• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwardia Ludowa



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Mord pod Borowem – w okresie okupacji niemieckiej, 9 sierpnia 1943, w okolicy wsi Borów (powiat kraśnicki, województwo lubelskie) miało miejsce rozstrzelanie oddziału Gwardii Ludowej przez oddział Narodowych Sił Zbrojnych.Delegatura Rządu na Kraj – tajny naczelny organ władzy administracyjnej w okupowanej Polsce, utworzony w 1940 r., składający się z departamentów. Na jej czele stał Delegat Rządu na Kraj, podporządkowany Rządowi RP na uchodźstwie, a od 1944 wicepremier w tym rządzie. Delegatura kierowała pracą pionu cywilnego Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniami było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych, zapewnienie normalnego funkcjonowania państwa, przygotowanie do przyjęcia kontroli nad krajem po zakończeniu wojny, rejestracja poczynań okupantów i dokumentacja zbrodni wojennych, ochrona i ratowanie zagrożonych dóbr kultury.
    Struktura organizacyjna[]
    Organizacja GL 1942-1943

    Każdy członek PPR był jednocześnie gwardzistą. Struktura organizacyjna była ściśle związana ze strukturą PPR. Naczelne dowództwo Gwardii Ludowej stanowiły władze (Sekretariat) Polskiej Partii Robotniczej. Pierwszym dowódcą GL był Bolesław Mołojec (jego szefem sztabu był Marian Spychalski, w okresie styczeń – sierpień 1942 do czasu konfliktu z Mołojcem), po nim Franciszek Jóźwiak (przybyły do GL z oddziałów partyzantki radzieckiej) w okresie sierpień 1942 – grudzień 1943. Działalnością GL kierował Sztab Główny, zbudowany początkowo z członków przedwojennej radzieckiej siatki wywiadowczej w Warszawie, podzielony na oddziały: I – operacyjny, II – informacyjny, III – zaopatrzenia i uzbrojenia, IV – organizacyjny, V – propagandy, VI – sanitarny.

    Jan Szumiec pseud. Granik (ur. 1916 w Krakowie, zm. 6 czerwca 1944 tamże) – działacz komunistyczny, dowódca okręgu GL i AL Kraków.Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.

    Najmniejszą jednostką była placówka. Działały oddziały z podziałem na jednostki polowe (partyzanckie) i jednostki garnizonowe (grupy wypadowe). W większych miastach istniały grupy specjalne – tzw. specgrupy do akcji dywersyjnych. Oddziały GL w 1943 r. podzielone były na sekcje, drużyny, plutony i kompanie; największą jednostką była od lata 1943 brygada. Początkowy najwyższy szczebel stanowił okręg, w miarę rozwoju organizacji łączono je w obwody. Obwody Gwardii Ludowej: I – warszawski, II – lubelski, III – radomski (od 1943 r. – radomsko-kielecki), IV – krakowski, V – łódzki i VI – śląski. Obwody podzielone były ogółem na 18 okręgów.

    Franciszek Księżarczyk, ps. "Michał" (ur. 4 grudnia 1906 w Jeleniu, zm. 3 grudnia 1991 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej (1948–1954), zastępca szefa Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego (1962–1969), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1962–1969), członek Komitetu Centralnego PZPR (1981–1986), wieloletni prezes Związku Inwalidów Wojennych (1971-1991)Gwardia Ludowa WRN, od 2 maja 1944 Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) – wojskowe ugrupowanie konspiracyjne 1939-1945 związane z PPS-WRN. Od 1941 scalana z ZWZ z zachowaniem autonomii (od 1942 w AK). W 1944 oddziały GL WRN (OW PPS) liczyły ok. 42 tys. żołnierzy. Oddziały PPS wzięły udział w powstaniu warszawskim w składzie oddziałów okręgu warszawskiego AK na Woli, Żoliborzu, Ochocie, Mokotowie i Śródmieściu.

