• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grzyby podstawkowe

    Przeczytaj także...
    Dikarya Hibbett et al. – klad grzybów (Fungi), jako takson mający rangę podkrólestwa. Obecnie w najnowszej taksonomii grzybów takiego taksonu nie wyróżnia się.Grzybnia (mycelium) – forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów zbudowane z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. Grzybnia, która rozwija się na powierzchni podłoża (często w formie puchu lub pleśni), nazywana jest grzybnią powietrzną, a grzybnia wnikająca w podłoże to grzybnia substratowa lub pożywkowa.
    Tremellomycetes Doweld – klasa grzybów należąca do gromady podstawczaków (Basidiomycota). W tzw. "systemie Adla 2012" klad Tremellomycetes jest gałęzią kladu Agaricomycetes.

    Grzyby podstawkowe (Basidiomycota R.T. Moore) – gromada grzybów (Fungi) należący do kladu Dikarya. W polskim piśmiennictwie stosowano też nazwę podstawczaki.

    Charakterystyka[]

    U ogromnej ilości podstawkowych występuje specyficzny cykl rozwojowy, charakteryzującym się przede wszystkim rozległym i długotrwałym stadium grzybni podzielonej na komórki o jądrach sprzężonych. Stadium to nazywamy dikariofazą. Z haploidalnych zarodników wyrasta grzybnia pierwotna (przedgrzybnia). Dalszy rozwój grzyba możliwy jest po zrośnięciu się dwóch takich grzybni, z których powstaje od razu grzybnia dikariotyczna, w której każda komórka ma parę jąder sprzężonych – somatogamia. Powstanie tej grzybni odpowiada zapłodnieniu u innych organizmów.

    Głowniaki (Ustilaginomycetes R. Bauer et al.) – klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota), w których jest częścią kladu Ustilaginomycotina. Jej typem nomenklatorycznym jest głownia (Ustilago).Mixiomycetes R. Bauer et al. – klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Jest to takson monotypowy, zawierający także monotypowe: rząd Mixiales, rodzinę Mixiaceae i rodzaj Mixia zawierający gatunek Mixia osmundae. W tzw. "systemie Adla 2012" klad Mixia jest gałęzią kladu Pucciniomycotina.

    Grzybnia podzielona jest charakterystycznymi dla tego typu przegrodami (septami), które odróżniają je od workowców. W środku przegrody znajduje się otwór o pogrubionych brzegach, osłonięty dziurkowaną, kapturkowatą błoną (parentesomem). Gdy grzybnia zamienia się w owocnik, szczyty niektórych strzępek nabrzmiewają i oddzielają się ścianą od reszty strzępki. Zachodzi w nich zlanie się, a następnie podział jąder sprzężonych (kariogamia). Komórka w tym czasie tworzy wyrostki zwane sterygmami, do których przechodzą owe podzielone jądra. Sterygmy odgradzają się od reszty komórki ścianą, ich własna ściana ulega pogrubieniu i w ten sposób powstają zarodniki. Nabrzmiała komórka przekształca się po wytworzeniu sterygm i zarodników w podstawkę (basidium), skąd cała gromada wzięła nazwę.

    Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.Atractiellomycetes R. Bauer et al. – klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Typem nomentklatorycznym jest rodzaj Atractiella. W tzw. "systemie Adla 2012" klad Agaricostilbomycetes jest wyprowadzony bezpośrednio z kladu Pucciniomycotina.

    Systematyka[]

    Uwagi taksonomiczne

    Takson obejmujący grzyby podstawkowe został przedstawiony (jako klasa Basidiomycetes) przez Roberta Whittakera w artykule On the broad classification of organisms opublikowanym w „Quarterly Review of Biology” z 1959, jednak nie zawarto w niej poprawnej łacińskiej diagnozy. Typ Basidiomycota został po raz pierwszy poprawnie zdefiniowany przez Royalla Moore'a w artykule Taxonomic proposals for the classification of marine yeasts and other yeast-like fungi including the smuts opublikowanym w „Botanica Marina” z 1980.

