razem z „Glorious” dotarły do Scapa Flow 23 kwietnia. Następnie wypłynęły w stronę wybrzeży norweskich w ramach Operation DX razem z zespołem składającym się z krążowników HMS „Curlew” i „Berwick”, eskortowanych przez sześć niszczycieli: HMS „Hyperion”, HMS „Hereward”, HMS „Hasty” (typu H), HMS „Fearless”, HMS „Fury” (typu F) oraz HMS „Juno” (typu J). Była to pierwsza misja brytyjskiego lotniskowca, której głównym celem było wsparcie lotnicze innych okrętów.

    Wojna włosko-abisyńska 1935–1936 (tzw. druga wojna włosko-abisyńska) – jeden z największych w historii konfliktów o podłożu kolonialnym. Był wynikiem włoskich dążeń do stworzenia jednolitej kolonii, obejmującej Abisynię i wcześniej już należące do Włochów – Erytreę i Somali Włoskie, opanowania źródeł Nilu Błękitnego i licznych, eksploatowanych dotychczas w minimalnym stopniu bogactw naturalnych oraz pomszczenia klęski doznanej podczas najazdu w 1896 roku pod Aduą. Azory (port. Açores, wym. [ɐˈsoɾɨʃ]; Arquipélago dos Açores), administracyjnie Region Autonomiczny Azorów – archipelag dziewięciu wysp wulkanicznych należących do Portugalii położony w środkowej części Oceanu Atlantyckiego. Znajduje się około 1500 km od wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego i jest zaliczany do Makaronezji. Na długości 650 km rozciągają się trzy główne grupy wysp (grupa zachodnia: Flores i Corvo, grupa centralna: Faial, Pico, São Jorge, Graciosa i Terceira, grupa wschodnia: São Miguel i Santa Maria). Zróżnicowana rzeźba terenu ze stromymi, skalistymi wybrzeżami i jeziorami kraterowymi świadczy o wulkanicznym pochodzeniu wysp. Archipelag jest nadal obszarem aktywnym sejsmicznie.

    Okręty osiągnęły pozycję u wybrzeży norweskich 25 kwietnia. „Ark Royal” znajdował się w odległości 220 km od brzegu w celu zmniejszenia skuteczności niemieckich ataków lotniczych. Lotnictwo pokładowe pełniło patrole przeciw okrętom podwodnym, zapewniało wsparcie innym okrętom oraz prowadziło akcje ofensywne przeciwko żegludze niemieckiej i celom lądowym. Trzy dni później „Ark Royal” powrócił na krótko do Scapa Flow w celu uzupełnienia uszkodzonych i straconych samolotów oraz zapasów paliwa i jeszcze tego samego dnia wypłynął razem z pancernikiem HMS „Valiant” znów w stronę Norwegii. W czasie powrotu stał się celem kilku niemieckich ataków przeprowadzonych przez operujące z baz w Norwegii samoloty Junkers Ju 88 oraz Heinkel He 111. Ataki były jednak nieskuteczne i lotniskowiec powrócił na pozycję 29 kwietnia.

    Niszczyciele typu Soldati – typ włoskich niszczycieli z okresu II wojny światowej, znanych także jako typ Camicia Nera. Ich nazwy pochodziły od żołnierzy lub członków organizacji paramilitarnych. Łącznie rozpoczęto budowę 19 jednostek w dwóch seriach, ukończono 17 okrętów. Siedem z nich przetrwało wojnę, z tego trzy zostały w ramach reparacji wojennych przekazane Francji a dwa Związkowi Radzieckiemu. Dwa pozostały we włoskiej marynarce wojennej.Zbiornikowiec (pot. tankowiec z ang. tanker) – statek-cysterna, przeznaczony do transportowania materiałów płynnych. Zbiornikowce należą do największych statków handlowych. W przeciwieństwie do innych frachtowców nie posiadają ładowni, a zbiorniki ładunkowe – załadunek/wyładunek odbywa się za pośrednictwem systemu rurociągów i pomp. Mostek zbiornikowca najczęściej znajduje się w części rufowej jednostki.

    Brytyjczycy zorientowali się jednak, że nie powstrzymają Niemców w południowej Norwegii, więc rozpoczęła się ewakuacja sił sojuszniczych spod Molde oraz Åndalsnes. „Ark Royal” od 30 kwietnia miał za zadanie zapewnianie osłony lotniczej wycofujących się wojsk. 1 maja Niemcy przeprowadzili serię zmasowanych ataków lotniczych w celu zatopienia lotniskowca. Lotnictwo pokładowe oraz artyleria przeciwlotnicza skutecznie odpierały ataki. W stronę „Ark Royal” zostało zrzuconych kilka bomb, jednak żadna nie trafiła w okręt. Ewakuacja zakończyła się 3 maja, po czym lotniskowiec został odwołany do bazy w Scapa Flow w celu uzupełnienia zapasów paliwa i amunicji. W czasie pobytu w bazie komandor Arthur Power opuścił okręt w związku z przeniesieniem do Admiralicji, a jego miejsce zajął komandor Cedric Holland. Po powrocie w okolice wybrzeża Norwegii „Ark Royal” dostał zadanie osłaniania operacji sojuszniczych w okolicy Narwiku, włączając w to lądowanie dodatkowych sił francuskich 13 maja. 18 maja dołączyły do niego lotniskowce HMS „Glorious” oraz HMS „Furious”.

    Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.Saint-Nazaire (bret. Sant-Nazer) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka.
    HMS „Glorious” oraz HMS „Diana” 8 czerwca 1940 (dzień zatopienia „Glorious”)

    Pomimo wysiłków pod koniec maja stało się jasne, że opór aliantów w Norwegii niebawem musi się załamać. Została podjęta decyzja o ewakuacji sił z Narwiku i przewiezienia ich do Wielkiej Brytanii (operacja „Alfabet”). Do osłony operacji zostały wyznaczone lotniskowce „Ark Royal” oraz „Glorious”, eskortowane przez niszczyciele HMS „Highlander” (typu H), HMS „Diana” (typu D), HMS „Acasta”, HMS „Ardent” oraz HMS „Acheron” (typu A), które wypłynęły ze Scapa Flow 1 czerwca. „Ark Royal” przeprowadzał patrole lotnicze oraz operacje bombardowania od 3 do 6 czerwca, przed wyruszeniem do Narwiku 7 czerwca. Następnego dnia HMS „Glorious” razem z niszczycielami HMS „Acasta” oraz „Ardent” odłączyły się od zespołu i skierowały w stronę Wielkiej Brytanii. Tego samego dnia zostały przechwycone przez dwa niemieckie pancerniki „Scharnhorst” i „Gneisenau”, które w wyniku trwającej kilkadziesiąt minut walki zatopiły wszystkie trzy jednostki. „Scharnhorst” został uszkodzony torpedą wystrzeloną z HMS „Acasta”, która zabiła również 48 członków załogi pancernika, po stronie brytyjskiej zginęło jednak 1519 członków załóg. Z „Ark Royal” zostały wysłane samoloty w poszukiwaniu pancerników, lecz te pozostały niezauważone i bezpiecznie powróciły do bazy w Trondheim.

