• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwardia Ludowa



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Mord pod Borowem – w okresie okupacji niemieckiej, 9 sierpnia 1943, w okolicy wsi Borów (powiat kraśnicki, województwo lubelskie) miało miejsce rozstrzelanie oddziału Gwardii Ludowej przez oddział Narodowych Sił Zbrojnych.Delegatura Rządu na Kraj – tajny naczelny organ władzy administracyjnej w okupowanej Polsce, utworzony w 1940 r., składający się z departamentów. Na jej czele stał Delegat Rządu na Kraj, podporządkowany Rządowi RP na uchodźstwie, a od 1944 wicepremier w tym rządzie. Delegatura kierowała pracą pionu cywilnego Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniami było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych, zapewnienie normalnego funkcjonowania państwa, przygotowanie do przyjęcia kontroli nad krajem po zakończeniu wojny, rejestracja poczynań okupantów i dokumentacja zbrodni wojennych, ochrona i ratowanie zagrożonych dóbr kultury.
    Walki z okupantem niemieckim[]

    Organizacja ruchu oporu[]

    Mozaika przedstawiająca atak Gwardii Ludowej na „Cafe Club” tylko dla Niemców

    GL rozpoczęła działalność zbrojną w maju 1942 w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego i Radomia. Do końca 1942 organizacja objęła całe Generalne Gubernatorstwo i część ziem polskich włączonych do III Rzeszy.

    Jan Szumiec pseud. Granik (ur. 1916 w Krakowie, zm. 6 czerwca 1944 tamże) – działacz komunistyczny, dowódca okręgu GL i AL Kraków.Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.

    Pierwszym oddziałem Gwardii Ludowej, który ruszył do walki z okupantem, był oddział Franciszka Zubrzyckiego. Oddział ten przybył do Piotrkowa w maju 1942 r. Oddział sformowano w Warszawie przez Sztab Główny Gwardii Ludowej. W Okręgu Częstochowsko-Piotrkowskim był pierwszym z oddziałów partyzanckich antyhitlerowskiego ruchu oporu. Franciszek „Mały Franek” Zubrzycki, dawny student Politechniki Warszawskiej, był członkiem KZMP i Związku Walki Wyzwoleńczej. Jego zastępcą został przedwojenny więzień polityczny Marceli Rostkowski. W skład oddziału weszło dwunastu dotychczasowych żołnierzy GL, trzech żołnierzy Armii Czerwonej zbiegłych z niewoli niemieckiej i 7 robotników i inteligentów z Żoliborza. Gwardzistów przydzieliła warszawska organizacja PPR, na czele z Jerzym Albrecgten.

    Franciszek Księżarczyk, ps. "Michał" (ur. 4 grudnia 1906 w Jeleniu, zm. 3 grudnia 1991 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej (1948–1954), zastępca szefa Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego (1962–1969), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1962–1969), członek Komitetu Centralnego PZPR (1981–1986), wieloletni prezes Związku Inwalidów Wojennych (1971-1991)Gwardia Ludowa WRN, od 2 maja 1944 Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) – wojskowe ugrupowanie konspiracyjne 1939-1945 związane z PPS-WRN. Od 1941 scalana z ZWZ z zachowaniem autonomii (od 1942 w AK). W 1944 oddziały GL WRN (OW PPS) liczyły ok. 42 tys. żołnierzy. Oddziały PPS wzięły udział w powstaniu warszawskim w składzie oddziałów okręgu warszawskiego AK na Woli, Żoliborzu, Ochocie, Mokotowie i Śródmieściu.

    Żołnierze przeszli przeszkolenie w szkole GL w Chylicach. Partyzanci zostali do Piotrkowa wysłani nieprzypadkowo – miasto znajdowało w pobliżu ośrodków przemysłowych Łodzi i Śląska. Oddział dysponował uciętym karabinem, 6 pistoletami z niewielką ilością amunicji, 12 granatami bakelitowymi, trzema parami kluczy do rozkręcania szyn i trzema piłami do ścinania słupów. Już w Piotrkowie Zubrzycki nawiązał współpracę z Aleksym Kudyniukiem, który przechowywał 5 pistoletów z amunicją.

    Nowy Kurier Warszawski – niemiecki dziennik polskojęzyczny wydawany w Warszawie, a po powstaniu warszawskim w Łodzi, przez władze okupacyjne Generalnego Gubernatorstwa od października 1939 do stycznia 1945 roku.Stanisław Łaciński ps. Tomek, Hiszpan (ur. ok. 1900, zm. 8 lutego 1944 w Pruszkowie-Żbikowie) – działacz komunistyczny, Dąbrowszczak, dowódca Gwardii Ludowej okręgu Warszawa Lewa Podmiejska.

    9 czerwca oddział „Małego Franka” dokonał pierwszej akcji zbrojnej. Oddział podzielił się na dwie grupy. Jedna z nich przybyła do nadleśnictwa w Meszczach, gdzie obrabowała nadleśniczego Jeremiego Kozłowskiego ze Związku Walki Zbrojnej (poprzedniczki AK). Na wieść o przybyciu tam partyzantów, Niemcy wysłali tam znaczne siły Sipo, żandarmerii i granatowej policji. 10 czerwca pod Polichno doszło do bitwy. Walki trwały osiem godzin. Straty partyzantów wyniosły trzech żołnierzy, w starciu został ranny sam „Mały Franek”. W bitwie z partyzantami ranny w głowę został szef placówki Sipo. Po przegranym starciu partyzanci wycofali się do Warszawy, gdzie skryli się w mieszkaniu Albrechta.

    Saska Kępa – część Warszawy położona na prawym brzegu Wisły. Saska Kępa ma status osiedla z własnym samorządem i pod względem administracyjnym stanowi część dzielnicy Pragi Południe, w ramach której sąsiaduje z Kamionkiem, Grochowem i Gocławiem. Przez część osób Saska Kępa jest potocznie określana jako dzielnica. Na jej obszarze znajduje się geometryczny środek miasta. Część Saskiej Kępy jest wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków jako strefa ochrony konserwatorskiej (nr rej. 942-A z 2 kwietnia 1979 r.).Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.

