• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gubernia smoleńska

    Przeczytaj także...
    Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) – jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy półprostą poprowadzoną ze środka kuli ziemskiej i przechodzącą przez dany punkt na jej powierzchni a płaszczyzną równika.
    Rusyfikacja – proces polegający na dążeniu władz rosyjskich do wynarodowienia ludności podbitych państw poprzez narzucanie rosyjskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce.
    Mapa guberni smoleńskiej
    Mapa guberni smoleńskiej 1821
    Herb guberni smoleńskiej

    Gubernia smoleńska - jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR utworzona 18 grudnia/29 grudnia 1708. 17 lipca/28 lipca 1713 gubernię smoleńską rozwiązano i jego obszar podzielono pomiędzy gubernie moskiewską i ryską. Ponownie stworzona 1726. W 1775 wraz z częścią guberni moskiewskiej oraz biełgorodzkiej została włączona do namiestnictwa smoleńskiego, od 1796 ponownie gubernia.

    Gubernia kałuska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w centralnej Rosji europejskiej, utworzona ukazem Katarzyny II z 24 sierpnia/4 września 1776 jako namiestnictwo kałuskie, od 12 grudnia/23 grudnia 1796 ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni była Kaługa. Zlikwidowana w 1929.Gubernia moskiewska (ros. Московская губерния) – historyczna jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR, gubernia ze stolicą w Moskwie, obejmująca tereny w centrum Rosji europejskiej.

    Gubernia była położona w europejskiej części Imperium Rosyjskiego, pomiędzy 53°5' a 56°36' szerokości geograficznej północnej i 30°9' a З0°85' długości geograficznej wschodniej. Graniczyła od północy i północnego wschodu z gubernią twerską, od wschodu z gubernią moskiewską i kałuską, na południowym wschodzie z gubernią orłowską, na południu z gubernią czernihowską, na zachodzie z gubernią mohylewską, na północnym zachodzie z gubernią witebską i pskowską.

    Ujezd (ros. уезд) – w Imperium Rosyjskim, a także w RFSRR w pierwszych latach po rewolucji październikowej, jednostka administracyjna niższego rzędu, czasem utożsamiana z powiatem.Powstanie styczniowe na ziemiach zabranych (także powstanie styczniowe na Litwie i Rusi) – działania powstańcze, które objęły w latach 1863-1865 ziemie zaboru rosyjskiego przedrozbiorowej I Rzeczypospolitej (tzw. ziemie zabrane), zamieszkane przez Polaków.

    Dzieliła się na 12 ujezdów (powiatów), z których Słownik geograficzny Królestwa Polskiego dokładniej opisuje dwa:

  • bialski,
  • krasnowski
  • 14 stycznia 1929 gubernię rozwiązano, a jej obszar włączono do obwodu zachodniego.

    Wzmianka z roku 1903[]

    Demografia[]

    Struktura etniczna i językowa[]

    Gubernia smoleńska w XIX wieku była w znacznym stopniu zamieszkana przez Białorusinów. Według spisu z 1857 roku język białoruski jako ojczysty deklarowało wówczas 46,7% mieszkańców guberni. W połowie XIX wieku ludność narodowości białoruskiej stanowiła większość w powiatach: smoleńskim (90,5%), krasneńskim (95,4%), rosławskim (94,7%), jelnickim (84,7%), duchowszczyńskim (78,7%), porzeckim (82,9%) i dorohobużskim (66,0%). Po upadku powstania styczniowego prowadzona przez władze carskie wzmożona rusyfikacja szkolnictwa i życia cerkiewnego doprowadziła do znacznych zmian w tym zakresie. Spis z 1897 roku wykazał ośmiokrotny spadek liczby mówiących po białorusku w porównaniu ze spisem z 1857 roku.

    Gubernia pskowska (ros. Псковская губерния) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego, utworzona w 1772 roku.Powiat bialski, powiat w województwie lubelskim utworzony w 1999 roku; największy powiat w województwie (obejmuje 11% jego powierzchni) i trzeci co do wielkości w Polsce (po białostockim i olsztyńskim). Jego siedzibą jest miasto Biała Podlaska.

    Ludność guberni według deklarowanego języka ojczystego w ujezdach 1897[]

    Według pierwszego spisu powszechnego Imperium Rosyjskiego 1897 gubernię smoleńską zamieszkiwało 1 525 279 ludzi.


    Przypisy

    1. Struktura narodowa i społeczna. W: Białoruska Republika Ludowa…. s. 62.

    Bibliografia[]

  • Dorota Michaluk: Białoruska Republika Ludowa 1918–1920. U podstaw białoruskiej państwowości. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010, s. 597. ISBN 978-83-231-2484-9.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Gubernia smoleńska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.
  • Смоленская губерния Энциклопедия Брокгауза Ф.А. и Ефрона И.А.
  • Gubernia orłowska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w centralnej Rosji europejskiej, utworzona ukazem Katarzyny II 28 lutego/11 marca 1778 jako namiestnictwo orłowskie, od 1796 gubernia. Stolicą guberni był Orzeł. Zlikwidowana w 1928.Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (UMK) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Toruniu (miasteczko uniwersyteckie znajduje się w Toruniu na Bielanach). Częścią Uniwersytetu jest Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy (dawna Akademia Medyczna w Bydgoszczy). Uniwersytet prowadzi działalność w Toruniu oraz w Bydgoszczy. Wydziały i inne jednostki organizacyjne Uniwersytetu zlokalizowane w jednym z tych miast mogą prowadzić swą działalność także w drugim z nich. Uniwersytet posiada wydział zamiejscowy w Grudziądzu (Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny UMK w Grudziądzu), gdzie prowadzone są studia na 5 kierunkach, oraz we Włocławku (Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku), gdzie kształci się studentów na kierunku teologicznym. UMK prowadzi także stację badawczą na Spitsbergenie. Uniwersytet kieruje też Gimnazjum i Liceum Akademickim w Toruniu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gubernia mohylewska (ros. Могилёвская губерния; biał. Магілёўская губерня; jid. מאָהילאָווער גובערניע) – gubernia Imperium Rosyjskiego utworzona w wyniku I rozbioru Polski.
    Powiat lub ujezd krasnowski – dawny powiat guberni smoleńskiej, dziś odpowiada częściowo rejonowi krasnowskiemu obwodu smoleńskiego Rosji.
    Język białoruski (biał. беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.
    Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.
    Gubernia twerska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w centralnej Rosji, utworzona ukazem Katarzyny II w 25 listopada/6 grudnia 1777 jako namiestnictwo twerskie, od 1796 ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni był Twer. Zlikwidowana w 1929.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Gubernia witebska (ros. Витебская губерния) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego utworzona w 1802 na miejscu województwa witebskiego sprzed 1772, odpowiada północno-wschodniej części dzisiejszego obwodu witebskiego Białorusi a także wschodniej części Łotwy (obejmuje m.in. Dyneburg, Rzeżycę i Lucyn) oraz niektórym rejonom Rosji (Newel i Siebież — obwodu pskowskiego, Wieliż — smoleńskiego).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.