• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwary laskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.Mikrojęzyki – języki o zmniejszonych zdolnościach poliwalencyjnych, używane przez grupy słabo lub niewyraźnie uformowane pod względem etnonacjonalnym. Mikrojęzyki literackie posiadają nieznaną lub mało znaną literaturę piękną.
    .mw-parser-output table.jezyk.infobox>tbody>tr>.naglowek{text-align:center;font-weight:bold;padding:2px;background-color:#CFCFCF;color:black;border:1px solid #aaa}.mw-parser-output .maf-info{font-size:90%;text-align:left;background-color:#EAECF0;border:1px solid #aaa}.mw-parser-output .wwikipedii tr{background:white}.mw-parser-output .wwikipedii th{vertical-align:middle;width:30px;border-top:1px solid #aaa;text-align:center}.mw-parser-output .wwikipedii td{vertical-align:middle;border-top:1px solid #aaa;text-align:center}
    Dialekty morawskie:

         gwary laskie

    Wasserpolen lub Wasserpolacken („Rozwodnieni Polacy”, czes. Vasrpoláci) – niemiecki termin pierwotnie stosowany przez Prusaków dla nazwania ludności polskiej zamieszkującej Dolny Śląsk oraz Górny Śląsk. Później używany także przez Niemców wobec ogółu ludności mieszkającej na pograniczu niemiecko-polskim na terenie Śląska, Warmii, Mazur i Kaszub.Śląsk Opawski (Śląsk karniowsko-opawski; czes. Opavské Slezsko, niem. Troppauer Schlesien) – część Górnego Śląska (oraz skrawek Dolnego - w przybliżeniu powiat Jesionik) należąca do Czech z ośrodkiem w Opawie.

    Gwary laskie (cz. lašská nářečí) – zespół gwar zachodniosłowiańskich funkcjonujących we północno-wschodnich Czechach. Najczęściej są uważane za dialekty języka czeskiego, aczkolwiek dialektolodzy polscy pochodzenie tych gwar wiążą z językiem polskim (trend taki dominował do lat 80. XX wieku, gdy Alfred Zaręba zaliczył je jeszcze do polskiego dialektu śląskiego, wyraźny odwrót od tej klasyfikacji nastąpił w latach 90.), zaś dialektolodzy czescy z językiem czeskim. Dawniej różniły się one zarówno w wymowie, jak i piśmie od obu języków (dyglosja), obecnie są w zaniku. Do czasem dziś jeszcze słyszalnych cech gwar laskich należą m.in. rozróżnianie w wymowie i/y, nierozróżnianie w wymowie samogłosek długich, obecność spółgłoski ł, akcent na przedostatnią sylabę.

    Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.Proteza (z greckiego pro- - "przed-" + thesis - "postawienie") - proces fonetyczny polegający na pojawieniu się etymologicznie nieuzasadnionej głoski lub grupy głosek w nagłosie (na początku wyrazu). Np. w gwarach polskich harak hameryka (preaspiracja), Jagata, janioł (prejotacja), łowies (prelabializacja), w języku język czeskim: voko (literackie: oko), vono (ono), vokno (okno). Dla języka greckiego, a także późnej łaciny i niektórych innych języków indoeuropejskich charakterystyczna jest natomiast proteza wokaliczna.

    Gwary laskie są blisko spokrewnione z gwarami śląskimi z pogranicznych terenów Rzeczypospolitej Polskiej, które również zawierają sporo germanizmów i są uważane za przejściowe pomiędzy dialektami morawskim i śląskim.

    Opinie[ | edytuj kod]

    Prof. dr Rudolf Grulich w swej przedmowie do monografii na temat Ondry Łysohorsky’ego pisze: Czasem nazywano ten język śląskim („schlonsakisch”) lub poniżająco wodno-polski („wasserpolakisch”). Lachowie pojawiają się też pod pojęciami Ślązacy lub Górale.

