• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grupy Szturmowe

    Przeczytaj także...
    Zawiszacy – najmłodsza grupa metodyczna harcerzy Szarych Szeregów zrzeszająca chłopców i dziewczynki w wieku od 12 do 14 lat.Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty "Agrikola" – szkoła podchorążych założona w październiku 1941 przez Kedyw Komendy Głównej AK, której instruktorem harcerskim (dla Szarych Szeregów) był por. Eugeniusz Stasiecki (ps. "Piotr Pomian"). W marcu 1943 nadano jej kryptonim "Agrikola", wtedy też komendantem szkoły został Eugeniusz Konopacki (ps. "Trzaska", który był także komendantem Centrum Wyszkolenia Wojskowego Szarych Szeregów). Nazwa Szkoły za Lechem Bartelskim "Powstanie Warszawskie","Mokotów 1944" Zajęcia odbywały się, w Szkole Ogrodniczej, dawnym budynku prywatnego gimnazjum Władysława Giżyckiego na Wierzbnie, nieopodal Królikarni, wśród ogrodów na Skarpie Mokotowskiej. niemal jak na wsi. Stąd nazwa "Agrikola"
    Tajne komplety – używane w Polsce określenie nauczania prowadzonego nielegalnie poza szkołą lub uczelnią w okresie zaborów lub wojny.
    Namalowany symbol „GS” z napisem „GS idą do szturmu” wykonany w 1944 roku podczas powstania warszawskiego przez Stefana Wiecheckiego „Wiecha”
    GrupySzturmowe.svg

    Grupy Szturmowe (GS) – drużyny harcerskie Szarych Szeregów działające podczas okupacji w latach 1939–1944, od listopada 1942 formalnie podporządkowanie Kedywowi Armii Krajowej.

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Tadeusz Zawadzki, przybrane nazwisko: Tadeusz Zieliński, ps. Kajman, Kotwicki, Lech Pomarańczowy, Tadeusz, Zośka (ur. 24 stycznia 1921, zm. 20 sierpnia 1943) - instruktor harcerski, harcmistrz, podporucznik AK, komendant GS na terenie Warszawy, jeden z bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego "Kamienie na szaniec".

    Najstarsza grupa wiekowa Szarych Szeregów.

    Działalność[ | edytuj kod]

    Do GS należeli harcerze powyżej 18. roku życia. GS uczestniczyły w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych. Organizowano dla nich także kursy np. podchorążych i dowódców kompanii, a także szkolenia w zakresie saperskim i motorowym.

    Stefan Wiechecki pseud. "Wiech" (ur. 10 sierpnia 1896 w Warszawie, zm. 26 lipca 1979 w Warszawie) – polski prozaik, satyryk, publicysta i dziennikarz.Jan Kopałka ps. Antek, Antek z Woli, Żar, Hanka (ur. 10 maja 1914 r. w Warszawie, zm. 8 lipca 1999 r. w Łodzi) – harcmistrz, sierżant podchorąży Armii Krajowej, komendant Hufca "Wola" Grup Szturmowych.

    W Warszawie od listopada 1942 Grupy Szturmowe, określane także jako Oddział Specjalny „Jerzy”, dzieliły się na cztery nierównej wielkości hufce (plutony):

  • „Centrum” (CR, dowodzony przez Tadeusza Zawadzkiego „Zośkę”)
  • „Południe” (SAD, od słów „sabotaż” i „dywersja”, dowodzony przez Jana Bytnara „Rudego”),
  • „Wola” (WL, dowódca – Jan Kopałka)
  • „Praga” (dowódca – Henryk Ostrowski)
  • Liczyły razem ok. 300 osób.

    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.Jan Bytnar (ps. Rudy, Czarny, Janek, Krokodyl, Jan Rudy, ur. 6 maja 1921 w Kolbuszowej, zm. 30 marca 1943 w Warszawie) – podporucznik Armii Krajowej, bojownik Szarych Szeregów, harcmistrz.

    Największym sukcesem GS było odbicie 26 marca 1943 roku 21 więźniów podczas akcji „Meksyk II”, znanej jako akcja pod Arsenałem.

     Osobny artykuł: Akcja pod Arsenałem.

    Harcerze walczyli również w szeregach oddziałów powstańczych w 1944.

