• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwatemala



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Lazaro Chacon (1873-1931) - gwatemalski generał i polityk, prezydent Gwatemali od 1926 (w pierwszych miesiącach tymczasowy) do 1930, kiedy to zrezygnował z przyczyn zdrowotnych. Kontynuował politykę umacniania więzi gospodarczych ze Stanami Zjednoczonymi.


    Gwatemala (República de Guatemala) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Oceanem Atlantyckim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Salwadorem (203 km), Hondurasem (256 km), Meksykiem (962 km), Belize (266 km) – łączna długość granic wynosi 1687 km, ponadto 400 km wybrzeża morskiego.

    Mam – indiańska grupa etniczna, zamieszkująca zachodnie wyżyny Gwatemali i południowo-zachodnie obszary Meksyku. Począwszy od ery prekolumbijskiej, zaliczana w skład cywilizacji Majów. Za stolicę Mam uważa się Zaculeu. Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści. Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.

    Społeczeństwo[ | edytuj kod]

    Gwatemalczycy to stosunkowo młodzi ludzie (40% ludności ma poniżej lat 14). Potomkowie Europejczyków oraz Latynosi stanowią tu tylko 59,4%, reszta to natomiast w większości Majowie. Większość mieszkańców to katolicy, protestanci i inni chrześcijanie. Spora grupa ludzi wyznaje wierzenia Majów.

    Marco Vinicio Cerezo Arévalo (ur. 26 grudnia 1942 w mieście Gwatemala) - gwatemalski polityk, adwokat, sekretarz generalny Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej w latach 1976-1985, kandydat w wyborach prezydenckich 1982 (przegranych), który w 1986 został pierwszym (od 1966) cywilnym prezydentem Gwatemali po odsunięciu od władzy Efraína Ríosa Montta przez Óscara Humberto Mejíę Victoresa. W 1989 przetrwał nieudaną próbę zamachu stanu przeciwko niemu, którą zażegnała armia.Dyktatura wojskowa – system sprawowania władzy państwowej, w którym profesjonalni wojskowi łączą funkcje dowódcze z głównymi funkcjami w aparacie państwowym, rządzą opierając się na armii i z wykorzystaniem wojskowych metod działania.

    Struktura etniczna: Metysi i biali stanowią 59,4% populacji, Kicze 9,1%, Kaqchikel 8,4%, Mam 7,9%, Kekchi 6,3% , pozostali Majowie 8,6%, Indianie pochodzenia niemajowskiego 0,2% a pozostali 0,1%.

    Religia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Religia w Gwatemali.

    Demografia religijna kraju zmieniła się znacząco w ciągu ostatnich kilku dekad, pod wpływem nacisków politycznych i społecznych. Historycznie kraj był w przeważającej mierze rzymskokatolicki. Jednak częściowo dzięki aktywnym działaniom misyjnym rozkwitły różne grupy, szczególnie protestanckoewangelikalne. W Gwatemali nie ma oficjalnego spisu przynależności religijnej.

    Manuel José Estrada Cabrera (ur. 21 listopada 1857, zm. 24 września 1923) - adwokat, minister zarządzania i sprawiedliwości w rządzie Reiny Barriosa, prezydent Gwatemali w okresie od 8 lutego 1898 do 15 kwietnia 1920.Cywilizacja Majów – rozwinięta cywilizacja rolnicza i miejska, stworzona w czasach prekolumbijskich na obszarach Mezoameryki przez ludy z grupy językowej Majów.

    Struktura religijna kraju w 2015 roku według The Association of Religion Data Archives (The ARDA):

  • katolicyzm – 42,6%,
  • protestantyzm – 41,9% (głównie zielonoświątkowcy),
  • brak religii – 11,3%,
  • pozostali chrześcijanie – 2,9% (głównie mormoni i świadkowie Jehowy),
  • tradycyjne religie plemienne – 0,9%,
  • bahaizm – 0,1%,
  • inne religie – 0,3%.
  • Istnieje także niewielka populacja osób wyznania mojżeszowego, buddyzmu i muzułmanów. Pewna część rdzennych katolików i protestantów łączy swoje wierzenia z praktykowaniem tradycyjnych rytuałów plemiennych.