    Druga grupa z Marcelem na czele dokonała akcji rozkręcenia szyn na stacji Teklinów. Partyzanci zostali wkrótce potem otoczeni przez Niemców, w starciu poległo trzech żołnierzy, w tym dowódca oddziału. Ocalali przedostali się do Opoczna. Po ciężkich stratach sztab w Piotrkowie zorganizował grupę kandydatów mającą zasilić oddział, należeli do niego członkowie PPR i młodzi ludzie ukrywający się przed przymusową wywózką do Rzeszy

    Mord w Drzewicy (22 stycznia 1943) – zbrodnia na tle rabunkowo-ideologicznym, dokonana przez komunistycznych partyzantów z oddziału Gwardii Ludowej pod dowództwem Izraela „Lwa” Ajzenmana, na 7 mieszkańcach miasteczka Drzewica.Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.

    Oddział został jednak rozbity w lasach piotrkowskich przez Niemców, a sam Zubrzycki poległ podczas próby ucieczki po aresztowaniu na dworcu kolejowym w Tomaszowie Mazowieckim. Po porażce w lasach janowskich tworzono kolejne oddziały partyzanckie. Oddział „Małego Franka” zorganizowany został w Warszawie z inicjatywy SG GL. 21 czerwca Marcel Rostowski stoczył bitwę z Niemcami w Antoninowie, w trakcie której zginął wraz z dwoma żołnierzami. W lipcu na terenie Częstochowy, Piotrkowa i Tomaszowa Mazowieckiego powstały kolejne grupy bojowe. Oddział Piotrkowsko-Częstochowski GL został rozbity 6 sierpnia, zginęło sześciu gwardzistów. Po rozbiciu tych oddziałów partyzantka rozwijała się w centralnej części Polski.

    Zgwałcenie – zmuszenie drugiej osoby do obcowania płciowego, poddania się innej czynności seksualnej lub wykonania takiej czynności przez jedną lub wiele osób, posługujących się siłą fizyczną, przymusem, nadużyciem władzy, podstępem lub wykorzystujących niemożność wyrażenia świadomej zgody przez daną osobę. Sprawca zgwałcenia nazywany jest gwałcicielem.Paweł Dąbek (ur. 24 września 1908 w Piotrkowie koło Lublina, zm. 19 września 1987 w Lublinie) – polski polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) oraz na Sejm PRL II, III, IV, V, VI, VIII i VIII kadencji (1957–1985), członek władz naczelnych ZBoWiD-u, w latach 1949–1950 wojewoda lubelski, w latach 1944–1946, 1950–1952 oraz 1956–1969 przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej województwa lubelskiego, generał brygady Wojska Polskiego.

    Wcześniej oddziały GL walczyły jedynie na Lubelszczyźnie oraz Podlasiu były przedstawiane przez konkurencyjne organizacje jako grupy sowieckie.

    Działalność bojowa[]

    GL skupiła się na niszczeniu transportu kolejowego, tezę tą powtarzał „Gwardzista” z 1 lipca 1942, określając niszczenie szlaków komunikacyjnych jako zadanie naczelne. W 1942 r. zadanie te realizował głównie „Wachlarz” niszcząc tory kolejowe na terenie wschodnich województw Polski (z 1939 r.) i na terenach okupowanych ZSRR. Pierwsze akcji GL z powodu braku materiałów wybuchowych często przeprowadzane były dzięki rozkręcaniu szyn czy wstawianiu na nie klinów żelaznych oraz kopaniu podkopów przy torach. GL do grudnia 1942 przeprowadziła 50 akcji kolejowych niszcząc 30 niemieckich pociągów. W wyniku represji 30 działaczy komunistycznych zostało powieszonych. Do końca 1942 r. powstało ponad 30 oddziałów partyzanckich. Do kolejnej akcji przystąpiono w nocy z 16 na 17 listopada na linii kolejowej Radom – Dębin – Łuków – Terespol, niszcząc w ten sposób 5 pociągów i most, a drugi uszkadzając. 25 lutego oddział im. Jarosława Dąbrowskiego, na czele ze Stanisławem Baranem wykoleił 5 pociągów i parowozów w okolicy Oświęcimia. 26-28 września GL dokonała zmasowanych ataków na węzeł komunikacyjny na obszarze Warszawy, niszcząc pociągi w okolicy Warszawy, Olszynki Grochowskiej, Elsnerowa, Legionowa, Żyrardowa i Żywczyna. Wysadzono tory koło Zielonki i na moście przez Okrzejkę. W 1943 r. GL wykoleiła, zaatakowała lub zniszczyła 169 pociągów, uszkodziła lub zniszczyła 113 stacji, przystanków, mostów i torów oraz dokonała 55 przerw w łączności kolejowej.

    Armia Ludowa (AL) – komunistyczna konspiracyjna organizacja zbrojna Polskiej Partii Robotniczej (PPR) w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944, która była formalnym zwierzchnikiem, ale faktycznie była nim Polska Partia Robotnicza. Pierwszym Naczelnym Dowódcą AL został mianowany Michał Żymierski, ps. „Rola”.Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.

    GL przeprowadziła szereg akcji odwetowych, 22 listopada 1942 w Radomiu GL obrzuciła granatami kino „Apollo”, zabijając 7 hitlerowców a kilkunastu raniąc, do ponownego odwetowego uderzenia w Radomiu doszło ponownie w kwietniu 1943 r., gdy żołnierze Gwardii dowodzeni przez Stanisława Lachtarę zaatakowali Deutsches Haus, gdzie znajdowali się funkcjonariusze administracji hitlerowskiej. W Krakowie i w Kielcach (grudzień 1942 – Kraków, luty 1943 – Kielce) GL zaatakowała granatami kawiarnie „nur fur Deutsche”. W lutym 1943 oku w Rzeszowie GL zaatakowało budynki administracji okupacyjnej.

