• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czy pomożesz?

    TAK    NIE
    Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Gwiazda Polarna

    Przeczytaj także...
    Astronawigacja – oznaczanie pozycji statku lub samolotu na podstawie pomiarów położenia niektórych ciał niebieskich.Alderamin (α Cep) – najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbiorze Cefeusza (wielkość gwiazdowa: 2,45), jej odległość od Słońca to ok. 49 lat świetlnych.
    Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.
    Droga, po której w wyniku precesji przemieszcza się po nieboskłonie północny biegun niebieski na przestrzeni lat

    Gwiazda Polarna, Gwiazda Biegunowa, Polaris, Cynozura – widoczna gołym (nieuzbrojonym) okiem gwiazda położona najbliżej bieguna północnego nieba. Na to, która z gwiazd jest obecnie Gwiazdą Polarną, ma wpływ precesja osi ziemskiej.

    Precesja lub ruch precesyjny – zjawisko zmiany kierunku osi obrotu obracającego się ciała. Oś obrotu sama obraca się wówczas wokół pewnego kierunku w przestrzeni zakreślając powierzchnię boczną stożka.Herkules (łac. Hercules, dop. Herculis, skrót Her) – wyrazisty gwiazdozbiór nieba północnego, znany już w starożytności. Nazwa jest łacińską formą imienia mitologicznego herosa Heraklesa. Łatwo rozpoznać ten gwiazdozbiór po charakterystycznym czworoboku tworzącym tułów Herkulesa. W Polsce widoczny od wiosny do jesieni. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 140.

    Aktualnie jest nią najjaśniejsza gwiazda Małej Niedźwiedzicy (Małego Wozu): α Ursae Minoris. W 2000 roku znajdowała się ona w odległości ok. 44 minut łuku od bieguna północnego, lecz powoli zbliża się do niego i najbliżej (w odległości 27,15 minuty łuku, czyli trochę mniej niż średnica kątowa tarczy Księżyca) znajdzie się 24 marca 2100 roku. W przeszłości Gwiazdą Polarną były Kochab (β Ursae Minoris, ok. 400 p.n.e.), Thuban z gwiazdozbioru Smoka (ok. 2600 p.n.e.) i Tau Herculis z gwiazdozbioru Herculesa (około 7400 p.n.e.). Około roku 3000 α Ursae Minoris będzie równie odległa od bieguna co γ Cephei (Alrai w gwiazdozbiorze Cefeusza), która to będzie kolejną Gwiazdą Polarną. Następnie Gwiazdami Polarnymi będą kolejno: Alderamin (α Cephei) około roku 7000, Wega (α Lyrae) około roku 14 000 i ponownie Thuban około roku 24 000.

    Mała Niedźwiedzica (łac. Ursa Minor, dop. Ursae Minoris, skrót UMi) – słabo widoczna, ale mimo to ogólnie znana konstelacja okołobiegunowa, ze względu na Gwiazdę Polarną (α UMi), na końcu tzw. Małego Wozu, obecnie odległą o 44′ od północnego bieguna nieba, za 100 lat, wskutek ruchu precesyjnego osi ziemskiej, zbliży się do niego na niecałe 28′. Za 2 tysiące lat rolę gwiazdy polarnej przejmie γ Cephei, przed 5 tysiącami lat spełniała ją α Draconis. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 20. W Polsce widoczny przez cały rok.Biegun północny – najbardziej wysunięty na północ punkt na Ziemi. Można go definiować na cztery różne sposoby, jednak tylko dwa z nich są powszechnie używane. Wszystkie definicje mają jedną cechę wspólną – każda umiejscawia biegun na Oceanie Arktycznym.

