• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grupa układu okresowego

    Przeczytaj także...
    Berylowce (metale ziem alkalicznych, wapniowce) - pierwiastki chemiczne występujące w 2 (dawn. IIA lub II głównej) grupie układu okresowego pierwiastków. Są to beryl (Be), magnez (Mg), wapń (Ca), stront (Sr), bar (Ba) i rad (Ra). Wszystkie są dwuwartościowe.Nikiel (Ni, łac. niccolum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Został odkryty w roku 1751 przez szwedzkiego chemika, Axela Cronstedta. W 1804 r. otrzymano go po raz pierwszy w stanie czystym. Przed naszą erą był używany w stopach z miedzią i cynkiem.
    Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.

    Grupa (czasem zwana rodziną pierwiastków) jest pionową kolumną w układzie okresowym pierwiastków chemicznych. Istnieje 18 grup w standardowym układzie okresowym. Określenie "rodzina" wywodzi się od podobnych właściwości, jakie posiadają pierwiastki wchodzące w skład jednej grupy.

    Węglowce – pierwiastki 14 (dawn. IVA lub IV głównej) grupy układu okresowego. Są to węgiel (C), krzem (Si), german (Ge), cyna (Sn), ołów (Pb) i flerovium (Fl).Litera – znak graficzny charakterystyczny dla pism fonetycznych. Może wyrażać pojedynczą głoskę, sylabę lub wchodzić w skład innych połączeń - np. dwuznaków. W języku francuskim zestaw nawet pięciu liter może oznaczać jedną głoskę.

    Współcześnie podobieństwo chemiczne w obrębie grupy tłumaczy się jednakową lub podobną konfiguracją elektronową powłoki walencyjnej atomów pierwiastków danej grupy. To właśnie układ najbardziej zewnętrznych elektronów nadaje pierwiastkowi większość cech chemicznych.

    Rozpowszechnione są trzy sposoby numerowania grup układu, jedna z użyciem cyfr arabskich i dwie z użyciem cyfr rzymskich. Numeracje rzymskie są obecnie traktowane jak określenia zwyczajowe, tradycyjne i sięgają początków historycznych układu okresowego. Numeracja arabska jest zaś oficjalnie rekomendowana przez IUPAC.

    Tlenowce (siarkowce, chalkogeny) – nazwa pierwiastków należących do 16 (dawn. VIA lub VI głównej) grupy układu okresowego. Są to tlen, siarka, selen, tellur, polon i livermorium.Cynkowce – pierwiastki chemiczne należące do 12 (dawn. IIB lub II pobocznej) grupy układu okresowego. Do cynkowców należą następujące metale: cynk (Zn), kadm (Cd), rtęć (Hg) i copernicium (Cn). Na powłoce walencyjnej cynkowców znajdują się 2 elektrony walencyjne.

    Używanie starszych oznaczeń z użyciem cyfr rzymskich i liter alfabetu może prowadzić do zamieszania. Pierwszy system, będący dawnym standardem IUPAC, dodawał do liczby literę A w przypadku lewej części układu, zaś B w przypadku części prawej. Drugi system, CAS, rezerwował literę A dla grup głównych, zaś B - dla pobocznych. Obecny standard - oznaczenia cyframi arabskimi, został zaprojektowany w celu usunięcia nieporozumień. Pod publiczną dyskusję poddano go w roku 1985, zaś zatwierdzono w 1990 jako część "The Nomenclature of Inorganic Chemistry".

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.Borowce – pierwiastki chemiczne należące do 13 (dawn. IIIA lub III głównej) grupy układu okresowego. Do borowców zaliczamy: bor - półmetal, metale: glin, gal, ind i tal oraz otrzymany w ilości kilkuatomowej ununtrium. Na powłoce walencyjnej borowców znajdują się 3 elektrony walencyjne.

    Oprócz numerycznego, stosuje się także słowne nazewnictwo rodzin pierwiastków. Nazwę tworzy się przez dodanie do nazwy pierwszego (najlżejszego) pierwiastka danej rodziny końcówki -owce, np fluorowce, helowce. Od reguły tej występuje jeden wyjątek - nazwa pierwszej grupy brzmi litowce, a nie wodorowce. Wynika to z bardzo odmiennych właściwości wodoru w stosunku do innych pierwiastków pierwszej grupy. Również określenie żelazowce może być mylące, bywa bowiem stosowane do określania tzw. triady żelazowców, w skład której wchodzą żelazo, kobalt i nikiel.