    Największymi jednostkami terenowymi GL były obwody (odpowiadające w przybliżeniu województwom) dzielące się na okręgi, podokręgi, powiaty, rejony, placówki oraz dzielnice i gminy. Obwody GL posiadały samodzielne dowództwo, z wyjątkiem Obwodu I Warszawskiego, którego dowódcą był naczelny dowódca GL. Podział administracyjny GL był w dużym stopniu zależny od regionu, w dużych miastach oddziały GL podzielone były na obwody. Duże miasta odpowiadały szczeblowi powiatowemu i wchodziły do GL w ramach okręgu. Z dużych miast jedynie Warszawa, Łódź i Kraków były podzielone na okręgi. Obwody GL zaczęto organizować od połowy 1942 r., a do końca roku utworzono obwody I (warszawski), II (lubelski), III (kielecko-radomski), V (krakowski) i VI (lwowski) który wspólnie organizowali działacze ukraińscy i polscy. Do końca roku powstały też okręgi na Śląsku i w Zagłębiu które wydzielone zostały z Obwodu IV, śląskie oddziały utworzyły Obwód V – Śląsk działający początkowo jako Obwód VII – Zagłębie Śląskie. Na Obwód VI przemianowany zostały Obwód Łódzki. Obwód lwowski przekazano ukraińskiej partyzantce radzieckiej, powstało też kilka oddziałów złożonych niemal wyłącznie z obywateli radzieckich (zbiegli żołnierze radzieccy walczyli też w niektórych oddziałach AK i Batalionów Chłopskich).

    Nowy Kurier Warszawski – niemiecki dziennik polskojęzyczny wydawany w Warszawie, a po powstaniu warszawskim w Łodzi, przez władze okupacyjne Generalnego Gubernatorstwa od października 1939 do stycznia 1945 roku.Stanisław Łaciński ps. Tomek, Hiszpan (ur. ok. 1900, zm. 8 lutego 1944 w Pruszkowie-Żbikowie) – działacz komunistyczny, Dąbrowszczak, dowódca Gwardii Ludowej okręgu Warszawa Lewa Podmiejska.

    Obwód I Warszawski dzielił się na:

  • Okręg Warszawa-Miasto – dowódcy: Jan Fajge „Czarny Roman”, Bolesław Jaszczuk „Paweł”, Juliusz Kania „Antek”, Bolesław Kowalski, Stanisław Skrypij „Sylwester”, Henryk Sternhel „Gustaw”, Franciszek Księżarczyk „Bruno”
  • Okręg Warszawa-Lewa Podmiejska – dowódcy: Antoni Grabowski „Czarny Antek”, Stanisław Łaciński „Tomek”, Ignacy Robb-Narbutt, Feliks Matusiak „Zygmunt”
  • Okręg Warszawa-Prawa Podmiejska – dowódcy: Zygmunt Duszyński „Zygmunt”, Józef Dąbrowski „Hiszpan”, Józef Kogutek „Marek”
  • Obwód II Lubelski (dowódcy: Paweł Dąbek „Paweł”, Michał Wójtowicz „Zygmunt”, Mieczysław Moczar „Mietek”) dzielił się na:

    Saska Kępa – część Warszawy położona na prawym brzegu Wisły. Saska Kępa ma status osiedla z własnym samorządem i pod względem administracyjnym stanowi część dzielnicy Pragi Południe, w ramach której sąsiaduje z Kamionkiem, Grochowem i Gocławiem. Przez część osób Saska Kępa jest potocznie określana jako dzielnica. Na jej obszarze znajduje się geometryczny środek miasta. Część Saskiej Kępy jest wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków jako strefa ochrony konserwatorskiej (nr rej. 942-A z 2 kwietnia 1979 r.).Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.
  • Okręg nr 4 Lublin – dowódcy: Kazimierz Sidor „Kazik”, Józef Szymanek „Pochroń”
  • Okręg nr 5 Janów Lubelski – dowódca Tadeusz Szymański "Lis"
  • Okręg nr 6 Siedlce – dowódca Włodzimierz Zawadzki „Jasny”
  • Obwód III Radomsko-Kielecki (dowódcy: Antoni Grabowski „Czarny Antek”, Józef Małecki „Sęk”, Andrzej Adryan „Felek”) dzielił się na:

    Mord w Drzewicy (22 stycznia 1943) – zbrodnia na tle rabunkowo-ideologicznym, dokonana przez komunistycznych partyzantów z oddziału Gwardii Ludowej pod dowództwem Izraela „Lwa” Ajzenmana, na 7 mieszkańcach miasteczka Drzewica.Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.
  • Okręg Radom – dowódcy: Józef Jarosz „Wicek”, Jan Nalazek „Janek Kolejarz”, Henryk Połowniak „Zygmunt”
  • Okręg Kielce – dowódcy: Zygmunt Sitek „Felek”, Józef Jarosz
  • Okręg Częstochowa-Piotrków – dowódcy: Franciszek Zubrzycki „Mały Franek”, Józef Kotas „Kamil”, Władysław Pietrusiak „Zenek”, Ignacy Robb-Narbutt
  • Obwód IV Krakowski (dowódcy: Roman Śliwa „Weber”, Antoni Grabowski „Czarny Antek”, Bolesław Kowalski „Ryszard”) dzielił się na:

