• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HMB Endeavour



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Hulk – stary statek, najczęściej okręt, wycofany już z normalnej eksploatacji i zdekompletowany (zwykle pozbawiony mechanizmów napędowych i uzbrojenia), przycumowany lub zakotwiczony na stałe w porcie, służący w charakterze stacjonarnych pomieszczeń pomocniczych. Hulki używane bywają jako koszary, mieszkanie dla załóg okrętów, pomieszczenia szkolne, hotel, szpital, magazyn, warsztat lub więzienie. Odmianą hulka jest barka koszarowa (niewielkich rozmiarów, służąca jako koszary).Cooktown - miejscowość w Australii, w stanie Queensland, przy ujściu rzeki Endeavour do Morza Koralowego. Około 2 tys. mieszkańców.

    HMB Endeavour (HM Bark Endeavour) – XVIII-wieczny bark, zbudowany jako węglowiec, następnie w służbie Royal Navy. Na jego pokładzie James Cook odbył swoją pierwszą wyprawę dookoła świata (1768–1771), docierając do Nowej Zelandii i Australii.

    Historia[ | edytuj kod]

    Statek zbudowany został w 1764 roku pod nazwą „Earl of Pembroke” w stoczni Fishburn w Whitby, w Anglii jako jeden z serii węglowców przeznaczonych do służby na Morzu Północnym.

    Falklandy (ang. Falkland Islands) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna, z tego powodu są czasem również nazywane Malwinami, od ich hiszpańskiej nazwy Islas Malvinas.The Royal Society, Towarzystwo Królewskie w Londynie, dokładniej The Royal Society of London for Improving Natural Knowledge – angielskie towarzystwo naukowe o ograniczonej liczbie członków (ok. 500 członków krajowych i ok. 50 członków zagranicznych) pełniące funkcję brytyjskiej akademii nauk. Skupia przedstawicieli nauk matematycznych i przyrodniczych.

    Pierwsza wyprawa Cooka[ | edytuj kod]

    Trasa pierwszej wyprawy Cooka

    W 1768 roku statek zakupiony został przez Royal Navy, otrzymując nazwę HM Bark „Endeavour”. Jednostka miała wziąć udział w wyprawie badawczej na południowy Pacyfik, współorganizowanej przez Royal Society. Celem wyprawy było zaobserwowanie przejścia planety Wenus na tle Słońca (do którego miało dojść 3 czerwca 1769 roku) z wyspy Tahiti, a także zweryfikowanie istnienia domniemanego kontynentu (Terra Australis), o którym donosili portugalscy i holenderscy kartografowie. Dowódcą okrętu, jak i całej wyprawy, został porucznik James Cook.

    Polinezyjczycy są rdzenną ludnością Polinezji, zamieszkują także niektóre wyspy Melanezji i Mikronezji. Posługują się językami polinezyjskimi. Podstawą gospodarki jest rybołówstwo i rolnictwo, w mniejszym zakresie także chów zwierząt. Struktura społeczna opiera się na podziale na warstwy (arystokracja, rolnicy, rybacy, rzemieślnicy, niewolnicy).Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.

    „Endeavour” wypłynął samotnie z Plymouth 25 sierpnia 1768 roku. 12 września wyprawa dotarła do Madery, 14 listopada do Rio de Janeiro, a 15 stycznia 1769 roku przekroczyła Cieśninę Le Maire’a. 13 kwietnia okręt przybył na Tahiti, gdzie uczestnicy wyprawy przebywali przez trzy miesiące, nawiązując dobre relacje z ludnością tubylczą.

    Mielizna – piaszczyste lub żwirowe płytkie miejsce w rzece lub obszarach szelfowych morza. Przyczyną jej powstania jest osadzanie materiału przenoszonego przez wodę przy miejscowym zmniejszeniu szybkości jej płynięcia. W morzach występuje w miejscach dochodzenia wzniesienia szelfu blisko powierzchni morza.Whitby - miasto i civil parish w Wielkiej Brytanii, Anglii, w regionie Yorkshire and the Humber, w hrabstwie North Yorkshire, w dystrykcie Scarborough. Leży 26,6 km na zachód od miasta Scarborough, 66,6 km na zachód od miasta York i 333 km na północny wschód od Londynu. W 2011 roku civil parish liczyła 13 213 mieszkańców. Whitby jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Witebi.

