• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HARPS

    Przeczytaj także...
    51 Pegasi – podobna do Słońca gwiazda w konstelacji Pegaza. Jest pierwszym żółtym karłem (poza Słońcem), wokół którego odkryto planetę.HD 69830 d – planeta orbitująca wokół gwiazdy HD 69830. Prawdopodobnie znajduje się w strefie życia tego układu.
    Kapteyn b – planeta pozasłoneczna krążąca wokół Gwiazdy Kapteyna, jedna z dwóch znanych w tym układzie planetarnym. Krąży w ekosferze gwiazdy i jest najstarszą obecnie znaną planetą, na której potencjalnie może istnieć życie pozaziemskie.

    HARPS (ang. High Accuracy Radial velocity Planet Searcher) – bardzo dokładny poszukiwacz planet pozasłonecznych metodą prędkości radialnej, z dokładnością pomiarów do 1 m/s. Jest to spektrometr zainstalowany na 3,6-metrowym teleskopie w obserwatorium La Silla należącym do ESO. Prędkość radialną mierzy poprzez analizę widma gwiazd.

    Michel G. E. Mayor (ur. 12 stycznia 1942) – szwajcarski astronom, profesor na wydziale astronomii na Uniwersytecie Genewskim.Obserwatorium La Silla – obserwatorium astronomiczne położone w chilijskich Andach na południowym krańcu pustyni Atakama na wysokości 2400 m n.p.m. Znajduje się tu dziewięć teleskopów zbudowanych przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ang. European Southern Observatory – ESO), a kilka innych jest przez tę instytucję obsługiwanych. Jest to jedno z największych obserwatoriów na południowej półkuli i pierwsze obserwatorium w Chile zbudowane przez ESO.

    Kierownikiem zespołu obsługującego spektroskop jest Michel Mayor, współodkrywca pierwszej planety okrążającej gwiazdę podobną do Słońca – 51 Pegasi.

    Odkrycia dokonane przy pomocy HARPS[ | edytuj kod]

    Począwszy od dnia zainstalowania spektroskopu w 2003 roku do października 2009 udało się odkryć 75 planet. We wrześniu 2011 roku ogłoszono odkrycie za pomocą HARPS 50 nowych planet. Szesnaście z tych planet klasyfikowanych jest jako superziemie .Przykłady:

