Gwiazda dziwna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gwiazda kwarkowa – hipotetyczny typ gwiazdy, zawierający plazmę kwarkowo-gluonową. Ich podtypem są gwiazdy dziwne, zawierające dziwną materię.

arXiv (duże X w nazwie reprezentuje grecką literę χ (chi), nazwę należy więc czytać ‘archiv’) – elektroniczne archiwum naukowych preprintów. Gromadzi artykuły z następujących dziedzin: fizyki z astronomią, matematyki, informatyki, statystyki i biologii (quantitative biology) i matematyki finansowej. Archiwum powstało w roku 1991 w Los Alamos National Laboratory, początkowo dostępne było pod adresem xxx.lanl.gov. Obecnie funkcjonuje przy Uniwersytecie Cornella. Czarna dziura – obszar czasoprzestrzeni, którego, z uwagi na wpływ grawitacji, nic, łącznie ze światłem, nie może opuścić. Zgodnie z ogólną teorią względności, do jej powstania niezbędne jest nagromadzenie dostatecznie dużej masy w odpowiednio małej objętości. Czarną dziurę otacza matematycznie zdefiniowana powierzchnia nazywana horyzontem zdarzeń, która wyznacza granicę bez powrotu. Nazywa się ją "czarną", ponieważ pochłania całkowicie światło trafiające w horyzont, nie odbijając niczego, zupełnie jak ciało doskonale czarne w termodynamice. Mechanika kwantowa przewiduje, że czarne dziury emitują promieniowanie jak ciało doskonale czarne o niezerowej temperaturze. Temperatura ta jest odwrotnie proporcjonalna do masy czarnej dziury, co sprawia, że bardzo trudno je zaobserwować w wypadku czarnych dziur o masie gwiazdowej bądź większych.

Gwiazdy kwarkowe mogą być gęstsze niż gwiazdy neutronowe, ich rozmiar jest szacowany 5–10 km (10–14 km dla gwiazdy neutronowej). Gwiazdy kwarkowe mogą być więc bardzo zwartymi obiektami, stanowiącymi stan pośredni pomiędzy czarną dziurą a gwiazdą neutronową. Według danych z 2002 roku istniały sugestie, że dwa obserwowane obiekty, RX J1856.5-3754 i 3C 58, mogą być gwiazdami kwarkowymi. Przypuszczenia te nie są jednak do końca potwierdzone, a w przypadku RX J1856.5-3754 obserwacje Kosmicznym Teleskopem Hubble’a opublikowane w 2003 roku nie potwierdziły tego. Za kandydata na gwiazdę kwarkową uznawany był także obiekt po wybuchu supernowej SN 1987A.

Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.Kosmiczny Teleskop Hubble’a (ang. Hubble Space Telescope, HST) – teleskop kosmiczny poruszający się po orbicie okołoziemskiej, nazwany na cześć amerykańskiego astronoma Edwina Hubble’a. 24 kwietnia 1990 roku został wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny Discovery podczas misji STS-31.

Gwiazdy kwarkowe, w przeciwieństwie do wszystkich innych znanych ciał o tak dużej masie (w tym gwiazd neutronowych), nie rozpadłyby się, gdyby zniknęła grawitacja.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Geminga
  • SGR 1806-20
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Astrophysics: Is RX J185635-375 a Quark Star? (ang.)
    2. APOD: 14 kwietnia 2002 – RX J185635-375: Candidate Quark Star (med billede) (ang.)
    3. Chandra - Photo Album - RX J1856.5-3754 and 3C58, 10 kwietnia 2002 (ang.)
    4. J.E. Truemper i inni: The Puzzles of RX J1856.5-3754: Neutron Star or Quark Star? (ang.). arXiv, 2003-12-23). [dostęp 2012-04-16].
    5. T. C. Chan, K. S. Cheng, T. Harko, H. K. Lau, L. M. Lin, W. M. Suen, X. L. Tian: Could the compact remnant of SN 1987A be a quark star?. [dostęp 2017-04-28].
    6. Kwarkowe bomby – wypowiedź prof. Pawła Haensela w rozdziale „Kwarkowa zupa”.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Debate sparked on quark stars (ang.)
  • RX J185635-3754 (lub RXJ185635-375) – zwarta gwiazda neutronowa. Znajduje się ona w gwiazdozbiorze Korony Południowej. W świetle widzialnym jest 10 razy słabsza od najsłabszych gwiazd widocznych gołym okiem, emitując przy tym znaczne ilości promieniowania rentgenowskiego.SGR 1806-20 – magnetar, czyli jeden z rodzajów gwiazd neutronowych. Pierwszy raz SGR 1806-20 został zaobserwowany jako powtarzalne źródło miękkich promieni gamma. Gwiazda ta znajduje się ok. 50 000 lat świetlnych od Ziemi, na przeciwległym krańcu Drogi Mlecznej, w gwiazdozbiorze Strzelca. Średnica magnetara jest nie większa niż 20 km. Pełny obrót tej gwiazdy wokół osi trwa zaledwie 7,5 s. SGR 1806-20 powstał na skutek eksplozji supernowej, po której pozostała oprócz niego mgławica, będąca źródłem fal radiowych oznaczona jako G10.0-0.3.




    Warto wiedzieć że... beta

    SN 1987A – gwiazda supernowa zaobserwowana 23 lutego 1987 w Wielkim Obłoku Magellana. Najjaśniejsza supernowa od 1604 roku widoczna gołym okiem. Maksymalną jasność osiągnęła 18 maja 1987 roku. Przed eksplozją gwiazda miała promień wynoszący około 35±5 R☉, przy wybuchu gwiazda wyrzuciła w przestrzeń kosmiczną materię o masie ok. 18±1,5 M☉.
    Geminga – gwiazda neutronowa znajdująca się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Nazwa jest jednocześnie skrótem angielskich słów Gemini gamma-ray source (źródło promieniowania gamma w gwiazdozbiorze Bliźniąt), jak również znaczy tego tam nie ma w mediolańskim dialekcie włoskiego. Pulsar Geminga jest pozostałością wybuchu bliskiej supernowej ok. 340 000 lat temu. Skutki wybuchu na Układ Słoneczny i Ziemię są analizowane i korelowane czasowo.
    Gwiazda neutronowa – gwiazda zdegenerowana powstała w wyniku ewolucji gwiazd o dużych masach (~ 8–10 mas Słońca). Powstają podczas wybuchu supernowej (supernowe typu II lub Ib) lub kolapsu białego karła (supernowa typu Ia) w układach podwójnych. Materia składająca się na gwiazdy neutronowe jest niezwykle gęsta, przy średnicy 10–15 km gwiazdy tego typu mają masę od 1,4 do 2,5 mas Słońca. Łyżeczka materii neutronowej ma masę ok. 6 miliardów ton .

    Reklama