    Zgwałcenie – zmuszenie drugiej osoby do obcowania płciowego, poddania się innej czynności seksualnej lub wykonania takiej czynności przez jedną lub wiele osób, posługujących się siłą fizyczną, przymusem, nadużyciem władzy, podstępem lub wykorzystujących niemożność wyrażenia świadomej zgody przez daną osobę. Sprawca zgwałcenia nazywany jest gwałcicielem.Paweł Dąbek (ur. 24 września 1908 w Piotrkowie koło Lublina, zm. 19 września 1987 w Lublinie) – polski polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) oraz na Sejm PRL II, III, IV, V, VI, VIII i VIII kadencji (1957–1985), członek władz naczelnych ZBoWiD-u, w latach 1949–1950 wojewoda lubelski, w latach 1944–1946, 1950–1952 oraz 1956–1969 przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej województwa lubelskiego, generał brygady Wojska Polskiego.
  • Okręg Kraków-Miasto i Podgórze – dowódcy: Józef Dubiel „Powróz”, Józef Zając „Michał”, Józef Półgroszek „Józek”, Jan Szumiec „Granik”
  • Okręg Podhale – dowódca Józef Zając „Michał”
  • Okręg Miechów – dowódcy: Jan Szwaja „Siekiera” i Stanisław Gębala „Kaleka”
  • Okręg Tarnów – dowódca Klemens Trojan
  • Okręg Rzeszów – dowódca Stanisław Szybisty „Stefan”
  • Okręg Jasło – dowódcy: Grzegorz Wodzik „Wyścig”, Michał Doński „Stańko”
  • Obwód V Śląski (dowódcy: Piotr Drążkiewicz „Paweł”, Stanisław Łaciński „Tomek”, Leon Lasek „Twardy”) dzielił się na:

    Armia Ludowa (AL) – komunistyczna konspiracyjna organizacja zbrojna Polskiej Partii Robotniczej (PPR) w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944, która była formalnym zwierzchnikiem, ale faktycznie była nim Polska Partia Robotnicza. Pierwszym Naczelnym Dowódcą AL został mianowany Michał Żymierski, ps. „Rola”.Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.
  • Okręg Zagłębie Dąbrowskie – dowódcy: Franciszek Smołka „Twardy”, Roman Śliwiński „Ignac”, Stanisław Łaciński „Tomek”
  • Okręg Bielsko – dowódcy: Leon Lasek „Twardy”, Józef Faruga „Granat”
  • Okręg Katowice – dowódca Wiktor Szostak „Jakubowicz”
  • Okręg Chrzanów – dowódca Stanisław Wałach „Zdzich”
  • Obwód VI Łódzki (dowódcy Mieczysław Moczar „Mietek”, August Lange „Stach”, Stefan Czerwiński „Jerzy”) dzielił się na:

    Juliusz Kania pseud. Julek, Antek (ur. 21 lutego 1910 w Stawiszczach w powiecie taraszczańskim w guberni kijowskiej, zm. 16 października 1942 w Warszawie) – działacz KPP i PPR, oficer GL.Władysław Gomułka, ps. Wiesław, Feliks Duniak, (ur. 6 lutego 1905 w Białobrzegach Franciszkańskich, zm. 1 września 1982 w Konstancinie) – polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (1943-1948), I sekretarz KC PZPR (1956-1970), poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.
  • Okręg Łódź-Miasto – dowódca Bronisław Znojek „Bronek”
  • Okręg Łódź Podmiejska – dowódca Czesław Dubilas „Dąbias”
  • Okręg Poznań – dowódca Antoni Ratajczak „Kosiba”
  • Okręg Płock – dowódcy Czesław Małkowski, Jan Wilczyński, Władysław Marchoł
  • W listopadzie 1942 powstał Wydział II Informacyjny, stanowiący ekspozyturę wywiadu sowieckiego, do którego zadań należało m.in. zbieranie wiadomości o AK i innych polskich organizacjach podziemnych. Współtworzony przez agentów sowieckiego wywiadu Wydział Informacji GL zajmował się m.in. paraliżowaniem działań Polskiego Państwa Podziemnego. Wydział Informacji koncentrował się na transporcie, przemyśle zbrojeniowym i działaniach jednostek niemieckich w Polsce. Równolegle do AK Wydziałowi udało się dotrzeć do informacji o ośrodku rakietowym w Peenemünde. Artur Ritter vel Jastrzębski przeniknął do warszawskiego SA przekazując Moskwie informacje drogą radiową. Najaktywniejszą grupą wywiadowczą była grupa „Michała” na czele której stał Mikołaj Arciszewski.

