• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gura Humorului

    Przeczytaj także...
    Konzentrationslager Lublin, Vernichtungslager Lublin, Kriegsgefangenenlager Maydanek, KL Majdanek – niemiecki obóz koncentracyjny oraz jeniecki w Lublinie, funkcjonujący w latach 1941-1944.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Wzgórze nieopodal Gura Humorului
    Dzisiejszy okręg Suczawa, z zaznaczoną Bukowiną południową

    Gura Humorului – miejscowość w północnej Rumunii, w okręgu Suczawa, w Bukowinie, w dolinie rzeki Mołdawy, przy ujściu rzeczki Humor.

    Po raz pierwszy wymieniana jest w 1415 w dokumencie hospodara Aleksandra Dobrego; w 1490 Stefan Wielki odkupił wieś i przekazał klasztorowi Voroneț.
    Od 1782 stacjonował tu sztab wojska austriackiego na Bukowinie.
    W 1820 miejscowość uzyskała przywilej na cotygodniowe targi.
    W dniu 29 czerwca 1831 dotarła tutaj grupa 544 internowanych przez Austriaków powstańców listopadowych z oddziału gen. Józefa Dwernickiego ; 146 żołnierzy osiadło na stałe we wsi Sfântu Ilie koło Suczawy.

    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    W 1880 roku mieszkało w nim 2672 mieszkańców, a w przeddzień I wojny światowej ok. 4500, głównie Żydów i Niemców, ale także kilkuset Polaków. Polacy m.in. dysponowali polską czytelnią. Były już wówczas w Gurze kościół parafialny rzymskokatolicki, cerkiew prawosławna i dwie synagogi. Ponad połowę mieszkańców stanowili Żydzi, około ćwierci – Niemcy.

    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.Bukowina (rum. Bucovina, ukr. Буковина) – kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie, od II wojny światowej dzieli się na:

    Na początku XX wieku polskim proboszczem parafii rzymskokatolickiej w Gurahomorze był ks. Klemens Swoboda.

    Historia Żydów z miast Bukowiny przebiegła równie tragicznie jak i w innych regionach Europy Środkowej. Przybywali tu głównie w XVI i XVII wieku. Osiadali w miastach, gdzie trudnili się handlem i rzemiosłem. Podczas II wojny światowej byli deportowani przez Niemców, głównie do Auschwitz i Majdanka. Z żydowskiej gminy Gura Humorului deportowano ponad 3000 osób. Ci, którzy przeżyli, wyemigrowali w dużej części do Izraela. W roku 1998 w Gura Humorului żyło już tylko 6 Żydów w starszym wieku.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Stefan III Wielki (ur. 1433 w Borzeşti, zm. 2 lipca 1504 w Suczawie), znany również jako Stefan III Mołdawski (rum.: Ştefan cel Mare; Ştefan cel Mare şi Sfânt tj. "Stefan Wielki i Święty" w nowocześniejszych opracowaniach), w starszych źródłach polskich Steczko – hospodar mołdawski w latach 1457-1504 z dynastii Muszatowiczów.

    Poza Gura Humorului, po prawej stronie drogi na Mănăstirea Humorului, znajduje się cmentarz żydowski z około 400 macewami. Część południowa cmentarza jest starsza – z XIX wieku. Dalej na północ znajduje się rozwidlenie dróg, z którego droga na prawo wiedzie do zamieszkałej przez Polaków wioski Pleszy.

    Macewa (hebr. מַצֵּבָה macewa) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Dziś istnieją w Gura Humorului dwie cerkwie prawosławne i kościół katolicki. W mieście znajdują się poczta, banki, sklepy, targowisko i restauracje. Z dworca autobusowego są połączenia z wioskami wzdłuż doliny Mołdawy i jej dopływów, a z dworca kolejowego dosyć częste połączenia z Suczawą, Kimpulungiem i Vatra Dornei.

    Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Z Gura Humorului prowadzi prosty szlak do wsi Voroneț, przez most na Humorze w kierunku zachodnim, następnie po 1,5-2 km (w chwili, gdy kolej dobiega do szosy) – na południe. Po kilkuset metrach położony jest most nad rozległą doliną Mołdawy, a za nią początek wsi Voroneț. Na jej końcu stoi monastyr Voroneț.

    Suczawa (rum. Suceava, ukr. Сучава, jid. שאָץ /szoc/, węg. Szűcsvár) – miasto w historycznej Mołdawii w Rumunii, stolica okręgu Suczawa oraz Bukowiny rumuńskiej.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    W 1863 w Gura Humorului urodziła się Olha Kobylańska - poetka; Jej pomnik znajduje się w centrum miasteczka.

    Literatura[ | edytuj kod]

  • Przewodnik po północnej Rumunii - Bukowina i Maramuresz, OW Rewasz, Pruszków 2010
  • Miasta partnerskie[ | edytuj kod]

  • Francja Marly-le-Roi, Francja
  • Polska Puck, Polska
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kronika. Wiadomości kościelne. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 51 z 3 marca 1901. 

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Gurahomora w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  • Gura Humora Jewish Community
  • Mołdawa (rum. Moldova) – rzeka w północno-wschodniej Rumunii (Mołdawia), prawy dopływ Seretu w zlewisku Morza Czarnego. Jej długość wynosi 237 km, powierzchnia zlewni – 4315 km², średni przepływ u ujścia – 32 m³/s.Plesza (rum. Pleşa) – wieś w południowej Bukowinie, na północ od Gury Humora (Rumunia) zamieszkana prawie wyłącznie przez Polaków.




    Warto wiedzieć że... beta

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    Kimpulung Mołdawski (rum. Câmpulung Moldovenesc; starosłow. Dołhopole) – największa miejscowość górskiej części Bukowiny południowej, położona w okręgu Suczawa w Rumunii. Leży nad rzeką Mołdawą. Przed I wojną światową mieszkało tu kilkuset Polaków. Miasto położone jest na wysokości 600-650 m n.p.m. w zwężeniu doliny pomiędzy dwiema dosyć wysokimi graniami: Obciną Kimpoluńską, która dochodzi do 1483 m i pasmem Rarau-Giumalau.
    Watra Dorna (rum. Vatra Dornei) – miasteczko położone nad ujściem Dorny do Bystrzycy, w Bukowinie południowej (Rumunia). Zostało założone wzdłuż drogi z Bystrzycy do Kimpulunga, tzw. Kaiserstraße, zbudowanej w 1783 r. przez architekta z Wiednia – Artura Doczi. Miała ona długość 172 km i zapewniła rozwój miasteczka. W XIX w. był to słynny kurort wypoczynkowy. Dziś jeszcze w centrum można oglądać pozostałości po pijalni wód i sanatoriach.
    Hospodar - tytuł książąt ruskich, w Rosji gosudar był tytułem cara. Stare słowo pochodzenia słowiańskiego (w jęz. ros. Господарь), oznaczające pana, władcę, księcia. W statutach litewskich król Zygmunt III Waza, tytułował siebie Hospodarem, w ten sam sposób szlachta na Litwie oddawała cześć królowi Najjaśniejszy Miłościwy Hospodaru Królu.
    Sfântu Ilie – miejscowość w Rumunii, położona w północnej części Mołdawii, na Bukowinie, koło Suczawy. We wsi tej przez pewien czas mieszkała większa kolonia Polaków, którzy w XIX w. przybyli tutaj z okolic Kolbuszowej.
    Mănăstirea Humorului – miejscowość w Rumunii, położona w północnej części Mołdawii, na Bukowinie, kilka kilometrów na północ od miasta Gura Humorului. Położona jest w dolinie rzeki Humor, przy drodze prowadzącej do polskich wsi Plesza i Pojana Mikuli.
    Monastyr Voroneț – obronny monastyr z malowaną cerkwią pod wezwaniem św. Jerzego znajdujący się w miejscowości Voroneț w Rumunii, położonej na Bukowinie. Cerkiew monastyru wraz z innymi malowanymi cerkwiami Bukowiny wpisana jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.