    HMS Dorsetshire – brytyjski krążownik ciężki typu County z okresu międzywojennego i II wojny światowej. Okręt był drugą i ostatnią jednostką trzeciej serii produkcyjnej krążowników typu County, znanej jako podtyp Norfolk. W służbie od 1930, w 1942 zatopiony przez japońskie lotnictwo. Samolot rozpoznawczy - statek powietrzny przeznaczony do zwiadu na terytorium wroga, wyposażony w odpowiednią aparaturę, zazwyczaj były to aparaty fotograficzne do zdjęć obiektów naziemnych wroga, bądź radary do obserwacji powietrznych.
    Pancernik „Scharnhorst”

    Ostatni konwój z wojskiem opuścił Narwik 9 czerwca. 10 czerwca „Ark Royal” dołączył do sił adm. Forbesa osłaniających ewakuację. Po północy 13 czerwca z pokładu „Ark Royal” wystartowała grupa 15 samolotów Blackburn Skua w celu zaatakowania pancernika „Scharnhorst” zlokalizowanego w bazie w Trondheim. Atak był katastrofą, gdyż „Scharnhorst” nie odniósł żadnych uszkodzeń (jedyna bomba, która trafiła pancernik, nie wybuchła), a osiem z piętnastu wysłanych samolotów zostało zestrzelonych. Ponadto, z powodu mgły zderzyły się ze sobą dwa eskortujące lotniskowiec niszczyciele: HMS „Antelope” oraz „Electra” i musiały powrócić do Anglii na naprawy. Następnego dnia „Ark Royal” powrócił do Scapa Flow, po czym został skierowany na Morze Śródziemne.

    Suchy dok – rodzaj budowli hydrotechnicznej w porcie wodnym, najczęściej w stoczni. Jest to wąski basen portowy ze szczelnymi wrotami oraz urządzeniami wypompowującymi z jego wnętrza wodę.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Służba na Morzu Śródziemnym[ | edytuj kod]

    Pancernik „Dunkerque” w czasie bombardowania floty francuskiej 3 lipca 1940

    „Ark Royal” i krążownik liniowy HMS „Hood” opuściły Scapa Flow w eskorcie trzech niszczycieli i skierowały się w stronę bazy w Gibraltarze, docierając na miejsce 23 czerwca. Po dopłynięciu dołączyły do zespołu okrętów „Force H” dowodzonego przez admirała Jamesa Somerville’a. Jedną z istotnych sił w basenie Morza Śródziemnego była flota francuska stacjonująca w Mers el-Kébir w Algierii. Po kapitulacji Francji pojawiło się zagrożenie przejęcia jej floty przez państwa Osi, co w znaczący sposób mogłoby wpłynąć na rozkład sił w regionie. Cedric Holland, dowódca „Ark Royal”, a poprzednio brytyjski attaché w Paryżu, dostał zadanie negocjowania poddania się floty wojskom sprzymierzonym lub jej samozatopienia, okręty brytyjskie zostały natomiast rozmieszczone u podejścia do portu. Dowództwo francuskie nie zgodziło się jednak na warunki stawiane przez Brytyjczyków, wobec czego flota brytyjska otrzymała polecenia otwarcia ognia do zakotwiczonych okrętów (operacja „Catapult”). W czasie starcia lotnictwo pokładowe z „Ark Royal” wspierało prowadzenie ognia artyleryjskiego przez podawanie szczegółowych informacji na temat celności prowadzonego ognia oraz dokładnego rozmieszczenia okrętów w porcie. Przeprowadzono również serię ataków przy użyciu samolotów torpedowych Fairey Swordfish na uciekający z portu pancernik „Strasbourg”, które okazały się jednak nieskuteczne. Dwa dni po operacji lotnictwo z „Ark Royal” poważnie uszkodziło pancernik „Dunkerque”, który w czasie pierwszego ataku został trafiony i osadzony na mieliźnie w celu niedopuszczenia do jego zatonięcia.

    16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.Kattegat – cieśnina między Półwyspem Jutlandzkim (Danią) a Półwyspem Skandynawskim (Szwecją). Cieśnina Kattegat jest granicą Morza Bałtyckiego i jest zaliczana do tego morza. Kattegat połączony jest z Bałtykiem przez cieśninę Sund, a z Morzem Północnym przez Skagerrak i Limfjord.

    Po unieszkodliwieniu floty francuskiej Force H dostało rozkaz przeprowadzenia serii ataków na cele włoskie i wypłynęło z bazy w Gibraltarze 8 lipca. Po około ośmiu godzinach od wypłynięcia zespół został zaatakowany przez włoskie lotnictwo. Pomimo braku uszkodzeń dowódca zespołu zdecydował się na odwołanie akcji i powrót do bazy. W lipcu lotnictwo włoskie rozpoczęło ataki na kolonię brytyjską na Malcie. Admiralicja, aby wzmocnić obronę przeciwlotniczą wyspy, poleciła Force H dostarczenie myśliwców Hawker Hurricane na lotniska Malty. Operacja została przeprowadzona w dniach od 31 lipca do 4 sierpnia. Transportu dokonał lotniskowiec HMS „Argus”, lotnictwo pokładowe „Ark Royal” zapewniało okrętom ochronę. 2 sierpnia z pokładu „Ark Royal” przeprowadzono skuteczny atak lotniczy na włoską bazę lotniczą na Sardynii w pobliżu miasta Cagliari.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Rajder − określenie okrętów używanych w trakcie wojny jako korsarskie, do zwalczania i dezorganizowania żeglugi nieprzyjaciela na jego liniach komunikacyjnych (działania rajderskie lub krążownicze). Nie można w tym wypadku mówić o jakiejś klasie okrętów. Słowo „rajder” określa przeznaczenie okrętu w danej chwili i nie determinuje żadnego z parametrów bojowych okrętu.

