• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gruz skalny

    Przeczytaj także...
    Rumosz skalny – w geomorfologii zespół luźnych skał frakcji żwirowej i blokowej, zajmujący znaczną powierzchnię i o niejednorodnej genezie. Rumosze skalne mogą tworzyć się wskutek procesów stokowych, zwłaszcza osuwania i odpadania (rumoszami skalnymi są np. piargi – stożki usypiskowe w Tatrach), a także bezpośrednio w procesach wietrzenia (przykładem są np. efekty wietrzenia mrozowego – gołoborza w Górach Świętokrzyskich).Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.
    Piarg – rodzaj rumowiska skalnego. Jest to nagromadzenie u podnóża stoku ostrokrawędzistych okruchów skalnych, które odpadły od stromego zbocza górskiego, głównie w wyniku procesów wietrzenia fizycznego. Piargi często występują w postaci stożka piargowego u wylotów żlebu. Słowo piarg pochodzi z gwary podhalańskiej. W taternictwie używa się określenia ruchomy piarg, oznaczającego taki piarg, który podczas chodzenia po nim obsuwa się pod stopami.
    gruz na gołoborzu

    Gruz skalny – jest to luźna skała okruchowa, złożona z okruchów ostrokrawędzistych (nieobtoczonych), powstających w wyniku wietrzenia mechanicznego skał.

    Przykładem gruzu są np. piargi. W wysokich górach, gdzie wietrzenie mechaniczne jest szczególnie silne, gruz skalny tworzy często potężne usypiska u podnóża stoków górskich oraz u wylotów stromych żlebów.

    Jeśli ostrokrawędziste odłamki skalne są transportowane przez potoki i rzeki albo podlegają silnemu działaniu przypływów (na stromych, skalistych wybrzeżach morskich), to przez wzajemne tarcie ich ostre krawędzie, naroża ulegają wygładzeniu.
    W ten sposób powstają odłamki o bardziej zaokrąglonych kształtach, zwane otoczakami (jeśli średnica jest większa od 2 cm) lub żwirem (jeśli mają średnicę mniejszą niż 2 cm).

    Żleb (kuluar) – wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego. Jest to szerokie i korytowate wcięcie o różnej głębokości w stoku czy ścianie. Powstaje wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Żleby mają niewyrównane dno o profilu zbliżonym do litery V.Regolit – warstwa zwietrzałej skały pokrywająca Ziemię i inne planety skaliste. Regolit powstaje, gdy lita skała zostaje wyeksponowana na powierzchni planety i poddana długotrwałym procesom fizycznym i chemicznym zmieniającym jej strukturę i skład chemiczny. Można powiedzieć, że pojęcie to obejmuje wszystko to, co znajduje się "między świeżą skałą a świeżym powietrzem"; gleba jest więc częścią regolitu.

    Zobacz też[]

    gruz budowlany, piasek, żwir, otoczak, zlepieniec, brekcja, regolit, rumosz skalny.

    Bibliografia[]

  • W. Jaroszewski (red.). Przewodnik do ćwiczeń z geologii dynamicznej. Wydawnictwa Geologiczne. Warszawa, 1986. ISBN 83-220-0180-0.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Otoczak – fragment minerału lub skały o rozmiarach frakcji żwirowej, wygładzony i zaokrąglony podczas transportu przez wodę. Podczas takiego przemieszczania poszczególne fragmenty ocierają się o siebie i o dno zbiornika. Powoduje to obtoczenie większych ziaren i roztarcie drobniejszych. Skutkiem takiej naturalnej obróbki jest zmniejszenie oraz ujednolicenie ich wielkości oraz kształtu. W materiale o dłuższej drodze transportu przeważają skały bardziej odporne (np. kwarcyty, kwarce, piaskowce).
    Piasek – skała osadowa, luźna, złożona z niezwiązanych spoiwem ziaren mineralnych, przede wszystkim kwarcu. Wielkość ziaren waha się od 0,0625 do 2 mm, gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62 g/cm.
    Brekcja (druzgot, okruchowiec) – zlityfikowana skała okruchowa składająca się z ostrokrawędzistych fragmentów innych skał i minerałów (bloków i gruzu) scementowanych ze sobą przy pomocy spoiwa krzemionkowego, wapiennego, żelazistego, ilastego lub innego.
    Zlepieniec, konglomerat, żwirowiec – grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem. Różni się od żwiru obecnością lepiszcza.
    W budownictwie odpadowy materiał budowlany w postaci potłuczonych wyrobów ceramiki budowlanej (pustaków, cegieł, dachówek, kafli i in.), pokruszonego betonu itp., używany głównie jako podsypka pod posadzki i nawierzchnie betonowe.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.