• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gwara

    Przeczytaj także...
    Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.
    Gwara zawodowa - odmiana środowiskowa języka ogólnonarodowego. Jej użycie ogranicza się zazwyczaj do przedstawicieli określonego zawodu. Od języka ogólnego różnią się przeważnie wyłącznie leksyką (profesjonalizmami) i frazeologią. Zasadniczo występują wyłącznie w formie mówionej, sporadycznie wykorzystywane są także jako materiał w utworach literackich.

    Gwara, gwara ludowa, gwara terytorialna – terytorialna odmiana języka, mowa ludności (zwłaszcza wiejskiej), wyodrębniona z języka ogólnego i gwar sąsiadujących poprzez odrębności fonetyczne i leksykalne. Podrzędna w stosunku do dialektu. Czasem wyodrębnia się również podrzędne w stosunku do dialektu zespoły gwarowe. Granice gwar, podobnie jak granice dialektów, wyodrębniane są w badaniach językoznawczych poprzez zestawianie językowych cech dystynktywnych (cech odróżniających) na określonych terytoriach i niejednokrotnie mają charakter umowny.

    Gwara miejska – mowa niewykształconych warstw mieszkańców miast. Od języka ogólnego używanego przez miejskie warstwy wykształcone różni się głównie niekonsekwentnie występującymi cechami leksykalnymi i fonetycznymi wspólnymi z sąsiadującymi z danym miastem gwarami ludowymi. Czasem utożsamia się gwary miejskie i gwary zawodowe.

    Konwencje terminologiczne[]

    Niekiedy pojęcia „gwara” i „dialekt” używane są zamiennie. Terminem „gwara” określa się również mowę ludności wiejskiej jako całość.

    Terminów „gwara ludowa” i „gwara terytorialna” używa się, by odróżnić gwary w sensie właściwym od terminów gwara miejska i gwara zawodowa. Jako że gwary terytorialne w przeciwieństwie do tego rodzaju odmian języka prócz różnic leksykalnych wykazują regularne odmienności gramatyczne, fonetyczne i fonologiczne w stosunku do języka narodowego, termin „gwara” w odniesieniu do gwar zawodowych nie jest najwłaściwszy. Termin „gwara zawodowa” przyjął się jednak szeroko ze względu na to, że gwary zawodowe robotników i rzemieślników, do których sprowadzają się gwary miejskie, zachowują ze względu na ich wzajemne związki pewne fonetyczne i fonologiczne podobieństwa do gwar terytorialnych.

    Bibliografia[]

    1. Zbigniew Gołąb, Adam Heinz, Kazimierz Polański: Słownik terminologii językoznawczej. Warszawa: 1968.
    2. Zbigniew Gołąb, Adam Heinz, Kazimierz Polański: Słownik terminologii językoznawczej. Wyd. 2. Warszawa: 1970.
    3. Encyklopedia wiedzy o języku polskim. Stanisław Urbańczyk (red.). Wrocław: 1978.

    Linki zewnętrzne[]

  • "Definicja dialektologii, jej przedmiot, zadania i podstawowe terminy" w: "Gwary polskie. Przewodnik multimedialny pod redakcją Haliny Karaś"



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.