Grzmot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cumulonimbusy wywołują często burze
Grzmot powstaje w wyniku uderzenia pioruna

Grzmotgrom dźwiękowy wytworzony przez piorun. W zależności od rodzaju piorunu oraz jego odległości od słuchającego, grzmot może przybierać formy od ostrego, głośnego trzasku do długiego, niskiego pomruku. Nagłe zwiększenie ciśnienia i temperatury powietrza wskutek uderzenia piorunu powoduje jego szybkie rozszerzenie się, co z kolei wywołuje grom dźwiękowy. Odległość zjawiska od obserwatora może być wyliczona, znając odległość czasową pomiędzy zobaczeniem błyskawicy a usłyszeniem grzmotu.

Grom dźwiękowy – efekt akustyczny towarzyszący rozchodzeniu się fali uderzeniowej, występujący także po jej rozprężeniu się. Wytwarzany przez obiekt poruszający się z prędkością naddźwiękową, wybuch lub piorun.Prędkość naddźwiękowa (supersoniczna) – w aerodynamice prędkość obiektu lub przepływu, poruszającego się szybciej niż prędkość dźwięku w powietrzu (przy temp. +20 °C = 340 m/s). Prędkości ponad pięciokrotnie większe od prędkości dźwięku często nazywane są prędkościami hipersonicznymi.

Przyczyna[ | edytuj kod]

Przyczyna powstawania grzmotów była przez wiele wieków przedmiotem wielu rozmaitych spekulacji i naukowych dociekań. Pierwsza historycznie potwierdzona teoria głosiła, iż jest nią kolizja chmur. Zaproponował ją najprawdopodobniej Arystoteles w III w. p.n.e. Do połowy XIX wieku uważano, że pioruny wytwarzają próżnię. W XX wieku zaczęto sądzić, że grzmot powstaje w wyniku fali uderzeniowej. Miało ją wytworzyć wywołane przez wysoką temperaturę nagłe rozszerzenie się plazmy w obrębie pioruna. Temperatura wewnątrz pioruna zmienia się podczas jego 50-mikrosekundowego istnienia. Na początku gwałtownie rośnie z ok. 20.000 do ok. 30.000 K, a następnie stopniowo spada do ok. 10.000 K (zmierzono za pomocą analizy widma). Średnia temperatura wynosi ok. 20.400 K. Sytuacja ta powoduje rozprzestrzenianie się otoczonego chłodniejszym powietrzem pioruna z prędkością większą od prędkości dźwięku w tym powietrzu, co wywołuje falę uderzeniową. Zasada działania jest analogiczna do powstawania fali uderzeniowej w wyniku eksplozji lub przed ponaddźwiękowym samolotem. Obecnie teza ta jest podważana na skutek faktu, że zmierzone ciśnienie w symulowanym piorunie jest większe, niż można by się spodziewać na podstawie ilości ciepła. Inne propozycje bazują na efektach elektrodynamicznych (np. skurcz plazmy) wywołanych przez ogromny prąd wyładowania piorunowego.

Prędkość dźwięku w określonym ośrodku – prędkość rozchodzenia się w nim podłużnego zaburzenia mechanicznego.Skurcz plazmy to kompresja włókna elektrycznego przez siły magnetyczne. Przewodnikiem zwykle jest plazma, ale może nim być też stały lub płynny metal. W skurczu zeta prąd biegnie azymutalnie (w kierunku z układu współrzędnych walcowych) a pole magnetyczne jest azymutalne. W skurczu teta prąd płynie azymutalnie (w kierunku teta układu walcowego), a pole magnetyczne jest osiowe. Zjawisko to można również określić jako skurcz Bennetta (nazwane za Willardem Harrisonem Bennettem), skurcz elektromagnetyczny lub skurcz magnetyczny.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.
Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.
Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola H na jeden mol H, 0,0003799 mola O na jeden mol O i 0,0020052 mola O na jeden mol O.
Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
Próżnia – w rozumieniu tradycyjnym pojęcie równoważne pustej przestrzeni. We współczesnej fizyce, technice oraz rozumieniu potocznym pojęcie próżni ma zupełnie odmienne konotacje.
Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Reklama