    Zespół pozostał w Gibraltarze aż do 30 sierpnia, kiedy to dostał rozkaz eskortowania floty admirała Andrew Cunninghama do Aleksandrii. W celu odwrócenia uwagi sił włoskich od operacji przemieszczania floty oraz konwojów dostarczających zaopatrzenie dla Malty została zaplanowana seria ataków dywersyjnych na bazy lotnicze w Cagliari oraz Elmas. Ataki przeprowadzono 1 września i flota dotarła do Aleksandrii nie niepokojona w żaden sposób. Po dotarciu do celu „Ark Royal” został na krótko odłączony od floty i skierowany w stronę państw Afryki Zachodniej w celu zachęcenia Dakaru w Senegalu, będącego kolonią Francji Vichy, do podporządkowania się Wolnej Francji. Podczas negocjacji dwa samoloty Wolnych Francuzów wystartowały 23 września 1940 z pokładu „Ark Royal”, ale po wylądowaniu w Dakarze ich załogi zostały aresztowane. Negocjacje zakończyły się fiaskiem i lotnictwo pokładowe „Ark Royal” zostało użyte przeciwko celom wojskowym podczas nieudanej próby zajęcia Dakaru siłą 23–25 września (operacja „Menace”).

    Samozatopienie – akt zniszczenia lub poważnego uszkodzenia jednostki pływającej przez własną załogę polegający na umożliwieniu dostania się wody do wnętrza kadłuba.James Fownes Somerville GCB, GBE, DSO (ur. 17 lipca 1882 w Weybridge w hrabstwie Surrey, zm. 19 marca 1949 w Dinder w hrabstwie Somerset) − brytyjski wojskowy, admirał Royal Navy, uczestnik obu wojen światowych. Podczas II wojny światowej dowodził między innymi operacją Catapult, brał udział w pościgu za "Bismarckiem" oraz kierował brytyjską misją morską w Waszyngtonie.
    Włoski pancernik „Vittorio Veneto” oddający salwę burtową w czasie bitwy koło przylądka Spartivento
    „Ark Royal” bombardowany przez włoskie lotnictwo w czasie bitwy koło przylądka Spartivento. Zdjęcie wykonane z pokładu krążownika HMS „Sheffield”

    Po zakończeniu operacji w okolicach Dakaru „Ark Royal” udał się do Liverpoolu w celu przeprowadzenia remontu maszynowni oraz instalacji nowych urządzeń na pokładzie startowym. Do celu dopłynął w eskorcie trzech niszczycieli: HMS „Fortune”, HMS „Forester” (typu F) oraz HMS „Greyhound” (typu G) i 8 września został postawiony w doku. Remont trwał do 3 listopada, naprawiano maszynownię oraz instalowano nową barierę awaryjną na pokładzie startowym. Po remoncie „Ark Royal” razem z pancernikiem HMS „Barham”, krążownikiem ciężkim HMS „Berwick” oraz lekkim HMS „Glasgow” zostały skierowane do Gibraltaru, gdzie dopłynęły 6 listopada. Niemal niezwłocznie zostały dołączone do reszty zespołu „Force H” z zadaniem eskortowania konwojów pomiędzy Gibraltarem a Aleksandrią i Maltą. Eskortowanie jednego z konwojów na Maltę wiozącego 1370 techników Royal Air Force oraz zaopatrzenie zostało nazwane operacją „Collar” (kołnierz). Siły włoskie dowiedziały się o operacji i zaplanowały przechwycenie konwoju. Zadanie zostało wyznaczone zespołowi dwóch pancerników „Giulio Cesare” oraz „Vittorio Veneto” wspieranych przez dodatkowe sześć krążowników oraz czternaście niszczycieli. Włosi zostali wykryci przez samoloty rozpoznawcze z „Ark Royal”. Ciężkie okręty zespołu brytyjskiego ruszyły do ataku na siły włoskie, a z pokładu „Ark Royal” wystartował oddział uderzeniowy złożony z samolotów torpedowych Fairey Swordfish. W czasie starcia włoski niszczyciel typu Soldati „Lanciere” został poważnie uszkodzony ogniem artyleryjskim oraz torpedami lotniczymi (nie jest pewne, co było dokładną przyczyną uszkodzeń). Niszczyciel został niepoprawnie zidentyfikowany przez Brytyjczyków jako krążownik, włoskie raporty również były błędne i mówiły o trafieniu krążownika ciężkiego „Bolzano”. Brytyjczycy nie zdołali w czasie całego starcia uszkodzić żadnego innego okrętu ani dobić uszkodzonego niszczyciela, natomiast włoskiemu lotnictwu udało się przeprowadzić serię ataków bombowych na lotniskowiec „Ark Royal”, nie uzyskując jednak żadnych trafień. Starcie, nazwane później bitwą koło przylądka Spartivento, nie przyniosło żadnych znaczących rezultatów żadnej ze stron, konwój natomiast dotarł do celu bez strat.

    HMS Argus – brytyjski lotniskowiec, który służył w Royal Navy w latach 1918–1944. Był to pierwszy lotniskowiec o przyjętej obecnie za standard konstrukcji, w której pokład na całej długości od rufy do dziobu okrętu wykorzystywany jest jako pas startowy (tzw. flush deck).Aerofiniszer (z ang. aerofinisher) — rodzaj łapacza samolotu, urządzenia stosowanego do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania wykorzystywany głównie na pokładach lotniskowców, ale także na lotniskach lądowych. Zespół aerofiniszera składa się z kilku grubych lin stalowych, zazwyczaj czterech, zamocowanych w poprzek pokładu startowego do specjalnych tłumików hydraulicznych. Liny te instaluje się na wysokości od kilkunastu, a czasem nawet powyżej 20 cm nad powierzchnią lądowiska. Zadaniem pilota lądującego samolotu jest złapanie przy pomocy specjalnego wysuwanego z części ogonowej haka za jedną z lin, co powoduje gwałtowne wyhamowanie maszyny na odcinku od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Liny aerofiniszera na lotniskowcu są numerowane od 1 do 4 licząc od rufy, a idealne lądowanie polega na złapaniu liny numer 3. Siła tłumienia lin hamujących jest regulowana w zależności od typu lądującego samolotu i jego masy, dlatego też przed lądowaniem, pilot raportuje obsłudze pokładu startowego stan paliwa i uzbrojenia. Zbyt luźna lina nie zatrzyma samolotu przed końcem pokładu, natomiast zbyt mocno napięta może poważnie uszkodzić maszynę. Przeciążenie podczas lądowania z wykorzystaniem aerofiniszera dochodzi do 4 g.

