• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grupa Lokalna Galaktyk

    Przeczytaj także...
    Galaktyka Andromedy (zwana również Messier 31, M31 lub NGC 224, a wcześniej także Wielką Mgławicą w Andromedzie) – galaktyka spiralna, leżąca około 2,52 miliona lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Andromedy.KKR 25 (PGC 2801026) – karłowata galaktyka sferoidalna lub nieregularna położona w gwiazdozbiorze Smoka w odległości około 6 milionów lat świetlnych od Drogi Mlecznej. Należy do galaktyk o niskiej jasności powierzchniowej.
    Galaktyka (z gr. γαλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 10do 10 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.
    Mapa Grupy Lokalnej

    Grupa Lokalna Galaktyk (lub po prostu Grupa Lokalna, Układ Lokalny; ang. Local Group) – grupa kilkudziesięciu galaktyk (co najmniej 54), do której należy również nasza Galaktyka – Droga Mleczna. Grupa ta rozciąga się na obszarze około 3,1 megaparseka (10 pc), czyli około 10 milionów lat świetlnych. Jest częścią supergromady Laniakea.

    Grupa galaktyk Maffei (określana również jako Grupa galaktyk IC 342) – najbliższa grupa galaktyk w stosunku do Grupy Lokalnej. Obszarem obejmuje gwiazdozbiory Żyrafy, Kasjopei oraz Perseusza. W skład tej grupy wchodzą 24 główne galaktyki, z których najjaśniejsze to IC 342 oraz Maffei I. W przeszłości Grupa Maffei wraz z Grupą Lokalną oraz Grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk. Grupa galaktyk Maffei jest jedną z wielu grup należących do Supergromady Lokalnej.Prawo Hubble’a jest podstawowym prawem kosmologii obserwacyjnej, wiążącym odległości galaktyk r z ich tzw. prędkościami ucieczki v (których miarą jest przesunięcie ku czerwieni z). Prawo to określa, iż te dwie wielkości są do siebie proporcjonalne, a stałą proporcjonalności jest stała Hubble’a H0:

    Galaktyki Grupy Lokalnej tworzą system połączony siłą grawitacji i poruszają się przez kosmos jako jedna całość, w odróżnieniu od innych galaktyk, które oddalają się od nas (prawo Hubble’a). Dominujące grawitacyjnie galaktyki grupy (Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy) posiadają liczne galaktyki satelickie, w większości karłowate.

    Grawitacja (ciążenie powszechne) – jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie wzajemnie przyciągając się.Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery. Za granicę pomiędzy atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80–100 km.

    Grupa Lokalna nie jest odizolowana w kosmosie, oddziałują na nią sąsiednie grupy galaktyk. W przypadkach skrajnych nie jest łatwo określić, czy dana galaktyka należy do Grupy Lokalnej. Co więcej, wiele z galaktyk karłowatych należących do tej grupy pozostaje zapewne nadal nieodkrytych, ze względu na ich małą jasność. W przypadku galaktyk położonych na niebie w tzw. strefie unikania (w płaszczyźnie Drogi Mlecznej) obserwacje komplikuje czy wręcz uniemożliwia duża liczba gwiazd i pyłu. Grupa Lokalna znajduje się w otoczeniu pięciu innych grup galaktyk: grupy Maffei, grupy M81, grupy M94, grupy M83 i grupy w Rzeźbiarzu. W przeszłości Grupa Lokalna wraz z grupą Maffei oraz grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk.

    Laniakea – supergromada galaktyk o średnicy około 500 milionów lat świetlnych (ok. 160 Mpc), zawierająca około stu tysięcy galaktyk o łącznej masie ok. 10 mas Słońca. Struktura została odkryta w 2014 roku między innymi dzięki obserwacjom radioteleskopu Green Bank. Należy do niej m.in. Grupa Lokalna Galaktyk, do której należy Droga Mleczna.Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu – luźna grupa ok. 20 galaktyk znajdująca się w kierunku konstelacji Rzeźbiarza. Grupa ta jest jedną z najbliższych grup galaktyk Grupy Lokalnej, odległość od centrum grupy do Drogi Mlecznej wynosi około 3,9 Mpc. W przeszłości Grupa w Rzeźbiarzu wraz z Grupą Lokalną oraz Grupą Maffei mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk. Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu jest jedną z wielu grup należących do Supergromady Lokalnej.