    Po opuszczeniu Tahiti okręt prowadził eksplorację archipelagu Wysp Towarzystwa. 9 października 1769 roku wyprawa dotarła do Nowej Zelandii, lądując na Wyspie Północnej. Przez sześć kolejnych miesięcy wyprawa żeglowała wzdłuż wybrzeża, opływając obie główne wyspy kraju. 31 marca 1770 roku okręt wyruszył w drogę powrotną, kierując się na zachód, w kierunku Ziemi van Diemena (jak wówczas określano Tasmanię). Jednostka zboczyła jednak z kursu i 19 kwietnia dotarła do wschodniego wybrzeża Nowej Holandii (Australii), a 28 kwietnia ekspedycja wylądowała na lądzie, na terenie Zatoki Botanicznej.

    Tahiti – wyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, polityczne, gospodarcze i kulturalne jej centrum. Pierwotna nazwa Otaheiti.Sawu, Savu – wyspa w Indonezji w archipelagu Małe Wyspy Sundajskie pomiędzy morzem Sawu (od północy) i Oceanem Indyjskim (od południa). Powierzchnia 379.9 km² (według innych źródeł 414 km²), długość linii brzegowej 90.1 km, ok. 30 tys. mieszkańców.

    „Endeavour” powrócił na morze 6 maja, podążając wzdłuż wybrzeża Australii. 10 czerwca jednostka weszła na mieliznę na Wielkiej Rafie Koralowej, nieopodal przylądka Cape Tribulation. Udało się ją uwolnić po dwóch dniach. Dziewięć dni później Cook wylądował w okolicy obecnego Cooktown, gdzie przez sześć tygodni załoga dokonywała napraw okrętu. Po ich zakończeniu, „Endeavour” przedostał się przez Cieśninę Torresa, zatrzymując się na wyspie Sawu, następnie kontynuując rejs do holenderskiego portu w Batawii (obecnie Dżakarta). Tam kadłub okrętu poddany został dalszym naprawom. Załoga zmagała się w tym czasie z gorączką i dyzenterią (siedmiu członków zmarło, w tym dwóch Polinezyjczyków zabranych z Tahiti). Jednostka pozostała w porcie do 26 grudnia, po czym wyruszyła w rejs na zachód, przez Ocean Indyjski. W dalszej drodze w wyniku chorób zmarły kolejne 23 osoby. 15 marca 1771 roku „Endeavour” przybył do Kapsztadu, gdzie pozostał do 14 kwietnia. 1 maja zatrzymał się na Wyspie Świętej Heleny, by 12 lipca ostatecznie dotrzeć do Anglii.

    Cieśnina Le Maire’a (hiszp. Estrecho de Le Maire) – cieśnina oddzielająca Wyspę Stanów od Ziemi Ognistej. Odkryli ją w 1616 roku Jacob Le Maire i Willem Schouten.Terra Australis (dokładniej Terra Australis Incognita, łac. Nieznany Południowy Ląd) – legendarny kontynent umieszczony przez Ptolemeusza na jego mapie z II w. n.e. Ptolemeusz oparł się na przemyśleniach Arystotelesa.

    W lipcu 1772 roku Cook wyruszył w kolejną wyprawę, tym razem na pokładzie HMS „Resolution”.

    Późniejsze losy[ | edytuj kod]

    Replika okrętu

    Wkrótce po zakończeniu pierwszej wyprawy Cooka „Endeavoura” przebudowano na transportowiec wojska w stoczni Woolwich. Następnie trzykrotnie odbył on podróż na Falklandy. We wrześniu 1774 roku jednostkę wycofano ze służby w Royal Navy, a 7 marca 1775 roku sprzedano. Ponownie w służbie cywilnej statek otrzymał nazwę „Lord Sandwich”.

    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Newport – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Rhode Island, na przybrzeżnej wyspie Rhode Island, port nad Oceanem Atlantyckim.

    Wkrótce po wybuchu wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych Royal Navy wyczarterowała jednostkę w celu przewozu wojska do Ameryki, a następnie użytkowała ją jako okręt więzienny, stacjonujący w Newport w Rhode Island. W sierpniu 1778 roku podjęta została decyzja o zatopieniu trzynastu wynajętych statków u wejścia do portu w Newport, w tym jednostki „Lord Sandwich”, w celu utrudnienia dostępu do portu zmierzającej w jego kierunku francuskiej flocie.