    Juliusz Kania pseud. Julek, Antek (ur. 21 lutego 1910 w Stawiszczach w powiecie taraszczańskim w guberni kijowskiej, zm. 16 października 1942 w Warszawie) – działacz KPP i PPR, oficer GL.Władysław Gomułka, ps. Wiesław, Feliks Duniak, (ur. 6 lutego 1905 w Białobrzegach Franciszkańskich, zm. 1 września 1982 w Konstancinie) – polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (1943-1948), I sekretarz KC PZPR (1956-1970), poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.

    Gwardia Ludowa przeprowadziła kilka akcji uwalniania więźniów. W 22 czerwca 1942 z aresztu w Zaklikowie oddział GL Antoniego Palenia „Jastrzębia” odbił 18 więźniów, w nocy z 9/10 października 1942 oddział im. T. Kościuszki rozbił więzienie w Kraśniku i uwolnił 45 więźniów. 7 listopada 1942 oddział partyzancki im. T. Kościuszki wykonał uderzenie na obóz pracy w Janiszowie, zabił jego komendanta Petera Ignaca i uwolnił 350 więźniów Żydów – część z nich dołączyła do GL. 28 listopada 1942 oddział GL „Edka” zdobył obóz pracy w Zakrzówku powiat Iłża i uwolnił ponad 100 więźniów. 7 maja 1943 miało miejsce rozbicie przez oddział im. D. Czachowskiego aresztu w Zwoleniu i uwolnienie 30 więźniów, a 27 sierpnia 1943 rozbicie przez oddział GL im. Sowińskiego dowodzony przez Henryka Połowniaka obozu pracy przymusowej Baudienstu w Jasicach i uwolnienie od 400 do 550 więźniów. GL rozbiła areszty gminne w Bukowej Górze (14 marca 1943), Ostrowcu (kwiecień 1943), Ciepielowie (31 maja 1943), Bodziechowie (13 ipca 1943), Dwikozach (6 października 1943).

    Kazimierz Sidor ps. Kazik, Hardy, Kruk i Swarożyc (ur. 26 października w 1915 w Rudce Starościańskiej, zm. 2 grudnia 1981 w Warszawie) – polski dyplomata i działacz polityczny, komendant obwodu Włodawa Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich, pułkownik WP, wielokrotny ambasador PRL w Iranie i Afganistanie (1956-60), Egipcie, Somalii, Jemenie i Libii (1960-65), we Włoszech i na Malcie (1972-77) oraz w Turcji (1978-1980).Grzegorz Wodzik pseud. Wyścig (ur. 1907 w Mszanie w powiecie krośnieńskim, zm. pod koniec maja 1943 koło Pielgrzymki) - działacz polskiego, czechosłowackiego i węgierskiego ruchu komunistycznego, dowódca Okręgu GL Jasło i oddziału partyzanckiego GL.

    GL w czasie powstania zamojskiego wykonała serię akcji przeciwko niemieckim kolonistom. 22 grudnia 1942 oddział „Kuby” zajął wieś Matyldów w Łowickim, oddział im. Ziemi Kieleckiej dokonał ataku na wieś Antonielów, 11 października GL im. Józefa Bema wspólnie z oddziałem AK „Wichra” zajęła wieś Klementynów. 30 grudnia 1942 Dowództwo Główne nakazało oddziałom GL wkroczyć na ziemię lubelską. Na Zamojszczyznę wkroczył oddział im. Tadeusza Kościuszki, na miejscu utworzył Grupę Operacyjną liczącą 300 żołnierzy. Na czele grupy stał Grzegorz Korczyński. Grupa Operacyjna walczyła do lipca 1943 r., wykonując kilkadziesiąt akcji, w tym 11 dywersji na linii kolejowych, w swej działalności współpracowała z BCh i AK. Wspólnie z AK i BCh obroniono miasteczko Józefów (1 czerwca 1943) w czasie walk o miasto zginął Adamanow Umier Achmołły dowódca sowieckiego oddziału im. Kotowskiego.

    Związek Walki Młodych (ZWM) – polska komunistyczna, podziemna organizacja młodzieżowa, utworzona pomiędzy styczniem a sierpniem 1943 roku przez byłych członków Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej, OMS "Życie" oraz Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej "Spartakus" z inicjatywy Hanny Szapiro-Sawickiej. ZWM stanowił młodzieżową przybudówkę Polskiej Partii Robotniczej, realizującą priorytety radzieckiej racji stanu – jej podporządkował swoją taktykę propagandową i realizowane akcje, w tym akcje zbrojne. We wrześniu 1943 roku Zarząd Główny ZWM wydał swoją Deklarację programową, w której określił podstawowe cele działalności Związku. Związek Walki Młodych rozwiązany został 21 lipca 1948 roku, wchodząc w skład nowo założonego Związku Młodzieży Polskiej.GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Gławnoje Razwiedywatielnoje Uprawlenije (Główny Zarząd Wywiadowczy)), w pełni oficjalnie polskie tłumaczenie Główny Zarząd Rozpoznawczy (względnie Wywiadowczy) Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich/ Federacji Rosyjskiej, Jednostka Wojskowa 44388 – instytucja wywiadu wojskowego ZSRR a następnie Federacji Rosyjskiej. Po rozpadzie ZSRR, wobec znaczącej redukcji aparatu i ograniczenia zakresu działalności cywilnych służb specjalnych wyrosłych na gruzach KGB, znaczenie GRU znacznie wzrosło.

    W kwietniu 1943 r. oddział im. Adama Mickiewicza rozpoczął akcje zbrojne w lasach parczewskich które stały się wcześniej obiektem pacyfikacji. Przeciwko partyzantom wystawiono 203 batalion ochronny, dwie kompanie 25 pułku policji SS, kompanię 32 pułku policji, dywizjon policji konnej oraz 1000 żołnierzy Wermachtu. Wojsko lądowe wsparły samoloty i mniejsze pododdziały. 22 kwietnia Niemcy przeszli do okrążenia, siły GL wynosiły 200 żołnierzy. 23 kwietnia Niemcy zbombardowali las, wybuchły pożary, a do lasu kontrolowanego przez GL wkroczyły siły hitlerowskie. Oddział niemiecki rozbrojony został przez „Wiktora” i „Antka” jednak partyzanci musieli ewakuować się z płonącego lasu. Ostatecznie okrążenie ominięto z nocy 23 na 24 kwietnia.