    Rdze (Pucciniomycetes R. Bauer, Begerow, J.P. Samp., M. Weiss & Oberw.) – klasa grzybów z gromady podstawczaków (Basidiomycota). Takson ten jest odpowiednikiem wcześniejszej podklasy Urediniomycetidae Swann et al..Pucciniomycotina R. Bauer, Begerow, J.P. Samp., M. Weiss & Oberw. - podtyp grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Dawniej takson miał nazwę Urediniomycetes i był w randze klasy.
    Według Index Fungorum

    Według tego systemu, opartego na kolejnych edycjach Dictionary of the Fungi, gromada Basidiomycota należy do królestwa grzybów (Fungi) i zawiera:

  • klasę Agaricomycetes Doweld 2001
  • klasę Agaricostilbomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Atractiellomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Classiculomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Cryptomycocolacomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Cystobasidiomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Dacrymycetes Doweld (2001)
  • klasę Entorrhizomycetes Begerow et al. 2007
  • klasę Exobasidiomycetes Begerow et al. 2007
  • klasę Malasseziomycetes Denchev & T. Denchev 2014
  • klasę Microbotryomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Mixiomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Pucciniomycetes R. Bauer et al. 2006
  • klasę Tremellomycetes Doweld 2001
  • klasę Ustilaginomycetes R. Bauer et al. 1997
  • klasę Wallemiomycetes Zalar et al. 2005
  • rodzinę incertae sedis Bartheletiaceae R. Bauer et al. 2008
  • 32 rodzaje incertae sedis
  • System Adla 2012

    Uwzględniającym najnowsze badania filogenetyczne wydaje się być tzw. "system Adla 2012", zawarty w artykule „The Revised Classification of Eukaryotes” z 2012. Według tej klasyfikacji klad Basidiomycota jest częścią (obok Ascomycota) kladu Dikarya. Zaliczono do niego:

    Robert Harding Whittaker - (ur. 27 grudnia 1920 w Wichita (Kansas, Stany Zjednoczone), zm. 20 października 1980) amerykański botanik, ekolog i klimatolog.Grzyby workowe (Ascomycota Caval.-Sm.) – typ grzybów z podkrólestwa Dikarya. Ich nazwa pochodzi od typu zarodni zwanej workiem (ascus), w której są wytwarzane zarodniki workowe (askospory).
  • podtyp Pucciniomycotina R. Bauer et al. 2006
  • podtyp Ustilaginomycotina R. Bauer et al. 2006
  • podtyp Agaricomycotina Doweld 2001
  • rząd Entorrhizales R. Bauer & Oberwinkler 1997
  • rodzaj incertae sedis Wallemia Johan-Olsen 1887
  • Inne klasyfikacje

    Według zaproponowanej przez Hibbetta w 2007 (na podstawie molekularnych badań filogenetycznych) klasyfikacji systematycznej do typu Basidiomycota należą:

    Strzępki (łac. hyphae) – rozgałęziające się, splątane nitkowate elementy, z których zbudowana jest grzybnia (plecha), czyli ciało grzybów. Strzępki mogą być luźne (nitkowate) lub zbite (plektenchymatyczne), wtedy gdy splatają się i zrastają w jedną całość. Zbite strzępki tworzą:Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.
  • podtypy: Agaricomycotina, Pucciniomycotina, Ustilaginomycotina;
  • klasy: Entorrhizomycetes, Wallemiomycetes.
  • Wcześniejsza systematyka wyróżniała następujące klasy: podstawczaki (Basidiomycetes), rdze (Uredomycetes), głownie lub głowniaki (Ustomycetes lub Ustilaginomycetes), galaretniaki (Gelimycetes) i teliaki (Teliomycetes).