    Lista galaktyk w Grupie Lokalnej[]

    Galaktyki są posortowane według ułożenia w przestrzeni. Członkowie głównych podgrup Drogi Mlecznej i Andromedy są ułożeni według odległości od centralnej galaktyki, pozostałe według odległości od barycentrum Grupy Lokalnej.

    Zobacz też[]

  • KKR 25
  • Kompleks H
  • Strumień Magellaniczny
  • Przypisy

    1. Maureen Teyssier, Kathryn V. Johnston, Michael Kuhlen. Identifying Local Group Field Galaxies which have interacted with the Milky Way. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 426 (3), s. 1808-1818, 2012. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2012.21793.x.  arXiv:1207.2768 (ang.)
    2. The Local Group (ang.). SEDS.org, 2012-02-24. [dostęp 2015-01-06].
    3. Encyklopedia Wszechświat. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 319. ISBN 978-83-01-14848-5.
    4. Alan W. McConnachie. The observed properties of dwarf galaxies in and around the Local Group. „The Astronomical Journal”. 144 (1), 2012. DOI: 10.1088/0004-6256/144/1/4. 
    5. Ian O’Neil: Hubble Finds ‘New’ Dwarf Galaxy in Milky Way’s Backyard (ang.). news.discovery.com, 2014-12-23. [dostęp 2014-12-25].

    Linki zewnętrzne[]

  • Richard Powell: Mapa Grupy Lokalnej. W: Atlas Wszechświata [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-11)].
  • Gromada galaktyk – skupisko od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze ugrupowania nazywane są grupami. Galaktyki w gromadzie galaktyk poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy gromady, zazwyczaj znajdującego się w pobliżu największych galaktyk w gromadzie. Prędkości galaktyk w małych grupach galaktyk są rzędu 200 km/s, ale rosną do prędkości rzędu 800 km/s w dużych gromadach galaktyk.Jasność, dzielność promieniowania, moc promieniowania (ang. luminosity) – stosowana w astronomii wielkość fizyczna określająca ilość energii, którą ciało emituje w jednostce czasu. Jednostką jasności jest wat lub wielokrotność jasności Słońca (L☉) = 3,827·10 W. Jasność może być podawana jako jasność wizualna lub bolometryczna. W pierwszym przypadku pod uwagę bierze się jedynie światło widzialne, w drugim całe spektrum promieniowania elektromagnetycznego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Grupa galaktyk M81 – grupa galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorach Wielkiej Niedźwiedzicy i Żyrafy w odległości 12 milionów lat świetlnych od Ziemi.
    Grupa galaktyk M94 (Grupa w Psach Gończych I) – sąsiednia wobec Grupy Lokalnej grupa galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorze Psów Gończych w odległości 13 milionów lat świetlnych. Grupa ta nie zawiera wielu wyraźnie widocznych galaktyk. Choć na obszarze gwiazdozbioru Psów Gończych znajduje się mnóstwo galaktyk to jednak dopiero dokładne pomiary odległości pozwoliły rozróżnić galaktyki grupy od licznych galaktyk tła. Najjaśniejszą choć nie największą galaktyką grupy jest Messier 94.
    Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.
    Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS) – jedno z wiodących na świecie czasopism naukowych dotyczących astronomii i astrofizyki. Jest wydawane przez Blackwell Publishing w imieniu brytyjskiego Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (RAS), jednak wbrew nazwie nie jest miesięcznikiem (rocznie ukazuje się 36 numerów), ani nie zawiera obwieszczeń RAS.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Środek ciężkości (barycentrum) ciała lub układu ciał jest punktem, w którym przyłożona jest wypadkowa siła ciężkości danego ciała.
    Strefa unikania – efekt obserwacyjny, który powoduje, że nie można obserwować odległych i słabych obiektów w płaszczyźnie dysku galaktycznego Drogi Mlecznej. Efekt ten występuje ponieważ gaz, pył i gwiazdy należące do Naszej Galaktyki, których największe zagęszczenie występuje właśnie w tej płaszczyźnie, przesłania obraz odleglejszych i słabszych obiektów.

    Reklama