Grupa Lokalna Galaktyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Grupa Lokalna)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa Grupy Lokalnej

Grupa Lokalna Galaktyk (lub po prostu Grupa Lokalna, Układ Lokalny; ang. Local Group) – grupa kilkudziesięciu galaktyk (co najmniej 54), do której należy również nasza Galaktyka – Droga Mleczna. Grupa ta rozciąga się na obszarze około 3,1 megaparseka (10 pc), czyli około 10 milionów lat świetlnych. Jest częścią supergromady Laniakea.

Galaktyka (z gr. γαλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 10do 10 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.Grupa galaktyk Maffei (określana również jako Grupa galaktyk IC 342) – najbliższa grupa galaktyk w stosunku do Grupy Lokalnej. Obszarem obejmuje gwiazdozbiory Żyrafy, Kasjopei oraz Perseusza. W skład tej grupy wchodzą 24 główne galaktyki, z których najjaśniejsze to IC 342 oraz Maffei I. W przeszłości Grupa Maffei wraz z Grupą Lokalną oraz Grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk. Grupa galaktyk Maffei jest jedną z wielu grup należących do Supergromady Lokalnej.

Galaktyki Grupy Lokalnej tworzą system połączony siłą grawitacji i poruszają się przez kosmos jako jedna całość, w odróżnieniu od innych galaktyk, które w ogólności oddalają się od nich (prawo Hubble’a). Dominujące grawitacyjnie galaktyki grupy (Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy) posiadają liczne galaktyki satelickie, w większości karłowate.

Prawo Hubble’a jest podstawowym prawem kosmologii obserwacyjnej, wiążącym odległości galaktyk r z ich tzw. prędkościami ucieczki v (których miarą jest przesunięcie ku czerwieni z). Prawo to określa, iż te dwie wielkości są do siebie proporcjonalne, a stałą proporcjonalności jest stała Hubble’a H0:Grawitacja (ciążenie powszechne) – jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie wzajemnie przyciągając się.

Grupa Lokalna nie jest odizolowana w kosmosie, oddziałują na nią sąsiednie grupy galaktyk. W przypadkach skrajnych nie jest łatwo określić, czy dana galaktyka należy do Grupy Lokalnej. Co więcej, wiele z galaktyk karłowatych należących do tej grupy pozostaje zapewne nadal nieodkrytych, ze względu na ich małą jasność. W przypadku galaktyk położonych na niebie w tzw. strefie unikania (w płaszczyźnie Drogi Mlecznej) obserwacje komplikuje czy wręcz uniemożliwia duża liczba gwiazd i pyłu. Grupa Lokalna znajduje się w otoczeniu pięciu innych grup galaktyk: grupy Maffei, grupy M81, grupy M94, grupy M83 i grupy w Rzeźbiarzu. W przeszłości Grupa Lokalna wraz z grupą Maffei oraz grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk.

Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery. Za granicę pomiędzy atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80–100 km.Laniakea – supergromada galaktyk o średnicy około 500 milionów lat świetlnych (ok. 160 Mpc), zawierająca około stu tysięcy galaktyk o łącznej masie ok. 10 mas Słońca. Struktura została odkryta w 2014 roku między innymi dzięki obserwacjom radioteleskopu Green Bank. Należy do niej m.in. Grupa Lokalna Galaktyk, do której należy Droga Mleczna.

Lista galaktyk w Grupie Lokalnej[ | edytuj kod]

Poniższa lista obejmuje galaktyki, których członkostwo w Grupie Lokalnej nie ulega wątpliwości. Wskazano na niej podgrupy galaktyk związanych z najmasywniejszymi galaktykami, Drogą Mleczną i M31; Podgrupa M33 może być częścią podgrupy M31. Także wokół galaktyki nieregularnej NGC 3109 można wyróżnić małą podgrupę galaktyk. Pozostałe galaktyki karłowate tworzą rozproszoną chmurę, tylko galaktyka GR 8 wydaje się być odizolowana w przestrzeni.

Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu – luźna grupa ok. 20 galaktyk znajdująca się w kierunku konstelacji Rzeźbiarza. Grupa ta jest jedną z najbliższych grup galaktyk Grupy Lokalnej, odległość od centrum grupy do Drogi Mlecznej wynosi około 3,9 Mpc. W przeszłości Grupa w Rzeźbiarzu wraz z Grupą Lokalną oraz Grupą Maffei mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk. Grupa galaktyk w Rzeźbiarzu jest jedną z wielu grup należących do Supergromady Lokalnej.Gromada galaktyk – skupisko od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze ugrupowania nazywane są grupami. Galaktyki w gromadzie galaktyk poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy gromady, zazwyczaj znajdującego się w pobliżu największych galaktyk w gromadzie. Prędkości galaktyk w małych grupach galaktyk są rzędu 200 km/s, ale rosną do prędkości rzędu 800 km/s w dużych gromadach galaktyk.

Możliwi członkowie grupy:

Poniższa lista obejmuje galaktyki, które najprawdopodobniej nie są członkami Grupy Lokalnej (są obiektami tła lub nie są galaktykami).

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Jasność, dzielność promieniowania, moc promieniowania (ang. luminosity) – stosowana w astronomii wielkość fizyczna określająca ilość energii, którą ciało emituje w jednostce czasu. Jednostką jasności jest wat lub wielokrotność jasności Słońca (L☉) = 3,827·10 W. Jasność może być podawana jako jasność wizualna lub bolometryczna. W pierwszym przypadku pod uwagę bierze się jedynie światło widzialne, w drugim całe spektrum promieniowania elektromagnetycznego.
Grupa galaktyk M81 – grupa galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorach Wielkiej Niedźwiedzicy i Żyrafy w odległości 12 milionów lat świetlnych od Ziemi.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Grupa galaktyk M94 (Grupa w Psach Gończych I) – sąsiednia wobec Grupy Lokalnej grupa galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorze Psów Gończych w odległości 13 milionów lat świetlnych. Grupa ta nie zawiera wielu wyraźnie widocznych galaktyk. Choć na obszarze gwiazdozbioru Psów Gończych znajduje się mnóstwo galaktyk to jednak dopiero dokładne pomiary odległości pozwoliły rozróżnić galaktyki grupy od licznych galaktyk tła. Najjaśniejszą choć nie największą galaktyką grupy jest Messier 94.
arXiv (duże X w nazwie reprezentuje grecką literę χ (chi), nazwę należy więc czytać ‘archiv’) – elektroniczne archiwum naukowych preprintów. Gromadzi artykuły z następujących dziedzin: fizyki z astronomią, matematyki, informatyki, statystyki i biologii (quantitative biology) i matematyki finansowej. Archiwum powstało w roku 1991 w Los Alamos National Laboratory, początkowo dostępne było pod adresem xxx.lanl.gov. Obecnie funkcjonuje przy Uniwersytecie Cornella.
Centrum Galaktyki – dynamiczne centrum, wokół którego wiruje Droga Mleczna. Centrum Galaktyki znajduje się w odległości 8,54 kpc (27 900 lat świetlnych) od Ziemi w gwiazdozbiorze Strzelca. Znajduje się tam supermasywna czarna dziura, znaczne ilości gazu i pyłu oraz gwiazd.
Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.

Reklama