    Manganowce – pierwiastki 7 (dawn. VIIB lub VII pobocznej) grupy układu okresowego: mangan (Mn), technet (Tc), ren (Re) i bohr (Bh).Kobaltowce - pierwiastki chemiczne znajdujące się w 9 grupie układu okresowego (dawniej zaliczane do VIII grupy pobocznej) - są to kobalt (Co), rod (Rh), iryd (Ir) i meitner (Mt).
  • Grupa 1 (IA, IA) - metale alkaliczne (wodór i litowce)
  • Grupa 2 (IIA, IIA) - metale ziem alkalicznych (berylowce)
  • Grupa 3 (IIIA, IIIB) - skandowce
  • Grupa 4 (IVA, IVB) - tytanowce
  • Grupa 5 (VA, VB) - wanadowce
  • Grupa 6 (VIA, VIB) - chromowce
  • Grupa 7 (VIIA, VIIB) - manganowce
  • Grupa 8 (VIII, VIIIB) - żelazowce
  • Grupa 9 (VIII, VIIIB) - kobaltowce
  • Grupa 10 (VIII, VIIIB) - niklowce
  • Grupa 11 (IB, IB) - miedziowce
  • Grupa 12 (IIB, IB) - cynkowce
  • Grupa 13 (IIIB, IIIA) - borowce
  • Grupa 14 (IVB, IVA) - węglowce
  • Grupa 15 (VB, VA) - azotowce (pniktogeny)
  • Grupa 16 (VIB, VIA) - tlenowce (chalkogeny)
  • Grupa 17 (VIIB, VIIA) - fluorowce (chlorowce, halogeny)
  • Grupa 18 (0, 0) - gazy szlachetne (helowce)
  • Wyróżnia się dwa rodzaje grup:

    Tytanowce - pierwiastki 4 (dawn. IVB lub IV pobocznej) grupy układu okresowego. Są to: tytan (Ti), cyrkon (Zr), hafn (Hf) i rutherford (Rf).Litowce (metale alkaliczne, potasowce) – grupa pierwiastków 1 (dawn. IA lub I głównej) grupy układu okresowego (bez wodoru) o silnych własnościach metalicznych, tworzących z wodą silnie zasadowe (alkaliczne) wodorotlenki. Do metali alkalicznych zalicza się lit, sód, potas, rubid, cez i frans.
  • Grupy główne: grupy 1 i 2 oraz 13 do 18
  • Grupy poboczne: grupy 3 do 12



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rzymski system zapisywania liczb zwany też łacińskim – addytywny system liczbowy, w podstawowej wersji używa 7 znaków.
    Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (ang. International Union of Pure and Applied Chemistry, w skrócie IUPAC [aj-ju-pak]) – międzynarodowa organizacja zajmująca się przede wszystkim standaryzacją symboliki, nazewnictwa i wzorców wielkości fizycznych stosowanych przez chemików na całym świecie. Oprócz tego IUPAC zajmuje się koordynacją badań naukowych oraz organizacją międzynarodowych kongresów i konferencji o tematyce chemicznej.
    Układ okresowy pierwiastków – zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowanych według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości, zgodnie z prawem okresowości Dmitrija Mendelejewa.
    Wanadowce to pierwiastki chemiczne tworzące piątą grupę układu okresowego pierwiastków. Są to ciężkie, trudno topliwe metale.
    Azotowce (pniktogeny) – pierwiastki 15 (dawn. VA lub V głównej) grupy układu okresowego. Są to azot, fosfor, arsen, antymon i bizmut. W warunkach normalnych, oprócz gazowego azotu, wszystkie występują w stanie stałym.
    Chromowce to pierwiastki chemiczne należące do 6 (dawn. VIB lub VI pobocznej) grupy układu okresowego. Są to twarde, trudno topliwe metale, stosowane głównie do uszlachetniania metali. Do chromowców należą chrom (Cr), molibden (Mo), wolfram (W) i seaborg (Sg).
    Helowce (gazy szlachetne) – pierwiastki chemiczne ostatniej, 18 (dawn. 0 lub VIII głównej) grupy układu okresowego. Do pierwiastków tych zalicza się: hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon. Prawdopodobnie gazem szlachetnym jest również syntetyczny pierwiastek ununoctium.

    Reklama