• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwiazdy typu widmowego O

    Przeczytaj także...
    AE Aurigae – gwiazda zmienna typu widmowego O znajdująca się w gwiazdozbiorze Woźnicy w odległości około 1500 lat świetlnych od Słońca. Jest położona w mgławicy IC 405, którą jonizuje i która dzięki niej otrzymała nazwę Mgławica Płonąca Gwiazda.Gwiazda Plasketta (HR 2422, V640 Monocerotis) – gwiazda spektroskopowo podwójna położona w gwiazdozbiorze Jednorożca, odległa o około 2000 parseków od Ziemi. Jest to jedna z najcięższych znanych gwiazd podwójnych; łączna masa gwiazd wynosi około 100 mas Słońca.
    Sigma Orionis (σ Ori) – system pięciu gwiazd znajdujący się w gwiazdozbiorze Oriona. System oddalony jest o około 1150 lat świetlnych od Słońca.
    Gwiazdy typu widmowego O są najgorętsze i najjaśniejsze spośród innych typów widmowych gwiazd
    Wyobrażenie Naosa, gwiazdy typu O

    Gwiazdy typu widmowego Ogwiazdy o temperaturze powierzchni 25 000 do 50 000 K. W widmie gwiazd tego typu występują bardzo silne linie helu zjonizowanego.

    Mintaka (delta Orionis, δ Ori) – jedna z jaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Oriona (wielkość gwiazdowa: 2,25). Znajduje się w Pasie Oriona. Odległa od Słońca o około 900-920 lat świetlnych.Zeta Ophiuchi (ζ Oph) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wężownika, znajdująca się w odległości około 560 lat świetlnych od Słońca.

    Należą do nich m.in. niezwykle jasne błękitne hiperolbrzymy, od których jaśniejsze są gwiazdy Wolfa-Rayeta, które jednak szybko się rozpadają.

    Gwiazdy tego typu są szczególnie rzadkie; tylko 0,00002% (1 na 5 000 000) do 0,00005% (1 na 2 000 000) wszystkich gwiazd jest typu O, ale ponieważ są bardzo jasne, można je zobaczyć z bardzo dużych odległości, a cztery z 90 najjaśniejszych gwiazd widzianych z Ziemi to gwiazdy typu widmowego O. Ze względu na ich przeciętnie dużą masę, gwiazdy typu O kończą swoje życie dość szybko w gwałtownych wybuchach supernowych, w wyniku czego powstają czarne dziury lub gwiazdy neutronowe. Większość z tych gwiazd to młode, masywne gwiazdy ciągu głównego, olbrzymy lub nadolbrzymy, ale centralne gwiazdy mgławic planetarnych i także stare gwiazdy o niskiej masie pod koniec ich życia, również zazwyczaj mają widma O.

    Hel (He, łac. helium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców (gazów szlachetnych) w układzie okresowym. Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach (4×10% w górnych warstwach atmosfery).Hiperolbrzymy – najjaśniejsze i największe gwiazdy mające klasę jasności 0. Są niezwykle rzadkie, najbliższy nam hiperolbrzym to VV Cephei odległy od Ziemi o około 3000 lat świetlnych. Hiperolbrzymy są nawet 100 razy masywniejsze od Słońca i tysiące razy jaśniejsze od niego. Średnice niektórych hiperolbrzymów są porównywalne ze średnicą orbity Saturna. Gwiazdy te żyją bardzo krótko, około miliona lat.

    Gwiazdy te zwykle znajdują się w regionach aktywnego formowania się gwiazd, takich jak ramiona spiralne w galaktyce spiralnej lub w dwóch galaktykach poddanych kolizji i fuzji (takie jak Galaktyki Czułki). Gwiazdy te oświetlają otaczający materiał i są w dużej mierze odpowiedzialne za wyraźne zabarwienie ramion galaktyki. Ponadto gwiazdy typu O często występują w podwójnych lub potrójnych układach gwiezdnych, gdzie ich ewolucja jest trudniejsza do przewidzenia z powodu transferu masy i możliwości wybuchania gwiazd składowych jako supernowych w różnym czasie.

    Supernowa – w astronomii termin określający kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania gwiazda zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w Drodze Mlecznej znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów.Alnitak (zeta Orionis, ζ Ori) – jedna z jaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Oriona (wielkość gwiazdowa: +1,74). W chodzi w skład Pasa Oriona. Odległa od Słońca o około 800 lat świetlnych.

    Przykłady[ | edytuj kod]

    Gwiazdy typu widmowego O są rzadkie, ale wielkie i jasno świecące, więc są łatwe do wykrycia i istnieje wiele przykładów widocznych gołym okiem.

    Czarna dziura – obszar czasoprzestrzeni, którego, z uwagi na wpływ grawitacji, nic, łącznie ze światłem, nie może opuścić. Zgodnie z ogólną teorią względności, do jej powstania niezbędne jest nagromadzenie dostatecznie dużej masy w odpowiednio małej objętości. Czarną dziurę otacza matematycznie zdefiniowana powierzchnia nazywana horyzontem zdarzeń, która wyznacza granicę bez powrotu. Nazywa się ją "czarną", ponieważ pochłania całkowicie światło trafiające w horyzont, nie odbijając niczego, zupełnie jak ciało doskonale czarne w termodynamice. Mechanika kwantowa przewiduje, że czarne dziury emitują promieniowanie jak ciało doskonale czarne o niezerowej temperaturze. Temperatura ta jest odwrotnie proporcjonalna do masy czarnej dziury, co sprawia, że bardzo trudno je zaobserwować w wypadku czarnych dziur o masie gwiazdowej bądź większych.Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.