    14 grudnia „Ark Royal” i reszta Force H zostały na krótko wysłane na Atlantyk w okolice Azorów w poszukiwaniu niemieckich rajderów. Po kilku dniach, 20 grudnia, „Ark Royal” powrócił na Morze Śródziemne w celu eskortowania pancernika HMS „Malaya” i grupy frachtowców z Malty. Następnie zespół uczestniczył w realizacji planu wsparcia sił lądowych w Egipcie poprzez eskortowanie konwojów płynących przez Morze Śródziemne. W styczniu 1941 dominacja brytyjska w regionie osłabła, głównie z powodu wzmożonej aktywności niemieckiego lotnictwa (Luftwaffe). 10 stycznia brytyjski lotniskowiec HMS „Illustrious” został prawie zatopiony po trafieniu ośmioma bombami przez niemieckie bombowce nurkujące Junkers Ju 87 (sztukasy) oraz włoskie Savoia-Marchetti SM.79 w okolicach Sycylii. Ponadto istniało poważne ryzyko, że brytyjska baza w Gibraltarze zostanie utracona jeśli tylko Hiszpania zdecyduje się na przyłączenie do wojny po stronie państw Osi. Z tego powodu w celu demonstracji siły Admiralicja zdecydowała się na przeprowadzenie serii ataków na pozycje włoskie. Ataki miały być przeprowadzone przy użyciu lotnictwa pokładowego lotniskowca „Ark Royal” wspieranego bombardowaniami z ciężkich dział okrętowych. Pierwszy atak nastąpił 2 stycznia. Celem była tama na rzece Tirso na Sardynii, atak okazał się jednak nieskuteczny. Cztery dni później, 6 stycznia, lotnictwo z „Ark Royal” przeprowadziło skuteczny atak bombowy na port w Genui. W czasie tego ataku „Ark Royal” zapewniał również eskortę lotniczą krążownika liniowego HMS „Renown” oraz pancernika HMS „Malaya” bombardujących port. Kilka dni później, 9 stycznia, lotnictwo z lotniskowca pomyślnie zbombardowało rafinerię w La Spezia oraz zaminowało podejście do portu.

    Niemieckie okręty podwodne – (niem.: U-Boot) niemiecka flota podwodna. W języku niemieckim słowo U-Boot (Unterseeboot) oznacza każdy okręt podwodny, niezależnie od jego przynależności państwowej.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

    Polowanie na „Scharnhorst” i „Gneisenau”[ | edytuj kod]

    W lutym dwa pancerniki niemieckie „Scharnhorst” i „Gneisenau” otrzymały od wielkiego admirała Ericha Raedera rozkaz wypłynięcia na Atlantyk. Ich zadanie polegało na skupieniu na sobie uwagi sił aliantów i odciągnięciu okrętów z innych akwenów. W odpowiedzi na pojawienie się wielkich okrętów przeciwnika 8 marca zespół Force H razem z lotniskowcem „Ark Royal” został skierowany w rejon Wysp Kanaryjskich w celu ich odnalezienia i zniszczenia oraz ochrony konwojów atlantyckich. Lotnictwo „Ark Royal” było wykorzystywane do poszukiwania zajętych i obsadzonych załogami pryzowymi statków. Udało się odnaleźć trzy takie statki, z czego dwa dokonały samozatopienia, a jeden (SS „Polykarp”) został odzyskany.

    Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).Krzyż Żelazny (niem. Eisernes Kreuz, EK) – pruskie, potem niemieckie odznaczenie wojskowe nadawane za męstwo na polu walki, a także za sukcesy dowódcze.

    Wieczorem 21 marca jeden z samolotów Fairey Fulmar z „Ark Royal” odnalazł obydwa pancerniki, ale z powodu awarii radiostacji raport o odnalezieniu został przekazany dopiero po wylądowaniu na pokładzie lotniskowca. Do tego czasu Niemcom udało się umknąć, ukrywając się we mgle. Następnego dnia loty rozpoznawcze zostały wznowione w nadziei ponownego wykrycia rajderów, w trakcie wysyłania samolotów zdarzył się jednak wypadek. Podczas startu Fairey Swordfish został rozerwany przez uszkodzoną katapultę i sam kadłub razem z uzbrojonymi bombami głębinowymi spadł do wody tuż przez dziobem lotniskowca. Gdy „Ark Royal” znajdował się dokładnie nad tonącym samolotem, bomby osiągnęły swoją nastawioną głębokość i wybuchły. Uszkodzony lotniskowiec musiał wracać do bazy w Gibraltarze na naprawy i w celu uzupełnienia paliwa, gdzie dopłynął 24 marca, natomiast pancerniki niemieckie już nieniepokojone powróciły do Brestu.

    Sądownictwo wojskowe – jeden z rodzajów sądownictwa szczególnego, czyli sądów wyłączonych z sądownictwa powszechnego ze względu na szczególne kategorie podmiotowe (sprawcy) lub przedmiotowe (określone sprawy).Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Konwoje maltańskie i operacja „Tiger”[ | edytuj kod]

    HMS „Ark Royal” oraz HMS „Renown” odpierają atak dwóch włoskich bombowców nurkujących

    W kwietniu „Ark Royal” dzielił czas między eskortowanie konwojów na Maltę oraz dostarczanie tam samolotów a wypady na Atlantyk w celu polowania na niemieckie rajdery. W maju 1941 niemiecki Afrika Korps Erwina Rommla prowadził natarcie w północnej Afryce, spychając brytyjskie siły w stronę Kanału Sueskiego. W obawie przed załamaniem się obrony i oddaniem przeciwnikowi bardzo ważnych strategicznie obszarów brytyjskie dowództwo zdecydowało się na ryzyko wysłania konwojów z posiłkami przez Morze Śródziemne do Aleksandrii. Do eskorty konwoju składającego się z pięciu dużych transportowców wyznaczono lotniskowiec „Ark Royal”, pancerniki HMS „Renown” oraz HMS „Queen Elizabeth”, krążowniki HMS „Sheffield”, HMS „Gloucester”, HMS „Naiad”, HMS „Fiji” oraz piątą flotyllę niszczycieli (operacja „Tiger”). Przed wypłynięciem komandor Holland opuścił okręt z powodu problemów ze zdrowiem oraz przemęczenia stresem i został zastąpiony przez komandora Lobena Maunda. Konwój opuścił Gibraltar 6 maja i bardzo szybko został wykryty przez włoskie samoloty rozpoznawcze. Płynąc z prędkością zaledwie 14 węzłów z liczną eskortą złożoną z bardzo cennych okrętów, był bardzo zachęcającym celem, więc zarówno włoskie, jak i niemieckie lotnictwo szybko rozpoczęło przygotowania to ataku.