    Bark – żaglowiec co najmniej trzymasztowy (rzadziej z większą liczbą masztów), niosący na wszystkich masztach (prócz ostatniego) ożaglowanie rejowe, a na ostatnim ożaglowanie skośne gaflowe lub (rzadziej) bermudzkie.Wielka Rafa Koralowa albo Wielka Rafa Barierowa (ang. Great Barrier Reef) – największa na świecie rafa koralowa, położona u wybrzeży Australii. Jest to największa na Ziemi pojedyncza struktura wytworzona przez organizmy żywe, widoczna nawet z kosmosu (jako biała smuga na tle błękitnego oceanu).

    Do dnia dzisiejszego wrak nie został zidentyfikowany, choć jego prawdopodobna lokalizacja została zawężona do grupy pięciu położonych obok siebie wraków. Co najmniej od 1999 roku prace nad identyfikacją wraków prowadzi organizacja Rhode Island Marine Archaeology Project (RIMAP).

    Niektóre źródła (opublikowane przed publikacją przez RIMAP pierwszych wyników badań w 1999 roku) podają inne wersje losów jednostki po zakończeniu służby w Royal Navy. Według jednej z nich statek w 1790 roku sprzedano Francuzom, którzy, po przemianowaniu jednostki na „La Liberté”, wykorzystywali go jako statek wielorybniczy. W 1793 roku statek ten rozbił się w Newport. Według innej wersji „Endeavour” skończył jako hulk na Tamizie.

    General Carleton – brytyjski statek towarowy - węglowiec, bark o wysokiej dzielności morskiej, zwodowany w 1777 roku w Whitby. Zatonął w silnym sztormie 27 września 1785 roku w pobliżu ujścia Piaśnicy, niedaleko miejscowości Dębki, w rejsie ze Sztokholmu, oznaczony jako "Wrak W-32". Kapitan William Hustler (1753-1785) oraz 17 członków załogi poniosło śmierć w katastrofie.Dyzenteria, czerwonka (gr. dysentería) – ostra choroba zakaźna jelit, w szczególności jelita grubego, której objawem jest uporczywa biegunka i obecność krwi oraz śluzu w stolcu. Nieleczona prowadzi do śmierci.

    W 1994 roku we Fremantle zbudowana została pełnowymiarowa replika okrętu. Od 2005 roku jej właścicielem jest Australian National Maritime Museum.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wyspy Towarzystwa (fr. Îles de la Société, ang. Society Islands) – archipelag wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym, we wschodniej części Polinezji.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Statek wielorybniczy lub wielorybnik – statek specjalnego przeznaczenia, używany do polowania i/lub sprawiania waleni. Jest to statek z silnikiem parowym lub spalinowym z działem harpunniczym na dziobie. Statkom wielorybniczym, które operowały na morzach i oceanach od XVI do połowy XX wieku, towarzyszyły w ostatnim okresie jednostki będące odpowiednikami dzisiejszych trawlerów-przetwórni. Pod koniec XIX wieku pojawiły się statki łączące obie te funkcje.
    Royal Navy, Królewska Marynarka Wojenna – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza zorganizowana siła zbrojna Zjednoczonego Królestwa.
    James Cook (ur. 27 października/7 listopada 1728 w Marton koło Middlesbrough, zm. 14 lutego 1779 na wyspie Hawaiʻi) – angielski kapitan, żeglarz i odkrywca.
    Linia zmiany daty – umowna linia na mapie stref czasowych, przebiegająca głównie wzdłuż południka 180 stopni (występują niewielkie odchylenia w przypadku obszarów zamieszkanych przez ludzi), po obu stronach której daty różnią się o jedną dobę. Przesunięcia tej linii od południka 180 stopni występują w przypadku Aleutów (w kierunku zachodnim) oraz Półwyspu Czukockiego, wysp Fidżi, Kermadec, Kiribati, Samoa (bez Samoa Amerykańskiego), Tokelau i Tonga (na wschód).
    Cape Tribulation - przylądek położony w stanie Queensland, północno-wschodnia Australia, 110 km na północ od Cairns. Nazwa została nadana przez Kapitana Jamesa Cooka i pochodzi od angielskiego słowa troubles – kłopoty. Cook przekraczając Wielką Rafę Koralową uszkodził swoją flotę. Nie wyladował on tam jednak - płynął dalej, szukając sprzyjającego miejsca. Na ląd zszedł dopiero w odległym ok. 200 km na północ Cooktown. Spędził tam ok. 7 tygodni i było to pierwsze "stale" siedlisko w Australii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.841 sek.