    Gwiazdy ciągu głównego[ | edytuj kod]

  • 10 Lacertae(ang.)
  • AE Aurigae
  • BI 253(ang.)
  • Delta Circini(ang.)
  • HD 93205(ang.) (V560 Carinae)
  • Mu Columbae(ang.)
  • Sigma Orionis
  • Theta1 Orionis C(ang.)
  • VFTS 102
  • Zeta Ophiuchi
  • Olbrzymy[ | edytuj kod]

  • Iota Orionis
  • LH54-425(ang.)
  • Meissa
  • Gwiazda Plasketta
  • Xi Persei
  • Mintaka
  • Superolbrzymy[ | edytuj kod]

  • UW Canis Majoris(ang.)
  • Alnitak
  • Alfa Camelopardalis
  • Cygnus X-1
  • Tau Canis Majoris(ang.)
  • Zeta Puppis
  • Centralne gwiazdy mgławic planetarnych[ | edytuj kod]

  • NGC 2392 (O6)
  • IC 418 (O7fp)
  • NGC 6826 (O6fp)
  • Podkarły[ | edytuj kod]

  • HD 49798(ang.) (sdO6p)
  • Uwagi[ | edytuj kod]

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pavel Kroupa i inni, The Stellar and Sub-Stellar Initial Mass Function of Simple and Composite Populations, Terry D. Oswalt, Gerard Gilmore (red.), Dordrecht: Springer Netherlands, 2013, s. 115–242, DOI10.1007/978-94-007-5612-0_4, ISBN 978-94-007-5611-3 [dostęp 2019-06-20] (ang.).
    2. Glenn LeDrew, The Real Starry Sky, „Journal of the Royal Astronomical Society of Canada”, 95, Toronto: Royal Astronomical Society of Canada, luty 2001, Bibcode2001JRASC..95...32L.
    3. Eric Mamajek, Number Densities of Stars of Different Types in the Solar Vicinity, www.pas.rochester.edu [dostęp 2019-06-20].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Typ widmowy O
  • NGC 239 (również PGC 2642, MCG -1-3-7 lub IRAS00420-0401) – galaktyka spiralna (Sab), znajdująca się w gwiazdozbiorze Wieloryba. Odkrył ją Frank Leavenworth.Alfa Camelopardalis (α Cam) – gwiazda uciekająca w gwiazdozbiorze Żyrafy o wielkości gwiazdowej 4,26. Znajduje się w odległości pomiędzy 1600 a 6900 lat świetlnych od Słońca. Jej wielkość absolutna wynosi -7,4. Należy do typu widmowego O9.5 Ia. Temperatura powierzchni tego jasnego nadolbrzyma wynosi ok. 30 000 K.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gwiazda Wolfa-Rayeta – duże i bardzo gorące gwiazdy charakteryzujące się występowaniem szerokich linii w widmach emisyjnych, obecnych zamiast wąskich linii absorpcyjnych, typowych dla zwykłych populacji gwiazdowych. Tłumaczy się to przyjmując, że gwiazdy te mają bardzo rozległą i rozrzedzoną powłokę gazową, rozszerzającą się z dużą prędkością (od 1000 km/s do nawet 3000 km/s). Hipoteza ta została sformułowana przez kanadyjskiego astronoma C.S. Bealsa oraz niezależnie od niego amerykańskiego astronoma Menzela.
    Zderzenie galaktyk – zjawisko astronomiczne, które zachodzi, gdy dwie lub więcej galaktyk nachodzi na siebie, zaburzając nawzajem swoje pola grawitacyjne. Proces taki trwa zwykle setki milionów lat i często prowadzi do połączenia się galaktyk w jedną.
    Galaktyki Czułki (również Arp 244 lub Anteny) – układ dwóch bliskich zderzających się galaktyk: NGC 4038 oraz NGC 4039 znajdujących się w konstelacji Kruka w odległości 60 milionów lat świetlnych od Ziemi. Obie, wraz z kilkunastoma innymi galaktykami, należą do grupy galaktyk NGC 4038.
    Mgławica planetarna – obłok gazu i pyłu powstałego z zewnętrznych warstw gwiazdy kończącej etap syntezy jądrowej we wnętrzu. W centrum takiego obiektu odkrywane są zwykle białe karły, w które zamieniają się gwiazdy po utracie otoczki.
    Galaktyka spiralna - duży grawitacyjnie związany układ gwiazd (przykładowo w Drodze Mlecznej może ich być około 500 miliardów ), pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii mający postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego zgrubieniem centralnym lub jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk "z góry" wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba. Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c. Typ Sa ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc - na odwrót - małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni.
    Nadolbrzym – gwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca i promieniu dochodzącym nawet do ponad 1500 promieni Słońca. Ich czas istnienia jest krótki, od 10 do 50 milionów lat, mogą więc być obserwowane w młodych strukturach, takich jak gromady otwarte, ramiona galaktyk spiralnych czy galaktyki nieregularne. Nie obserwujemy ich w jądrach spiralnych galaktyk ani w galaktykach eliptycznych.
    Ciąg główny na diagramie Hertzsprunga-Russella przedstawia krzywą, wzdłuż której zgrupowana jest większość gwiazd z okolic Słońca. Gwiazdy na niej położone nazywa się gwiazdami ciągu głównego lub karłami. Najzimniejsze z nich to czerwone karły.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.74 sek.