    HMS Malaya – pancernik typu Queen Elizabeth – drednotów brytyjskich. Okręt został nazwany od Federacji Stanów Malajskich, której rząd opłacił okręt. Uczestniczył w obu wojnach światowych.Frachtowiec – statek handlowy przewożący towary drogą morską, będący w dyspozycji przewoźnika, np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec. Termin ten wiąże się z wziętym z języka niemieckiego słowem fracht, który oznacza opłatę za przewóz towarów drogą morską.

    Ciężkie ataki lotnictwa – najpierw włoskiego, a potem niemieckiego – nastąpiły 8 maja. W ciągu dnia zaatakowało ponad pięćdziesiąt samolotów. Do odparcia ataku użyte zostały wszystkie dostępne na pokładzie „Ark Royal” samoloty Fairey Fulmar, których było tylko dwanaście. Wsparcia dostarczał jeszcze ogień przeciwlotniczy z pokładów eskorty konwoju oraz radar na HMS „Sheffield”. W trakcie pierwszych ataków dwa samoloty zostały stracone, z czego z jednego udało się uratować załogę. Załoga drugiego samolotu poniosła śmierć, w tym siostrzeniec admirała Jamesa Somerville’a, podporucznik Mark Somerville. Kilka innych samolotów zostało uszkodzonych. W efekcie główne uderzenie złożone z trzydziestu czterech maszyn przeciwnika miało przeciwko sobie tylko siedem samolotów. Ostatnie natarcie tuż przed zmierzchem było odpierane już głównie przez artylerię przeciwlotniczą oraz jedyne dwa sprawne samoloty.

    Państwa Osi – kraje należące do jednego obozu działań wojennych, walczące przeciw aliantom podczas II wojny światowej. Nazwa "oś" pochodzi od zwyczajowej nazwy nadanej sojuszowi III Rzeszy, Włoch oraz Japonii. W okresie ich największego panowania terytoria państw Osi obejmowały duże części Europy, Azji, Afryki i wysp Oceanu Spokojnego. Mimo tego II wojna światowa zakończyła się całkowitą klęską państw Osi. Podobnie jak u aliantów, liczba państw Osi w czasie wojny zmieniała się – pod koniec wojny znaczna część członków przeszła na stronę sprzymierzonych.Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.

    Pomimo przewagi przeciwnika konwój uniknął poważnych uszkodzeń. Dwa spośród eskortowanych statków wpłynęły na miny, z czego jeden – „Empire Song” zatonął, a drugi – „New Zealand Star” został uszkodzony, udało mu się jednak dopłynąć do portu.

    „Ark Royal” stał się celem kolejnego ataku lotniczego 12 maja podczas powrotu do Gibraltaru. W ciągu tego miesiąca zdążył jeszcze razem z HMS „Furious” dostarczyć samoloty Hawker Hurricane na Maltę w celu wzmocnienia jej obrony.

    Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.Połączenie spawane – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

    Polowanie na „Bismarcka”[ | edytuj kod]

    Szkic ruchów zespołów okrętów i miejsc ataków

    19 maja niemiecki pancernik „Bismarck” i ciężki krążownik „Prinz Eugen” wyruszyły z Gdyni i skierowały się na Atlantyk w celu przeprowadzenia operacji „Rheinübung”, mającej na celu zwalczanie alianckiej żeglugi na tym akwenie. 24 maja w czasie bitwy w Cieśninie Duńskiej pancernik zatopił symbol brytyjskiej floty – krążownik liniowy HMS „Hood” oraz uszkodził pancernik HMS „Prince of Wales”, sam również odnosząc uszkodzenia ograniczające jego prędkość maksymalną. Po bitwie premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill wydał rozkaz zatopienia „Bismarcka”, rozpoczynając bezwzględny pościg za pancernikiem.

    HMS Norfolk – brytyjski krążownik ciężki typu County z okresu międzywojennego i II wojny światowej. Okręt był pierwszą i przedostatnią jednostką trzeciej serii produkcyjnej krążowników typu County, znanej jako podtyp Norfolk.Al-Marsa al-Kabir (arab. المرسى الكبير; fr. Mers el-Kébir) – miasto w północno-zachodniej Algierii nad Morzem Śródziemnym, w pobliżu Oranu, w prowincji Oran.

    Lotniskowiec „Ark Royal” razem z okrętami Force H – krążownikiem liniowym HMS „Renown”, krążownikiem lekkim HMS „Sheffield” oraz eskortą sześciu niszczycieli typu F (HMS „Faulknor”, HMS „Foresight”, HMS „Forester”, HMS „Fortune”, HMS „Foxhound” i HMS „Fury”) wypłynął 23 maja na Atlantyk z zamiarem odszukania „Bismarcka”. 26 maja jeden ze Swordfishów wysłanych z pokładu „Ark Royal” wykrył i zlokalizował pancernik kierujący się w stronę Saint-Nazaire. W chwili wykrycia ścigające okręty były w odległości około 240 km, pozwalającej pancernikowi na dopłynięcie do celu przed przechwyceniem. W kierunku ściganego okrętu został wysłany zespół piętnastu Swordfishów uzbrojonych w torpedy, w celu jego spowolnienia. Na ich drodze znalazł się jednak krążownik HMS „Sheffield”, o którego obecności załogi samolotów nie zostały poinformowane. Został on błędnie zidentyfikowany jako cel i zaatakowany trzynastoma torpedami wyposażonymi w nowoczesne zapalniki magnetyczne. Na szczęście dla okrętu zapalniki okazały się wadliwe i większość torped eksplodowała w momencie kontaktu z wodą, pozostałe udało się krążownikowi wymanewrować.

    Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.HMS Furious – brytyjski lotniskowiec z okresu obu wojen światowych. Zamówiony w czasie I wojny światowej dla Royal Navy jako zmodyfikowany krążownik liniowy typu Courageous, miał zostać wykorzystany do wsparcia desantu na niemieckim wybrzeżu Morza Bałtyckiego, według planu forsowanego przez Pierwszego Lorda Morskiego Admiralicji, admirała Johna Fishera.
    Jeden z Fairey Swordfish wracający po skutecznym ataku na „Bismarcka”

    Po powrocie na pokład lotniskowca samoloty zostały wyposażone w torpedy starszego typu ze sprawdzonymi zapalnikami kontaktowymi. Kolejny atak ruszył o godzinie 19.15. Tuż przed zachodem słońca samolotom udało się zlokalizować „Bismarcka”, zaatakować i uzyskać trzy trafienia. Dwie torpedy trafiły w burtę przed pomieszczeniami maszynowni. Trzecia trafiła w urządzenie sterowe, blokując ster w wychyleniu 15° na lewo. Zadanie spowolnienia „Bismarcka” zakończyło się sukcesem, gdyż najpierw zaczął on zataczać koła, a potem, gdy załodze udało się ustawić ster w pozycji na wprost, okazało się, że pancernik płynie prosto w stronę ścigających okrętów. Z ograniczoną maksymalną prędkością oraz praktycznie bez możliwości manewrowania szanse na odniesienie sukcesu w starciu były niewielkie. W nocy z 26 na 27 maja „Bismarck” stoczył serię potyczek z niszczycielami, których zadaniem było utrzymywanie kontaktu i związanie przeciwnika walką do czasu nadpłynięcia ciężkich okrętów. Rano, tuż przez godziną ósmą, kontakt z pancernikiem nawiązały okręty „Norfolk”, „King George V”, „Rodney” oraz „Dorsetshire”. W wyniku starcia nawodna część „Bismarcka” została kompletnie zniszczona i o godzinie 9.31 jego artyleria ostatecznie zamilkła. Ogień brytyjski ustał ponad pół godziny później, po czym utrzymujący się jeszcze na wodzie wrak został dobity torpedami z pokładu HMS „Dorsetshire”.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Erich Johann Albert Raeder (ur. 24 kwietnia 1876 w Wandsbek, zm. 6 listopada 1960 w Kilonii) – niemiecki oficer marynarki w stopniu wielkiego admirała, jeden z wysokich rangą przywódców wojskowych III Rzeszy. Raeder uzyskał stopień wielkiego admirała (Großadmiral) w 1939, będąc pierwszą osobą osiągającą taki stopień wojskowy w czasie wojny od czasu admirała Alfreda von Tirpitza. Raeder dowodził morskimi siłami zbrojnymi Niemiec (Kriegsmarine) w pierwszej połowie II wojny światowej. Został odsunięty od obowiązków w 1943, kiedy to jego miejsce zajął admirał Karl Dönitz. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze skazał Raedera na karę dożywotniego więzienia, z którego jednak został zwolniony w 1955 na skutek problemów zdrowotnych.

    Wspieranie obrony Malty[ | edytuj kod]

    „Ark Royal” razem z resztą Force H powrócił do bazy w Gibraltarze 29 maja. Pomimo podniesienia morale w siłach sprzymierzonych, spowodowanego zatopieniem potężnego pancernika przeciwnika, jakim był „Bismarck”, układ sił na Morzu Śródziemnym zaczynał przeważać na stronę sił Osi. Alianci przestali kontrolować Grecję oraz Kretę, a Afrika Korps zaczął poważnie zagrażać Egiptowi. Malta, jako jeden z ostatnich bastionów sił sprzymierzonych na tym akwenie, stała się celem nasilonych ataków ze strony lotnictwa włoskiego i niemieckiego. Zajęcie przez wojska Osi Krety uniemożliwiło zaopatrywanie bazy na wyspie ze wschodu.

    Ster – ruchome urządzenie będące częścią jednostki pływającej lub statku powietrznego (patrz: powierzchnie sterowe samolotu), służące zarówno do utrzymywania jak i do zmiany kierunku ruchu. Działanie steru zmienia kątową orientację jednostki w przestrzeni.HMS Hood – brytyjski krążownik liniowy z okresu międzywojennego i II wojny światowej, ostatni i najpotężniejszy okręt tej klasy zbudowany dla Royal Navy. Zaprojektowany jako jedna z czterech jednostek typu Admiral, został znacząco zmodyfikowany na wstępnym etapie budowy, w wyniku doświadczeń wynikających z przebiegu bitwy jutlandzkiej, w której zniszczone zostały trzy brytyjskie krążowniki liniowe wcześniejszej konstrukcji. Zwodowano go 22 sierpnia 1918 roku, nadając imię na cześć admirała Samuela Hooda (1724–1816). Do służby wszedł w 1920 roku, jako jedyny okręt swojego typu, gdyż budowę trzech kolejnych ostatecznie zarzucono.

    Rolą „Ark Royal” było zaopatrywanie lotnisk na wyspie w samoloty. W czerwcu i lipcu wykonał kilka takich rejsów. Pod koniec lipca wziął udział w eskortowaniu konwoju zaopatrzeniowego z Gibraltaru na Maltę w ramach operacji „Substance”. Od 24 do 27 września konwojował razem z trzema pancernikami (HMS „Nelson”, HMS „Rodney” i HMS „Prince of Wales”), pięcioma krążownikami oraz osiemnastoma niszczycielami zespół dziewięciu statków handlowych z 85 tys. ton zaopatrzenia dla Malty (operacja „Halberd”). Utrzymywanie bazy okrętów podwodnych i lotnisk na wyspie przez Brytyjczyków było poważnym problemem dla sił niemieckich w Afryce, gdyż była to dobra baza wypadowa dla sił zwalczających konwoje zaopatrzeniowe dla Afrika Korps Erwina Rommla. Straty w niemieckim zaopatrzeniu dochodziły nawet do 30%. Adolf Hitler zdecydował o wysłaniu flotylli okrętów podwodnych na Morze Śródziemne, by atakować aliancką żeglugę. Stało się to wbrew radom admirała Raedera.

    Afrika Korps (pełna nazwa: Deutsches Afrikakorps – DAK) – niemiecki korpus ekspedycyjny utworzony 12 lutego 1941 r. w celu udzielenia wsparcia siłom włoskim w Afryce Północnej pobitym przez Brytyjczyków w wyniku rozpoczętej 7 grudnia 1940 r. operacji Compass. Na czele DAK stanął gen. Erwin Rommel.HMS "Valiant" był brytyjskim pancernikiem typu Queen Elizabeth służącym w Royal Navy. Stępkę położono w stoczni Fairfield, w Govan, 31 stycznia 1913 i okręt zwodowano 4 listopada 1914. Budowę ukończono w lutym 1916.