    Marek Jan Chodakiewicz (ur. 15 lipca 1962 w Warszawie) – polski historyk, amerykański profesor, specjalizujący się w badaniu stosunków polsko-żydowskich oraz tematyki Holocaustu.Leon Lasek pseud. Twardy, Mały (ur. 19 października 1919 w Dankowicach, zm. 29 maja 1944 w Bielsku) – działacz KZMP, Koła Przyjaciół ZSRR, dowódca Okręgu GL Bielsko, zastępca dowódcy Śląskiego Obwodu AL.

    Bitwy partyzanckie stoczono też koło Zalezianki (15 maja), pod Józefowem (1 czerwca, wspólnie z AK i BCh), w lasach krzeszowickich (30 lipca), w Zabudziskach (7 sierpnia), w lasach chroberskich (12 października), w lasach małomierzyckich (18 października), w lasach lipskich (22 października), koło Diablej Góry (24 października).

    Przysucha – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, położone na krańcu Wzniesień Południowomazowieckich, w pobliżu rzeki Radomki. Historycznie leży w Małopolsce.Ivor Norman Richard Davies (ur. 8 czerwca 1939 w Bolton) – brytyjski historyk walijskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Londyńskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Akademii Brytyjskiej, autor prac dotyczących historii Europy, Polski i Wysp Brytyjskich. Kawaler Orderu Orła Białego.

    Dowództwo GL w czasie tzw. „walki o chleb” wydało specjalne instrukcje opisujące metody walki z Niemcami. 27 czerwca 1943 oddział „Podhale” zdobył 450 kilogramów dynamitu i 1500 spłonek w kopalni w Tenczynku.

    Wspólnie z krakowską komórką Żydowskiej Organizacji Bojowej „Iskra” pod dowództwem Jakuba Halbreicha weszła w skład grupy uderzeniowej GL dokonała spektakularnego ataku 22 grudnia 1942, obrzucając granatami krakowską kawiarnię Cyganeria (wówczas nur für Deutsche), w wyniku czego zginęło według różnych szacunków od 7 do 10 niemieckich oficerów (w tej samej akcji uczestnicy rozwiesili flagi polskie na mostach i złożyli kwiaty pod pomnikiem Mickiewicza na krakowskim rynku), GL w celu uniknięcia odwetu na mieszkańcach getta przyjęła tę akcję na swoje konto mimo że groziło to nasilonymi represjami.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Józef Kogutek pseud. Marek (ur. 10 marca 1915 w Trzebownisku w powiecie rzeszowskim, zm. 3 listopada 1990 w Zakopanem) – działacz komunistyczny, oficer GL i AL.

    Akcje zbrojne w Warszawie[]

    Gwardia Ludowa wykazywała się dużą aktywnością na terenie Warszawy, zaliczyła wiele akcji, takich jak np. zlikwidowanie przez żołnierzy GL 22 czerwca 1942 na Saskiej Kępie trzech agentów gestapo. 24 października 1942 organizacja dokonała pierwszego zamachu na Café Club, będącego odwetem za powieszenie przez Niemców 50 więźniów Pawiaka, w tym wielu działaczy lewicy i żołnierzy Gwardii Ludowej. 24 października GL zaatakowało także lokal „Mitropa”. W atakach na „Mitropę” i „Cafe Club” żołnierze GL ranili 30 nazistów. Zaatakowano też drukarnię „Nowego Kuriera Warszawskiego” przy ul. Marszałkowskiej 3/5. 30 listopada w odpowiedzi na kontrybucję zaatakowano Komunalną Kasę Oszczędności, rabując 12 miliony złotych.

    Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR (SP ZSRR) – konspiracyjna organizacja, którą w 1940 założyli warszawscy działacze komunistyczni pod przewodnictwem Józefa Balcerzaka.Jan Edmund Fajge pseud. Czarny Roman, Murzyn, Roman (ur. 24 czerwca 1917 w Bojarce koło Kijowa, zm. w lutym 1942 w Warszawie) - działacz ZWW i PPR.

    28 lutego 1943 członkowie GL opanowali gmach Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych. 5 marca zastrzelili komendanta granatowej policji w Warszawie, ppłk Aleksandra Reszczyńskiego w jego własnym mieszkaniu. Reszczyński był współpracownikiem kontrwywiadu AK, choć GL prawdopodobnie nie wiedziało o jego współpracy z podziemiem. 23 kwietnia 1943 żołnierze obrzucili granatami na ulicy Freta auta z żandarmerią, 14 maja zaatakowali Bank „Społem” przy Krakowskim Przedmieściu, 11 lipca dokonano drugiego już zamachu na Café Club, będący odpowiedzią na masowe egzekucje w getcie. 15 lipca przeprowadzono atak na kolumnę SA w Alejach Ujazdowskich, gdzie zabito lub raniono ok. 30 Niemców. 23 października 1943 działacze GL przeprowadzili zamach na restaurację „Nur fur SS und Polizei in Uniformen” – „Bar Podlaski”.

