• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • HARPS

    Przeczytaj także...
    51 Pegasi – podobna do Słońca gwiazda w konstelacji Pegaza. Jest pierwszym żółtym karłem (poza Słońcem), wokół którego odkryto planetę.Kapteyn b – planeta pozasłoneczna krążąca wokół Gwiazdy Kapteyna, jedna z dwóch znanych w tym układzie planetarnym. Krąży w ekosferze gwiazdy i jest najstarszą obecnie znaną planetą, na której potencjalnie może istnieć życie pozaziemskie.
    Michel G. E. Mayor (ur. 12 stycznia 1942) – szwajcarski astronom, profesor na wydziale astronomii na Uniwersytecie Genewskim.

    HARPS (ang. High Accuracy Radial velocity Planet Searcher) – bardzo dokładny poszukiwacz planet pozasłonecznych metodą prędkości radialnej, z dokładnością pomiarów do 1 m/s. Jest to spektrometr zainstalowany na 3,6-metrowym teleskopie w obserwatorium La Silla należącym do ESO. Prędkość radialną mierzy poprzez analizę widma gwiazd.

    Obserwatorium La Silla – obserwatorium astronomiczne położone w chilijskich Andach na południowym krańcu pustyni Atakama na wysokości 2400 m n.p.m. Znajduje się tu dziewięć teleskopów zbudowanych przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ang. European Southern Observatory – ESO), a kilka innych jest przez tę instytucję obsługiwanych. Jest to jedno z największych obserwatoriów na południowej półkuli i pierwsze obserwatorium w Chile zbudowane przez ESO.alfa Centauri Bb (α Cen Bb) – planeta pozasłoneczna typu skalistego odkryta w 2012, w najbliższym względem Słońca układzie gwiezdnym alfa Centauri. Planeta orbituje wokół gwiazdy alfa Centauri B, podobnej do Słońca.

    Kierownikiem zespołu obsługującego spektroskop jest Michel Mayor, współodkrywca pierwszej planety okrążającej gwiazdę podobną do Słońca – 51 Pegasi.

    Odkrycia dokonane przy pomocy HARPS[]

    Począwszy od dnia zainstalowania spektroskopu w 2003 roku do października 2009 udało się odkryć 75 planet. We wrześniu 2011 roku ogłoszono odkrycie za pomocą HARPS 50 nowych planet. Szesnaście z tych planet klasyfikowanych jest jako superziemie .Przykłady:

    HD 85512 b – planeta pozasłoneczna typu superziemia, orbitująca wokół gwiazdy Gliese 370 (HD 85512) w gwiazdozbiorze Żagla. Planeta znajduje się ok. 36 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2011 w ramach projektu HARPS. Jest jedną z najmniejszych odkrytych planet znajdujących się w ekosferze.Gliese 876 d – planeta pozasłoneczna typu superziemia orbitująca wokół gwiazdy Gliese 876. Kiedy jej odkrycie zostało potwierdzone 13 czerwca 2005 roku, była najmniejszą znaną planetą pozasłoneczną, obiegającą "zwykłą" gwiazdę. Poprzednie planety skaliste o podobnych rozmiarach zostały odkryte wokół pulsara PSR B1257+12 w roku 1992. Planety odkrywane przez kolejne 13 lat zawsze okazywały się ciałami o rozmiarach zbliżonych do Jowisza, niepodobnymi do Ziemi.
  • HD 330075 b, 10 lutego 2004
  • mi Arae d, 25 sierpnia 2004
  • Gliese 876 d, 13 czerwca 2005
  • HD 69830 b, c i d, 18 maja 2006
  • Gliese 581 c i d (odkrycie kwestionowane), 23 kwietnia 2007
  • BD -17°63 b, 26 października 2008
  • Gliese 667 Cb, 21 listopada 2011
  • HD 85512 b, 17 sierpnia 2011
  • Gliese 163 c, 6 września 2012
  • alfa Centauri Bb, 16 października 2012
  • Kapteyn b, 2014
  • Przypisy

    1. Odkryto 32 nowe planety
    2. HARPS odkrył 50 nowych planet pozasłonecznych. [dostęp 2011-09-12].
    3. Milena Ratajczak: Kosmos. Obserwatorium La Silla. T. 53. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2012, s. 21-23. ISBN 978-83-252-1674-0.