    Do zadań Grup Szturmowych na „Dziś” w ramach akcji Dziś, jutro, pojutrze należała Wielka Dywersja czyli wysadzanie mostów, pociągów, odbijanie więźniów (akcja pod Arsenałem), rozbijanie granicznych posterunków niemieckich (akcja Taśma) oraz wykonywanie wyroków (zamach na Kutscherę). Do zadań na „Jutro” należały szkolenia w zakresie wojskowym takie jak „KDK” (Kurs Dowódców Kompanii), „Agrykola” (kurs podchorążych), a także wszelkie szkolenia saperskie, motorowe, a nawet spadochronowe. Zadaniem na „Pojutrze” była nauka na studiach wyższych w ramach tajnych kompletów przygotowująca do odbudowy wolnej Polski po wojnie.

    Akcja Kutschera – udany zamach żołnierzy harcerskiego oddziału „Agat” AK na Franza Kutscherę, Dowódcę SS i Policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa, przeprowadzony w Warszawie 1 lutego 1944.Akcja Taśma – jedna z większych operacji bojowych Kedywu Armii Krajowej w czasie II wojny światowej poprzedzających wybuch powstania warszawskiego.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Zawisza (Szare Szeregi)
  • Bojowe Szkoły
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Stanisław Broniewski: Pod Arsenałem. Warszawa: Iskry, 1957, s. 14.
    2. Stanisław Broniewski: Całym Życiem – Szare Szeregi w relacji naczelnika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1983, s. 90. ISBN 83-01-04269-9.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Stanisław Broniewski: Całym Życiem – Szare Szeregi w relacji naczelnika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1983. ISBN 83-01-04269-9.
  • Jerzy Jabrzemski i inni: Szare Szeregi, Harcerze 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1988. ISBN 83-01-06821-3.
  • Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.Szare Szeregi – kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP i szerzej – całego Związku Harcerstwa Polskiego, w okresie okupacji niemieckiej i radzieckiej podczas II wojny światowej 1939-1945. Szare Szeregi zostały powołane 27 września 1939 w Warszawie przez grono członków Naczelnej Rady Harcerskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Henryk Ostrowski ps. „Henryk”, „Heniek”, „Kos”, „Burłaj” (ur. 11 lipca 1919, zm. 28 czerwca 1995) – harcmistrz, komendant Grup Szturmowych Szarych Szeregów hufca „Praga”, aresztowany przez gestapo w nocy z 18 na 19 marca 1943, uwolniony w akcji pod Arsenałem. Po wojnie na emigracji w Australii.
    Dziś, jutro, pojutrze (także „piątek – sobota – niedziela”) – program ideowy realizowany przez Szare Szeregi w latach 1939–1945 podczas niemieckiej okupacji w Polsce.
    Stanisław Broniewski, ps. Stefan Orsza, Witold, K. Krzemień (ur. 29 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 30 grudnia 2000 tamże) – polski ekonomista, naczelnik Szarych Szeregów, harcmistrz, podporucznik AK. Kawaler Orderu Orła Białego.
    Akcja pod Arsenałem – akcja zbrojna Grup Szturmowych Szarych Szeregów o kryptonimie „Meksyk II” przeprowadzona 26 marca 1943 w Warszawie pod Arsenałem u zbiegu ulic Bielańskiej, Długiej i Nalewek. W jej wyniku uwolniono harcmistrza Jana Bytnara „Rudego” oraz 20 innych więźniów przewożonych po przesłuchaniu z siedziby Gestapo przy alei J. Ch. Szucha 25 do więzienia Pawiak. Operacją dowodził Stanisław Broniewski „Orsza”.
    Bojowe Szkoły (BS) – grupa metodyczna Szarych Szeregów działająca w okupowanej przez wojska niemieckie Warszawie. Należeli do niej harcerze w wieku 15-17 lat.
    Kedyw, pełna nazwa Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej – dział organizacyjny Armii Krajowej zajmujący się przeprowadzaniem i organizacją akcji bojowych, zamachów, sabotażu oraz dywersji wymierzonej w rząd Generalnego Gubernatorstwa, niemiecką, nazistowską administrację okupacyjną, policję oraz wojsko stacjonujące na terytorium Generalnego Gubernatorstwa, ziem polskich włączonych do III Rzeszy oraz państwa niemieckiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.695 sek.