    Zatopienie[ | edytuj kod]

    Niszczyciel HMS „Legion”

    10 listopada „Ark Royal” dostarczył kolejną partię samolotów na Maltę i rozpoczął powrót do bazy w Gibraltarze. Dowódca został wcześniej ostrzeżony o niebezpieczeństwie ze strony niemieckich U-Bootów patrolujących wzdłuż wybrzeży Hiszpanii. Niemcy również wiedzieli o ruchach Force H na podstawie własnych danych wywiadowczych. Jednym z U-Bootów patrolujących w pobliżu był U-81 dowodzony przez kawalera Krzyża Żelaznego pierwszej klasy Friedricha Guggenbergera. Trzy dni później, około godziny 15.40, jeden z niszczycieli eskorty HMS „Legion” (typu L) wykrył sonarem niezidentyfikowany sygnał, ostrzeżenie jednak zostało zignorowane, gdyż założono, że jest to odgłos śrub innego niszczyciela. Minutę później „Ark Royal” został trafiony pojedynczą torpedą w prawą burtę, dokładnie poniżej nadbudówki, pomiędzy zbiornikami paliwa a magazynem bomb. Eksplozja spowodowała powstanie w burcie wyrwy szerokiej na 40 m i wysokiej na ponad 9 m. Silny wstrząs zdemolował ustawione na pokładzie, uzbrojone w torpedy samoloty oraz zabił jednego członka załogi (Able Seaman Mitchell). Przez wyrwę w burcie zostały zalane prawoburtowe kotły, główna rozdzielnia elektryczna, pobliskie zbiorniki paliwa oraz ponad 30 m zęz. Łączność na całym okręcie przestała funkcjonować, a rufowa połowa okrętu została pozbawiona zasilania wskutek odcięcia prawoburtowej szyny zasilania.

    Åndalsnes to norweskie miasto leżące w gminie Rauma. Jest zaludnione przez ok. 3 tys. mieszkańców i ulokowane jest na wybrzeżu Romsdalsfjordu.Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

    Niezwłocznie po uderzeniu kapitan wydał rozkaz zatrzymania maszyn, ale z powodu awarii systemów łączności musiał wysłać gońca. Nim okręt się zatrzymał, napór wody spowodowany ruchem zaczął powiększać wyrwę w burcie. Masy wody wdzierające się do wnętrza kadłuba spowodowały silny przechył, który w ciągu 20 minut osiągnął 18°. Mając w pamięci szybkie zatonięcie lotniskowców HMS „Glorious” oraz „Courageous”, pociągające za sobą olbrzymie straty w ludziach, komandor Loben Maund zdecydował o opuszczeniu okrętu. Załoga zebrała się na pokładzie startowym, aby zdecydować, kto ma pozostać na okręcie, a kto ma się ewakuować. W efekcie skoordynowane działania w celu uratowania okrętu rozpoczęły się dopiero po 49 minutach od trafienia. Do tego czasu woda zalała poważną część okrętu, przedzierając się przez pootwierane w trakcie ewakuacji grodzie wodoszczelne.

    Savoia-Marchetti SM.79 Sparviero (pol. – Krogulec) – włoski samolot bombowy i torpedowy z okresu II wojny światowejBitwa koło przylądka Spartivento – bitwa morska stoczona w czasie II wojny światowej w dniu 27 listopada 1940, niedaleko od przylądka Spartivento, pomiędzy marynarką aliancką a włoską. Zespół okrętów marynarki brytyjskiej Royal Navy pod dowództwem admirała James Somervilla uszkodził okręty włoskiej Regia Marina, dowodzonej przez admirała Campioni.
    Niszczyciel HMS „Legion” podpływający do burty przechylonego „Ark Royal” w celu podjęcia części załogi

    Woda zaczęła zalewać kotły w środkowej części kadłuba, powodując awarię zasilania na całym okręcie. „Ark Royal” nie był wyposażony w awaryjne generatory prądu. Po mniej więcej godzinie od eksplozji wydawało się, że sytuacja na okręcie zaczyna się stabilizować, więc admirał Sommerville zadecydował – zanim odpłynął na pancerniku HMS „Malaya” w kierunku Gibraltaru – o powrocie części załogi na pokład lotniskowca w celu podjęcia prób uratowania okrętu. Załodze udało się uruchomić jeden kocioł, przywracając zasilanie, dzięki czemu można było uruchomić pompy zęzowe i rozpocząć wypompowywanie wody z zalanych części. Do burty podpłynął niszczyciel HMS „Laforey” w celu dostarczenia dodatkowego zasilania oraz pomp, a z Gibraltaru nadleciały Swordfishe, aby odpędzać U-Booty od uszkodzonego lotniskowca. Około godziny 20.00 z bazy w Gibraltarze przypłynął holownik „Thames” i wziął „Ark Royal” na hol, przechył okrętu zaczął się jednak powiększać. Woda zalała kotłownię, ponownie wyłączając kotły i odcinając zasilanie.

    Kirkwall (scots Kirkwaa, gael. Baile na h-Eaglaise) – stolica i największe miasto Orkadów, archipelagu u północnych wybrzeży Szkocji. Przemysł spożywczy, budowa łodzi i port morski. Miasto liczy ok. 9 tys. mieszkańców. Posiada połączenia promowe z Aberdeen i Lerwick.Junkers Ju 88 – niemiecki dwusilnikowy samolot z okresu II wojny światowej. Był jednym z najbardziej wszechstronnych samolotów tego konfliktu rywalizując w tej kategorii z samolotem de Havilland Mosquito (stąd nazwa ,,niemiecki Mosquito"). Zaprojektowany jako szybki bombowiec był bezkonkurencyjny w atakach z niewielkiej wysokości i płytkiego lotu nurkowego. Mógł też pełnić rolę nocnego myśliwca, bombowca torpedowego i samolotu rozpoznawczego. Prędkością, pułapem, udźwigiem bomb oraz uzbrojeniem pokładowym przewyższał standardowy niemiecki bombowiec taktyczny Heinkel He 111.

    Pomiędzy godziną 02.05 a 02.30 przechył osiągnął 20°. O godzinie 04.00 wynosił już 27°, wskutek czego podjęty został rozkaz o zaprzestaniu prób ratowania jednostki i ostatecznym opuszczeniu pokładu. Całość załogi została ewakuowana przez niszczyciel HMS „Legion” do godziny 04.30. „Ark Royal” zatonął 14 listopada zaraz po godzinie 06.15 (podawana jest też godzina 06.19). Świadkowie zeznali, że po osiągnięciu przechyłu około 45° lotniskowiec położył się na burcie, po czym po około trzech minutach odwrócił do góry dnem. Po chwili przełamał się na pół i obydwie części zatonęły w ciągu kilku minut. Z całej załogi zginęła tylko jedna osoba zabita w czasie eksplozji, reszta (1487 oficerów i marynarzy) została przetransportowana do Gibraltaru. Jednym z "rozbitków", uratowanych z pokładu tonącego lotniskowca, był czarny kot Oskar – maskotka załogi pancernika "Bismarck" – uratowany pół roku wcześniej przez załogę niszczyciela "Cossack". Gdy HMS "Cossack" zatonął w dniu 27. października 1941 na Morzu Śródziemnym – kot z "Bismarcka" został po raz kolejny uratowany, po czym trafił na pokład "Ark Royal". Po zatonięciu tego ostatniego zwierzę wyeksmitowano na ląd, gdyż jak sądzono, kot z "Bismarcka" przynosił pecha wszystkim okrętom, na których się znalazł.