    Wallemia Johan-Olsen – rodzaj grzybów należący do monotypowych: klasy (Wallemiomycetes Zalar et al.), rzędu (Wallemiales Zalar et al.) i rodziny (Wallemiaceae R.T. Moore) w gromadzie grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Jego gatunkiem typowym jest Wallemia ichthyophaga. W tzw. "systemie Adla 2012" klad Wallemia wyprowadzony jest bezpośrednio z kladu Basidiomycota.Jądro komórkowe, nukleus - otoczone błoną organellum obecne we wszystkich komórkach eukariotycznych, z wyjątkiem tych, które wtórnie je utraciły w trakcie różnicowania, np. dojrzałe erytrocyty ssaków. Zawiera większość materiału genetycznego komórki, zorganizowanego w postaci wielu pojedynczych, długich nici DNA związanych z dużą ilością białek, głównie histonowych, które razem tworzą chromosomy. Geny zlokalizowane w chromosomach stanowią genom komórki. Funkcją jądra komórkowego jest przechowywanie i powielanie informacji genetycznej oraz kontrolowanie czynności komórki, poprzez regulowanie ekspresji genów. Główne struktury, które obecne są w budowie jądra komórkowego to błona jądrowa, podwójna membrana otaczająca całe organellum i oddzielająca je od cytoplazmy oraz blaszka jądrowa, sieć delikatnych włókienek białkowych utworzonych przez laminy, stanowiących rusztowanie dla jądra i nadających mu wytrzymałość mechaniczną. Błona jądrowa jest nieprzepuszczalna dla większości cząsteczek, dlatego obecne są w niej pory jądrowe. Są to kanały przechodzące przez obie błony, umożliwiające transport jonów i innych cząstek. Transport większych cząstek, takich jak białka, jest ściśle kontrolowany i zachodzi na zasadzie transportu aktywnego, kontrolowanego przez białka transportowe. Transport jądrowy jest kluczowy dla funkcjonowania komórki, ponieważ przemieszczanie cząstek poprzez błonę jądrową wymagane jest zarówno przy zarządzaniu ekspresją genów oraz utrzymywaniu chromosomów.

    Przypisy

    1. P.M. Kirk: Index Fungorum (ang.). [dostęp 2 lutego 2013].
    2. MycoBank (ang.). [dostęp 2 lutego 2013].
    3. Paul Kirk: Species Fungorum (ang.). [dostęp 2 lutego 2013].
    4. Nazwy taksonów dopasowano według kodeksu Index Fungorum, oraz na podstawie nazw systematycznych
    5. S.M. Adl i in.. The Revised Classification of Eukaryotes. „The Journal of Eukaryotic Microbiology”, s. 429-493, 2010. DOI: 10.1111/j.1550-7408.2012.00644.x. 
    6. D.S. Hibbett, D.S.: A higher level phylogenetic classification of the Fungi w: Mycological Research 111 Issue 5, ss. 509–547
    Malasseziomycetes Denchev & T. Denchev – wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota).Grzyby workowe (Ascomycota Caval.-Sm.) – typ grzybów z podkrólestwa Dikarya. Ich nazwa pochodzi od typu zarodni zwanej workiem (ascus), w której są wytwarzane zarodniki workowe (askospory).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cryptomycocolacomycetes R. Bauer et al. – klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Jest to takson monotypowy, zawierający jedynie monotypowy rząd Cryptomycocolacales z rodziną Cryptomycocolacaceae. Typem nomenklatorycznym jest rodzaj Cryptomycocolax. W tzw. "systemie Adla 2012" klad Cryptomycocolax jest wyprowadzony bezpośrednio z kladu Pucciniomycotina.
    Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.
    Bartheletia paradoxa Scheuer et al. – gatunek grzybów z monotypowej rodziny Bartheletiaceae R. Bauer et al., należący do także monotypowego rodzaju Bartheletia Scheuer et al.
    Entorrhizomycetes Begerow et al. – klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Jest to takson monotypowy, zawierający (również monotypowy) rząd Entorrhizales z rodziną Entorrhizaceae, którego typem nomenklatorycznym jest Entorrhiza. W tzw. "systemie Adla 2012" klad Entorrhizales wyprowadzony jest bezpośrednio z kladu Basidiomycota.
    Filogenetyka – dział biologii zajmujący się badaniem drogi rozwojowej (filogenezą) organizmów. Przedmiotem zainteresowania filogenetyki są organizmy żyjące współcześnie oraz kopalne, ich pochodzenie i relacje pokrewieństwa. W swoich badaniach korzysta z osiągnięć paleontologii, genetyki i innych nauk przyrodniczych.
    Agaricomycotina Doweld – podgromada podstawczaków (Basidiomycota) wydzielana w niektórych systemach klasyfikacyjnych.
    Classiculomycetes R. Bauer et al. – klasa grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Jest to takson monotypowy, zawierający jedynie monotypowy rząd Classiculales (z rodziną Classiculaceae), a jego typem nomentklatorycznym jest rodzaj Classicula. W tzw. "systemie Adla 2012" klad Classiculales jest wyprowadzony bezpośrednio z kladu Pucciniomycotina.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.