    Zaolzie (czes. Zaolší – rzadziej używana nazwa, Těšínsko – nazwa częściej używana, choć dwuznaczna, Českotěšínsko, niem. Olsa-Gebiet) – używana głównie w Polsce potoczna nazwa zachodniej części górnośląskiego Księstwa Cieszyńskiego, położonego na Śląsku Cieszyńskim, który według lokalnego porozumienia z dnia 5 listopada 1918 roku pomiędzy Radą Narodową Księstwa Cieszyńskiego a Zemským Národním Výborem pro Slezsko miał należeć do Polski, a na Konferencji w Spa w 1920 roku, po podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację, został przez mocarstwa przyznany Czechosłowacji (dziś Czechy). Zaolzie było zamieszkane głównie przez Polaków (123 tysięcy na Zaolziu; 139 tys. w całej czeskiej części Śląska Cieszyńskiego) z mniejszościami czeską (32 tys.) i niemiecką (22 tys.). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy (po czesku do 1920 Olza, od 1920 Olše), stanowiącej w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechami.Czadca (dawniej: Czaca; słow. Čadca, do 1927 także: Čaca, niem. Tschadsa, węg. Csaca, Csáca) – miasto powiatowe w północnej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Kysuce.

    Hanna Dalewska-Greń uważa, że reprezentowany obecnie przez jednego, wybitnego pisarza, Ondrę Łysogórskiego, mikrojęzyk” oparty na dialekcie laskim jest najciekawszym chyba zjawiskiem w Słowiańszczyźnie.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ziemia hulczyńska (ziemia hluczyńska, Kraik hulczyński, kraj hulczyński, czes. Hlučínsko, niem. Hultschiner Ländchen, hulcz. Prajzsko, Prajsko) – fragment dawnego niemieckiego Górnego Śląska, wokół miasta Hulczyna, przekazany po I wojnie światowej Czechosłowacji, mimo protestów lokalnej społeczności pragnącej pozostać w granicach Niemiec. Powierzchnia regionu wynosi około 316,76 km², w 2001 liczba ludności wynosiła nieco poniżej 74 tysięcy osób, a gęstość zaludnienia około 230 os./km².
    Germanizm (od Germania – łacińska nazwa Niemiec) – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka niemieckiego (lub innych języków germańskich). Wyróżnia się germanizmy:
    Dyglosja (z gr. diglossia - dwujęzyczność) – stan, kiedy wersja literacka danego języka odbiega w takim stopniu od wersji potocznej, że mogą one być uznane za odrębne dialekty lub nawet języki.
    Śląsk Austriacki (niem. Österreichisch Schlesien, czes. Rakouské Slezsko, oficjalnie Herzogtum Ober- und Niederschlesien, Księstwo Górnego i Dolnego Śląska, czes. Vévodství Horní a Dolní Slezsko lub w skrócie Herzogtum Schlesien, Księstwo Śląska) – prowincja utworzona w 1742 roku z pozostałej w monarchii Habsburgów części Śląska: Księstwa Cieszyńskiego, państw stanowych: bielskiego, frydeckiego, frysztackiego, bogumińskiego, Niemiecka Lutynia oraz części dawnych księstw opawskiego, karniowskiego i nyskiego.
    Spółgłoski zwarto-szczelinowe (afrykaty) powstają, gdy w pierwszej fazie artykulacji dochodzi do blokady przepływu przez jamę ustną i nosową (zwarcia), po czym tworzy się dostatecznie wąska szczelina, by powstał szum, tarcie.
    Sejm Krajowy w Opawie (Śląski Sejm Krajowy, niem. Schlesischer Landtag, cz. Slezský zemský sněm) − zgromadzenie ustawodawcze Śląska Austriackiego.
    Pasmo Ropicy – pasmo górskie w Beskidzie Śląsko-Morawskim, na Śląsku Cieszyńskim, w Czechach. Najwyższym szczytem w paśmie jest Ropica (1082 m n.p.m.)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.088 sek.