    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.30 kwietnia jest 120. (w latach przestępnych 121.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 245 dni.

    W związku z tym, że oficjalne komunikaty III Rzeszy meldowały już o zatopieniu lotniskowca, sukces ten nie mógł być w pełni wykorzystany. Niemieckie społeczeństwo zostało poinformowane, że wcześniejszy atak zakończył się poważnym uszkodzeniem okrętu, po którym musiał on przechodzić długą naprawę w dokach.

    Bitwa o Narwik – starcie pomiędzy siłami niemieckimi a alianckim Korpusem Ekspedycyjnym trwające pomiędzy 9 kwietnia a 8 czerwca 1940 roku w okolicach portu i miasta Narwik.Niszczyciele typu A – typ brytyjskich niszczycieli zbudowanych na przełomie lat 20. i 30. XX wieku, służących w Royal Navy oraz Royal Canadian Navy podczas II wojny światowej.

    Dochodzenie[ | edytuj kod]

    Po zatopieniu lotniskowca rozpoczęło się publiczne dochodzenie, w trakcie którego starano się ustalić okoliczności utraty okrętu. Na podstawie wniosków komisji badającej sprawę komandorowi Maundowi zostały postawione zarzuty zaniedbania i w lutym 1942 stanął on przed sądem wojskowym. W przeprowadzonym procesie uznano go winnym dwóch czynów: niezorganizowania grup, które miały zostać na pokładzie w celu ratowania jednostki po ogólnej ewakuacji, oraz niezapewnienia odpowiedniej gotowości okrętu na możliwe uszkodzenia w czasie rejsu bojowego. Wnioski komisji uwzględniały również pewne okoliczności łagodzące, między innymi, że działania kapitana w chwili ataku były przede wszystkim skoncentrowane na zapewnieniu załodze bezpieczeństwa.

    Franklin Delano Roosevelt ([ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Parku, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych, wybierany na ten urząd w latach 1933–1945 czterokrotnie z ramienia Partii Demokratycznej. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc, że byłaby ona niedemokratyczna). Giulio Cesare – włoski pancernik z okresu I i II wojny światowej, po zakończeniu wojny w ramach reparacji wojennych przekazany ZSRR jako „Noworossijsk”, zatonął w Sewastopolu w 1955 roku.

    Stratą „Ark Royal” zajęła się również komisja powołana do spraw badania strat dużych okrętów (Bucknill Committee). Badała ona między innymi błędy konstrukcyjne lotniskowca. Za jedną z głównych wad został uznany brak awaryjnych źródeł zasilania, który przy zalaniu kotłów i w konsekwencji wyłączeniu generatorów prądu znacząco utrudniał zapanowanie nad uszkodzeniami. Innymi problemami dostrzeżonymi przez komisję były niepodzielenie pomieszczeń maszynowni grodziami, utrudniające panowanie nad ich zalewaniem oraz konstrukcja wlotów powietrza do kotłów podatna na zatkanie. Na podstawie wniosków komisji zostały wprowadzone zmiany w projektach będących już w budowie lotniskowców typów Illustrious oraz Implacable.

    Krążowniki ciężkie typu County – typ brytyjskich krążowników ciężkich z okresu II wojny światowej. Okręty budowano w 3 podstawowych wersjach: Kent, London i Norfolk. Łącznie zbudowano 13 okrętów: 11 dla Royal Navy i dwa dla Royal Australian Navy.Samuel John Gurney Hoare, 1. wicehrabia Templewood GCSI, GBE, CMG (ur. 24 lutego 1880, zm. 7 maja 1959) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Andrew Bonar Lawa, Stanleya Baldwina, Ramsaya MacDonalda i Neville’a Chamberlaina.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.
    HMS Illustrious – brytyjski lotniskowiec z okresu II wojny światowej. Był przedstawicielem preferowanej wówczas w Wielkiej Brytanii koncepcji lotniskowców pancernych, pierwszą jednostką swojego typu. Zwodowany w 1939 roku, do służby wszedł w maju 1940 roku jako czwarty okręt o tej nazwie w Royal Navy. Walczył na Morzu Śródziemnym, Oceanie Indyjskim a w końcowym okresie wojny na Pacyfiku. Z okrętu wystartowały samoloty do ataku na Tarent, następnie wspierał on lądowanie aliantów na Madagaskarze i desant pod Salerno. Wchodząc w skład Brytyjskiej Floty Pacyfiku wziął udział w bitwie o Okinawę. Był uszkodzony przez bombowce Luftwaffe na Morzu Śródziemnym oraz kamikaze na Pacyfiku. Po zakończeniu II wojny światowej został przeklasyfikowany na lotniskowiec szkolny. Pozostał w służbie do 1954 roku, po czym został odstawiony do rezerwy i sprzedany na złom 3 listopada 1956 roku.
    Krążownik – klasa dużych, silnie uzbrojonych okrętów nawodnych, wyróżniana od II połowy XIX wieku do chwili obecnej. W miarę rozwoju techniki klasa krążowników ewoluowała i dzieliła się na liczne podklasy, różniące się od siebie charakterystykami, w tym wielkością. Najbardziej ogólnym podziałem, wiążącym się ze zmianą rodzaju uzbrojenia i zadań krążowników, jest podział na krążowniki klasyczne (artyleryjskie), dziś już nie występujące i współczesne krążowniki rakietowe.
    16 kwietnia jest 106. (w latach przestępnych 107.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 259 dni.
    Salwa burtowa – w walce na morzu salwa oddana z wszystkich dział artylerii głównej okrętu, lub głównej i pomocniczej, w kierunku jednej burty.
    HMS Exeter – brytyjski krążownik ciężki z lat 30. i okresu II wojny światowej, wsławiony udziałem w bitwach u ujścia La Platy i na Morzu Jawajskim. Został zatopiony przez japońskie okręty 1 marca 1942. Nosił numer taktyczny 68.
    HMS Glorious – brytyjski krążownik liniowy z okresu I wojny światowej, przebudowany po jej zakończeniu na lotniskowiec, drugi okręt typu Courageous.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.231 sek.