• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu

    Przeczytaj także...
    Galaktyka (z gr. γαλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 10do 10 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.Grupa galaktyk Maffei (określana również jako Grupa galaktyk IC 342) – najbliższa grupa galaktyk w stosunku do Grupy Lokalnej. Obszarem obejmuje gwiazdozbiory Żyrafy, Kasjopei oraz Perseusza. W skład tej grupy wchodzą 24 główne galaktyki, z których najjaśniejsze to IC 342 oraz Maffei I. W przeszłości Grupa Maffei wraz z Grupą Lokalną oraz Grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk. Grupa galaktyk Maffei jest jedną z wielu grup należących do Supergromady Lokalnej.
    Supergromada Lokalna (także Supergromada w Pannie; ang. Local Supercluster lub Virgo Supercluster) – supergromada zajmująca obszar o średnicy około 200 milionów lat świetlnych. W jej skład wchodzi około 100 gromad i grup galaktyk, których centrum stanowi masywna Gromada w Pannie. Na peryferiach tej supergromady znajduje się Grupa Lokalna Galaktyk, do której zaliczana jest nasza Droga Mleczna.

    Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu – luźna grupa ok. 20 galaktyk znajdująca się w kierunku konstelacji Rzeźbiarza. Grupa ta jest jedną z najbliższych grup galaktyk Grupy Lokalnej, odległość od centrum grupy do Drogi Mlecznej wynosi około 3,9 Mpc. W przeszłości Grupa w Rzeźbiarzu wraz z Grupą Lokalną oraz Grupą Maffei mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk. Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu jest jedną z wielu grup należących do Supergromady Lokalnej.

    Rzeźbiarz (łac. Sculptor, dop. Sculptoris, skrót Scl) – słabo widoczny gwiazdozbiór nieba południowego, w całości widoczny na południe od równoleżnika 51°N, wprowadzony w 1752 roku przez francuskiego astronoma, kartografa i duchownego Nicolasa Louisa de Lacaille′a, pierwotnie jako Atelier Rzeźbiarza, lecz nazwa została potem skrócona. Wyobrażany jako stół z narzędziami rzeźbiarskimi i obrabianym popiersiem. W północnej części gwiazdozbioru, w pobliżu gwiazdy α Sculptoris, znajduje się południowy biegun Galaktyki, jeden z dwóch punktów, w których oś obrotu naszej Galaktyki przecina sferę niebieską.Galaktyki nieregularne (Irr – od ang. Irregular) – są galaktykami, które nie mają określonego symetrycznego kształtu. Stanowią ok. 5% populacji wszystkich galaktyk.

    Grupa w Rzeźbiarzu znajduje się na obrzeżach Grupy Lokalnej, do której jest zbliżona rozmiarami i składem. Jest to młoda grupa zawierająca galaktyki nieregularne oraz spiralne, lecz pozbawiona eliptycznych. Galaktyki należące do grupy są luźno ze sobą związane. Do wyróżniających się galaktyk należą NGC 55, NGC 247, NGC 300 oraz NGC 7793. Najbliższą galaktyką od Drogi Mlecznej jest galaktyka nieregularna NGC 55, uważana czasem za jednoramienną galaktykę spiralną. Dominującą galaktyką grupy w Rzeźbiarzu jest duża galaktyka spiralna NGC 253 posiadająca podobne rozmiary jak Droga Mleczna.

    Gromada galaktyk – skupisko od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze ugrupowania nazywane są grupami. Galaktyki w gromadzie galaktyk poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy gromady, zazwyczaj znajdującego się w pobliżu największych galaktyk w gromadzie. Prędkości galaktyk w małych grupach galaktyk są rzędu 200 km/s, ale rosną do prędkości rzędu 800 km/s w dużych gromadach galaktyk.Grupa Lokalna Galaktyk (lub po prostu Grupa Lokalna, Układ Lokalny; ang. Local Group) – grupa co najmniej 54 galaktyk, do której należy również nasza galaktyka – Droga Mleczna. Grupa ta rozciąga się na obszarze około jednego megaparseka (10 pc). Jest częścią Supergromady Lokalnej, znanej też jako Supergromada w Pannie.