    Kazimierz Sidor ps. Kazik, Hardy, Kruk i Swarożyc (ur. 26 października w 1915 w Rudce Starościańskiej, zm. 2 grudnia 1981 w Warszawie) – polski dyplomata i działacz polityczny, komendant obwodu Włodawa Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich, pułkownik WP, wielokrotny ambasador PRL w Iranie i Afganistanie (1956-60), Egipcie, Somalii, Jemenie i Libii (1960-65), we Włoszech i na Malcie (1972-77) oraz w Turcji (1978-1980).Grzegorz Wodzik pseud. Wyścig (ur. 1907 w Mszanie w powiecie krośnieńskim, zm. pod koniec maja 1943 koło Pielgrzymki) - działacz polskiego, czechosłowackiego i węgierskiego ruchu komunistycznego, dowódca Okręgu GL Jasło i oddziału partyzanckiego GL.

    Sabotażem zajmowało się Centralne Laboratorium Dowództwa Głównego GL na czele której stał Ryszard Gdulewski. Latem 1943 r. współpracę z GL nawiązał agent radzieckiego wywiadu wojskowego GRU, generał Michał Żymierski „Józef” i w kilka tygodni później został doradcą wojskowym w wydziale operacyjnym GL.

    Oprócz oddziałów GL dowództwu terenowemu organizacji podlegały też oddziały bojowe tworzone przez Związek Walki Młodych, konspiracyjną antyhitlerowską organizację tworzoną głównie przez młodych działaczy komunistycznych.

    Związek Walki Młodych (ZWM) – polska komunistyczna, podziemna organizacja młodzieżowa, utworzona pomiędzy styczniem a sierpniem 1943 roku przez byłych członków Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej, OMS "Życie" oraz Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej "Spartakus" z inicjatywy Hanny Szapiro-Sawickiej. ZWM stanowił młodzieżową przybudówkę Polskiej Partii Robotniczej, realizującą priorytety radzieckiej racji stanu – jej podporządkował swoją taktykę propagandową i realizowane akcje, w tym akcje zbrojne. We wrześniu 1943 roku Zarząd Główny ZWM wydał swoją Deklarację programową, w której określił podstawowe cele działalności Związku. Związek Walki Młodych rozwiązany został 21 lipca 1948 roku, wchodząc w skład nowo założonego Związku Młodzieży Polskiej.GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Gławnoje Razwiedywatielnoje Uprawlenije (Główny Zarząd Wywiadowczy)), w pełni oficjalnie polskie tłumaczenie Główny Zarząd Rozpoznawczy (względnie Wywiadowczy) Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich/ Federacji Rosyjskiej, Jednostka Wojskowa 44388 – instytucja wywiadu wojskowego ZSRR a następnie Federacji Rosyjskiej. Po rozpadzie ZSRR, wobec znaczącej redukcji aparatu i ograniczenia zakresu działalności cywilnych służb specjalnych wyrosłych na gruzach KGB, znaczenie GRU znacznie wzrosło.

    Kadrę dowódczą stanowili oficerowie i podoficerowie Brygad Międzynarodowych w Hiszpanii, oficerowie i podoficerowie rezerwy WP oraz przechodzący z innych organizacji i zbiegli z niewoli oficerowie radzieccy. GL prowadziła kursy podoficerskie i szkolenie wojskowe.

    W czerwcu 1943 wprowadzono stopnie wojskowe – poprzednio był tylko podział na: żołnierzy, podoficerów i oficerów bez określonych stopni, aczkolwiek w niektórych oddziałach partyzanckich stopnie wojskowe stosowano od początku.

    Rota przysięgi[]

    Liczebność i skład[]

    Dokładna liczba żołnierzy GL nie jest znana. Historycy w publikacjach sprzed transformacji ustrojowej zawyżali liczbę żołnierzy, obecnie formacja przedstawiana jest jako mniej liczna.

    Marek Jan Chodakiewicz (ur. 15 lipca 1962 w Warszawie) – polski historyk, amerykański profesor, specjalizujący się w badaniu stosunków polsko-żydowskich oraz tematyki Holocaustu.Leon Lasek pseud. Twardy, Mały (ur. 19 października 1919 w Dankowicach, zm. 29 maja 1944 w Bielsku) – działacz KZMP, Koła Przyjaciół ZSRR, dowódca Okręgu GL Bielsko, zastępca dowódcy Śląskiego Obwodu AL.

    Piotr Matusak w książce „Ruch oporu w Polsce 1939–1945” obliczał w 1987 stan liczebny GL na 11 tys. żołnierzy pod koniec 1943 r.