    Ładysław Buczyński pseud. Kazik Dębiak (ur. 18 listopada 1919 w Sewastopolu, zm. 17 stycznia 1943 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i komunistyczny, publicysta, dowódca oddziału partyzanckiego Gwardii Ludowej (GL).III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    W odwecie za łapanki przeprowadzone w styczniu 1943 r. przez policję i SS GL 17 stycznia dokonała zamachu na trzy kina nur fur Deutsche oraz ponownie zaatakowała „Mitropę”. Udał się też zamach na „Kammerlischtspieltheater”. Akcja w kinie „Helgoland” nie powiodła się, a w „Appolo” gwardzista „Kazik” został wykryty i zabity w czasie walki. 11 lipca 1943 zaatakowano ponownie „Cafe Club”, tym razem w odpowiedzi za rozstrzelanie kilkuset więźniów warszawskiego Pawiaka, klub został obrzucany granatami. Za akcję odpowiedzialni byli żołnierze ZWM. Na Alei Ujazdowskiej gwardziści zaatakowali niemiecki oddział SA, a na placu Żelaznej Bramy dokonali zamachu na tramwaj „O” – „nur fur Deutsche”. 23 października grupa GL-ZWM wrzuciła do lokalu niemieckiego „Bar Podlaski” ładunek wybuchowy.

    Baudienst (Służba budowlana) – jedna z form pracy przymusowej Polaków i Ukraińców w Generalnym Gubernatorstwie (GG).Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.

    GL okazało pomoc żydowskim bojownikom w czasie powstania w getcie warszawskim. Po upadku powstania, z pomocą GL ewakuowano kanałami kilkudziesięciu ostatnich bojowników ŻOB. Wspólnie z Armią Krajową i Korpusem Bezpieczeństwa dostarczyła powstańcom około 500 pistoletów i 1500 granatów. Organizacje te oprócz tego wykonały kilkanaście akcji bojowych przeciw okupantowi.

    Fronda to wydawnictwo katolickie istniejące od 1994 r. Jego początki wiążą się z wydaniem pierwszego numeru kwartalnika Fronda. Co roku publikuje kilkadziesiąt tytułów, otrzymało też szereg nagród branżowych.Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (RPPS) – polska partia polityczna lewicy socjalistycznej utworzona na II Zjeździe Polskich Socjalistów w dniu 11 kwietnia 1943.

    Kalendarium akcji[]

    Tablica upamiętniająca egzekucję przy ul. Saskiej w Warszawie.
    Tablica upamiętniająca akcję bojową GL – 15 lipca 1943 r., na budynku przy Al. Ujazdowskiej 6A
    Tablica upamiętniająca dokonanie udanej akcji przez wydzielony oddział Gwardii Ludowej pn. „Promieniści” na sklep z bronią przy głównej ulicy Łodzi – Piotrkowskiej 83 – w dzień urodzin A. Hitlera (20.04.1943)
    Tablica upamiętniająca zamachy na Cafe Club dokonane przez Romana Boguckiego i Mirosława Krajewskiego na budynku przy ul. Nowy Świat 15 w Warszawie
    Tablica upamiętniająca śmierć Hanki Sawickiej, Jana Strzeszewskiego i Tadeusza Olszewskiego na kamienicy przy ul. Mostowej 2 w Warszawie
  • 20 kwietnia 1942 oddział GL „Promieniści” dokonał akcji wypadowej na sklep z bronią przy głównej ulicy Łodzi – Piotrkowskiej 83.
  • 10 czerwca 1942 pod Polichnem oddział GL im. Stefana Czarnieckiego pod dowództwem Franciszka Zubrzyckiego „Małego Franka” stoczył przegraną potyczkę z ekspedycją SS i żandarmerii. Zginęło 3 gwardzistów, a 2 (Zubrzycki i Józef Mrozek) zostało rannych; hitlerowcy stracili jednego zabitego i jednego rannego.
  • 24 września 1942 pod Szwedami zwycięska walka z kompanią żandarmerii stoczona przez oddział GL im. Tadeusza Kościuszki pod dowództwem Grzegorza Korczyńskiego („Grzegorz”).
  • 26 listopada 1942 pod Kołomaniami na Kielecczyźnie bitwa oddziału por. I. Robba „Narbutta” z niemieckim batalionem specjalnym zakończona przebiciem się partyzantów.
  • 6–8 grudnia 1942 w Lasach Parczewskich oddział im. Józefa Bema dowodzony przez F. Kowalowa „Fiodora” jako pierwszy w GL stoczył trzydniową bitwę z silną niemiecką ekspedycją karną wspieraną przez artylerię, samochody pancerne i samoloty. Partyzanci po 3 dniach walk przebili się z okrążenia, a już po kilku dniach, 17 grudnia 1942, zdobyli miasto Ostrów Lubelski. Kolejna bitwa w Lasach Parczewskich miała miejsce 22-24 czerwca 1943. W obu przypadkach partyzantom udało się przebić z okrążenia.
  • 15 grudnia 1942 – akcja oddziału por. „Narbutta” na jedyną w Polsce kopalnię pirytu w Rudkach k. Nowej Słupi – gwardziści na kilka tygodni unieruchomili kopalnię.
  • 15 maja 1943 pod Zalezianką k. Suchedniowa zgrupowanie AL Franciszka Księżarczyka stoczyło potyczkę z oddziałami żandarmów i własowców, tracąc 3 zabitych (w tym sekretarza okręgowego PPR w Kielcach Mieczysława Kowalskiego) i 3 rannych, po czym wydostało się z okrążenia.
  • 18 czerwca 1943 – ostrzelanie niemieckiego pociągu wojskowego między stacjami Krasnobród-Zwierzyniec przez oddział sztabowy Grupy Operacyjnej (GO) im. Tadeusza Kościuszki dowodzony przez Jana Choinę „Doktora”; zginęło kilku hitlerowców.
  • 29 lipca 1943 – atak na hitlerowską jednostkę pacyfikacyjną jadącą pociągiem ze Zwierzyńca do Biłgoraja dokonany przez oddział sztabowy GO im. Kościuszki; wykolejenie lokomotywy, półgodzinna walka ogniowa, opanowanie dwóch wagonów i rozstrzelanie kilkunastu Niemców.
  • 7 sierpnia 1943 pod Zabudziskami, w powiecie skierniewickim, oddział im. Pułaskiego dowodzony przez por. Ignacego Robba „Narbutta” stoczył całodzienną walkę z siłami SS, Wehrmachtu i żandarmerii – 20 gwardzistów poległo lub zostało rannych, jednak większość ludzi „Narbutta” przebiła się. Oddział „Narbutta” liczący na przełomie 1942/43 około 230 ludzi był jednym z najaktywniejszych oddziałów GL oraz najsilniejszym oddziałem partyzanckim jaki pojawił się w GG po śmierci majora „Hubala” i rozwiązaniu jego oddziału.
  • 18 października 1943 w lasach parczewskich oddziały GL zostały okrążone przez silne oddziały hitlerowców wspieranych przez samoloty, zdołały się jednak przebić zabijając lub raniąc 25 hitlerowców, same tracąc kilku zabitych.
  • 22 października 1943 pod Kochanami w lasach lipskich (pow. janowski), oddziały dowodzone przez Władysława Skrzypka („Grzybowskiego”), Antoniego Palenia „Jastrzębia” i Karola Herzenbergera „Karola” zostały zaatakowane przez duże siły antypartyzanckie. Kilku partyzantów zginęło, kilku zostało rannych (w tym śmiertelnie „Jastrząb”), ale większość zdołała się przebić.
  • 22 października 1943 oddział GL „Sokół” dowodzony przez Wasyla Wojczenkę „Saszkę” stoczył zwycięską potyczkę z siłami niemieckimi pod wsią Zochcin zabijając 7 hitlerowców (w tym szefa gestapo w powiecie opatowskim, hauptmanna Donata) i 4 raniąc, sam tracąc jednego zabitego.
  • 24 października 1943 na Diablej Górze powiat opoczyński oddział im. Bema (dowódca W. Kowalczyk „Józek”) stoczył całodzienną walkę z hitlerowską obławą, a nocą wydostał się poza pierścień okrążenia.
  • 23 listopada 1943 koło gajówki Małachów w pobliżu wsi Przepaść (w lesie pod Ćmielowem) hitlerowska ekspedycja otoczyła 19 gwardzistów na czele z dowódcą Okręgu GL Radom Janem Nalazkiem. W całodziennej bitwie zginęło 17 GL-owców, a 2 ciężko rannych dostało się do niewoli; hitlerowcy stracili 30 zabitych i ok. 70 rannych.
  • Konflikt z innymi ugrupowaniami podziemia i ataki na ludność cywilną[]