    Wojna domowa w Gwatemali – konflikt trwający od 1960 do 1996 w Gwatemali pomiędzy rządem tego kraju a lewicowymi rebeliantami. Konflikt rozpoczął się od nieudanej próby wojskowego zamachu stanu z 1960 roku. Zakończył się w 1996 roku porozumieniem pokojowym między rządem a zbrojnymi grupami pod auspicjom misji ONZ. W trakcie trwania wojny domowej w kraju doszło do licznych problemów ekonomicznych, konfliktów politycznych i etnicznych. W wojnie zginęło od 100 do 200 tysięcy osób a dziesiątki tysięcy zaginęło.Kjell Eugenio Laugerud García (ur. 24 stycznia 1930, zm. 9 grudnia 2009) - gwatemalski generał i polityk, w latach 1970-1974 minister obrony i szef sztabu sił zbrojnych, w latach 1974-1978 prezydent Gwatemali z ramienia Ruchu Wyzwolenia Narodowego-Partii Instytucjonalno-Demokratycznej.

    Geografia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Geografia Gwatemali.
  • Najwyższy punkt: Tajumulco – 4220 m
  • Najniższy punkt: wybrzeże oceanów; Spokojnego i Atlantyckiego – 0 m
  • Największe jezioro: Jezioro Izabal – 589,6 km²
  • Obszar Gwatemali dzieli się na cztery części: nizinę Petén, położoną w północnej części kraju, wybrzeże Morza Karaibskiego, łańcuchy górskie środkowej części kraju oraz wybrzeże Pacyfiku. Przy spotykanym podziale na 3 krainy nizinę Petén łączy się z wybrzeżem karaibskim.

    Kaqchikel – plemię indiańskie Majów, zamieszkujące Gwatemalę. Nazwa była poprzednio pisana na różne inne sposoby, w tym: Cakchiquel, Cakchiquel, Kakchiquel, Caqchikel i Cachiquel. Belize – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).

    Łańcuchy górskie mają układ równoleżnikowy. Łańcuch północny to (od wschodu) Alto Cuchumatanes, Sierra de Chamá i Sierra de Las Minas. Dalej na południu ciągnie się Sierra Madre (od Meksyku, poprzez Gwatemalę, do Hondurasu). Dolina rzeki Motagua oddziela łańcuch Sierra Madre od pasma Los Altos. Tu właśnie znajduje się najwyższy szczyt Gwatemali – wygasły lub drzemiący wulkan Tajumulco (4220 m n.p.m.).

    Justo Rufino Barrios Auyón (ur. 19 lipca 1835, zm. 2 kwietnia 1885) – dyktatorski prezydent Gwatemali w latach 1873-1885.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Na północ od obszarów górskich znajduje się rozległa nizina Petén, zajmująca blisko 1/3 powierzchni kraju. Jest ona bardzo rzadko zaludniona i pokryta gęstym lasem tropikalnym.

    Wybrzeże karaibskie to obszar nizinny. Leży tutaj największe w kraju jezioro – Izabal, płyną tędy większe rzeki Gwatemali: Motagua (400 km), Polochic (240 km), Sarstún.

    Położona na południu nizina La Costa ciągnie się od granicy z Meksykiem do granicy z Salwadorem. Jej szerokość nie przekracza 60 km.

    Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangelikalne, pot. chrześcijaństwo ewangeliczne – jest nurtem pobożnościowym w protestantyzmie, opartym na specyficznej duchowości. W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które zaznaczają się w głównym nurcie protestantyzmu. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
    Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).
    Jorge Ubico y Castañeda (ur. 10 listopada 1878 w Gwatemali, zm. 14 czerwca 1946 w Nowym Orleanie) – gwatemalski generał i polityk, dyktator w latach 1931-1944.
    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) – odłam chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie.
    Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras; w węższym znaczeniu nazwa „Majowie” odnosi się wyłącznie do grupy zamieszkującej półwysep Jukatan (tzw. Majowie jukatańscy).
    Francisco Franco Bahamonde, właśc. Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo (wym. [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]; ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol, zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator wojskowy. Przywódca nacjonalistów w czasie hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939), szef Państwa Hiszpańskiego (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936–1975), premier rządu, naczelny dowódca sił zbrojnych i przewodniczący Falangi (FET y JONS, od 1958 Ruch Narodowy), tytułowany Przywódcą Ostatecznej Krucjaty i Hiszpańskiej Schedy, Liderem Wojny Wyzwoleńczej przeciw Komunizmowi i jego Współsprawcom (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.102 sek.