• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gzyms

    Przeczytaj także...
    Witold Szolginia (ur. 11 marca 1923 we Lwowie, zm. 30 czerwca 1996 w Warszawie) - polski architekt, autor książek i radiowych gawęd o Lwowie.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Fryz – środkowy, poziomy człon belkowania z reguły leżący między architrawem i gzymsem. Bardzo często zdobiony płaskorzeźbami, był jednym z najbardziej ozdobnych elementów antycznych świątyń.
    Dekoracyjny gzyms budowli pałacowej
    Gzyms arkadowy

    Gzyms (niem. Gesims[e]), inaczej korona, krajnik, ucios, plata – wysunięty przed lico ściany, zwykle profilowany element architektoniczny w postaci poziomej listwy wystającej przed lico muru, która chroni elewację budynku lub jej fragment przed ściekającą wodą deszczową.

    Architektura (gr. αρχιτεκτονική architektonike) – nauka i sztuka projektowania, konstruowania i wykonywania budynków oraz innych budowli przestrzennych.Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

    Gzymsy pełnią również rolę dekoracyjną: stanowią zamknięcie kompozycyjne elewacji (gzyms wieńczący), akcentują podziały poziome ściany (gzyms międzykondygnacyjny) lub poszczególne jej elementy (np. gzyms nadokienny). Gzymsy mogą biec przez całą szerokość elewacji lub przez jej fragment. Mogą być złożone z kilku profilowanych listew lub mieć postać gładkiego pasa. Często podkreślone są ozdobnym fryzem.

    Belkowanie, entablatura (w architekturze klasycznej) – element konstrukcyjny leżący poziomo na kolumnach, półkolumnach i pilastrach. Składa się z trzech części: architrawu, fryzu i gzymsu.Geison jest to rodzaj gzymsu, który w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu wieńczył belkowanie. W porządku doryckim tworzyła go profilowana listwa zdobiona od spodu mutulusem z łezkami (guttae). W porządku jońskim struktura gzymsu była bardziej skomplikowana. Jego górną część stanowiła profilowana listwa zazwyczaj zakończona ząbkowaniem, dół natomiast zdobiono kimationem.

    Historia[ | edytuj kod]

    W architekturze klasycznej gzyms to najwyższy pas belkowania (gr. geison), chroniący fryzy i koronujący całą entablaturę. Główny jego człon stanowiła płyta chroniąca ścianę przed zaciekami, podparta jednym lub kilkoma poziomymi członami, jak również ząbkami i wspornikami (w klasycznej architekturze rzymskiej). W gotyku był bardzo prosty, podcięty pod kątem 45°, z rowkiem zapobiegającym spływaniu wody ku ścianie. Niekiedy dzielił fasadę w postaci gzymsów pośrednich, słabo wyprofilowanych. We wczesnorenesansowych pałacach florenckich występowały tzw. gzymsy okapowe, w formie znacznie wysuniętego, plastycznie ukształtowanego okapu. Barokowe gzymsy posiadały mocno rozbudowane formy, były przerywane czy wyłamywane (gierowane). Obecnie stosowane gzymsy są proste i funkcjonalne.

    Zasław Stanisław Malicki (ur. 5 października 1908 w Warszawie, zm. 27 sierpnia 1994 tamże) – architekt i urbanista.Tadeusz Andrzej Broniewski h. Tarnawa (ur. 29 sierpnia 1894 w Krakowie - zm. 4 stycznia 1976 we Wrocławiu) - polski architekt i historyk sztuki.

    Podział gzymsów[ | edytuj kod]

  • zewnętrzne, wśród których wyróżnia się:
  • wieńczące (główne, koronujące) – zamykające ścianę budowli;
  • międzykondygnacyjne (kroksztynowe, kordonowe, międzypiętrowe) – dzielące płaszczyznę ściany na wysokości stropów pomiędzy poszczególnymi kondygnacjami;
  • cokołowe – oddzielające cokół od lica muru;
  • nadotworowe:
  • nadokienne – gzymsy znajdujące się nad otworami okiennymi, zazwyczaj powielające ich szerokość;
  • naddrzwiowe – gzymsy znajdujące się nad otworami drzwiowymi, zazwyczaj powielające ich szerokość;
  • podokienne – gzymsy znajdujące się pod otworami okiennymi, mogą powielać szerokość otworu lub przebiegać pod wszystkimi oknami danej kondygnacji;
  • oraz

    Arkada (łac. arcus - łuk) – element architektoniczny składający się z dwóch podpór (kolumn, słupów lub filarów), które zostały połączone u góry łukiem.Renesans lub odrodzenie (z fr. renaissance – odrodzenie) – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).
  • wewnętrzne – zdobiące poszczególne elementy wyposażenia, jak ściany, kominki, piece i inne.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 144. ISBN 83-01-12365-6.
    2. Sztuka świata. Słownik terminów A-K. tom 17. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 239. ISBN 978-83-213-4726-4.
    3. Witold Szolginia: Ilustrowana encyklopedia dla wszystkich. Architektura i Budownictwo. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1975, s. 124.
    4. Przykład gzymsu kroksztynowego.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik sztuk plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 106–107. ISBN 83-214-0590-8.
  • Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 58. ISBN 83-85001-89-1.
  • Tadeusz Broniewski: Czym jest architektura? Przeszłość i współczesność. Wrocław: Ossolineum, 1969, s. 217.
  • Gierowanie (niem.) – krępowanie gzymsu, wyłamanie części belkowania znajdującej się nad kolumną lub pilastrem. Fasada – główna, efektowna elewacja budynku, o szczególnie dużej dekoracyjności, często nawet monumentalna, spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu, a przez to wyróżniająca się spośród pozostałych elewacji. Zazwyczaj jest to elewacja przednia, jednak w budynkach narożnych mogą istnieć dwie fasady, a w wolno stojących nawet trzy lub wszystkie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Florencja (wł. Firenze, MAF: [fiˈrɛnʦe]) – miasto w środkowych Włoszech, nad Arno, u stóp Apeninów, stolica Toskanii i prowincji Florencja, stolica Włoch w latach 1865–1871. W 2006 roku liczyła 366 tys. mieszkańców.
    Elewacja – zewnętrzna powierzchnia ściany budynku ze wszystkimi znajdującymi się na niej elementami, lico budynku.
    Okap – dolna, pozioma krawędź dachu, zwykle wysunięta przed płaszczyznę elewacji. Podstawową funkcją okapu jest skierowanie wody opadowej poza ściany budynku. Wzdłuż okapu zazwyczaj przebiega rynna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.