• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grzęda Białoruska

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Wzgórza Sokólskie (biał. Гарадзенскае ўзвышша) – mezoregion fizycznogeograficzny, pasmo wzgórz pomiędzy dolinami Biebrzy, Niemna i Świsłoczy w Polsce (województwie podlaskim) i na Białorusi (obwód grodzieński), ciągnące się od Lipska na północy po Krynek na południu. Wzgórza Sokólskie nazywane są również Wzgórzami Dąbrowsko-Sokólskimi lub Wysoczyzną Grodzieńską. Wyróżnia się osobne grzędy końcowo-morenowe – Mogilańską, Kopciowską, Kulewską, Dąbrowską i inne. Spotyka się równiny morenowe (Indurska i Racicka, wysokość 180–210 m).
    Wysoczyzna Wołkowyska (biał. Ваўкавыскае ўзвышша; 843.27) - mezoregion fizycznogeograficzny w zachodniej Białorusi, będący częścią południowo-zachodniego odgałęzienia Grzędy Białoruskiej.
    Grzęda Białoruska na mapie fizycznej Europy

    Grzęda Białoruska (także: Wyżyna Białoruska; białorus. Беларуская града, ros. Белорусская гряда) – wyżynna część Niziny Wschodnioeuropejskiej, rozciągająca się z południowego zachodu na północny wschód od okolic Grodna do Orszy i Witebska. Leży niemal w całości na Białorusi. Jedynie południowo-zachodni kraniec (Wzgórza Sokólskie) należy do Polski, skrawek na północy – do Litwy, a północno-wschodni kraniec – do Rosji. Przedłużeniem Grzędy Białoruskiej na północny wschód jest Grzęda Smoleńsko-Moskiewska.

    Witebsk (biał. Віцебск, ros. Витебск) – miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną.Grzęda Kopylska (843.25; biał. Капыльская града, Kapylskaja hrada; ros. Копыльская гряда, Kopylskaja griada) – mezoregion fizycznogeograficzny Europy Wschodniej położony na obszarze Białorusi, wchodzący w skład megaregionu Nizina Wschodnioeuropejska, prowincji Niż Wschodniobałtycko-Białoruski, podprowincji Wysoczyzny Podlasko-Białoruskie i makroregionu Poniemnie. Charakterystyczną cechą terenu jest występowanie wzgórz morenowych. Najwyższe wzniesienie mierzy 243 m n.p.m. Wysokości względne dochodzą do 84 m. Podłoże zbudowane jest ze skał osadowych dewonu, kredy, paleogenu i neogenu. Zgodnie z uniwersalną regionalizacją dziesiętną mezoregion oznaczony jest numerem 843.25.

    Grzęda Białoruska rozpada się na szereg pomniejszych wyżyn, rozdzielonych obniżeniami. Idąc od zachodu, są to Wzgórza Sokólskie (Góra Wojnowska 238 m n.p.m.), Nizina Niemeńska, Wysoczyzna Wołkowyska (229 m n.p.m.), Wysoczyzna Nowogródzka (323 m n.p.m.), Grzęda Kopylska (243 m n.p.m.), Garb Oszmiański (320 m n.p.m.), Wysoczyzna Mińska (najwyższy punkt – Góra Dzierżyńska 345 m n.p.m.), Wysoczyzna Orszańska (262 m n.p.m.), Nizina Połocka, Wysoczyzna Horodecka (263 m n.p.m.) i Wysoczyzna Witebska (296 m n.p.m.). Średnia wysokość bezwzględna wynosi 240–260 m n.p.m.

    Wysoczyzna Mińska (biał. Менскае ўзвышша; 843.1) – wyżyna w centralnej części Białorusi. Najwyższa część Białorusi i Grzędy Białoruskiej.Wysoczyzny Podlasko-Białoruskie (843) – podprowincja fizycznogeograficzna w północno-wschodniej Polsce, południowo-wschodniej Litwie i zachodniej Białorusi, stanowiąca południowo-zachodnią część Niżu Wschodniobałtycko-Białoruskiego. W Polsce położona jest głównie na terenie województwa podlaskiego. Region stanowi pas wysoczyzn (do 300 m) ciągnący się od Mińska na Białorusi po środkowy Bug.

    Grzęda Białoruska jest pochodzenia polodowcowego – stanowi linię moren czołowych. Składa się z niskich, łagodnych wzgórz. Podłoże Grzędy Białoruskiej stanowi białoruski masyw krystaliczny.

    Grzęda Białoruska stanowi część głównego wododziału europejskiego pomiędzy Morzem Bałtyckim a Czarnym, ale kilka rzek, m.in. Berezyna i Niemen, przełamuje się przez nią.

    Bibliografia[]

  • Wielka Encyklopedia Radzieckahasło Белорусская гряда
  • Borys Dobrynin Geografia fizyczna ZSRR, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1956
  • Teodor Naumienko (red.) Atlas świata, Służba Topograficzna Wojska Polskiego – Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1962
  • Mieczysław Hess, Bogumił Rychłowski Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w: August Zierhoffer (red.) Geografia powszechna – tom IV. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Azja. Afryka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
  • Bogumił Rychłowski (red.), Roman Biesiada, Tadeusz Lenczowski, Lech Ratajski Słownik Geografii ZSRR, Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", Warszawa 1974
  • Teresa Zakrzewska, Grażyna Gadomska Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (część europejska). Mapa przeglądowa Europy. Skala 1:3 000 000, wydanie drugie, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, Warszawa-Wrocław 1987
  • Zobacz też[]

  • Wysoczyzny Podlasko-Białoruskie
  • Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.Nizina Wschodnioeuropejska (8; a. Niż Wschodnioeuropejski; biał. Усходне-Эўрапейская раўніна; est. Ida-Euroopa lauskmaa, Vene tasandik; kaz. Шығыс Еуропа жазығы; lit. Ryţu Europos lyguma; łot. Austrumeiropas līdzenums; mołd. Cîmpia Europei de Est; ros. Восточно-Европейская равнина, Русская равнина; ukr. Східноєвропейська рівнина) – megaregion fizycznogeograficzny w Europie Wschodniej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Orsza (biał. Орша, Ворша) – miasto na Białorusi, nad Dnieprem, u ujścia Orszycy, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu orszańskiego; około 117,2 tys. mieszkańców (2010).
    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Garb Oszmiański lub Wał Oszmiański – wyżyna pochodzenia polodowcowego w północno-zachodniej Białorusi i częściowo na Litwie, stanowi część Grzędy Białoruskiej. Najwyższe wzniesienie – Milidowska Góra 320 m n.p.m.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Grodno (biał. Гро́дна Hrodna, lub też: Го́радня, Гаро́дня; ros. Гродно, Grodno; lit. Gardinas; jid. גראָדנע, Grodne; niem. Grodno, Garten) – miasto obwodowe na Białorusi, nad Niemnem, w pobliżu granicy z Polską,siedziba administracyjna obwody grodzieńskiego; 328 000 mieszkańców (2010); ośrodek przemysłowy; port lotniczy, węzeł kolejowy i drogowy, przystań rzeczna; uniwersytet (od 1978); siedziba Związku Polaków na Białorusi i polskiego konsulatu generalnego.
    Język białoruski (biał. беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.
    Grzęda Smoleńsko-Moskiewska (ros. Смоле́нско-Моско́вская возвы́шенность - Smolensko-Moskowskaja wozwyszennost’) - pasmo wzgórz w północnej części Niziny Wschodnioeuropejskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.