    Galaktyki grupy w Rzeźbiarzu[]

    Lista głównych galaktyk należących do grupy. Lista ta jest niekompletna, ponieważ wiele galaktyk karłowatych znajdujących się na jej obszarze nie zostało odpowiednio zbadanych.

    Przypisy

    1. NASA/IPAC Extragalactic Database. W: Results for various galaxies [on-line]. [dostęp 2006-10-24].

    Bibliografia[]

  • Encyklopedia Wszechświat. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 319. ISBN 978-83-01-14848-5.
  • Niebo. Robert Gendler. Warszawa: Carta Blanca, 2007, s. 45,48-51. ISBN 978-83-60887-00-4.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Richard Powell: Grupa w Rzeźbiarzu. W: Atlas Wszechświata [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-18)].
  • Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.NGC 55 (również PGC 1014) – galaktyka spiralna typu magellanicznego (SBm) znajdująca się w gwiazdozbiorze Rzeźbiarza w odległości 7,2 miliona lat świetlnych. Została odkryta 7 lipca 1826 roku przez Jamesa Dunlopa. Galaktyka ta rozciąga się na około 50 tysięcy lat świetlnych. Występują w niej duże obszary formowania nowych gwiazd powiązane z mgławicami emisyjnymi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gwiazdozbiór (konstelacja) – grupa gwiazd zajmujących określony obszar sfery niebieskiej. Z czasem gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwy pochodzące z mitologii (np. gwiazdozbiór Centaura, Cefeusza itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.
    NGC 253 (Galaktyka Rzeźbiarza) – galaktyka spiralna z poprzeczką znajdująca się w kierunku konstelacji Rzeźbiarza w odległości około 11,4 milionów lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta 23 września 1783 roku przez Caroline Herschel. Jest to najjaśniejsza galaktyka spiralna z grupy galaktyk w Rzeźbiarzu, co po części wynika z faktu, że jest to galaktyka gwiazdotwórcza.
    Galaktyka karłowata – mała galaktyka zawierająca, zazwyczaj, od miliona do kilku miliardów gwiazd. Nie ma ściśle określonych rozmiarów, wyznaczających górną granicę dla galaktyk karłowatych, ale galaktyka o średnicy poniżej 40 000 lat świetlnych może być uważana za karłowatą. Do tej klasy galaktyk zaliczane są m.in. Mały Obłok Magellana i Wielki Obłok Magellana.
    Grupa galaktyk – układ niewielkiej (≤ 50) liczby galaktyk rozmieszczonych w obszarze o rozmiarach < 1 Mpc; na ogół w grupie galaktyk dominuje jedna lub kilka jasnych galaktyk otoczonych przez obiekty dużo słabsze, satelity i słabiej związane galaktyki. Droga Mleczna i Wielka Mgławica Andromedy są dominującymi galaktykami Grupy Lokalnej, zawierającymi ponad 90% jej masy. Określenia gromada używa się natomiast do zbiorowisk liczących od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk.
    Parsek – jednostka odległości używana w astronomii. Jest to odległość, dla której paralaksa roczna położenia Ziemi widzianej prostopadle do płaszczyzny orbity wynosi 1 sekundę łuku. Parsek można równoważnie opisać jako odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (czyli 1 j.a.) jest widoczna jako łuk (na firmamencie obserwującego) o długości 1 sekundy kątowej.
    NGC 7793 (również PGC 73049) – galaktyka spiralna (Scd), znajdująca się w gwiazdozbiorze Rzeźbiarza w odległości około 12 milionów lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta 14 lipca 1826 roku przez Jamesa Dunlopa. Galaktyka NGC 7793 należy do grupy galaktyk w Rzeźbiarzu.
    Galaktyka spiralna - duży grawitacyjnie związany układ gwiazd (przykładowo w Drodze Mlecznej może ich być około 500 miliardów ), pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii mający postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego zgrubieniem centralnym lub jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk "z góry" wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba. Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c. Typ Sa ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc - na odwrót - małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni.

    Reklama