    W ramach, jak określali członkowie GL, „oczyszczania terenu z reakcji i faszystów” bojówki GL napadały na członków AK, NSZ i mordowały ludność cywilną. Zabójstwa na tle politycznym nazywano „stuknięciem w ciemię”, a normą było przypisywanie członkom polskiej partyzantki niepodległościowej (AK, NSZ) fikcyjnej współpracy z Niemcami i oskarżenia ich o dokonywanie zabójstw komunistów. Miało to być usprawiedliwianiem dla zabijania „szpicli”, przykładowo w wewnętrznym raporcie GL z listopada 1942 z okręgu radomskiego donoszono: „Zlikwidowano 2 szpiclów (sikorszczaków)”. Jesienią 1942 grupa zamordowała ok. 100 cywilów we wsi Ludmiłówka.

    Brygada to najmniejszy związek taktyczny stanowiący w wielu armiach podstawową jednostkę bojową wojsk lądowych o wielkości pośredniej między pułkiem a dywizją. Dzieli się na pułki lub bataliony. Występuje również w innych rodzajach sił zbrojnych.Marian Spychalski, ps. „Marek”, „Orka” (ur. 6 grudnia 1906 w Łodzi, zm. 7 czerwca 1980 w Warszawie) – działacz partyjny i państwowy w okresie PRL, w latach 1944–1952 poseł do Krajowej Rady Narodowej i poseł na Sejm Ustawodawczy (w październiku 1951 pozbawiony immunitetu), w latach 1957–1972 poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego KC PZPR, przewodniczący Rady Głównej SFOS, prezydent Warszawy (1944–1945), Członek Honorowy PTTK (od 15 maja 1965), przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu (1968–1971) i przewodniczący Rady Państwa PRL (1968–1970), szef Sztabu Głównego Gwardii Ludowej (1942), szef Sztabu Głównego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (1944), szef Głównego Zarządu Politycznego WP (1956), minister obrony narodowej PRL (1957–1968), Marszałek Polski (od 7 października 1963 – był ostatnią osobą, której nadano ten stopień), z wykształcenia inżynier architekt.
     Osobny artykuł: Pogrom w Ludmiłówce.

    W tym samym czasie z „wyroku” GL na Lubelszczyźnie zabito rolnika Bronisława Płechtę w Suchodołach, w grudniu grupa Grzegorza Korczyńskiego zgwałciła właścicielkę majątku pod Gościeradowem, w niedługo potem zamordowała rotmistrza Stanisława Malanowskiego z ZWZ-AK, a w styczniu 1943 zabiła kilku członków NSZ w Kosinie. 29 maja 1943 grupa GL Józefa Liska tzw. „Liskowcy” pod dowództwem „Bartosza” zamordowała Władysława Kiełczewskiego, właściciela majątku w Łysakowie koło Zaklikowa oraz pokojówkę, niszcząc jednocześnie zabudowania gospodarcze i część majątku. We wrześniu 1943 członek Wydziału Informacji GL Marian Spychalski ujawnił Gestapo listę około 50 osób działających w konspiracji, wśród których część było członkami Polskiego Państwa Podziemnego, Delegatury Rządu na Kraj lub żołnierzy Armii Krajowej. Osoby te zostały w większości aresztowane przez gestapo w końcu 1943, a część z nich wywieziono do niemieckich obozów koncentracyjnych.

    Lubelszczyzna – określenie regionu używane w zależności od kontekstu w odniesieniu do ziemi lubelskiej (średniowiecze), województwa lubelskiego z lat 1474–1795 lub do późniejszych województw lubelskich. Po 1999 r. instytucje samorządowe pod nazwą Lubelszczyzna określają obecne województwo lubelskie i stosują je zamiennie (synonim).Lasy Parczewskie – lasy położone pomiędzy Kanałem Wieprz – Krzna a Tyśmienicą. Zajmują powierzchnię około 136 km² i leżą w obrębie gmin Uścimów, Ostrów Lubelski, Dębowa Kłoda, Parczew, Sosnowica. Od zachodu przylegają do doliny Tyśmienicy, od wschodu, północy, a także częściowo od południa sąsiadują z polami uprawnymi. Cały kompleks położony jest w zlewni Tyśmienicy, a odwadniają go jej dopływy Ochoża, Piwonia-Bobrówka oraz Konotopa.

