• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwara więzienna

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.
    Gęsiówka – przed II wojną światową więzienie wojskowe przy ulicy Gęsiej 24 (róg ul. Lubeckiego) w Warszawie (na terenie dzisiejszego osiedla Muranów). W czasie hitlerowskiej okupacji początkowo Areszt Centralny Getta, tzw. Obóz Pracy Poprawczej Sipo Warszawa (Arbeitserziehungslager der Sicherheitspolizei Warschau), a od 1943 roku jako niemiecki obóz koncentracyjny w ramach Obozu Koncentracyjnego Warszawa (Konzentrationslager Warschau), wyzwolony w 1944 r. przez polski ruchu oporu w pierwszych dniach powstania warszawskiego. W latach 1945–1956 Gęsiówka używana była przez sowieckie organy terroru i polskie władze komunistyczne.

    Grypsera (z niem. – Grips – pot. rozum) – język środowiskowy środowisk przestępczych na gruncie języka polskiego, szczególny przypadek argotu.

    Powstała najprawdopodobniej w XIX wieku na terenie zaboru rosyjskiego, jako miejsce jej powstania podawany jest Zakład Karny na „Gęsiówce” w Warszawie. Początkowo pełniła funkcję głównie języka tajnego, gwary środowiskowej przestępców odsiadujących długoletnie wyroki. Od końca XIX wieku używana także na wolności.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Gwara warszawska (także dialekt warszawski) – regionalna odmiana, dialekt języka polskiego występujący w obrębie Warszawy i w jej najbliższych okolicach.

    Charakterystyka[]

    Grypsera jest jedną z najbogatszych pod względem słownictwa gwar polszczyzny; nie jest możliwe stworzenie pełnego jej słownika, gdyż ewoluuje ona nieprzerwanie w wielu miejscach niezależnie. Ze względu na hermetyzację ośrodków rozwoju gwary więziennej często te same słowa mają różne znaczenia, bądź różne słowa mają te same znaczenia (w zależności od miejsca stosowania). W zasobie słów stosowanych w gwarze więziennej dłużej utrzymują się i bardziej rozprzestrzeniają te, które cechuje łatwość odmiany gramatycznej. Gwarę więzienną należy podzielić na tzw. kminę (język grypsujących, nazywanych ludźmi) oraz język zwykły – tzw. frajerów.

    Slang także język specjalny, argot, gwara środowiskowa – swoista odmiana potocznego języka ogólnonarodowego oparta na odrębności środowiskowej. Odróżnia się tym od dialektu i gwary, wyodrębnionych terytorialnie. W przeciwieństwie do gwar i dialektów, różni się od języka ogólnego leksyką, frazeologią i zmianami znaczeń słownictwa ogólnego, nie gramatyką.Metajęzyk kryminalny to język używany przez przestępców podczas rozmów telefonicznych. Są to wyrażenia w językach narodowych, tworzone w trakcie prowadzonego dialogu, których podstawą są skojarzenia fonetyczne lub rzeczowe, odnoszące się do zwrotów w tych językach, gdzie prawdziwość zdań, określa jednakowa asocjacja nadawcy i odbiorcy, w zakresie używanego języka narodowego.

    Podstawę gramatyczną grypsery stanowi język polski, jednak wyraźne są w niej wpływy jidysz, niemieckiego, rosyjskiego, ukraińskiego i rozmaitych gwar miejskich (na przykład gwary warszawskiej czy lwowskiego bałaku). W olbrzymim stopniu wpłynęła na ukształtowanie się współczesnych gwar młodzieżowych.

