• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grzmot

    Przeczytaj także...
    Spektroskopia – nauka o powstawaniu i interpretacji widm powstających w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu widm.Metr na sekundę – jednostka miary prędkości, właściwa dla układu jednostek SI, oznaczana m/s, gdzie m – metr, s – sekunda.
    Grom dźwiękowy – efekt akustyczny towarzyszący rozchodzeniu się fali uderzeniowej, występujący także po jej rozprężeniu się. Wytwarzany przez obiekt poruszający się z prędkością naddźwiękową, wybuch lub piorun.
    Cumulonimbusy wywołują często burze
    Grzmot powstaje w wyniku uderzenia pioruna

    Grzmotgrom dźwiękowy wytworzony przez piorun. W zależności od rodzaju piorunu oraz jego odległości od słuchającego, grzmot może przybierać formy od ostrego, głośnego trzasku do długiego, niskiego pomruku. Nagłe zwiększenie ciśnienia i temperatury powietrza wskutek uderzenia piorunu powoduje jego szybkie rozszerzenie się, co z kolei wywołuje grom dźwiękowy. Odległość zjawiska od obserwatora może być wyliczona, znając odległość czasową pomiędzy zobaczeniem błyskawicy a usłyszeniem grzmotu.

    Prędkość naddźwiękowa (supersoniczna) – w aerodynamice prędkość obiektu lub przepływu, poruszającego się szybciej niż prędkość dźwięku w powietrzu (przy temp. +20 °C = 340 m/s). Prędkości ponad pięciokrotnie większe od prędkości dźwięku często nazywane są prędkościami hipersonicznymi.Prędkość dźwięku w określonym ośrodku – prędkość rozchodzenia się w nim podłużnego zaburzenia mechanicznego.

    Przyczyna[ | edytuj kod]

    Przyczyna powstawania grzmotów była przez wiele wieków przedmiotem wielu rozmaitych spekulacji i naukowych dociekań. Pierwsza historycznie potwierdzona teoria głosiła, iż jest nią kolizja chmur. Zaproponował ją najprawdopodobniej Arystoteles w III w. p.n.e. Do połowy XIX wieku uważano, że pioruny wytwarzają próżnię. W XX wieku zaczęto sądzić, że grzmot powstaje w wyniku fali uderzeniowej. Miało ją wytworzyć wywołane przez wysoką temperaturę nagłe rozszerzenie się plazmy w obrębie pioruna. Temperatura wewnątrz pioruna zmienia się podczas jego 50-mikrosekundowego istnienia. Na początku gwałtownie rośnie z ok. 20.000 do ok. 30.000 K, a następnie stopniowo spada do ok. 10.000 K (zmierzono za pomocą analizy widma). Średnia temperatura wynosi ok. 20.400 K. Sytuacja ta powoduje rozprzestrzenianie się otoczonego chłodniejszym powietrzem pioruna z prędkością większą od prędkości dźwięku w tym powietrzu, co wywołuje falę uderzeniową. Zasada działania jest analogiczna do powstawania fali uderzeniowej w wyniku eksplozji lub przed ponaddźwiękowym samolotem. Obecnie teza ta jest podważana na skutek faktu, że zmierzone ciśnienie w symulowanym piorunie jest większe, niż można by się spodziewać na podstawie ilości ciepła. Inne propozycje bazują na efektach elektrodynamicznych (np. skurcz plazmy) wywołanych przez ogromny prąd wyładowania piorunowego.

    Skurcz plazmy to kompresja włókna elektrycznego przez siły magnetyczne. Przewodnikiem zwykle jest plazma, ale może nim być też stały lub płynny metal. W skurczu zeta prąd biegnie azymutalnie (w kierunku z układu współrzędnych walcowych) a pole magnetyczne jest azymutalne. W skurczu teta prąd płynie azymutalnie (w kierunku teta układu walcowego), a pole magnetyczne jest osiowe. Zjawisko to można również określić jako skurcz Bennetta (nazwane za Willardem Harrisonem Bennettem), skurcz elektromagnetyczny lub skurcz magnetyczny.Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

    Obliczanie odległości[ | edytuj kod]

    Ponieważ światło porusza się w powietrzu szybciej niż dźwięk, stojący odpowiednio daleko od miejsca uderzenia pioruna obserwator zobaczy błyskawicę wcześniej niż usłyszy grzmot. Znając czas, jaki upłynął pomiędzy zauważeniem tych dwóch zjawisk, możliwe jest obliczenie swojej przybliżonej odległości od miejsca uderzenia pioruna. Prędkość dźwięku w suchym powietrzu o temperaturze 20 °C wynosi około 343 m/s, zaś prędkość światła w powietrzu jest, w związku z relatywnie małą odległością, pomijalnie wysoka. Znając te dane można stwierdzić, iż każde 2,9 s różnicy czasowej pomiędzy błyskawicą a grzmotem oznacza 1 km odległości pioruna od obserwatora. Piorun jest rzadko słyszalny z odległości powyżej 20 km.

    Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola H na jeden mol H, 0,0003799 mola O na jeden mol O i 0,0020052 mola O na jeden mol O.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Vladimir A. Rakov, Martin A. Uman: Lightning: Physics and Effects. Cambridge, England: Cambridge University Press, 2007, s. 378. ISBN 0-521-03541-4. (ang.)
    2. Vernon Cooray: The lightning flash. Londyn: Institution of Electrical Engineers, 2003, s. 163−164. ISBN 0-85296-780-2. (ang.)
    3. Encyclopædia Britannica. [dostęp 2008-09-12]. (ang.)
    4. P. Graneau, The cause of thunder, „Journal of Physics D: Applied Physics”, 22 (8), 1989, s. 1083, DOI10.1088/0022-3727/22/8/012 (ang.).
    5. Attenuation and speed of sound in air as a function of humidity and frequency, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 14-41, ISBN 978-0-8493-0488-0.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • The science of Thunder (ang.)
  • Próżnia – w rozumieniu tradycyjnym pojęcie równoważne pustej przestrzeni. We współczesnej fizyce, technice oraz rozumieniu potocznym pojęcie próżni ma zupełnie odmienne konotacje.Cumulonimbus (Cb), chmura kłębiasta deszczowa to gęsta chmura rozbudowana pionowo na wysokość kilku lub kilkunastu kilometrów, niekiedy w kształcie wieży, o górnej powierzchni gładkiej, zakończonej kopulasto lub kalafiorowato (Cumulonimbus calvus, Cb cal) (calvus z łac. "łysy"), bądź w postaci bardziej rozbudowanej w piętrze wysokim (Cumulonimbus capillatus, Cb cap), przypominająca olbrzymie kowadło lub grzyb (incus – Cb cap in). Podstawa chmur tego rodzaju znajduje się na wysokości 2÷3 km, natomiast górny ich pułap w strefie międzyzwrotnikowej może przekraczać 20 km. Złożone w dolnej części z kropel wody, a w górnej z kryształków lodu – są to chmury najbardziej rozbudowane w kierunku pionowym. Dlatego zjawiska fizyczne w nich występujące są bardzo gwałtowne. Chmury tego rodzaju mogą być źródłem gwałtownych opadów deszczu, śniegu lub gradu, którym często towarzyszą wyładowania elektryczne (burze).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chmury – obserwowane w atmosferze skupiska kondensatów substancji występującej w postaci pary. W atmosferze ziemskiej jest to para wodna. Ochładzanie zmniejsza prężność pary nasyconej, osiągnięcie temperatury punktu rosy powoduje nasycenie pary wodnej (saturację), dalsze ochładzanie wywołuje przesycenie i kondensację. Kondensacja i parowanie (w przypadku chmur wodnych) oraz depozycja i sublimacja (w przypadku chmur lodowych) zachodzą w atmosferze na chmurowych lub lodowych jądrach (zarodkach) nukleacji.
    Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:
    Burze – intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, którym towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty).
    Arystoteles (gr. Ἀριστοτέλης, Aristotelēs, ur. 384 p.n.e., zm. 7 marca 322 p.n.e.) – filozof, jeden z trzech, obok Sokratesa i Platona najsławniejszych filozofów starożytnej Grecji. Nazywany też Stagirytą (od miejsca urodzenia), lub po prostu Filozofem (w tekstach średniowiecznych i nowożytnych).
    Piorun – w meteorologii bardzo silne wyładowanie elektrostatyczne w atmosferze powstające naturalnie, zwykle towarzyszące burzom. Piorunowi często towarzyszy grom dźwiękowy oraz zjawisko świetlne zwane błyskawicą. Może ono przybierać rozmaite kształty i rozciągłości, tworzyć linie proste lub rozgałęziać się do góry lub w dół. Występują błyskawice, które widoczne są jedynie jako rozjaśnienie powierzchni chmury, inne znów w ciągu ułamka sekundy przypominają swym kształtem świecący sznur pereł.
    Wybuch – w mowie potocznej – gwałtowne wydzielenie w jednym miejscu dużych ilości energii. Wybuchowi towarzyszy zwykle nagły wzrost temperatury i wzrost ciśnienia. Wybuch powoduje powstanie fali uderzeniowej. W zależności od prędkości rozchodzenia się tej fali oraz mechanizmu wybuchu rozróżnia się deflagrację (zwaną inaczej wybuchem właściwym), eksplozję i detonację.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.