    Walki z Narodowymi Siłami Zbrojnymi[]

    22 stycznia 1943 doszło do zbrodni na tle rabunkowo-ideologicznym w miasteczku Drzewica, której sprawcami byli dowodzenie przez Izraela Ajzenmana partyzanci z oddziału GL „Lwy”. Zamordowano i obrabowano dwóch cywili oraz pięciu członków NSZ lub jak podaje Czesław Brzoza i Andrzej Sowa zabito 7 członków konspiracji (SN, NSZ, NOW). Zdaniem historyków związanych ze środowiskiem kombatanckim zabójstwa członków NSZ były odpowiedzią na wcześniejsze zamordowanie kilku żołnierzy GL.

    Zbrodnia – czyn człowieka, który spotyka się ze szczególnym potępieniem ze strony społeczności. Termin ten zawsze odnoszono do zbrodni umyślnego pozbawienia życia (zabójstwo, morderstwo), jak i zbrodni przeciw majestatowi (crimen laesae maiestatis).Henryk Sternhel pseud. Gustaw (ur. 1910, zm. we wrześniu 1943) – lekarz, działacz komunistyczny, dowódca Okręgu GL Warszawa-Miasto.

    NSZ od lipca 1943 r. zaczęły aktywnie walczyć z GL. Walkę z Gwardią Ludową traktowano jako zadanie nadrzędne, ważniejsze niż walka z Niemcami. Pismo NSZ „Szaniec” stwierdzało 4 VIII 1943 r. – „Czas ocknąć się i przystąpić do systematycznej likwidacji ośrodków dyspozycji komuny i dopiero na oczyszczonym w ten sposób terenie podjąć planowaną walkę z okupantem niemieckim. Wspólna praca szczerze polskich organizacji wojskowych i cywilnych z pewnością umożliwi nam wyrwanie chwastów bolszewickich i oczyszczenie terenu. PPR, Gwardia Ludowa i różni „czerwoni partyzanci” muszą zniknąć z powierzchni polskiej ziemi”.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.
     Osobny artykuł: mord w Drzewicy.

    22 lipca 1943 kilkunastoosobowy oddział Akcji Specjalnej NSZ „Sosna”, dowodzony przez Huberta Jurę ps. „Tom”, zaatakował odpowiedzialny za zabójstwa w Drzewicy oddział GL „Lwy” koło Przysuchy. W czasie akcji pojmano 9 gwardzistów i z wyroku sądu polowego rozstrzelano siedmiu z nich. Był to pierwszy przypadek akcji odwetowej zakończonej zabójstwem członków oddziału GL.

    Zaklików – wieś (od 1 stycznia 2014 miasto) w Polsce na Równinie Biłgorajskiej, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaklików. Miejscowość lokowana w XVI wieku jako miasto, do dziś zachowała małomiasteczkowy układ urbanistyczny z rynkiem w centrum i siecią prostopadle ułożonych uliczek.Narodowa Demokracja lub ruch narodowy (popularna nazwa endecja od skrótu ND) – polski ruch polityczny o ideologii nacjonalistycznej, powstały pod koniec XIX wieku. Głównym ideologiem i współzałożycielem Narodowej Demokracji był Roman Dmowski.
     Osobny artykuł: mord pod Borowem.

    9 sierpnia 1943 w lesie koło Borowa (pow. Kraśnik) na tle walk wrogich sobie organizacji podziemnych oddział Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem oficera mjr Leonarda Zub-Zdanowicza „Ząb” otoczył, rozbroił, a następnie zabił około 26-28 żołnierzy oddziału GL im. Jana Kilińskiego. PPR wykorzystała to zdarzenie w celach propagandowych, rozpowszechniając nieprawdziwe informacje, iż członkowie GL zostali zamordowani siekierami, miano im rzekomo obciąć głowy – PPR oskarżył także NSZ o wszczynanie „wojny domowej”, nazywając członków tej organizacji „faszystami” i „pańskimi endekami”. Początkowo NSZ nie wzięła odpowiedzialności za wydarzenia w Borowie na siebie, przyznając się do niego dopiero wówczas, gdy incydent został oficjalnie potępiony przez Komendę Główną AK. Jej dowódca Tadeusz Komorowski „Bór” zrobił to pod wyraźnym wpływem opinii publicznej, pomimo tego, że część źródeł świadczy o udziale członków AK w tej akcji”. Przeciw zbrojnemu likwidowaniu oddziałów komunistycznych przez siły NSZ wypowiadały się niektóre polskie ugrupowania lewicowe w tym m.in. Związek Syndykalistów Polskich i przynajmniej część ludowców.

    Ignacy Robb-Narbutt (właśc. Ignacy Rosenfarb) (ur. 12 października 1912 w Warszawie, zm. 25/26 lipca 1958 tamże) - działacz komunistyczny, oficer Gwardii Ludowej (GL), Armii Ludowej (AL) i WP, dowódca Okręgu GL Radom, Okręgu GL Warszawa-Lewa Podmiejska i Okręgu Częstochowsko-Piotrkowskiego AL, dziennikarz, literat, pełnomocnik Rządu Tymczasowego na miasto stołeczne Warszawę, komendant główny SOK.Godło Polski, jest obowiązującym symbolem Rzeczypospolitej Polskiej, obok flagi i hymnu. Jego archetypem jest dynastyczny herb Piastów – pierwszych władców Polski.