    Według „Nowej Encyklopedii Powszechnej PWN” liczba żołnierzy jesienią 1943 wynosiła około 6-7 tys., w tym 1500 w oddziałach partyzanckich. Marceli Nowotko w depeszy do Georgija Dymitrowa z czerwca 1942 r. podał 3 tys. członków, a Ryszard Nazarewicz podaje liczby: 1000 żołnierzy pod koniec 1942 i 2200 ludzi w połowie 1943 w samych tylko jednostkach partyzanckich natomiast, liczebność ogólną ocenia na ponad 11 tys. (z czego straty w walce z okupantem wyniosły ponad 4000 żołnierzy, co stanowi 40 procent stanu ogólnego).

    Przysucha – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, położone na krańcu Wzniesień Południowomazowieckich, w pobliżu rzeki Radomki. Historycznie leży w Małopolsce.Ivor Norman Richard Davies (ur. 8 czerwca 1939 w Bolton) – brytyjski historyk walijskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Londyńskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Akademii Brytyjskiej, autor prac dotyczących historii Europy, Polski i Wysp Brytyjskich. Kawaler Orderu Orła Białego.

    Marek Jan Chodakiewicz, Piotr Gontarczyk i Leszek Żebrowski obliczyli w wydanym w 1999 r. zbiorze dokumentów Tajne oblicze GL-AL i PPR. Dokumenty, że pod koniec działalności GL liczyła 5 tys. żołnierzy, jednak przez organizację przewinęło się o kilka tysięcy osób więcej.

    Przeciętny wiek żołnierza GL wynosił 30 lat, ale 66% ogółu gwardzistów nie przekroczyła 30 roku życia, zaś w oddziałach partyzanckich 80% miało poniżej 30 lat. Pod względem składu społecznego około 41% stanowili chłopi, 29% robotnicy, 4% inteligencja, 22% inni i bez zawodu. Ponad 37% partyzantów miało przeszkolenie wojskowe w przedwojennym WP, zaś około 20% walczyło w wojnie obronnej Polski 1939 r. Około 10% przeszło z ZWZ-AK.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Józef Kogutek pseud. Marek (ur. 10 marca 1915 w Trzebownisku w powiecie rzeszowskim, zm. 3 listopada 1990 w Zakopanem) – działacz komunistyczny, oficer GL i AL.

    Oprócz Polaków w GL brali licznie udział zbiegli z niewoli niemieckiej jeńcy radzieccy i żydowscy uciekinierzy z Gett, aczkolwiek nigdy nie byli grupą dominującą. W latach 1942-1943 w większości oddziałów znajdowało się po kilku lub kilkunastu zbiegłych z niewoli niemieckiej żołnierzy Armii Czerwonej. GL działająca w getcie warszawskim i krakowskim współtworzyło ŻOB, z którą GL zza murów utrzymywała kontakt i udzielała pomocy. Trzon organizacji stanowiła dążąca do walki zbrojnej młodzież, w tym przechodząca z innych organizacji.

    Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR (SP ZSRR) – konspiracyjna organizacja, którą w 1940 założyli warszawscy działacze komunistyczni pod przewodnictwem Józefa Balcerzaka.Jan Edmund Fajge pseud. Czarny Roman, Murzyn, Roman (ur. 24 czerwca 1917 w Bojarce koło Kijowa, zm. w lutym 1942 w Warszawie) - działacz ZWW i PPR.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ładysław Buczyński pseud. Kazik Dębiak (ur. 18 listopada 1919 w Sewastopolu, zm. 17 stycznia 1943 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i komunistyczny, publicysta, dowódca oddziału partyzanckiego Gwardii Ludowej (GL).
    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
    Baudienst (Służba budowlana) – jedna z form pracy przymusowej Polaków i Ukraińców w Generalnym Gubernatorstwie (GG).
    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.
    Fronda to wydawnictwo katolickie istniejące od 1994 r. Jego początki wiążą się z wydaniem pierwszego numeru kwartalnika Fronda. Co roku publikuje kilkadziesiąt tytułów, otrzymało też szereg nagród branżowych.
    Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (RPPS) – polska partia polityczna lewicy socjalistycznej utworzona na II Zjeździe Polskich Socjalistów w dniu 11 kwietnia 1943.
    Brygada to najmniejszy związek taktyczny stanowiący w wielu armiach podstawową jednostkę bojową wojsk lądowych o wielkości pośredniej między pułkiem a dywizją. Dzieli się na pułki lub bataliony. Występuje również w innych rodzajach sił zbrojnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.078 sek.