• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gyrocotyloidea

    Przeczytaj także...
    Pasożytnictwo, parazytyzm – forma antagonistycznego współżycia dwóch organizmów, z których jeden czerpie korzyści ze współżycia, a drugi ponosi szkody. Termin ten stosowany jest w biologii – w odniesieniu do dwóch organizmów różnych gatunków – oraz w socjologii, gdzie pasożytnictwem nazywany jest próżniaczy tryb życia osoby zdolnej do pracy. Zbliżonymi do pasożytnictwa formami – spotykanymi w biologii rozwoju – są szczególne taktyki rozrodcze prowadzone przez parazytoidy, pasożyty lęgowe oraz niektóre gatunki tzw. pasożytów płciowych (np. matronicowate).Komórka płomykowa, komórka terminalna – nazwa prostego aparatu wydalniczego występującego w filtrującym układzie protonefrydialnym niektórych bezkręgowców. Ma buławkowaty lub gruszkowaty kształt. Składa się z komórki terminalnej i kanałowej. Pierwsza jest zakończona jedną wicią (tzw. solenocyt) lub wieloma wiciami (tzw. cyrtocyt) zwróconymi do wewnątrz, w stronę kanalika, ułożonymi na kształt płomyka, którego ruch powoduje ruch cieczy dyfundującej z parenchymy do światła kanalików. Druga komórka tworzy przewód wydalniczy. Obydwie komórki są ze sobą żeberkowato połączone i tworzą aparat filtracyjny.
    Amphilinidea są to Tasiemce nieczłonowane, których kształt ciała jest liściasty lub taśmowaty, z drobnym wgłębieniem na przednim końcu, którego ścianki mogą się uwypuklać, tworząc krótki, ale ruchliwy ryjek. W tym samym miejscu znajduje się ujście gruczołów przednich. Pokrywy ciała składają się z oskórka, dość grubej warstwy włókienek mięśni poprzecznych, mięśni podłużnych, oraz komórek gruczołowych. Włókna mięśni grzbieto-brzusznych przebiegają przez całą grubość miąższu. Układ wydalniczy złożony jest z sieci mających ujście w podłużnym pęcherzu wydalniczym z otworem na tylnym końcu ciała. W skład układu nerwowego wchodzą dwa podłużne pnie nerwowe, biegnące po bokach ciała, połączone poprzecznym spoidłem za ryjkiem. Porównując układ rozrodczy tych organizmów, a tasiemców wykazuje on pewne ważne różnice. Między innymi brak tutaj torebki prąciowej, która jest zastąpiona przewodem wytryskowym, uchodzącym do wgłębienia w okolicy otworu wydalniczego. Macica natomiast jest długą cewką dwukrotnie zagiętą, a jej otwór znajduje się wzdłuż bocznych pól robaka, pomiędzy żółtnikami. Jajnik zawsze jest pojedynczy i mieści się on w tylnej części ciała. Zależnie od gatunku mogą występować dwie lub jedna pochwa. Składane przez nie jaja nie posiadają wieczka. Już w macicy następuje rozwój embrionalny, który doprowadza do wytworzenia typowej larwy likofory. Larwa ta charakteryzuje się obecnością w tylnym końcu ciała pięciu par haków i dwunastu dużych komórek gruczołowych, które to mają ujście na przednim końcu ciała. Najbardziej znanym przedstawicielem tej gromady jest Amphilina foliacea.

    Gyrocotylidearząd tasiemców nieczłonowanych (Cestodaria) znanych z różnych mórz i oceanów, obejmujący rodzinę Gyrocotylidae z kilkunastoma gatunkami grupowanymi przez różnych autorów w jednym (Gyrocotyle) lub trzech (Gyrocotyle, Amphiptyches i Gyrocotyloides) rodzajach.