    Wiosną 1943 NSZ oświadczyło, że PPR i GL działa w interesie ZSRR jako „sowiecka agentura” lub „ekspozytura Moskiewska”, co opisywał jeden z organów prasowych NSZ z 31 lipca 1943: „(…) koniecznością dnia dzisiejszego jest również czyn, którego naczelnym zadaniem jest przed wybuchem powszechnego powstania, oczyszczenie terenu Polski ze stanowiących „drugą okupację” partyzanckich oddziałów i band komunistycznych. Musimy uwolnić ludność polską od wiecznego terroru, wyzysku i grabieży ze strony tych band, a Polskę – od groźby ich interwencji na rzecz Sowietów, i rewolucji komunistycznej w najniebezpieczniejszym dla nas momencie: w chwili gdy przedwcześnie wywołane u nas powstanie będzie mogło oddać zwycięstwo w ręce Stalina. (…) Zadanie to – zniszczenie oddziałów i band komunistycznych – przypada naszym własnym, polskim oddziałom partyzanckim, zorganizowanym przez Narodowe Siły Zbrojne”

    Franciszek Zubrzycki (ur. 26 maja 1915 w Radomiu, zm. 6 sierpnia 1942 w Tomaszowie Mazowieckim) ps. "Mały Franek" – działacz ruchu robotniczego i komunistycznego ruchu oporu w czasie II wojny, dowódca pierwszego oddziału partyzanckiego Gwardii Ludowej.Władysław Skrzypek, ps. Orzeł, Grzybowski (ur. 1916, zm. 11 kwietnia 1944) – uczestnik wojny obronnej w 1939 r., członek Związku Walki Zbrojnej, żołnierz Armii Krajowej, dowódca w stopniu kapitana brygady Armii Ludowej.

    W rejonie radomskim oddział NSZ podszywający się pod AK atakował oddziały GL-AL, w odwecie żołnierze podziemia komunistycznego pojmali 10 zakładników z AK, autor meldunku AK informuje o tym że komuniści zastrzelili jednego z zakładników jednak po zdemaskowaniu oddziału NSZ uwolnili wszystkich AK-owców.

    Spory udział w GL Żydów i zbiegłych jeńców radzieckich, co było wrogo przyjmowane zwłaszcza przez NSZ, podejmowane przez GL ekspropriacje celem zdobycia środków na działalność (według historiografii okresu PRL organizacja żadnych pieniędzy z zagranicy nie otrzymywała, jednak niektórzy autorzy twierdzą iż była w istotnym stopniu finansowana przez Moskwę czemu kłam zadaje depesza, którą w styczniu 1944 r. Władysław Gomułka wysłał do Moskwy: „Finansowy stan gorzej niż opłakany (…) potrzeby wzrastają, a eksy – jedyne źródło naszych dochodów – są coraz trudniejsze i kosztują bardzo dużo bo życie wielu dobrych bojowców i partyjniaków”) oraz rekwizycje w folwarkach i dworach celem zdobycia żywności i pieniędzy, porachunki o broń zrzutową i na tle samowolnego przechodzenia z jednej organizacji do drugiej, wchłonięcie przez GL paru oddziałów „dzikich” czy wręcz rabunkowych, tzn. nikomu do tej pory niepodporządkowanych i niezdyscyplinowanych, ostre wzajemne zwalczanie propagandowe itd. Na szczeblu obwodu czy okręgu oddziały GL akcji zaczepnych wobec prawicy nie podejmowały, bo było to sprzeczne z głoszonym wówczas programem tzw. Frontu Narodowego i dążeniem do utworzenia takiego frontu.

    Do oddziałów Gwardii Ludowej wyruszających w pole – pierwszy rozkaz wydany 15 maja 1942 roku przez Sztab Główny Gwardii Ludowej (pisownia oryginalna):Gdy naród do boju, jest pieśnią hymniczną (znaną również jako "Szlachta w roku 1831."), która była popularna w środowisku ludowców i socjalistów od połowy XIX wieku.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Korpus Bezpieczeństwa (KB) – polska wojskowa organizacja konspiracyjna działająca od końca 1943 r. głównie na obszarze Generalnego Gubernatorstwa.
    Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie – grób-pomnik na placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Ideą warszawskiego Grobu Nieznanego Żołnierza jest uczczenie pamięci poległych w walce o niepodległość. Grób zaliczany jest do narodowych imponderabiliów, symbolizujących największe poświęcenie.
    Antoni Grabowski pseud. Włoch, Czarny Antek, Antek (ur. 1911 (lub 17 stycznia 1909 w Sosnowcu), zm. w lipcu 1943) – działacz polskiego i międzynarodowego ruchu komunistycznego, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii, organizator PPR i GL w okręgu Warszawa-Lewa Podmiejska i dowódca tego okręgu, dowódca III Kielecko-Radomskiego Obwodu GL, dowódca spec-grupy Sztabu Głównego GL.
    Zamach Gwardii Ludowej na kolumnę SA został przeprowadzony 15 lipca 1943 roku na rogu Alei Ujazdowskich i ulicy Wilczej w Warszawie.
    SS (niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. "eskadra ochronna NSDAP") – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP).
    Grzegorz Jan Korczyński, właśc. Stefan Jan Kilanowicz, pseud. Grzegorz (ur. 17 czerwca 1915, zm. 22 października 1971 w Algierii) – polski działacz komunistyczny, generał broni Wojska Polskiego, funkcjonariusz organów bezpieczeństwa (MBP) i szef Zarządu II Sztabu Generalnego WP – wywiadu wojskowego PRL.
    Jerzy Władysław Giedroyc książę herbu Hippocentaurus (ur. 27 lipca 1906 w Mińsku, zm. 14 września 2000 w Maisons-Laffitte) – polski wydawca, publicysta, polityk i działacz emigracyjny, epistolograf, w dwudziestoleciu międzywojennym związany z obozem młodokonserwatystów, autor wspomnień. Po przewrocie majowym jeden z liderów Myśli Mocarstwowej i Związku Pracy Mocarstwowej. Był m.in. prezesem Związku Drużyn Ludowych Mocarstwowej Polski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.143 sek.