    Linki zewnętrzne[]

  • HARPS na stronie Europejskiego Obserwatorium Południowego (ang.)
  • Gliese 581 c – planeta pozasłoneczna typu superziemia orbitująca wokół czerwonego karła Gliese 581. Uważa się, że planeta znajduje się w odległości od gwiazdy, gdzie temperatura powierzchni planet pozwala na istnienie wody w stanie ciekłym, a co za tym idzie istnieją na niej warunki dogodne do powstania życia tlenowego. Planeta znajduje się w gwiazdozbiorze Wagi około 20,5 lat świetlnych (~194 biliony km) od Ziemi, co astronomicznie jest odległością bardzo małą. Gliese 581 zajmuje 89. miejsce na liście najbliższych układów gwiezdnych względem Ziemi.Gliese 163 c – planeta krążąca wokół czerwonego karła Gliese 163 w tzw. ekosferze, czyli potencjalnie spełniająca warunki do zaistnienia na niej życia podobnego do ziemskiego. Gwiazda macierzysta planety oddalona jest od Słońca o 15 parseków (ok. 49 lat świetlnych) i znajduje się w konstelacji Złotej Ryby. Planeta ma masę ok. 6,9 razy większą od masy Ziemi, natomiast promień od 1,8 do 2,4 promienia Ziemi, stąd też sklasyfikowana została jako superziemia. Odkrycia planety dokonał w 2012 roku zespół europejskich astronomów za pośrednictwem obserwatorium w La Silla w Chile biorącego udział w misji High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Planeta pozasłoneczna, egzoplaneta (gr. εξω – exo: poza, na zewnątrz) – planeta znajdująca się w układzie planetarnym, krążąca wokół gwiazdy (lub gwiazd) innej niż Słońce.
    3,6-metrowy teleskop ESO – teleskop należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego znajdujący się w Obserwatorium La Silla położonym około 600 km na północ od Santiago de Chile. Jeden z największych teleskopów optycznych zbudowanych w latach 70. XX wieku. Został uruchomiony w 1976, ale ciągła modernizacja jego komponentów sprawia, że jest jednym z najbardziej efektywnych instrumentów. Teleskop wykorzystuje optykę adaptatywną.
    Europejskie Obserwatorium Południowe (ang. European Southern Observatory - ESO) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca europejskie kraje, powołana w 1962 roku w celu budowy i utrzymywania obserwatoriów astronomicznych na półkuli południowej.
    HD 330075 b – planeta pozasłoneczna okrążająca gwiazdę HD 330075, która znajduje się 163,7 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Węgielnicy. Jej odkrycie ogłoszono w 2004 roku – była to pierwsza planeta odkryta za pomocą spektrometru HARPS.
    BD -17°63 b – planeta pozasłoneczna typu gazowy olbrzym położona w gwiazdozbiorze Wieloryba orbitująca wokół gwiazdy BD -17°63, odkryta w 2008 za pomocą spektrometru HARPS.
    Superziemia – planeta pozasłoneczna o masie większej od masy Ziemi i należąca do typu planet skalistych. W zależności od definicji, masa tego typu planety może wahać się od 1 do 10, lub 5 do 10 mas Ziemi. Oznaczenie „superziemia” nie oznacza, że z pewnością na powierzchni planety panują warunki zbliżone do ziemskich. Definicja dotyczy tylko typu planety (skalista) i masy (większej od masy Ziemi). Ocenia się, że promień superziemi może być do 3 razy większy niż promień Ziemi, jednak największe z nich są najprawdopodobniej planetami oceanicznymi o niskiej gęstości.
    Gliese 581 d – nieistniejąca planeta pozasłoneczna typu superziemia, orbitująca wokół gwiazdy Gliese 581.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.