    Obecna Gwiazda Polarna ma wielkość gwiazdową 1,97. Na niebie można ją odnaleźć według przedstawionego poniżej schematu:

    Zirkumpolar ani.gif

    Jak widać na tej animacji, Gwiazda Polarna niemal nie zmienia położenia w ciągu nocy. Dzięki temu była od wieków wykorzystywana do znajdowania kierunków świata (leży zawsze na północy) oraz do wyznaczania szerokości geograficznej sekstantem.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • astronawigacja
  • Polaris Australis (południowa gwiazda biegunowa)
  • Przypisy

    1. α Ursae Minoris w bazie SIMBAD (ang.)
    2. Joe Rao: The North Star: Polaris (ang.). space.com, 2012-05-07. [dostęp 2014-03-09].
    3. Gamma Cephei is a future North Star (ang.). EarthSky, 2013-09-30. [dostęp 2014-03-09].
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.Wega (alfa Lyrae, α Lyr) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni, piąta co do jasności gwiazda nieba, a trzecia na niebie północnym (wielkość gwiazdowa: +0,03). Odległa od Słońca o 25,3 lat świetlnych. Nazwa gwiazdy pochodzi z arabskiego i znaczy „pikujący orzeł”. Wega była zauważana jako ważna gwiazda przez arabskich astronomów, dawnych mieszkańców Polinezji, Asyryjczyków oraz w chińskiej i hinduskiej mitologii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Cefeusz (łac. Cepheus, dop. Cephei, skrót Cep) – gwiazdozbiór nieba północnego, leżący w pobliżu północnego bieguna nieba.
    Sekstant – kątomierz lusterkowy, optyczny przyrząd nawigacyjny, stosowany niegdyś w żeglarstwie i astronomii, służący do mierzenia wysokości ciał niebieskich nad horyzontem, a także kątów poziomych i pionowych pomiędzy obiektami widocznymi na Ziemi. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa sexta, co znaczy szóstą część, ponieważ kątomierz (limbus) – podstawowa część przyrządu - stanowi wycinek jednej szóstej koła. Najczęstszym zastosowaniem sekstantu jest określenie astronomicznej pozycji obserwowanej na podstawie pomiaru wysokości Słońca z kulminacji - tj. o godzinie 12 w południe czasu słonecznego, astronomicznej linii pozycyjnej na podstawie pomiaru wysokości Słońca i czasu (UTC), pomiaru lub określenie pozycji na podstawie pomiarów wysokości gwiazd rano i wieczorem - np. określenie szerokości geograficznej z pomiaru wysokości Gwiazdy Polarnej.
    Smok (łac. Draco, dop. Draconis, skrót Dra) – konstelacja znana wielu starożytnym kulturom i przeważnie kojarzona z potworem reprezentującym siły chaosu, sprzeciwiające się uznanym bogom. W Babilonii była to Tiamat, a w Grecji – Ladon – smok pilnujący złotych jabłek Hesperyd, które Herakles musiał zdobyć w trakcie jednej ze swoich 12 prac. Zabitego podstępem smoka Hera za wierną służbę przeniosła pomiędzy gwiazdy. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 80. W Polsce widoczny przez cały rok.
    Polaris Australis (sigma Octantis, σ Oct) – gwiazda nieba południowego o jasności gwiazdowej 5,42 (tj. z trudem dostrzegalna gołym okiem) w gwiazdozbiorze Oktanta. Jest położona niemal dokładnie na południowym biegunie niebieskim, stąd często stosowana dla niej nazwa Polaris Australis – „biegun południowy”, obok sigma Octantis. Gwiazda powoli oddala się od bieguna, najbliżej niego była około 1872 roku (0,75°).
    SIMBAD (the Set of Identifications, Measurements, and Bibliography for Astronomical Data) – baza danych obiektów astronomicznych spoza Układu Słonecznego sporządzana i zarządzana przez Centre de Données astronomiques de Strasbourg (CDS) we Francji.
    Obserwowana wielkość gwiazdowa (także widzialna, pozorna lub widoma, oznaczana literą m) – wielkość gwiazdowa obiektu widzianego z Ziemi (przy założeniu braku atmosfery). Zależy od mocy promieniowania (jasności) gwiazdy i jej odległości od Ziemi.

    Reklama

    tt