    alfa Centauri Bb (α Cen Bb) – planeta pozasłoneczna typu skalistego odkryta w 2012, w najbliższym względem Słońca układzie gwiezdnym alfa Centauri. Planeta orbituje wokół gwiazdy alfa Centauri B, podobnej do Słońca.HD 85512 b – planeta pozasłoneczna typu superziemia, orbitująca wokół gwiazdy Gliese 370 (HD 85512) w gwiazdozbiorze Żagla. Planeta znajduje się ok. 36 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2011 w ramach projektu HARPS. Jest jedną z najmniejszych odkrytych planet znajdujących się w ekosferze.
  • HD 330075 b, 10 lutego 2004
  • mi Arae d, 25 sierpnia 2004
  • Gliese 876 d, 13 czerwca 2005
  • HD 69830 b, c i d, 18 maja 2006
  • Gliese 581 c i d (odkrycie kwestionowane), 23 kwietnia 2007
  • BD -17°63 b, 26 października 2008
  • Gliese 667 Cb, 21 listopada 2011
  • HD 85512 b, 17 sierpnia 2011
  • Gliese 163 c, 6 września 2012
  • alfa Centauri Bb, 16 października 2012
  • Kapteyn b, 2014
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Odkryto 32 nowe planety
    2. HARPS odkrył 50 nowych planet pozasłonecznych. [dostęp 2011-09-12].
    3. Milena Ratajczak: Kosmos. Obserwatorium La Silla. T. 53. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2012, s. 21-23. ISBN 978-83-252-1674-0.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • HARPS na stronie Europejskiego Obserwatorium Południowego (ang.)
  • Gliese 876 d – planeta pozasłoneczna typu superziemia orbitująca wokół gwiazdy Gliese 876. Kiedy jej odkrycie zostało potwierdzone 13 czerwca 2005 roku, była najmniejszą znaną planetą pozasłoneczną, obiegającą "zwykłą" gwiazdę. Poprzednie planety skaliste o podobnych rozmiarach zostały odkryte wokół pulsara PSR B1257+12 w roku 1992. Planety odkrywane przez kolejne 13 lat zawsze okazywały się ciałami o rozmiarach zbliżonych do Jowisza, niepodobnymi do Ziemi.Gliese 581 c – planeta pozasłoneczna typu superziemia orbitująca wokół czerwonego karła Gliese 581. Uważa się, że planeta znajduje się w odległości od gwiazdy, gdzie temperatura powierzchni planet pozwala na istnienie wody w stanie ciekłym, a co za tym idzie istnieją na niej warunki dogodne do powstania życia tlenowego. Planeta znajduje się w gwiazdozbiorze Wagi około 20,5 lat świetlnych (~194 biliony km) od Ziemi, co astronomicznie jest odległością bardzo małą. Gliese 581 zajmuje 89. miejsce na liście najbliższych układów gwiezdnych względem Ziemi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gliese 163 c – planeta krążąca wokół czerwonego karła Gliese 163 w tzw. ekosferze, czyli potencjalnie spełniająca warunki do zaistnienia na niej życia podobnego do ziemskiego. Gwiazda macierzysta planety oddalona jest od Słońca o 15 parseków (ok. 49 lat świetlnych) i znajduje się w konstelacji Złotej Ryby. Planeta ma masę ok. 6,9 razy większą od masy Ziemi, natomiast promień od 1,8 do 2,4 promienia Ziemi, stąd też sklasyfikowana została jako superziemia. Odkrycia planety dokonał w 2012 roku zespół europejskich astronomów za pośrednictwem obserwatorium w La Silla w Chile biorącego udział w misji High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher.
    Planeta pozasłoneczna, egzoplaneta (gr. εξω – exo: poza, na zewnątrz) – planeta znajdująca się w układzie planetarnym, krążąca wokół gwiazdy (lub gwiazd) innej niż Słońce.
    3,6-metrowy teleskop ESO – teleskop należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego znajdujący się w Obserwatorium La Silla położonym około 600 km na północ od Santiago de Chile. Jeden z największych teleskopów optycznych zbudowanych w latach 70. XX wieku. Został uruchomiony w 1976, ale ciągła modernizacja jego komponentów sprawia, że jest jednym z najbardziej efektywnych instrumentów. Teleskop wykorzystuje optykę adaptatywną.
    Europejskie Obserwatorium Południowe (ang. European Southern Observatory - ESO) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca europejskie kraje, powołana w 1962 roku w celu budowy i utrzymywania obserwatoriów astronomicznych na półkuli południowej.
    HD 330075 b – planeta pozasłoneczna okrążająca gwiazdę HD 330075, która znajduje się 163,7 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Węgielnicy. Jej odkrycie ogłoszono w 2004 roku – była to pierwsza planeta odkryta za pomocą spektrometru HARPS.
    BD -17°63 b – planeta pozasłoneczna typu gazowy olbrzym położona w gwiazdozbiorze Wieloryba orbitująca wokół gwiazdy BD -17°63, odkryta w 2008 za pomocą spektrometru HARPS.
    Superziemia – planeta pozasłoneczna o masie większej od masy Ziemi i należąca do typu planet skalistych. W zależności od definicji, masa tego typu planety może wahać się od 1 do 10, lub 5 do 10 mas Ziemi. Oznaczenie „superziemia” nie oznacza, że z pewnością na powierzchni planety panują warunki zbliżone do ziemskich. Definicja dotyczy tylko typu planety (skalista) i masy (większej od masy Ziemi). Ocenia się, że promień superziemi może być do 3 razy większy niż promień Ziemi, jednak największe z nich są najprawdopodobniej planetami oceanicznymi o niskiej gęstości.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.