    Gwara, gwara ludowa, gwara terytorialna – terytorialna odmiana języka, mowa ludności (zwłaszcza wiejskiej), wyodrębniona z języka ogólnego i gwar sąsiadujących poprzez odrębności fonetyczne i leksykalne. Podrzędna w stosunku do dialektu. Czasem wyodrębnia się również podrzędne w stosunku do dialektu zespoły gwarowe. Granice gwar, podobnie jak granice dialektów, wyodrębniane są w badaniach językoznawczych poprzez zestawianie językowych cech dystynktywnych (cech odróżniających) na określonych terytoriach i niejednokrotnie mają charakter umowny.Gwara lwowska – gwara regionalna języka polskiego używana przez mieszkańców Lwowa. Współcześnie często mylona z tzw. bałakiem lwowskich baciarów, czyli gwarą uliczną, bardzo jednak do niej zbliżoną.

    Pod względem fonetycznym grypsera zbliżona jest do gwary warszawskiej z charakterystyczną wymową ‘i’ jak ‘y’ i zanikiem samogłosek nosowych.

    Zobacz też[]

  • Metajęzyk kryminalny
  • Przypisy

    1. Grypsera Encyklopedia PWN.
    2. Radosława Rodasik, Ewelina Ćwiertnia, Jozef Zat’ko. JĘZYK PODKULTURY WIĘZIENNEJ – GWARA. JĘZYK MIGOWY, TATUAŻ. „Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje”. 13, s. 120, styczeń – czerwiec 2013. Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego "Apeiron" w Krakowie. ISSN 2299-4033. 
    3. Andrzej Kątny. Zu den deutschen Lehnwrtern in der polnischen Gaunersprache. „Studia Germanica Gedanensia”. 10. Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Gdańskiego. ISSN 1230-6045. 
    4. Ewa Geller. Zur Etymologie einiger jiddischer und deutscher Schimpfwörter und Gaunerbezeichnungen im Polnischen. „Zeitschrift für Slawistik”. 42(3), s. 274-284, 1997. ISSN 2196-7016. 

    Bibliografia[]

  • Radosława Rodasik, Ewelina Ćwiertnia, Jozef Zat’ko. JĘZYK PODKULTURY WIĘZIENNEJ – GWARA. JĘZYK MIGOWY, TATUAŻ. „Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje”. 13, s. 119-127, styczeń – czerwiec 2013. Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego "Apeiron" w Krakowie. ISSN 2299-4033. 
  • Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.Zabór rosyjski – część terytorium państwowego I Rzeczypospolitej zajęta przez Imperium Rosyjskie w wyniku rozbiorów Polski (1772–1795); obejmował Ziemie Zabrane i Królestwo Polskie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Szyfr (inaczej kryptograficzny algorytm szyfrujący) – jest to funkcja matematyczna wykorzystywana do szyfrowania tekstu jawnego lub jego deszyfrowania. Zazwyczaj jedna funkcja wykorzystywana jest do szyfrowania, a inna do deszyfrowania wiadomości. Wiadomość przed zaszyfrowaniem nazywana jest tekstem jawnym, zaś wiadomość zaszyfrowaną nazywamy szyfrogramem. Proces zamiany tekstu jawnego na szyfrogram nazywamy szyfrowaniem.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Język środowiskowy (także gwara środowiskowa, slang) - odmiana języka ogólnonarodowego przeciwstawiająca się językowi ogólnemu tym, że jej użycie ogranicza się do jednego środowiska; od języka ogólnego różnią się przy tym przeważnie leksyką i frazeologią. Cechują się dużą zmiennością form leksykalnych i frazeologicznych w stosunku do języka ogólnonarodowego. Zasadniczo występują wyłącznie w formie mówionej, sporadycznie wykorzystywane są także jako materiał w utworach literackich.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.
    Gwara miejska – mowa niewykształconych warstw mieszkańców miast. Od języka ogólnego używanego przez miejskie warstwy wykształcone różni się głównie niekonsekwentnie występującymi cechami leksykalnymi i fonetycznymi wspólnymi z sąsiadującymi z danym miastem gwarami ludowymi. Czasem utożsamia się gwary miejskie i gwary zawodowe.
    Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego w Krakowie "Apeiron" – krakowska wyższa uczelnia niepubliczna, kształcąca przyszłych pracowników administracji publicznej, między innymi pracowników służb mundurowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.