    Tasiemce nieczłonowane, tasiemce niższe (Cestodaria) – podgromada tasiemców (Cestoda) obejmująca niewielką liczbę gatunków. Organizmy te mają budowę podobną do Eucestoda, jednak wykazują też wiele cech różniących. Pozbawione są układu pokarmowego. Wszystkie Cestodaria są nieczłonowane, czyli nie mają skoleksu i segmentacji. Kształt ich ciała jest liściasty, a rzadziej taśmowaty. Mają pojedynczy aparat rozrodczy, który jest hermafrodytyczny. Składa się on z wielu pęcherzyków jądrowych i dwupłatowego jajnika. Żółtniki są dobrze rozwinięte, a macica ma samodzielny otwór zewnętrzny. Posiadają także pochwę. Przewody płciowe męskie i żeńskie uchodzą u nich odrębnymi otworami. Są to pasożyty bytujące w jelicie lub jamie ciała ryb i wyjątkowo żółwi. Postać larwalna likofory posiada na końcu ciała 10 haków embrionalnych i u larwy tej występuje grupa silnie rozwiniętych gruczołów, których ujście znajduje się na przednim końcu ciała. Likofora nie odrzuca cerkomeru, lecz zachowuje go nawet w stadium dojrzałym.Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Organizmy te mają spłaszczony i liściasty kształt ciała, a brzegi jego są silnie sfałdowane i postrzępione. Na przednim końcu ciała znajduje się wgłębienie (niewielka przyssawka) podobne, jak u przedstawicieli Amphilinidea. Natomiast na tylnym końcu mieści się narząd czepny – tarcza czepna w kształcie rozetki lub lejka, o mięsistych ściankach i pofałdowanych brzegach. Tarczę tę unerwia mocny pierścień nerwowy, od którego odchodzą boczne odgałęzienia. Otwór szyjki lejka obecny jest na stronie grzbietowej. Pokrywom ich ciała brak warstwy komórek gruczołowych, a układ wydalniczy nie posiada komórek płomykowych, a obydwa podłużne naczynia wydalnicze mają ujście po stronie grzbietowej na wysokości otworów płciowych.

    Przywry monogeniczne, jednorodce (Monogenea), przywry monogenetyczne (Monogenoidea) – gromada płazińców (Platyhelminthes) obejmująca około 1500 pasożytniczych gatunków występujących w różnych częściach świata. W faunie Polski odnotowano 126 gatunków. Wiele z nich to gatunki zawleczone. W hodowlach ryb mogą powodować znaczne szkody. Duże zasługi w badaniach tej grupy zwierząt na terenie Polski położyła Maria Prost.Zrosłogłowe, chimery (Holocephali) – podgromada ryb chrzęstnoszkieletowych obejmująca blisko 40 współcześnie żyjących gatunków zamieszkujących głębokie i chłodne wody morskie, oraz wiele taksonów kopalnych. Nazwa chimery jest odnoszona do współcześnie żyjących Holocephali, w odniesieniu do wymarłych gatunków z rodzin innych niż chimerowate nie powinna być stosowana. W zapisie kopalnym zrosłogłowe znane są z warstw górnego dewonu.

    Są to pasożyty bytujące w przewodzie pokarmowym chimer. Rozwój ich przebiega z metamorfozą. Jajo z wieczkiem (Amphiptyches, Gyrocotyloides) lub bez (Gyrocotyle). Larwy Amphiptyches wykluwają się w wodzie. Larwy wykluwające się z jaja są okryte rzęskowym nabłonkiem i mają na tylnym końcu ciała tarczę z hakami, z której następnie rozwija się czepna rozetka postaci dorosłej. Gyrocotylidea wykazują cechy występujące zarówno u przywr monogenicznych jak i u tasiemców, stanowiąc ogniwo pośrednie między obiema grupami.

    Tasiemce (Cestoda) – pasożytujące wewnętrznie płazińce. Tasiemce przechodzą złożony cykl rozwojowy ze zmianą żywicieli. Żywicielami pośrednimi są bezkręgowce lub kręgowce, natomiast ostatecznymi z reguły kręgowce, u których żyją głównie w przewodzie pokarmowym. Pierwszym stadium larwalnym jest onkosfera zaopatrzona w 6 haczyków embrionalnych lub orzęsiona larwa koracidium (u Pseudophyllidea); drugie stadium larwalne może mieć rozmaitą postać. Tasiemce pasożytują na kręgowcach od co najmniej 270 milionów lat. Zaatakowany człowiek może usunąć pasożyta za pomocą leków, dzięki którym tasiemiec zostaje osłabiony i wydalony wraz z kałem.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

    Przykładowymi przedstawicielami tej grupy zwierząt są Gyrocotyle urna, Gyrocotyloides nybelini i Gyrocotyle confusa.

    Przypisy

    1. Gyrocotylidea, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. We wcześniejszych klasyfikacjach tasiemce stawiano w randze nadgromady lub gromady płazińców, a Gyrocotylidea (lub Gyrocotyloidea) jako gromadę lub podgromadę tasiemców.

    Bibliografia[]

  • Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
  • Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  • Poddubnaya et al. The unique ultrastructure of the uterus of the Gyrocotylidea Poche, 1926 (Cestoda) and its phylogenetic implications. „Systematic Parasitology”. 74 (2), s. 81–93, 2009. DOI: 10.1007/s11230-009-9195-5 (ang.). 
  • Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.